TG TET పేపర్ 2 - 2_తెలుగు - టెస్ట్ 51 - ఛందస్సు – ప్రాథమికాలు
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
పద్యాల నిర్మాణంలో గురు–లఘువులు, గణాలు, యతి, ప్రాస మొదలైన నియమాలను వివరించే శాస్త్రాన్ని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• పద్య నిర్మాణానికి సంబంధించిన గురు–లఘు, గణ, యతి, ప్రాస నియమాలను వివరించే శాస్త్రం ఛందస్సు.
• పద్యానికి లయబద్ధత, నిర్మాణ క్రమం ఏర్పడటంలో ఛందస్సు ముఖ్యమైనది.
• వ్యాకరణం భాషా నిర్మాణాన్ని విస్తృతంగా పరిశీలిస్తే, ఛందస్సు ప్రత్యేకంగా పద్య నిర్మాణ నియమాలను పరిశీలిస్తుంది.
• పద్యానికి లయబద్ధత, నిర్మాణ క్రమం ఏర్పడటంలో ఛందస్సు ముఖ్యమైనది.
• వ్యాకరణం భాషా నిర్మాణాన్ని విస్తృతంగా పరిశీలిస్తే, ఛందస్సు ప్రత్యేకంగా పద్య నిర్మాణ నియమాలను పరిశీలిస్తుంది.
Question 2
ప్రశ్న 2
ఒక మాత్ర కాలంలో ఉచ్చరించబడే అక్షరాన్ని ఛందస్సులో ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• ఒక మాత్ర కాలంలో ఉచ్చరించబడే అక్షరాన్ని లఘువు అంటారు.
• సాధారణంగా హ్రస్వ అచ్చులు, ప్రత్యేక గురుత్వ కారణం లేని హ్రస్వాచ్చులతో కూడిన అక్షరాలు లఘువులవుతాయి.
• గురువు రెండు మాత్రల కాలం కలిగి ఉంటుంది; గణం అనేది అక్షరాల సమూహం.
• సాధారణంగా హ్రస్వ అచ్చులు, ప్రత్యేక గురుత్వ కారణం లేని హ్రస్వాచ్చులతో కూడిన అక్షరాలు లఘువులవుతాయి.
• గురువు రెండు మాత్రల కాలం కలిగి ఉంటుంది; గణం అనేది అక్షరాల సమూహం.
Question 3
ప్రశ్న 3
రెండు మాత్రల కాలంలో ఉచ్చరించబడే అక్షరాన్ని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• రెండు మాత్రల కాలంలో ఉచ్చరించబడే అక్షరాన్ని గురువు అంటారు.
• దీర్ఘ అచ్చులతో కూడిన అక్షరాలు సాధారణంగా గురువులవుతాయి.
• పూర్ణానుస్వారం, విసర్గం, ద్విత్వం లేదా సంయుక్తాక్షర సంబంధం వంటి కారణాల వల్ల కూడా హ్రస్వ అక్షరం గురువుగా మారవచ్చు.
• దీర్ఘ అచ్చులతో కూడిన అక్షరాలు సాధారణంగా గురువులవుతాయి.
• పూర్ణానుస్వారం, విసర్గం, ద్విత్వం లేదా సంయుక్తాక్షర సంబంధం వంటి కారణాల వల్ల కూడా హ్రస్వ అక్షరం గురువుగా మారవచ్చు.
Question 4
ప్రశ్న 4
క్రింది వాటిలో సాధారణంగా లఘువుగా గుర్తించేది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• “క”లో హ్రస్వ అకారం ఉంది; దానిని గురువుగా మార్చే ప్రత్యేక కారణం లేదు కాబట్టి ఇది లఘువు.
• “కా” దీర్ఘ స్వరంతో ఉండటం వల్ల గురువు; “కై” ఐకారంతో ఉండటం వల్ల గురువు.
• “కం” పూర్ణానుస్వారంతో కూడినందున గురువుగా పరిగణించబడుతుంది.
• “కా” దీర్ఘ స్వరంతో ఉండటం వల్ల గురువు; “కై” ఐకారంతో ఉండటం వల్ల గురువు.
• “కం” పూర్ణానుస్వారంతో కూడినందున గురువుగా పరిగణించబడుతుంది.
Question 5
ప్రశ్న 5
“అక్క” అనే పదంలో మొదటి “అ”ను గురువుగా పరిగణించడానికి కారణం ఏమిటి?
Explanation:
వివరణ:
• “అక్క”లో హ్రస్వ అకారం తరువాత “క్క” అనే ద్విత్వాక్షరం ఉంది.
• ద్విత్వాక్షరానికి ముందున్న హ్రస్వ అక్షరం ఛందస్సులో గురువుగా పరిగణించబడుతుంది.
• కాబట్టి హ్రస్వ అకారం ఉన్నప్పటికీ ఈ సందర్భంలో మొదటి “అ” లఘువు కాదు.
• ద్విత్వాక్షరానికి ముందున్న హ్రస్వ అక్షరం ఛందస్సులో గురువుగా పరిగణించబడుతుంది.
• కాబట్టి హ్రస్వ అకారం ఉన్నప్పటికీ ఈ సందర్భంలో మొదటి “అ” లఘువు కాదు.
Question 6
ప్రశ్న 6
“భక్తి” అనే పదంలో “భ” గురువుగా మారడానికి కారణం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• “భక్తి”లో “క్త” సంయుక్తాక్షరం.
• సంయుక్తాక్షరానికి ముందున్న హ్రస్వ అక్షరం గురువుగా పరిగణించబడుతుంది.
• అందువల్ల “భ” స్వతహాగా హ్రస్వ స్వరం కలిగినా, “క్త” ముందు ఉండటం వల్ల గురువు అవుతుంది.
• సంయుక్తాక్షరానికి ముందున్న హ్రస్వ అక్షరం గురువుగా పరిగణించబడుతుంది.
• అందువల్ల “భ” స్వతహాగా హ్రస్వ స్వరం కలిగినా, “క్త” ముందు ఉండటం వల్ల గురువు అవుతుంది.
Question 7
ప్రశ్న 7
క్రింది వాటిలో గురువుకు ఉదాహరణగా సరైనది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• “కై”లో ఐకారం ఉంది; ఐకారం గురుస్వరంగా పరిగణించబడుతుంది.
• “కి”, “కు”, “క” హ్రస్వ స్వరాలతో ఉండి ఇతర గురుత్వ కారణం లేని సందర్భంలో లఘువులు.
• కాబట్టి ఇచ్చిన ఎంపికల్లో “కై” గురువుకు స్పష్టమైన ఉదాహరణ.
• “కి”, “కు”, “క” హ్రస్వ స్వరాలతో ఉండి ఇతర గురుత్వ కారణం లేని సందర్భంలో లఘువులు.
• కాబట్టి ఇచ్చిన ఎంపికల్లో “కై” గురువుకు స్పష్టమైన ఉదాహరణ.
Question 8
ప్రశ్న 8
ఛందస్సులో “గణం” అంటే ఏమిటి?
Explanation:
వివరణ:
• గురు–లఘు అక్షరాలను నిర్దిష్ట క్రమంలో సమూహాలుగా విభజించినవాటిని గణాలు అంటారు.
• గణాల సహాయంతో పద్యపాదంలోని గురు–లఘు క్రమాన్ని సులభంగా గుర్తించవచ్చు.
• యతి, ప్రాసలు గణాలకన్నా భిన్నమైన పద్య నిర్మాణ లక్షణాలు.
• గణాల సహాయంతో పద్యపాదంలోని గురు–లఘు క్రమాన్ని సులభంగా గుర్తించవచ్చు.
• యతి, ప్రాసలు గణాలకన్నా భిన్నమైన పద్య నిర్మాణ లక్షణాలు.
Question 9
ప్రశ్న 9
“యమాతారాజభానసలగం” అనే సూత్రం ప్రధానంగా దేనిని గుర్తుంచుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది?
Explanation:
వివరణ:
• “యమాతారాజభానసలగం” త్రిక గణాల గురు–లఘు క్రమాన్ని గుర్తుంచుకునే ప్రసిద్ధ సూత్రం.
• య, మ, త, ర, జ, భ, న, స అనే ఎనిమిది మూడక్షరాల గణాలను దీని ద్వారా గుర్తించవచ్చు.
• ఇది విభక్తి, సంధి లేదా ప్రాస నియమాలను గుర్తుంచుకునే సూత్రం కాదు.
• య, మ, త, ర, జ, భ, న, స అనే ఎనిమిది మూడక్షరాల గణాలను దీని ద్వారా గుర్తించవచ్చు.
• ఇది విభక్తి, సంధి లేదా ప్రాస నియమాలను గుర్తుంచుకునే సూత్రం కాదు.
Question 10
ప్రశ్న 10
లఘువు–గురువు–గురువు అనే క్రమం ఏ గణానికి చెందుతుంది?
Explanation:
వివరణ:
• యగణంలో గురు–లఘు క్రమం లఘువు–గురువు–గురువు.
• దీనిని సంకేతంగా I U U అని సూచించవచ్చు.
• మగణం U U U, రగణం U I U, జగణం I U I క్రమాలను కలిగి ఉంటాయి.
• దీనిని సంకేతంగా I U U అని సూచించవచ్చు.
• మగణం U U U, రగణం U I U, జగణం I U I క్రమాలను కలిగి ఉంటాయి.
Question 11
ప్రశ్న 11
గురువు–గురువు–గురువు అనే క్రమం ఏ గణం?
Explanation:
వివరణ:
• మగణం మూడు గురువులతో నిర్మితమవుతుంది; దాని క్రమం U U U.
• తగణం U U I, భగణం U I I, నగణం I I I.
• అందువల్ల సర్వగురువులతో కూడిన త్రిక గణం మగణం.
• తగణం U U I, భగణం U I I, నగణం I I I.
• అందువల్ల సర్వగురువులతో కూడిన త్రిక గణం మగణం.
Question 12
ప్రశ్న 12
లఘువు–గురువు–లఘువు అనే గురు–లఘు క్రమానికి సంబంధించిన గణం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• జగణం క్రమం I U I, అంటే లఘువు–గురువు–లఘువు.
• సగణం I I U, భగణం U I I, రగణం U I U.
• కాబట్టి మధ్య అక్షరం మాత్రమే గురువుగా ఉన్న ఈ క్రమం జగణానికి చెందుతుంది.
• సగణం I I U, భగణం U I I, రగణం U I U.
• కాబట్టి మధ్య అక్షరం మాత్రమే గురువుగా ఉన్న ఈ క్రమం జగణానికి చెందుతుంది.
Question 13
ప్రశ్న 13
లఘువు–లఘువు–గురువు అనే క్రమం ఏ గణానికి చెందుతుంది?
Explanation:
వివరణ:
• సగణంలో లఘువు–లఘువు–గురువు అనే క్రమం ఉంటుంది; సంకేతంగా I I U.
• నగణం I I I, యగణం I U U, తగణం U U I.
• అందువల్ల అంత్య అక్షరం గురువుగా ఉన్న ఈ క్రమం సగణానికి చెందుతుంది.
• నగణం I I I, యగణం I U U, తగణం U U I.
• అందువల్ల అంత్య అక్షరం గురువుగా ఉన్న ఈ క్రమం సగణానికి చెందుతుంది.
Question 14
ప్రశ్న 14
గురువు–లఘువు–లఘువు అనే క్రమం ఏ గణానికి చెందుతుంది?
Explanation:
వివరణ:
• భగణం క్రమం U I I, అంటే గురువు–లఘువు–లఘువు.
• రగణం U I U, తగణం U U I, యగణం I U U.
• కాబట్టి మొదటి అక్షరం మాత్రమే గురువుగా ఉన్న త్రిక గణం భగణం.
• రగణం U I U, తగణం U U I, యగణం I U U.
• కాబట్టి మొదటి అక్షరం మాత్రమే గురువుగా ఉన్న త్రిక గణం భగణం.
Question 15
ప్రశ్న 15
పద్యపాదంలోని మొదటి అక్షరాన్ని ఛందస్సులో ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• పద్యపాదంలోని మొదటి అక్షరాన్ని యతి అంటారు.
• ఛందస్సు నిర్ణయించిన స్థానంలో ఈ యతి అక్షరంతో లేదా దానికి మైత్రి కలిగిన అక్షరంతో సంబంధం ఏర్పడటాన్ని యతిమైత్రి అంటారు.
• ప్రాస పద్యపాదంలోని రెండవ అక్షరానికి సంబంధించిన నియమం.
• ఛందస్సు నిర్ణయించిన స్థానంలో ఈ యతి అక్షరంతో లేదా దానికి మైత్రి కలిగిన అక్షరంతో సంబంధం ఏర్పడటాన్ని యతిమైత్రి అంటారు.
• ప్రాస పద్యపాదంలోని రెండవ అక్షరానికి సంబంధించిన నియమం.
Question 16
ప్రశ్న 16
“యతిమైత్రి”ని సరిగా వివరించినది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పద్యపాదాది యతి అక్షరంతో నియమిత యతిస్థానంలోని అక్షరానికి వర్ణమైత్రి ఉండటాన్ని యతిమైత్రి అంటారు.
• యతిస్థానం ఏ అక్షరంలో రావాలో పద్యవృత్త నియమం నిర్ణయిస్తుంది.
• రెండవ అక్షర సామ్యం ప్రాస నియమానికి చెందుతుంది; గణ విభజన వేరే ప్రక్రియ.
• యతిస్థానం ఏ అక్షరంలో రావాలో పద్యవృత్త నియమం నిర్ణయిస్తుంది.
• రెండవ అక్షర సామ్యం ప్రాస నియమానికి చెందుతుంది; గణ విభజన వేరే ప్రక్రియ.
Question 17
ప్రశ్న 17
పద్యపాదంలోని రెండవ అక్షరాన్ని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• పద్యపాదంలోని రెండవ అక్షరాన్ని ప్రాస అంటారు.
• ప్రాస నియమం ఉన్న పద్యంలో ప్రతి పాదంలో ప్రాసస్థానంలోని హల్లు అనుసరణలో ఉండాలి.
• యతి పాదాది అక్షరానికి సంబంధించినది; గణం గురు–లఘు సమూహం.
• ప్రాస నియమం ఉన్న పద్యంలో ప్రతి పాదంలో ప్రాసస్థానంలోని హల్లు అనుసరణలో ఉండాలి.
• యతి పాదాది అక్షరానికి సంబంధించినది; గణం గురు–లఘు సమూహం.
Question 18
ప్రశ్న 18
ప్రాస నియమాన్ని సరిగా తెలిపేది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ప్రాస నియమం ఉన్న పద్యంలో ప్రతి పాదంలోని రెండవ అక్షరస్థానంలో ఒకే హల్లు ఉండటం ప్రధాన లక్షణం.
• అందువల్ల ప్రాసను పాదాంత పదసామ్యంగా భావించకూడదు.
• పాదాది అక్షర సంబంధం యతి–యతిమైత్రికి చెందుతుంది.
• అందువల్ల ప్రాసను పాదాంత పదసామ్యంగా భావించకూడదు.
• పాదాది అక్షర సంబంధం యతి–యతిమైత్రికి చెందుతుంది.
Question 19
ప్రశ్న 19
తెలుగు ఛందస్సులో పద్యాలను ప్రధానంగా ఏ మూడు రకాలుగా పేర్కొంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• ఛందస్సు అధ్యయనంలో పద్యాలను ప్రధానంగా వృత్తాలు, జాతులు, ఉపజాతులు అనే మూడు విభాగాలుగా పేర్కొంటారు.
• ఈ విభాగాలకు గణ, మాత్ర, యతి, ప్రాస వంటి నిర్మాణ నియమాల్లో భేదాలు ఉంటాయి.
• గద్యం, నాటకం లేదా శతకం వంటి పదాలు సాహిత్య ప్రక్రియలకు సంబంధించినవి; ఈ ఛందో విభజనకు కావు.
• ఈ విభాగాలకు గణ, మాత్ర, యతి, ప్రాస వంటి నిర్మాణ నియమాల్లో భేదాలు ఉంటాయి.
• గద్యం, నాటకం లేదా శతకం వంటి పదాలు సాహిత్య ప్రక్రియలకు సంబంధించినవి; ఈ ఛందో విభజనకు కావు.
Question 20
ప్రశ్న 20
యతి, ప్రాసల మధ్య సరైన భేదాన్ని తెలిపేది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• యతి పాదాది అక్షరంతో నిర్ణీత యతిస్థానంలో ఏర్పడే వర్ణమైత్రికి సంబంధించిన భావం.
• ప్రాస పద్యపాదంలోని రెండవ అక్షరస్థానంలో పాటించాల్సిన హల్లు సామ్యానికి సంబంధించిన నియమం.
• కాబట్టి యతి, ప్రాస పద్య సౌందర్యానికి సహకరించినా వాటి స్థానాలు, విధులు వేర్వేరు.
• ప్రాస పద్యపాదంలోని రెండవ అక్షరస్థానంలో పాటించాల్సిన హల్లు సామ్యానికి సంబంధించిన నియమం.
• కాబట్టి యతి, ప్రాస పద్య సౌందర్యానికి సహకరించినా వాటి స్థానాలు, విధులు వేర్వేరు.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. సమాధానం: A. ఛందస్సు
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. సమాధానం: B. లఘువు
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: C. సమాధానం: C. గురువు
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: C. సమాధానం: C. క
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. సమాధానం: A. దాని తరువాత ద్విత్వాక్షరం ఉండటం
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: B. సమాధానం: B. దాని తరువాత సంయుక్తాక్షరం రావటం
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: C. సమాధానం: C. కై
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: B. సమాధానం: B. నిర్దిష్ట క్రమంలో ఏర్పడిన గురు–లఘు అక్షరాల సమూహం
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: B. సమాధానం: B. త్రిక గణాల గురు–లఘు క్రమాన్ని
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: A. సమాధానం: A. యగణం
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. సమాధానం: C. మగణం
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: A. సమాధానం: A. జగణం
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: B. సమాధానం: B. సగణం
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: A. సమాధానం: A. భగణం
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: B. సమాధానం: B. యతి
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: C. సమాధానం: C. పద్య నియమం సూచించిన స్థానంలోని అక్షరానికి పాదాది యతి అక్షరంతో మైత్రి ఉండటం
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. సమాధానం: A. ప్రాస
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. సమాధానం: B. ప్రాస నియమం ఉన్న పద్యంలో ప్రతి పాదంలోని రెండవ అక్షరస్థానంలో ఒకే హల్లు ఉండాలి.
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: A. సమాధానం: A. వృత్తాలు, జాతులు, ఉపజాతులు
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: C. సమాధానం: C. యతి పాదాది అక్షరం మరియు నియమిత యతిస్థాన మైత్రికి సంబంధించినది; ప్రాస పాదంలోని రెండవ అక్షరస్థాన నియమానికి సంబంధించినది.
