TG TET పేపర్ 2 - 2_తెలుగు - టెస్ట్ 23 - వ్యుత్పత్యర్థాలు
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
‘వ్యుత్పత్యర్థం’ అనే భావాన్ని అత్యంత సముచితంగా తెలిపినది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• వ్యుత్పత్యర్థం పదం ఎలా ఏర్పడిందో, దాని మూలభావం ఏమిటో తెలియజేసే అర్థవివరణ.
• ఇది కేవలం ప్రస్తుత రూఢ్యర్థం లేదా నానార్థాల జాబితాతో సమానం కాదు.
• పదరూపం, మూలభావం, అంగీకరించబడిన పదోత్పత్తి సంబంధం ఆధారంగా వ్యుత్పత్యర్థాన్ని నిర్ణయించాలి.
• ఇది కేవలం ప్రస్తుత రూఢ్యర్థం లేదా నానార్థాల జాబితాతో సమానం కాదు.
• పదరూపం, మూలభావం, అంగీకరించబడిన పదోత్పత్తి సంబంధం ఆధారంగా వ్యుత్పత్యర్థాన్ని నిర్ణయించాలి.
Question 2
ప్రశ్న 2
‘భాస్కరుడు’ అనే పదానికి అంగీకరించబడిన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘భాస్కరుడు’కు ‘కాంతిని కలుగజేయువాడు’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం పాఠ్యవ్యాకరణంలో అంగీకరించబడింది.
• ఈ పదం రూఢిగా సూర్యుడిని సూచిస్తుంది.
• భూమిని పాలించేవాడు ‘భూపాలుడు’; నీటికి నిధి అనే భావం ‘పయోనిధి’ వంటి పదాలకు సంబంధించినది.
• ఈ పదం రూఢిగా సూర్యుడిని సూచిస్తుంది.
• భూమిని పాలించేవాడు ‘భూపాలుడు’; నీటికి నిధి అనే భావం ‘పయోనిధి’ వంటి పదాలకు సంబంధించినది.
Question 3
ప్రశ్న 3
‘భూమిని పరిపాలించువాడు’ అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరిపోయే పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘భూ’ అంటే భూమి; ‘పాలుడు’ అనే భాగం పాలించేవాడు అనే భావాన్ని ఇస్తుంది.
• అందువల్ల ‘భూపాలుడు’ అంటే భూమిని పరిపాలించువాడు; రూఢిగా రాజును సూచిస్తుంది.
• దౌవారికుడు ద్వారం కాపాడేవాడు; పౌరాణికుడు పురాణం తెలిసిన లేదా చెప్పే వ్యక్తి.
• అందువల్ల ‘భూపాలుడు’ అంటే భూమిని పరిపాలించువాడు; రూఢిగా రాజును సూచిస్తుంది.
• దౌవారికుడు ద్వారం కాపాడేవాడు; పౌరాణికుడు పురాణం తెలిసిన లేదా చెప్పే వ్యక్తి.
Question 4
ప్రశ్న 4
‘పంకజం’ అనే పదం యొక్క వ్యుత్పత్తిని సరిగ్గా తెలిపినది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘పంక’ అంటే బురద; ‘జ’ అనే భాగం పుట్టినది అనే భావాన్ని ఇస్తుంది.
• అందువల్ల ‘పంకజం’ యొక్క వ్యుత్పత్యర్థం ‘బురదలో పుట్టినది’.
• బురదలో అనేక జీవులు పుట్టినా ‘పంకజం’ అనే పదం రూఢిగా తామరను సూచిస్తుంది.
• అందువల్ల ‘పంకజం’ యొక్క వ్యుత్పత్యర్థం ‘బురదలో పుట్టినది’.
• బురదలో అనేక జీవులు పుట్టినా ‘పంకజం’ అనే పదం రూఢిగా తామరను సూచిస్తుంది.
Question 5
ప్రశ్న 5
‘నీరజభవుడు’ అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘నీరజం’ నీటిలో పుట్టే పద్మాన్ని సూచిస్తుంది; ‘భవుడు’ పుట్టినవాడు అనే భావాన్ని ఇస్తుంది.
• పాఠ్యవ్యాకరణంలో ‘నీరజభవుడు’ విష్ణువు నాభి కమలం నుంచి పుట్టిన బ్రహ్మను సూచిస్తుంది.
• సముద్రాన్ని ధరించడం, వర్షం కురిపించడం, భూమిని పాలించడం ఈ పదానికి సంబంధించిన వ్యుత్పత్యర్థాలు కావు.
• పాఠ్యవ్యాకరణంలో ‘నీరజభవుడు’ విష్ణువు నాభి కమలం నుంచి పుట్టిన బ్రహ్మను సూచిస్తుంది.
• సముద్రాన్ని ధరించడం, వర్షం కురిపించడం, భూమిని పాలించడం ఈ పదానికి సంబంధించిన వ్యుత్పత్యర్థాలు కావు.
Question 6
ప్రశ్న 6
‘పయోనిధి’ అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘పయోనిధి’కి ‘దీనియందు నీరు నిలిచియుండునది’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం అంగీకరించబడింది.
• ఈ పదం రూఢిగా సముద్రాన్ని సూచిస్తుంది.
• పాలను పంచడం, మేఘాలను సృష్టించడం లేదా నదులను దాటించడం ఈ పద నిర్మాణానికి సంబంధించిన అర్థాలు కావు.
• ఈ పదం రూఢిగా సముద్రాన్ని సూచిస్తుంది.
• పాలను పంచడం, మేఘాలను సృష్టించడం లేదా నదులను దాటించడం ఈ పద నిర్మాణానికి సంబంధించిన అర్థాలు కావు.
Question 7
ప్రశ్న 7
‘వాతావరణము’ అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థ వివరణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘వాతము’ అనే భాగం గాలిని సూచిస్తుంది; ‘ఆవరణము’ చుట్టుముట్టిన ప్రదేశం అనే భావాన్ని ఇస్తుంది.
• అందువల్ల పాఠ్యవ్యాకరణంలో ‘వాతావరణము’ను గాలి ఆవరించిన స్థలం అనే వ్యుత్పత్యర్థంతో వివరిస్తారు.
• నీరు, వెలుగు, భూమి అనే అర్థాలను ‘వాతము’కు ఇక్కడ ఆపాదించడం సరైంది కాదు.
• అందువల్ల పాఠ్యవ్యాకరణంలో ‘వాతావరణము’ను గాలి ఆవరించిన స్థలం అనే వ్యుత్పత్యర్థంతో వివరిస్తారు.
• నీరు, వెలుగు, భూమి అనే అర్థాలను ‘వాతము’కు ఇక్కడ ఆపాదించడం సరైంది కాదు.
Question 8
ప్రశ్న 8
‘అదృష్టము’ అనే పదంలోని మూలభావాన్ని సరిగ్గా తెలిపినది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘అదృష్టము’లో ‘అ’ నిషేధార్థాన్ని, ‘దృష్టము’ చూడబడినది అనే భావాన్ని ఇస్తుంది.
• అందువల్ల దాని వ్యుత్పత్యర్థం ‘చూడబడనిది’.
• తరువాతి వాడుకలో ఈ పదానికి భాగ్యం అనే రూఢ్యర్థం ఏర్పడినా, అది వ్యుత్పత్యర్థంతో సమానం కాదు.
• అందువల్ల దాని వ్యుత్పత్యర్థం ‘చూడబడనిది’.
• తరువాతి వాడుకలో ఈ పదానికి భాగ్యం అనే రూఢ్యర్థం ఏర్పడినా, అది వ్యుత్పత్యర్థంతో సమానం కాదు.
Question 9
ప్రశ్న 9
‘ద్వారమును కాపాడువాడు’ అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరిపోయే పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘దౌవారికుడు’ అనే పదం ద్వారం వద్ద ఉండి దానిని కాపాడే వ్యక్తిని సూచిస్తుంది.
• పాఠ్యవ్యాకరణంలో దీనికి ‘ద్వారమును కాపాడువాడు’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• పౌరాణికుడు పురాణంతో, అధ్యక్షుడు పర్యవేక్షణతో, భూపాలుడు భూమి పాలనతో సంబంధం కలిగిన పదాలు.
• పాఠ్యవ్యాకరణంలో దీనికి ‘ద్వారమును కాపాడువాడు’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• పౌరాణికుడు పురాణంతో, అధ్యక్షుడు పర్యవేక్షణతో, భూపాలుడు భూమి పాలనతో సంబంధం కలిగిన పదాలు.
Question 10
ప్రశ్న 10
‘పురాణము తెలిసినవాడు లేదా పురాణము చెప్పువాడు’ అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరైన పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘పౌరాణికుడు’ అనే పదం పురాణాలను తెలిసిన లేదా వాటిని వివరించి చెప్పే వ్యక్తిని సూచిస్తుంది.
• పదంలోని ‘పౌరాణిక’ భావం పురాణ సంబంధాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది.
• వదాన్యుడు దాతను, దౌవారికుడు ద్వారపాలకుడిని, భాస్కరుడు సూర్యుడిని సూచిస్తారు.
• పదంలోని ‘పౌరాణిక’ భావం పురాణ సంబంధాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది.
• వదాన్యుడు దాతను, దౌవారికుడు ద్వారపాలకుడిని, భాస్కరుడు సూర్యుడిని సూచిస్తారు.
Question 11
ప్రశ్న 11
పాఠ్యవ్యాకరణంలో ‘అధ్యక్షుడు’ అనే పదానికి ఇచ్చే వ్యుత్పత్యర్థానికి దగ్గరైనది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘అధ్యక్షుడు’ అనే పదానికి పర్యవేక్షించి చూచేవాడు అనే మూలభావం అంగీకరించబడింది.
• పాఠ్యవ్యాకరణంలో దీనిని ‘చర్యలను కనిపెట్టి చూచేవాడు’ అనే భావంతో కూడా వివరిస్తారు.
• కవిత్వ రచన, ద్వారపాలన, ఆయుధ తయారీ ఈ పదానికి సంబంధించిన వ్యుత్పత్యర్థాలు కావు.
• పాఠ్యవ్యాకరణంలో దీనిని ‘చర్యలను కనిపెట్టి చూచేవాడు’ అనే భావంతో కూడా వివరిస్తారు.
• కవిత్వ రచన, ద్వారపాలన, ఆయుధ తయారీ ఈ పదానికి సంబంధించిన వ్యుత్పత్యర్థాలు కావు.
Question 12
ప్రశ్న 12
‘వేదములను విభజించినవాడు’ అనే సంప్రదాయ వ్యుత్పత్యర్థంతో సంబంధం ఉన్న పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• సంప్రదాయ పాఠ్యవ్యాకరణంలో ‘వ్యాసుడు’కు ‘వేదములను విభజించినవాడు’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం చెప్పబడుతుంది.
• వేదాలను విభజించి వ్యవస్థీకరించిన వేదవ్యాసునితో ఈ పదప్రయోగం సంబంధం కలిగి ఉంది.
• భాస్కరుడు, పౌరాణికుడు, దౌవారికుడు వేర్వేరు మూలభావాలు కలిగిన పదాలు.
• వేదాలను విభజించి వ్యవస్థీకరించిన వేదవ్యాసునితో ఈ పదప్రయోగం సంబంధం కలిగి ఉంది.
• భాస్కరుడు, పౌరాణికుడు, దౌవారికుడు వేర్వేరు మూలభావాలు కలిగిన పదాలు.
Question 13
ప్రశ్న 13
‘భాష’ అనే పదానికి పాఠ్యవ్యాకరణంలో అంగీకరించబడిన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘భాష’ అనే పదాన్ని పాఠ్యవ్యాకరణంలో ‘భాషింపబడునది’ అనే వ్యుత్పత్యర్థంతో వివరిస్తారు.
• మాట్లాడటం, వ్యక్తీకరించడం అనే మూలభావంతో భాష అనే పదానికి సంబంధం ఉంది.
• వ్రాయడం, వినబడకపోవడం, విభజించడం ఈ పదానికి ఉద్దేశించిన వ్యుత్పత్యర్థాలు కావు.
• మాట్లాడటం, వ్యక్తీకరించడం అనే మూలభావంతో భాష అనే పదానికి సంబంధం ఉంది.
• వ్రాయడం, వినబడకపోవడం, విభజించడం ఈ పదానికి ఉద్దేశించిన వ్యుత్పత్యర్థాలు కావు.
Question 14
ప్రశ్న 14
‘కవి యొక్క కర్మము’ లేదా ‘కవి చేత చేయబడిన రచన’ అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరిపోయే పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘కావ్యం’ అనే పదానికి ‘కవి యొక్క కర్మము’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం పాఠ్యవ్యాకరణంలో ఇవ్వబడుతుంది.
• అంటే కవి చేత సృజించబడిన సాహిత్య రచన అనే మూలభావం ఇందులో ఉంది.
• పురాణం, నాటకం, శాసనం తమ తమ ప్రత్యేక సాహిత్య లేదా లిఖిత రూపాలను సూచిస్తాయి.
• అంటే కవి చేత సృజించబడిన సాహిత్య రచన అనే మూలభావం ఇందులో ఉంది.
• పురాణం, నాటకం, శాసనం తమ తమ ప్రత్యేక సాహిత్య లేదా లిఖిత రూపాలను సూచిస్తాయి.
Question 15
ప్రశ్న 15
‘యుద్ధము చేయుటకు తగిన సాధనము’ అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరిపోయే పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పాఠ్యవ్యాకరణంలో ‘ఆయుధము’కు ‘యుద్ధము చేయుటకు తగిన సాధనము’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• ఖడ్గం, గద, విల్లు వంటి వాటన్నింటినీ సాధారణంగా ఆయుధాలు అని పిలవవచ్చు.
• కవచం రక్షణ సాధనం, సైన్యం యోధుల సమూహం, రథం వాహనం; ఇవేవీ ఈ వ్యుత్పత్యర్థానికి సమానమైన పదం కావు.
• ఖడ్గం, గద, విల్లు వంటి వాటన్నింటినీ సాధారణంగా ఆయుధాలు అని పిలవవచ్చు.
• కవచం రక్షణ సాధనం, సైన్యం యోధుల సమూహం, రథం వాహనం; ఇవేవీ ఈ వ్యుత్పత్యర్థానికి సమానమైన పదం కావు.
Question 16
ప్రశ్న 16
‘యుగాంతము’ అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘యుగ’ మరియు ‘అంతము’ అనే భాగాల ఆధారంగా ‘యుగాంతము’ అంటే యుగముల అంతము.
• పాఠ్యవ్యాకరణంలో దీనిని మహాప్రళయం అనే రూఢ్యర్థంతో కూడా అనుసంధానిస్తారు.
• కొత్త యుగారంభం, రెండు యుగాల కలయిక, కాలమానం అనే భావాలు ఈ పద నిర్మాణానికి సరిపోవు.
• పాఠ్యవ్యాకరణంలో దీనిని మహాప్రళయం అనే రూఢ్యర్థంతో కూడా అనుసంధానిస్తారు.
• కొత్త యుగారంభం, రెండు యుగాల కలయిక, కాలమానం అనే భావాలు ఈ పద నిర్మాణానికి సరిపోవు.
Question 17
ప్రశ్న 17
‘శారద’ అనే పదానికి అంగీకరించబడిన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘శారద’ అనే పదానికి ‘శరదృతువునందు పుట్టునది’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం నిఘంటు–పాఠ్య సంప్రదాయంలో అంగీకరించబడింది.
• ‘శరది భవ’ అనే మూలభావం శరదృతువుతో సంబంధాన్ని సూచిస్తుంది.
• శిశిరం, వసంతం, వర్షం అనే ఇతర ఋతు సంబంధ భావాలు ఈ వ్యుత్పత్తికి సరిపోవు.
• ‘శరది భవ’ అనే మూలభావం శరదృతువుతో సంబంధాన్ని సూచిస్తుంది.
• శిశిరం, వసంతం, వర్షం అనే ఇతర ఋతు సంబంధ భావాలు ఈ వ్యుత్పత్తికి సరిపోవు.
Question 18
ప్రశ్న 18
‘ధరణి’ అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘ధరణి’కి ‘సర్వమును ధరించేది’ లేదా ‘విశ్వమును ధరించేది’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం చెప్పబడుతుంది.
• ఈ మూలభావం వల్ల ‘ధరణి’ రూఢిగా భూమిని సూచిస్తుంది.
• వర్షం, సూర్యకాంతి, నదీప్రవాహం ఈ పదానికి సంబంధించిన వ్యుత్పత్యర్థాలు కావు.
• ఈ మూలభావం వల్ల ‘ధరణి’ రూఢిగా భూమిని సూచిస్తుంది.
• వర్షం, సూర్యకాంతి, నదీప్రవాహం ఈ పదానికి సంబంధించిన వ్యుత్పత్యర్థాలు కావు.
Question 19
ప్రశ్న 19
‘మిక్కిలిగా ఇచ్చేవాడు’ అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరిపోయే పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘వదాన్యుడు’ అనే పదానికి ‘మిక్కిలిగా ఇచ్చేవాడు’ అనే వ్యుత్పత్యర్థం పాఠ్యవ్యాకరణంలో ఇవ్వబడుతుంది.
• ఈ పదం గొప్ప దాత లేదా ఉదారంగా ఇచ్చే వ్యక్తిని సూచిస్తుంది.
• భూపాలుడు రాజును, అధ్యక్షుడు పర్యవేక్షకుడిని, దౌవారికుడు ద్వారపాలకుడిని సూచిస్తారు.
• ఈ పదం గొప్ప దాత లేదా ఉదారంగా ఇచ్చే వ్యక్తిని సూచిస్తుంది.
• భూపాలుడు రాజును, అధ్యక్షుడు పర్యవేక్షకుడిని, దౌవారికుడు ద్వారపాలకుడిని సూచిస్తారు.
Question 20
ప్రశ్న 20
క్రింది పదం–వ్యుత్పత్యర్థం జతల్లో తప్పుగా జతచేయబడినది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘దాశరథి’ అంటే దశరథుని కుమారుడు; రాముడిని సూచించే ప్రసిద్ధ పదం.
• ‘త్రివిక్రముడు’కు మూడడుగులతో ముల్లోకాలను కొలిచినవాడు, ‘విశ్వంభరుడు’కు విశ్వాన్ని భరించేవాడు అనే వ్యుత్పత్యర్థాలు అంగీకరించబడ్డాయి.
• ‘ధాత్రి’కి సర్వమును ధరించేది అనే భావం వస్తుంది; కాబట్టి ‘దాశరథి – దశరథుని తండ్రి’ జత మాత్రమే తప్పు.
• ‘త్రివిక్రముడు’కు మూడడుగులతో ముల్లోకాలను కొలిచినవాడు, ‘విశ్వంభరుడు’కు విశ్వాన్ని భరించేవాడు అనే వ్యుత్పత్యర్థాలు అంగీకరించబడ్డాయి.
• ‘ధాత్రి’కి సర్వమును ధరించేది అనే భావం వస్తుంది; కాబట్టి ‘దాశరథి – దశరథుని తండ్రి’ జత మాత్రమే తప్పు.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: C. సమాధానం: C. ఒక పదం పుట్టుక, నిర్మాణం లేదా మూలభావం ఆధారంగా వివరించబడే అర్థం
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. సమాధానం: B. కాంతిని కలుగజేయువాడు
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: B. సమాధానం: B. భూపాలుడు
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: C. సమాధానం: C. పంక = బురద; జ = పుట్టినది
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. సమాధానం: A. విష్ణువు నాభిలోని నీరజమైన పద్మం నుంచి పుట్టినవాడు
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: C. సమాధానం: C. దీనియందు నీరు నిలిచియుండునది
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: A. సమాధానం: A. వాతము అంటే గాలి; గాలి ఆవరించిన స్థలం
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: D. సమాధానం: D. చూడబడనిది
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: B. సమాధానం: B. దౌవారికుడు
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: A. సమాధానం: A. పౌరాణికుడు
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. సమాధానం: C. కార్యాలను పర్యవేక్షించి చూచేవాడు
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: D. సమాధానం: D. వ్యాసుడు
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: B. సమాధానం: B. భాషింపబడునది
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: A. సమాధానం: A. కావ్యం
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: C. సమాధానం: C. ఆయుధము
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: B. సమాధానం: B. యుగముల అంతము
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. సమాధానం: A. శరదృతువునందు పుట్టునది
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: C. సమాధానం: C. సర్వమును ధరించేది
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: A. సమాధానం: A. వదాన్యుడు
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: D. సమాధానం: D. దాశరథి – దశరథుని తండ్రి
