Please keep at least one language enabled. / కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
What is the first member of the Nyāya five-member syllogism?
న్యాయ పంచావయవంలో మొదటి అవయవం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Pratijñā is the thesis or proposition to be established.
వివరణ:
ప్రతిజ్ఞ అనేది నిరూపించాల్సిన సిద్ధాంత వాక్యం.
Question 2
ప్రశ్న 2
Which member states the universal rule with an accepted example?
అంగీకరించబడిన ఉదాహరణతో సార్వత్రిక నియమాన్ని తెలిపే అవయవం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Udāharaṇa states the Vyāpti and illustrates it through an accepted example.
వివరణ:
ఉదాహరణ వ్యాప్తిని తెలిపి అంగీకరించబడిన దృష్టాంతంతో వివరిస్తుంది.
Question 3
ప్రశ్న 3
Which member applies the universal rule to the particular Pakṣa?
సార్వత్రిక నియమాన్ని ప్రత్యేక పక్షానికి వర్తింపజేసే అవయవం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Upanaya applies the general Vyāpti to the particular subject under consideration.
వివరణ:
ఉపనయం సాధారణ వ్యాప్తిని పరిశీలనలో ఉన్న ప్రత్యేక పక్షానికి వర్తింపజేస్తుంది.
Question 4
ప్రశ్న 4
Which member gives the final established conclusion?
చివరి నిరూపిత నిర్ణయాన్ని తెలిపే అవయవం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Nigamana restates the Pratijñā as proved.
వివరణ:
నిగమనం ప్రతిజ్ఞను నిరూపిత రూపంలో పునరుద్ఘాటిస్తుంది.
Question 5
ప్రశ్న 5
Inference from cause to effect is called:
కారణం నుంచి ఫలితాన్ని నిర్ధారించే అనుమానం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Pūrvavat inference proceeds from an observed cause to an unobserved effect.
వివరణ:
పూర్వవత్ అనుమానం ప్రత్యక్షమైన కారణం నుంచి ప్రత్యక్షం కాని ఫలితానికి సాగుతుంది.
Question 6
ప్రశ్న 6
Inference from effect to cause is called:
ఫలితం నుంచి కారణాన్ని నిర్ధారించే అనుమానం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Śeṣavat inference proceeds from an observed effect to its unobserved cause.
వివరణ:
శేషవత్ అనుమానం ప్రత్యక్షమైన ఫలితం నుంచి ప్రత్యక్షం కాని కారణాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.
Question 7
ప్రశ్న 7
Which inference is based on a generally observed non-causal uniformity?
సాధారణంగా గమనించిన అకారణ నియమిత సంబంధంపై ఆధారపడే అనుమానం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Sāmānyatodṛṣṭa inference rests on a general uniformity rather than an explicit causal relation.
వివరణ:
సామాన్యతోదృష్ట అనుమానం స్పష్టమైన కారణ సంబంధం కాకుండా సాధారణ నియమిత సంబంధంపై ఆధారపడుతుంది.
Question 8
ప్రశ్న 8
Which inference uses both positive and negative concomitance?
సానుకూల మరియు ప్రతికూల సహచర్యాల రెండింటినీ ఉపయోగించే అనుమానం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Anvaya-Vyatireki inference is supported by both agreement in presence and agreement in absence.
వివరణ:
అన్వయ–వ్యతిరేకి అనుమానం ఉనికిలో అనుసరణ మరియు లేమిలో అనుసరణ రెండింటిపై ఆధారపడుతుంది.
Question 9
ప్రశ్న 9
Which inference has only positive instances and no genuine Vipakṣa?
కేవలం సానుకూల ఉదాహరణలు ఉండి నిజమైన విపక్షం లేని అనుమానం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Kevalānvayi inference is purely affirmative and lacks a genuine negative instance.
వివరణ:
కేవలాన్వయి అనుమానం పూర్తిగా సానుకూలమైనది; నిజమైన ప్రతికూల ఉదాహరణ ఉండదు.
Question 10
ప్రశ్న 10
Which inference relies mainly on negative concomitance?
ప్రధానంగా ప్రతికూల సహచర్యంపై ఆధారపడే అనుమానం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Kevalavyatireki inference is established mainly through agreement in absence.
వివరణ:
కేవలవ్యతిరేకి అనుమానం ప్రధానంగా లేమిలో అనుసరణ ద్వారా స్థాపించబడుతుంది.
Question 11
ప్రశ్న 11
Which condition of a valid Hetu means presence in the Pakṣa?
చెల్లుబాటు అయ్యే హేతువు పక్షంలో ఉండాలని తెలిపే లక్షణం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Pakṣasattva requires the reason to be present in the inferential subject.
వివరణ:
పక్షసత్త్వం హేతువు అనుమాన పక్షంలో ఉండాలని నిర్దేశిస్తుంది.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which condition requires the Hetu to be absent from negative instances?
హేతువు ప్రతికూల ఉదాహరణల్లో లేకపోవాలని తెలిపే లక్షణం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Vipakṣāsattva means absence of the Hetu where the Sādhya is absent.
వివరణ:
సాధ్యం లేని ప్రతికూల సందర్భాల్లో హేతువు లేకపోవడమే విపక్షాసత్త్వం.
Question 13
ప్రశ్న 13
Which condition means non-contradiction by a stronger Pramāṇa?
బలమైన ప్రమాణం ద్వారా ఖండించబడకపోవడాన్ని సూచించే లక్షణం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Abādhitatva requires the proposed conclusion not to be defeated by stronger knowledge.
వివరణ:
ప్రతిపాదిత నిర్ణయం బలమైన జ్ఞానం ద్వారా ఖండించబడకూడదనే నియమం అబాధితత్వం.
Question 14
ప్రశ్న 14
Which condition means absence of an equally strong counter-reason?
సమాన బలమున్న ప్రతిహేతువు లేకపోవడాన్ని సూచించే లక్షణం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Asatpratipakṣatva requires that no equally valid reason establish the opposite conclusion.
వివరణ:
వ్యతిరేక నిర్ణయాన్ని నిరూపించే సమాన బలమున్న హేతువు లేకపోవడమే అసత్ప్రతిపక్షత్వం.
Question 15
ప్రశ్న 15
What is Hetvābhāsa?
హేత్వాభాసం అంటే ఏమిటి?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Hetvābhāsa is a pseudo-reason that resembles a valid Hetu but fails to prove the conclusion.
వివరణ:
హేత్వాభాసం చెల్లుబాటు అయ్యే హేతువులా కనిపించినప్పటికీ నిర్ణయాన్ని నిరూపించని దోషపూరిత కారణం.
Question 16
ప్రశ్న 16
Which Hetvābhāsa is also called Anaikāntika?
అనైకాంతికం అని కూడా పిలిచే హేత్వాభాసం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Savyabhicāra or Anaikāntika is the fallacy of an irregular and inconclusive reason.
వివరణ:
సవ్యభిచార లేదా అనైకాంతిక హేత్వాభాసం నియమరహిత మరియు అనిశ్చిత కారణ దోషం.
Question 17
ప్రశ్న 17
In which subtype does the Hetu occur in both Sapakṣa and Vipakṣa?
హేతువు సపక్షం మరియు విపక్షం రెండింటిలోనూ ఉండే ఉపరకం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
In Sādhāraṇa Savyabhicāra, the reason is too common and occurs in positive and negative instances.
వివరణ:
సాధారణ సవ్యభిచారంలో హేతువు అతి విస్తృతంగా ఉండి సపక్షం, విపక్షం రెండింటిలోనూ ఉంటుంది.
Question 18
ప్రశ్న 18
In which subtype does the Hetu occur only in the Pakṣa?
హేతువు పక్షంలో మాత్రమే ఉండే ఉపరకం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
In Asādhāraṇa, the reason is unique to the Pakṣa and lacks comparable instances.
వివరణ:
అసాధారణంలో హేతువు పక్షానికి మాత్రమే ప్రత్యేకమై పోల్చదగిన ఉదాహరణలు ఉండవు.
Question 19
ప్రశ్న 19
Which fallacy occurs when the Hetu proves the opposite conclusion?
హేతువు ఉద్దేశించిన నిర్ణయానికి విరుద్ధాన్ని నిరూపించినప్పుడు ఏర్పడే దోషం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Viruddha is a contradictory reason that establishes the negation of the intended Sādhya.
వివరణ:
విరుద్ధ హేతువు ఉద్దేశించిన సాధ్యానికి వ్యతిరేకాన్ని నిరూపిస్తుంది.
Question 20
ప్రశ్న 20
Which fallacy occurs when an equally strong reason supports the opposite conclusion?
సమాన బలమున్న హేతువు వ్యతిరేక నిర్ణయాన్ని సమర్థించినప్పుడు ఏర్పడే దోషం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Satpratipakṣa arises when a valid counter-reason neutralises the original reason.
వివరణ:
చెల్లుబాటు అయ్యే ప్రతిహేతువు అసలు హేతువును నిర్వీర్యం చేసినప్పుడు సత్ప్రతిపక్షం ఏర్పడుతుంది.
Question 21
ప్రశ్న 21
Which fallacy means an unestablished reason?
స్థాపించబడని హేతువును సూచించే దోషం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Asiddha is the fallacy in which the subject, reason or pervasion is not established.
వివరణ:
పక్షం, హేతువు లేదా వ్యాప్తి స్థాపించబడనప్పుడు అసిద్ధ హేత్వాభాసం ఏర్పడుతుంది.
Question 22
ప్రశ్న 22
Which subtype of Asiddha occurs when the Pakṣa itself is unreal?
పక్షమే అవాస్తవంగా ఉన్నప్పుడు ఏర్పడే అసిద్ధ ఉపరకం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Āśrayāsiddha occurs when the locus or subject of inference does not exist.
వివరణ:
అనుమానానికి సంబంధించిన ఆధారం లేదా పక్షం వాస్తవంగా లేనప్పుడు ఆశ్రయాసిద్ధం ఏర్పడుతుంది.
Question 23
ప్రశ్న 23
Which subtype occurs when the alleged Hetu is absent from the Pakṣa?
ప్రతిపాదిత హేతువు పక్షంలో లేనప్పుడు ఏర్పడే ఉపరకం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Svarūpāsiddha occurs when the reason is not actually present in the subject.
వివరణ:
హేతువు వాస్తవంగా పక్షంలో లేనప్పుడు స్వరూపాసిద్ధం ఏర్పడుతుంది.
Question 24
ప్రశ్న 24
Which subtype occurs when the alleged Vyāpti is unestablished?
ప్రతిపాదిత వ్యాప్తి స్థాపించబడనప్పుడు ఏర్పడే ఉపరకం ఏది?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Vyāpyatvāsiddha is caused by an unproved pervasion, often due to an unnoticed Upādhi.
వివరణ:
స్థాపించని వ్యాప్తి, ముఖ్యంగా గుర్తించని ఉపాధి వల్ల వ్యాప్యత్వాసిద్ధం ఏర్పడుతుంది.
Question 25
ప్రశ్న 25
Which fallacy is illustrated by 'Fire is cold because it is a substance'?
‘అగ్ని ద్రవ్యం కాబట్టి చల్లగా ఉంటుంది’ అనే వాదన ఏ హేత్వాభాసానికి ఉదాహరణ?
Select an option first. / ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The conclusion is contradicted by direct perception of fire's heat, so the reason is Bādhita.
వివరణ:
అగ్ని వేడిని ప్రత్యక్షం నిర్ధారించడం వల్ల ఈ నిర్ణయం ఖండించబడుతుంది; అందువల్ల ఇది బాధిత హేత్వాభాసం.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. Pratijñā సమాధానం: A. ప్రతిజ్ఞ
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. Udāharaṇa సమాధానం: B. ఉదాహరణ
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: C. Upanaya సమాధానం: C. ఉపనయం
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. Nigamana సమాధానం: D. నిగమనం
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. Pūrvavat సమాధానం: A. పూర్వవత్
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: B. Śeṣavat సమాధానం: B. శేషవత్
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: C. Sāmānyatodṛṣṭa సమాధానం: C. సామాన్యతోదృష్ట
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: D. Anvaya-Vyatireki సమాధానం: D. అన్వయ–వ్యతిరేకి
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. Kevalānvayi సమాధానం: A. కేవలాన్వయి
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: B. Kevalavyatireki సమాధానం: B. కేవలవ్యతిరేకి
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. Pakṣasattva సమాధానం: C. పక్షసత్త్వం
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: D. Vipakṣāsattva సమాధానం: D. విపక్షాసత్త్వం
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. Abādhitatva సమాధానం: A. అబాధితత్వం
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: B. Asatpratipakṣatva సమాధానం: B. అసత్ప్రతిపక్షత్వం
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: C. An apparent but defective reason సమాధానం: C. హేతువులా కనిపించే దోషపూరిత కారణం
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: D. Savyabhicāra సమాధానం: D. సవ్యభిచార
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. Sādhāraṇa సమాధానం: A. సాధారణ
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. Asādhāraṇa సమాధానం: B. అసాధారణ
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. Viruddha సమాధానం: C. విరుద్ధ
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: D. Satpratipakṣa సమాధానం: D. సత్ప్రతిపక్ష
-
Question 21 ప్రశ్న 21Answer: A. Asiddha సమాధానం: A. అసిద్ధ
-
Question 22 ప్రశ్న 22Answer: B. Āśrayāsiddha సమాధానం: B. ఆశ్రయాసిద్ధ
-
Question 23 ప్రశ్న 23Answer: C. Svarūpāsiddha సమాధానం: C. స్వరూపాసిద్ధ
-
Question 24 ప్రశ్న 24Answer: D. Vyāpyatvāsiddha సమాధానం: D. వ్యాప్యత్వాసిద్ధ
-
Question 25 ప్రశ్న 25Answer: A. Bādhita సమాధానం: A. బాధిత