విజ్ఞాన శాస్త్రం మరియు సాంకేతిక విజ్ఞానం - టెస్ట్ 98 - ప్రస్తుత శక్తి, అణు మరియు వాతావరణ సాంకేతికతలు
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which statement best reflects the current status of perovskite photovoltaic research supported by India's Ministry of New and Renewable Energy (MNRE)?
భారత నూతన మరియు పునరుత్పాదక శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE) మద్దతు ఇస్తున్న పెరోవ్స్కైట్ సౌర కణ పరిశోధన ప్రస్తుత స్థితిని ఉత్తమంగా ప్రతిబింబించే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• MNRE currently lists flexible perovskite cells, perovskite modules and perovskite-tandem scale-up among ongoing solar-PV R&D projects.
• Perovskites have achieved high laboratory efficiencies, but stability, large-area reproducibility and long-term durability remain important scale-up challenges.
• An R&D or scale-up project is therefore not evidence that the technology has already displaced commercial silicon PV at grid scale.
• Perovskites have achieved high laboratory efficiencies, but stability, large-area reproducibility and long-term durability remain important scale-up challenges.
• An R&D or scale-up project is therefore not evidence that the technology has already displaced commercial silicon PV at grid scale.
వివరణ:
• వంచగల పెరోవ్స్కైట్ కణాలు, పెరోవ్స్కైట్ మాడ్యూళ్లు, టాండమ్ కణాల పరిమాణ విస్తరణను MNRE ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న సౌర-PV పరిశోధన-అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులుగా పేర్కొంటోంది.
• ప్రయోగశాల స్థాయిలో అధిక సామర్థ్యం సాధించినప్పటికీ దీర్ఘకాల స్థిరత్వం, పెద్ద విస్తీర్ణంలో సమాన తయారీ, మన్నిక ఇంకా ముఖ్య సవాళ్లు.
• అందువల్ల పరిశోధన లేదా పరిమాణ విస్తరణ ప్రాజెక్టు ఉందనే కారణంతో సిలికాన్ సౌర మాడ్యూళ్లను వాణిజ్య స్థాయిలో ఇప్పటికే భర్తీ చేసిందని చెప్పలేం.
• ప్రయోగశాల స్థాయిలో అధిక సామర్థ్యం సాధించినప్పటికీ దీర్ఘకాల స్థిరత్వం, పెద్ద విస్తీర్ణంలో సమాన తయారీ, మన్నిక ఇంకా ముఖ్య సవాళ్లు.
• అందువల్ల పరిశోధన లేదా పరిమాణ విస్తరణ ప్రాజెక్టు ఉందనే కారణంతో సిలికాన్ సౌర మాడ్యూళ్లను వాణిజ్య స్థాయిలో ఇప్పటికే భర్తీ చేసిందని చెప్పలేం.
Question 2
ప్రశ్న 2
Why can a perovskite-silicon tandem solar cell potentially exceed the practical efficiency of either absorber used alone?
పెరోవ్స్కైట్-సిలికాన్ టాండమ్ సౌర కణం, ఒక్కో శోషక పదార్థాన్ని వేరుగా ఉపయోగించినప్పటికంటే ఎక్కువ సామర్థ్యాన్ని ఎందుకు సాధించగలదు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• In a tandem device, a wider-bandgap top absorber can use higher-energy photons while a lower-bandgap bottom absorber uses longer-wavelength photons that pass through.
• This reduces thermalisation and transmission losses compared with asking one junction to handle the entire solar spectrum.
• The efficiency opportunity does not remove engineering challenges such as current matching, interfaces, encapsulation and long-term stability.
• This reduces thermalisation and transmission losses compared with asking one junction to handle the entire solar spectrum.
• The efficiency opportunity does not remove engineering challenges such as current matching, interfaces, encapsulation and long-term stability.
వివరణ:
• టాండమ్ పరికరంలో ఎక్కువ బ్యాండ్గ్యాప్ కలిగిన పై శోషక పొర అధిక శక్తి ఫోటాన్లను వినియోగించగా, దానిని దాటి వెళ్లే దీర్ఘ తరంగదైర్ఘ్య కాంతిని తక్కువ బ్యాండ్గ్యాప్ కలిగిన కింది పొర ఉపయోగిస్తుంది.
• మొత్తం సౌర వర్ణపటాన్ని ఒక్క జంక్షన్ మాత్రమే నిర్వహించాల్సిన పరిస్థితితో పోలిస్తే తాపీకరణ, ప్రసరణ నష్టాల్లో కొంత తగ్గుదల సాధ్యమవుతుంది.
• అయితే విద్యుత్ ప్రవాహ సమతుల్యం, అంతరముఖాలు, రక్షణ పొరలు, దీర్ఘకాల స్థిరత్వం వంటి ఇంజినీరింగ్ సవాళ్లు ఇంకా ఉంటాయి.
• మొత్తం సౌర వర్ణపటాన్ని ఒక్క జంక్షన్ మాత్రమే నిర్వహించాల్సిన పరిస్థితితో పోలిస్తే తాపీకరణ, ప్రసరణ నష్టాల్లో కొంత తగ్గుదల సాధ్యమవుతుంది.
• అయితే విద్యుత్ ప్రవాహ సమతుల్యం, అంతరముఖాలు, రక్షణ పొరలు, దీర్ఘకాల స్థిరత్వం వంటి ఇంజినీరింగ్ సవాళ్లు ఇంకా ఉంటాయి.
Question 3
ప్రశ్న 3
Which statement correctly reflects India's current offshore-wind programme status?
భారత ప్రస్తుత సముద్రతీర పవన విద్యుత్ కార్యక్రమ స్థితిని సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The approved VGF scheme supports 1 GW of offshore wind capacity, split equally between projects off Gujarat and Tamil Nadu, together with port upgrades.
• Government reporting in 2026 describes offshore wind as a sector being launched through support mechanisms and pilot approaches.
• Approved capacity and financing support must therefore be distinguished from commissioned, grid-generating capacity.
• Government reporting in 2026 describes offshore wind as a sector being launched through support mechanisms and pilot approaches.
• Approved capacity and financing support must therefore be distinguished from commissioned, grid-generating capacity.
వివరణ:
• ఆమోదిత సాధ్యతా లోటు ఆర్థిక సహాయ పథకం గుజరాత్, తమిళనాడు తీరాల్లో 500 MW చొప్పున మొత్తం 1 GW సామర్థ్యానికి, అలాగే అవసరమైన నౌకాశ్రయ మెరుగుదలకు మద్దతు ఇస్తుంది.
• 2026 ప్రభుత్వ సమాచారం సముద్రతీర పవన రంగాన్ని ప్రోత్సాహకాలు, ప్రయోగాత్మక అమలు ద్వారా ప్రారంభిస్తున్న దశగా వివరిస్తోంది.
• కాబట్టి ఆమోదిత సామర్థ్యం, ఆర్థిక మద్దతును ఇప్పటికే విద్యుత్ జాలానికి సరఫరా చేస్తున్న సామర్థ్యంతో కలపకూడదు.
• 2026 ప్రభుత్వ సమాచారం సముద్రతీర పవన రంగాన్ని ప్రోత్సాహకాలు, ప్రయోగాత్మక అమలు ద్వారా ప్రారంభిస్తున్న దశగా వివరిస్తోంది.
• కాబట్టి ఆమోదిత సామర్థ్యం, ఆర్థిక మద్దతును ఇప్పటికే విద్యుత్ జాలానికి సరఫరా చేస్తున్న సామర్థ్యంతో కలపకూడదు.
Question 4
ప్రశ్న 4
With reference to India's Production Linked Incentive scheme for Advanced Chemistry Cell (ACC) battery storage, which statement was correct in March 2026?
భారత Advanced Chemistry Cell (ACC) బ్యాటరీ నిల్వ ఉత్పత్తి అనుసంధాన ప్రోత్సాహక పథకం గురించి 2026 మార్చిలో సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The ACC-PLI scheme targets 50 GWh of domestic advanced-cell manufacturing capacity.
• By March 2026, 40 GWh had been awarded, while reported installed capacity under the beneficiary projects was only about 1 GWh.
• This distinction illustrates why awarded manufacturing capacity should not be reported as already commissioned capacity.
• By March 2026, 40 GWh had been awarded, while reported installed capacity under the beneficiary projects was only about 1 GWh.
• This distinction illustrates why awarded manufacturing capacity should not be reported as already commissioned capacity.
వివరణ:
• ACC-PLI పథకం దేశీయ అధునాతన బ్యాటరీ కణాల తయారీలో 50 GWh సామర్థ్యాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• 2026 మార్చి నాటికి 40 GWh సామర్థ్యం కేటాయించబడినా, లబ్ధిదారుల ప్రాజెక్టుల్లో ఏర్పాటు చేసిన సామర్థ్యం సుమారు 1 GWhగా మాత్రమే నివేదించబడింది.
• అందువల్ల కేటాయించిన తయారీ సామర్థ్యాన్ని ఇప్పటికే ప్రారంభమైన ఉత్పత్తి సామర్థ్యంగా చూపకూడదు.
• 2026 మార్చి నాటికి 40 GWh సామర్థ్యం కేటాయించబడినా, లబ్ధిదారుల ప్రాజెక్టుల్లో ఏర్పాటు చేసిన సామర్థ్యం సుమారు 1 GWhగా మాత్రమే నివేదించబడింది.
• అందువల్ల కేటాయించిన తయారీ సామర్థ్యాన్ని ఇప్పటికే ప్రారంభమైన ఉత్పత్తి సామర్థ్యంగా చూపకూడదు.
Question 5
ప్రశ్న 5
In July 2026, India invited bids for an additional 10 GWh of ACC manufacturing capacity earmarked for grid-scale stationary storage. Which interpretation is correct?
2026 జూలైలో విద్యుత్ జాల స్థాయి స్థిర నిల్వ అవసరాలకు కేటాయించిన అదనపు 10 GWh ACC తయారీ సామర్థ్యానికి భారత్ బిడ్లను ఆహ్వానించింది. సరైన అర్థం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The July 2026 RFP sought manufacturers for 10 GWh of ACC capacity specifically for grid-scale stationary storage applications.
• At that point the process was at tender/beneficiary-selection stage, with bids due later in 2026.
• GWh in this context is a manufacturing-capacity target for battery cells and should not be confused with instantaneous electrical power in GW.
• At that point the process was at tender/beneficiary-selection stage, with bids due later in 2026.
• GWh in this context is a manufacturing-capacity target for battery cells and should not be confused with instantaneous electrical power in GW.
వివరణ:
• 2026 జూలై RFP విద్యుత్ జాల స్థాయి స్థిర నిల్వ అనువర్తనాల కోసం 10 GWh ACC తయారీ సామర్థ్యాన్ని ఏర్పాటు చేసే తయారీదారుల ఎంపికకు జారీైంది.
• ఆ సమయంలో ప్రక్రియ టెండర్/లబ్ధిదారు ఎంపిక దశలోనే ఉండి, బిడ్ల గడువు తరువాతి తేదీకి నిర్ణయించబడింది.
• ఇక్కడ GWh బ్యాటరీ కణాల తయారీ సామర్థ్య లక్ష్యాన్ని సూచిస్తుంది; దాన్ని తక్షణ విద్యుత్ శక్తి GWతో కలపకూడదు.
• ఆ సమయంలో ప్రక్రియ టెండర్/లబ్ధిదారు ఎంపిక దశలోనే ఉండి, బిడ్ల గడువు తరువాతి తేదీకి నిర్ణయించబడింది.
• ఇక్కడ GWh బ్యాటరీ కణాల తయారీ సామర్థ్య లక్ష్యాన్ని సూచిస్తుంది; దాన్ని తక్షణ విద్యుత్ శక్తి GWతో కలపకూడదు.
Question 6
ప్రశ్న 6
A U.S. DOE-supported 2026 project on anode-free sodium batteries was still described as small-scale R&D involving fabrication, testing and validation. Which statement best combines its status with the underlying sodium-ion technology?
2026లో అమెరికా DOE మద్దతు పొందిన ముందస్తు క్రియాశీల యానోడ్ పదార్థం లేని సోడియం బ్యాటరీ ప్రాజెక్టు చిన్న స్థాయి పరిశోధన-అభివృద్ధి, తయారీ, పరీక్ష, ధృవీకరణ దశలోనే ఉందని పేర్కొన్నారు. దాని స్థితి మరియు సోడియం-అయాన్ సాంకేతికతను సరైనంగా కలిపి వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DOE's 2026 project description explicitly characterises the work as small-scale R&D, cell fabrication, testing and validation rather than mass deployment.
• Sodium is abundant and can diversify battery-material supply chains, making sodium-ion attractive for some stationary and cost-sensitive applications.
• 'Anode-free' generally means the active anode material is formed electrochemically during charging rather than being supplied as a conventional thick anode.
• Sodium is abundant and can diversify battery-material supply chains, making sodium-ion attractive for some stationary and cost-sensitive applications.
• 'Anode-free' generally means the active anode material is formed electrochemically during charging rather than being supplied as a conventional thick anode.
వివరణ:
• DOE 2026 ప్రాజెక్టు వివరణ దాన్ని భారీ వాణిజ్య అమలు కాకుండా చిన్న స్థాయి పరిశోధన-అభివృద్ధి, కణ తయారీ, పరీక్ష, ధృవీకరణ పనిగా స్పష్టంగా పేర్కొంది.
• సోడియం సమృద్ధిగా లభించడం వల్ల బ్యాటరీ పదార్థాల సరఫరా గొలుసును విభిన్నీకరించవచ్చు; అందువల్ల కొన్ని స్థిర నిల్వ, తక్కువ వ్యయ అనువర్తనాలకు ఇది ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
• ఈ నిర్మాణంలో సాధారణ మందమైన యానోడ్ పదార్థాన్ని ముందుగా అమర్చకుండా ఛార్జింగ్ సమయంలో క్రియాశీల ఋణ ఎలక్ట్రోడ్ పదార్థం విద్యుత్-రసాయనికంగా ఏర్పడుతుంది.
• సోడియం సమృద్ధిగా లభించడం వల్ల బ్యాటరీ పదార్థాల సరఫరా గొలుసును విభిన్నీకరించవచ్చు; అందువల్ల కొన్ని స్థిర నిల్వ, తక్కువ వ్యయ అనువర్తనాలకు ఇది ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
• ఈ నిర్మాణంలో సాధారణ మందమైన యానోడ్ పదార్థాన్ని ముందుగా అమర్చకుండా ఛార్జింగ్ సమయంలో క్రియాశీల ఋణ ఎలక్ట్రోడ్ పదార్థం విద్యుత్-రసాయనికంగా ఏర్పడుతుంది.
Question 7
ప్రశ్న 7
Which statement best describes the promise and present challenge of all-solid-state batteries?
పూర్తి ఘన-స్థితి బ్యాటరీల ప్రయోజన అవకాశాన్ని మరియు ప్రస్తుత సవాలును ఉత్తమంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• All-solid-state cells replace the conventional liquid electrolyte with an ion-conducting solid material.
• Solid electrolytes can enable high-energy electrode concepts, including lithium metal in some designs, and may improve thermal-safety characteristics.
• Current research still focuses heavily on interfacial resistance, cracking, dendrite-related failure modes, manufacturability and long cycle life, so laboratory advances are not equivalent to universal commercial deployment.
• Solid electrolytes can enable high-energy electrode concepts, including lithium metal in some designs, and may improve thermal-safety characteristics.
• Current research still focuses heavily on interfacial resistance, cracking, dendrite-related failure modes, manufacturability and long cycle life, so laboratory advances are not equivalent to universal commercial deployment.
వివరణ:
• పూర్తి ఘన-స్థితి కణాల్లో సాధారణ ద్రవ ఎలక్ట్రోలైట్ స్థానంలో అయాన్లను ప్రసారం చేసే ఘన పదార్థాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
• కొన్ని రూపకల్పనల్లో లిథియం లోహం వంటి అధిక శక్తి ఎలక్ట్రోడ్ల వినియోగానికి అవకాశం కలిగి, తాప భద్రతను మెరుగుపరచగలదు.
• అంతరముఖ నిరోధం, పగుళ్లు, డెండ్రైట్ సంబంధిత వైఫల్యాలు, భారీ స్థాయి తయారీ, దీర్ఘ చక్ర ఆయుష్షు ఇంకా కీలక పరిశోధన అంశాలు; కాబట్టి ప్రయోగశాల విజయాలను విస్తృత వాణిజ్య అమలుగా భావించకూడదు.
• కొన్ని రూపకల్పనల్లో లిథియం లోహం వంటి అధిక శక్తి ఎలక్ట్రోడ్ల వినియోగానికి అవకాశం కలిగి, తాప భద్రతను మెరుగుపరచగలదు.
• అంతరముఖ నిరోధం, పగుళ్లు, డెండ్రైట్ సంబంధిత వైఫల్యాలు, భారీ స్థాయి తయారీ, దీర్ఘ చక్ర ఆయుష్షు ఇంకా కీలక పరిశోధన అంశాలు; కాబట్టి ప్రయోగశాల విజయాలను విస్తృత వాణిజ్య అమలుగా భావించకూడదు.
Question 8
ప్రశ్న 8
With reference to India's National Green Hydrogen Mission status in March 2026, which statement is correct?
2026 మార్చిలో భారత National Green Hydrogen Mission స్థితి గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• By March 2026, 8,62,000 tonnes per annum of green-hydrogen production capacity had been awarded to companies under incentive mechanisms.
• Separately, official information stated that only around 8,000 tonnes per annum of production capacity had actually been commissioned by February 2026.
• Awarded, under-development and commissioned capacity are therefore very different measures of mission progress.
• Separately, official information stated that only around 8,000 tonnes per annum of production capacity had actually been commissioned by February 2026.
• Awarded, under-development and commissioned capacity are therefore very different measures of mission progress.
వివరణ:
• 2026 మార్చి నాటికి ప్రోత్సాహక పద్ధతుల కింద సంవత్సరానికి 8,62,000 టన్నుల హరిత హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం సంస్థలకు కేటాయించబడింది.
• వేరుగా, 2026 ఫిబ్రవరి నాటికి వాస్తవంగా ప్రారంభమైన ఉత్పత్తి సామర్థ్యం సంవత్సరానికి సుమారు 8,000 టన్నులు మాత్రమే అని అధికారిక సమాచారం తెలిపింది.
• కాబట్టి కేటాయించిన, అభివృద్ధిలో ఉన్న, ప్రారంభమైన సామర్థ్యాలు మిషన్ పురోగతికి వేర్వేరు కొలమానాలు.
• వేరుగా, 2026 ఫిబ్రవరి నాటికి వాస్తవంగా ప్రారంభమైన ఉత్పత్తి సామర్థ్యం సంవత్సరానికి సుమారు 8,000 టన్నులు మాత్రమే అని అధికారిక సమాచారం తెలిపింది.
• కాబట్టి కేటాయించిన, అభివృద్ధిలో ఉన్న, ప్రారంభమైన సామర్థ్యాలు మిషన్ పురోగతికి వేర్వేరు కొలమానాలు.
Question 9
ప్రశ్న 9
Which process most directly produces 'green hydrogen' when powered by renewable electricity?
పునరుత్పాదక విద్యుత్తుతో నడిపినప్పుడు 'హరిత హైడ్రోజన్'ను అత్యంత నేరుగా ఉత్పత్తి చేసే ప్రక్రియ ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Water electrolysers use electrical energy to drive the non-spontaneous splitting of water into hydrogen and oxygen.
• When the electricity meets the applicable renewable/low-emission criteria, the resulting hydrogen can qualify as green hydrogen under relevant definitions.
• Alkaline, PEM and solid-oxide electrolysers use different electrolytes and operating conditions but share the core electrochemical objective.
• When the electricity meets the applicable renewable/low-emission criteria, the resulting hydrogen can qualify as green hydrogen under relevant definitions.
• Alkaline, PEM and solid-oxide electrolysers use different electrolytes and operating conditions but share the core electrochemical objective.
వివరణ:
• నీటి విద్యుద్విఘటక పరికరం విద్యుత్ శక్తిని ఉపయోగించి నీటిని స్వయంచాలకంగా జరగని ప్రక్రియ ద్వారా హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్గా విడదీస్తుంది.
• ఉపయోగించే విద్యుత్ వర్తించే పునరుత్పాదక/తక్కువ ఉద్గార ప్రమాణాలను తీరుస్తే ఉత్పత్తి అయిన హైడ్రోజన్ను సంబంధిత నిర్వచనాల ప్రకారం హరిత హైడ్రోజన్గా పరిగణించవచ్చు.
• ఆల్కలైన్, PEM, ఘన-ఆక్సైడ్ విద్యుద్విఘటకాలు వేర్వేరు ఎలక్ట్రోలైట్లు, ఉష్ణోగ్రతల్లో పనిచేసినా ప్రాథమిక విద్యుత్-రసాయన లక్ష్యం ఒకటే.
• ఉపయోగించే విద్యుత్ వర్తించే పునరుత్పాదక/తక్కువ ఉద్గార ప్రమాణాలను తీరుస్తే ఉత్పత్తి అయిన హైడ్రోజన్ను సంబంధిత నిర్వచనాల ప్రకారం హరిత హైడ్రోజన్గా పరిగణించవచ్చు.
• ఆల్కలైన్, PEM, ఘన-ఆక్సైడ్ విద్యుద్విఘటకాలు వేర్వేరు ఎలక్ట్రోలైట్లు, ఉష్ణోగ్రతల్లో పనిచేసినా ప్రాథమిక విద్యుత్-రసాయన లక్ష్యం ఒకటే.
Question 10
ప్రశ్న 10
Which statement correctly describes the 12 transport pilot projects launched under India's National Green Hydrogen Mission in July 2026?
2026 జూలైలో భారత National Green Hydrogen Mission కింద ప్రారంభించిన 12 రవాణా ప్రయోగాత్మక ప్రాజెక్టులను సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The 12 pilots cover 70 hydrogen-powered vehicles—27 buses and 43 trucks—along with 16 hydrogen refuelling stations on 21 routes.
• The vehicle mix includes both fuel-cell electric vehicles and hydrogen internal-combustion-engine vehicles.
• The programme is intended to test operational feasibility and supporting infrastructure before any wider scale-up.
• The vehicle mix includes both fuel-cell electric vehicles and hydrogen internal-combustion-engine vehicles.
• The programme is intended to test operational feasibility and supporting infrastructure before any wider scale-up.
వివరణ:
• 12 ప్రయోగాత్మక ప్రాజెక్టుల్లో 27 బస్సులు, 43 ట్రక్కులు కలిపి 70 హైడ్రోజన్ వాహనాలు మరియు 21 మార్గాల్లో 16 హైడ్రోజన్ ఇంధన నింపే కేంద్రాలు ఉన్నాయి.
• వాహనాల్లో ఇంధన కణ విద్యుత్ వాహనాలు, హైడ్రోజన్ అంతర్గత దహన ఇంజిన్ వాహనాలు రెండూ ఉన్నాయి.
• విస్తృత అమలుకు ముందు కార్యాచరణ సాధ్యత, అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలను పరీక్షించడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం.
• వాహనాల్లో ఇంధన కణ విద్యుత్ వాహనాలు, హైడ్రోజన్ అంతర్గత దహన ఇంజిన్ వాహనాలు రెండూ ఉన్నాయి.
• విస్తృత అమలుకు ముందు కార్యాచరణ సాధ్యత, అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలను పరీక్షించడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం.
Question 11
ప్రశ్న 11
India's first indigenous hydrogen-powered train began operation on the Jind-Sonipat route in July 2026. What is the core propulsion principle of its fuel-cell system?
భారత తొలి స్వదేశీ హైడ్రోజన్ రైలు 2026 జూలైలో Jind-Sonipat మార్గంలో కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది. దాని ఇంధన కణ ప్రణోదన వ్యవస్థ ప్రాథమిక సూత్రం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• A hydrogen fuel cell converts chemical energy electrochemically into electricity rather than relying on conventional combustion.
• The Indian train uses hydrogen fuel-cell power together with lithium-iron-phosphate batteries to support the traction system.
• Water is the main local reaction product at the fuel cell, although the overall climate benefit still depends on how the hydrogen itself was produced.
• The Indian train uses hydrogen fuel-cell power together with lithium-iron-phosphate batteries to support the traction system.
• Water is the main local reaction product at the fuel cell, although the overall climate benefit still depends on how the hydrogen itself was produced.
వివరణ:
• హైడ్రోజన్ ఇంధన కణం సాధారణ దహనంపై ఆధారపడకుండా రసాయన శక్తిని విద్యుత్-రసాయన ప్రక్రియ ద్వారా విద్యుత్తుగా మారుస్తుంది.
• భారత రైలులో హైడ్రోజన్ ఇంధన కణ విద్యుత్తుతో పాటు లిథియం-ఐరన్-ఫాస్ఫేట్ బ్యాటరీలు కూడా ప్రణోదన వ్యవస్థకు మద్దతు ఇస్తాయి.
• ఇంధన కణం వద్ద ప్రధాన స్థానిక ప్రతిచర్య ఉత్పత్తి నీరు; అయితే మొత్తం వాతావరణ ప్రయోజనం హైడ్రోజన్ను ఎలా తయారు చేశారన్నదానిపైనా ఆధారపడుతుంది.
• భారత రైలులో హైడ్రోజన్ ఇంధన కణ విద్యుత్తుతో పాటు లిథియం-ఐరన్-ఫాస్ఫేట్ బ్యాటరీలు కూడా ప్రణోదన వ్యవస్థకు మద్దతు ఇస్తాయి.
• ఇంధన కణం వద్ద ప్రధాన స్థానిక ప్రతిచర్య ఉత్పత్తి నీరు; అయితే మొత్తం వాతావరణ ప్రయోజనం హైడ్రోజన్ను ఎలా తయారు చేశారన్నదానిపైనా ఆధారపడుతుంది.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which statement correctly describes India's Nuclear Energy Mission and its Small Modular Reactor objective as reported in 2026?
2026లో నివేదించిన భారత Nuclear Energy Mission మరియు దాని Small Modular Reactor లక్ష్యాన్ని సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Nuclear Energy Mission targets 100 GWe of nuclear generation capacity by 2047.
• It includes a ₹20,000 crore programme for research, design, development and deployment of indigenous SMRs, with at least five targeted for operationalisation by 2033.
• These are forward programme targets; they do not mean that five Indian SMRs were already commercially operating in 2026.
• It includes a ₹20,000 crore programme for research, design, development and deployment of indigenous SMRs, with at least five targeted for operationalisation by 2033.
• These are forward programme targets; they do not mean that five Indian SMRs were already commercially operating in 2026.
వివరణ:
• Nuclear Energy Mission 2047 నాటికి 100 GWe అణు విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• స్వదేశీ చిన్న మాడ్యూలర్ రియాక్టర్ల పరిశోధన, రూపకల్పన, అభివృద్ధి, అమలుకు ₹20,000 కోట్ల కార్యక్రమం ఇందులో ఉంది; 2033 నాటికి కనీసం ఐదింటిని కార్యకలాపాల్లోకి తేవడం లక్ష్యం.
• ఇవి భవిష్యత్ కార్యక్రమ లక్ష్యాలు; 2026లోనే ఐదు భారత SMRs వాణిజ్యంగా పనిచేస్తున్నాయని కాదు.
• స్వదేశీ చిన్న మాడ్యూలర్ రియాక్టర్ల పరిశోధన, రూపకల్పన, అభివృద్ధి, అమలుకు ₹20,000 కోట్ల కార్యక్రమం ఇందులో ఉంది; 2033 నాటికి కనీసం ఐదింటిని కార్యకలాపాల్లోకి తేవడం లక్ష్యం.
• ఇవి భవిష్యత్ కార్యక్రమ లక్ష్యాలు; 2026లోనే ఐదు భారత SMRs వాణిజ్యంగా పనిచేస్తున్నాయని కాదు.
Question 13
ప్రశ్న 13
Which statement best reflects the 2026 development status of BARC's indigenous SMR programme?
BARC స్వదేశీ చిన్న మాడ్యూలర్ రియాక్టర్ కార్యక్రమం 2026 అభివృద్ధి స్థితిని ఉత్తమంగా ప్రతిబింబించే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• BARC's 2026 programme includes the 220 MWe BSMR-200, 55 MWe SMR-55 and an up-to-5 MWth HTGCR.
• Government statements explicitly describe the lead units as technology-demonstration reactors and place them at different design and approval stages.
• The HTGCR is being developed for high-temperature process heat that can be coupled to suitable hydrogen-production cycles.
• Government statements explicitly describe the lead units as technology-demonstration reactors and place them at different design and approval stages.
• The HTGCR is being developed for high-temperature process heat that can be coupled to suitable hydrogen-production cycles.
వివరణ:
• BARC 2026 కార్యక్రమంలో 220 MWe BSMR-200, 55 MWe SMR-55, 5 MWth వరకు HTGCR ఉన్నాయి.
• ప్రభుత్వ సమాచారం ప్రధాన యూనిట్లను సాంకేతిక ప్రదర్శన రియాక్టర్లుగా స్పష్టంగా పేర్కొంటూ అవి వేర్వేరు రూపకల్పన, ఆమోద దశల్లో ఉన్నాయని తెలిపింది.
• HTGCR అధిక ఉష్ణోగ్రత ప్రక్రియ తాపాన్ని అందించి తగిన హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి చక్రాలతో అనుసంధానించేందుకు అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
• ప్రభుత్వ సమాచారం ప్రధాన యూనిట్లను సాంకేతిక ప్రదర్శన రియాక్టర్లుగా స్పష్టంగా పేర్కొంటూ అవి వేర్వేరు రూపకల్పన, ఆమోద దశల్లో ఉన్నాయని తెలిపింది.
• HTGCR అధిక ఉష్ణోగ్రత ప్రక్రియ తాపాన్ని అందించి తగిన హైడ్రోజన్ ఉత్పత్తి చక్రాలతో అనుసంధానించేందుకు అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
Question 14
ప్రశ్న 14
Which feature is most characteristic of the Small Modular Reactor (SMR) concept?
చిన్న మాడ్యూలర్ రియాక్టర్ (SMR) భావనకు అత్యంత ప్రత్యేకమైన లక్షణం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• SMRs are nuclear fission reactors designed at smaller unit capacities than traditional large reactors, often with modular construction concepts.
• Factory fabrication and staged additions may simplify some construction and deployment pathways, particularly for smaller grids, industrial sites or replacement of retiring fossil units.
• 'Small and modular' does not eliminate nuclear safety, waste, security, licensing or economic challenges.
• Factory fabrication and staged additions may simplify some construction and deployment pathways, particularly for smaller grids, industrial sites or replacement of retiring fossil units.
• 'Small and modular' does not eliminate nuclear safety, waste, security, licensing or economic challenges.
వివరణ:
• SMRs సంప్రదాయ పెద్ద రియాక్టర్లకంటే తక్కువ యూనిట్ సామర్థ్యంతో రూపకల్పన చేసే అణు విభజన రియాక్టర్లు; మాడ్యూలర్ నిర్మాణ విధానాన్ని తరచుగా ఉపయోగిస్తాయి.
• ప్రధాన భాగాలను కర్మాగారంలో తయారు చేసి దశలవారీగా యూనిట్లు జోడించడం చిన్న విద్యుత్ జాలాలు, పరిశ్రమలు లేదా విరమిస్తున్న జీవాష్మ ఇంధన కేంద్రాల స్థానంలో అమలుకు కొన్ని ప్రయోజనాలు ఇవ్వవచ్చు.
• 'చిన్నది, మాడ్యూలర్' అనే లక్షణం అణు భద్రత, వ్యర్థాలు, భద్రతా రక్షణ, లైసెన్సింగ్ లేదా ఆర్థిక సవాళ్లను తొలగించదు.
• ప్రధాన భాగాలను కర్మాగారంలో తయారు చేసి దశలవారీగా యూనిట్లు జోడించడం చిన్న విద్యుత్ జాలాలు, పరిశ్రమలు లేదా విరమిస్తున్న జీవాష్మ ఇంధన కేంద్రాల స్థానంలో అమలుకు కొన్ని ప్రయోజనాలు ఇవ్వవచ్చు.
• 'చిన్నది, మాడ్యూలర్' అనే లక్షణం అణు భద్రత, వ్యర్థాలు, భద్రతా రక్షణ, లైసెన్సింగ్ లేదా ఆర్థిక సవాళ్లను తొలగించదు.
Question 15
ప్రశ్న 15
Several U.S. advanced reactor demonstrations achieved zero-power fueled criticality in June-July 2026. What does 'zero-power criticality' demonstrate?
2026 జూన్-జూలైలో అమెరికాలోని కొన్ని అధునాతన రియాక్టర్ ప్రదర్శనలు అతి తక్కువ శక్తి వద్ద స్వయం నిలకడగల అణు విభజన శృంఖల ప్రతిచర్య స్థితిని సాధించాయి. ఇది ఏమి నిరూపిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• A reactor is critical when each fission generation produces, on average, enough neutrons to sustain the next generation of fissions.
• Zero-power critical experiments establish this state at power levels too low for meaningful electricity production and are useful for reactor-physics and safety validation.
• The 2026 demonstrations therefore represent reactor-development milestones, not completed commercial power-plant deployment.
• Zero-power critical experiments establish this state at power levels too low for meaningful electricity production and are useful for reactor-physics and safety validation.
• The 2026 demonstrations therefore represent reactor-development milestones, not completed commercial power-plant deployment.
వివరణ:
• ఒక అణు విభజన తరం తరువాతి విభజన తరాన్ని కొనసాగించేందుకు సగటున సరిపడిన న్యూట్రాన్లను ఉత్పత్తి చేసినప్పుడు రియాక్టర్ critical స్థితిలో ఉంటుంది.
• అతి తక్కువ శక్తి critical పరీక్షలు ఉపయోగకర విద్యుత్ ఉత్పత్తికి చాలా తక్కువ శక్తి వద్ద ఈ స్థితిని ఏర్పరచి రియాక్టర్ భౌతిక శాస్త్రం, భద్రతా ధృవీకరణకు ఉపయోగిస్తాయి.
• అందువల్ల 2026 ప్రదర్శనలు రియాక్టర్ అభివృద్ధి మైలురాళ్లు; పూర్తి వాణిజ్య విద్యుత్ కేంద్రాల అమలు కాదు.
• అతి తక్కువ శక్తి critical పరీక్షలు ఉపయోగకర విద్యుత్ ఉత్పత్తికి చాలా తక్కువ శక్తి వద్ద ఈ స్థితిని ఏర్పరచి రియాక్టర్ భౌతిక శాస్త్రం, భద్రతా ధృవీకరణకు ఉపయోగిస్తాయి.
• అందువల్ల 2026 ప్రదర్శనలు రియాక్టర్ అభివృద్ధి మైలురాళ్లు; పూర్తి వాణిజ్య విద్యుత్ కేంద్రాల అమలు కాదు.
Question 16
ప్రశ్న 16
In June 2026, the U.S. National Ignition Facility (NIF) reported its 11th fusion-ignition result with about 7.9 MJ of fusion yield and a target gain of roughly 3.8. What does this target gain mean?
2026 జూన్లో అమెరికా National Ignition Facility (NIF) తన 11వ అణుసంయోగ ఇగ్నిషన్ ఫలితంలో సుమారు 7.9 MJ సంయోగ శక్తి, దాదాపు 3.8 లక్ష్య శక్తి లాభ నిష్పత్తి సాధించినట్లు తెలిపింది. ఈ లాభ నిష్పత్తి అర్థం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• NIF's June 2026 shot produced about 7.9 MJ of fusion yield with a target gain of approximately 3.8.
• Target gain compares fusion energy emerging from the capsule with laser energy delivered to the target, not the much larger electrical energy required to operate the full laser facility.
• The result is a major inertial-confinement-fusion research milestone but not a commercial fusion-power demonstration.
• Target gain compares fusion energy emerging from the capsule with laser energy delivered to the target, not the much larger electrical energy required to operate the full laser facility.
• The result is a major inertial-confinement-fusion research milestone but not a commercial fusion-power demonstration.
వివరణ:
• NIF 2026 జూన్ ప్రయోగం సుమారు 7.9 MJ అణుసంయోగ శక్తి, దాదాపు 3.8 లక్ష్య శక్తి లాభ నిష్పత్తిని సాధించింది.
• ఈ నిష్పత్తి కాప్సూల్ నుంచి వచ్చిన సంయోగ శక్తిని లక్ష్యంపై పడిన లేజర్ శక్తితో పోలుస్తుంది; మొత్తం లేజర్ కేంద్రాన్ని నడపడానికి అవసరమైన చాలా పెద్ద విద్యుత్ వినియోగంతో పోలిక కాదు.
• ఇది జడత్వ నిర్బంధ అణుసంయోగ పరిశోధనలో ముఖ్య మైలురాయి; వాణిజ్య అణుసంయోగ విద్యుత్ ప్రదర్శన కాదు.
• ఈ నిష్పత్తి కాప్సూల్ నుంచి వచ్చిన సంయోగ శక్తిని లక్ష్యంపై పడిన లేజర్ శక్తితో పోలుస్తుంది; మొత్తం లేజర్ కేంద్రాన్ని నడపడానికి అవసరమైన చాలా పెద్ద విద్యుత్ వినియోగంతో పోలిక కాదు.
• ఇది జడత్వ నిర్బంధ అణుసంయోగ పరిశోధనలో ముఖ్య మైలురాయి; వాణిజ్య అణుసంయోగ విద్యుత్ ప్రదర్శన కాదు.
Question 17
ప్రశ్న 17
Which statement best describes 'fusion ignition' in the NIF inertial-confinement context?
NIF జడత్వ నిర్బంధ అణుసంయోగ సందర్భంలో 'అణుసంయోగ ఇగ్నిషన్'ను ఉత్తమంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• In inertial confinement, a tiny deuterium-tritium capsule is rapidly compressed and heated by an intense laser-driven implosion.
• Ignition requires alpha-particle self-heating from fusion reactions to reinforce the burn sufficiently for a propagating fusion reaction.
• This is physically different from magnetic-confinement fusion and from nuclear-fission reactor criticality.
• Ignition requires alpha-particle self-heating from fusion reactions to reinforce the burn sufficiently for a propagating fusion reaction.
• This is physically different from magnetic-confinement fusion and from nuclear-fission reactor criticality.
వివరణ:
• జడత్వ నిర్బంధ విధానంలో చిన్న డ్యూటీరియం-ట్రిటియం కాప్సూల్ను తీవ్రమైన లేజర్ ఆధారిత అంతఃసంకోచంతో వేగంగా కుదించి వేడి చేస్తారు.
• సంయోగ ప్రతిచర్యల్లో ఏర్పడే ఆల్ఫా కణాల స్వతాపం మరిన్ని ప్రతిచర్యలను బలపరచి దహనం విస్తరించే స్థాయికి చేరడం ఇగ్నిషన్కు కీలకం.
• ఇది చుంబక నిర్బంధ అణుసంయోగం మరియు అణు విభజన రియాక్టర్ criticalityతో భౌతికంగా భిన్నమైనది.
• సంయోగ ప్రతిచర్యల్లో ఏర్పడే ఆల్ఫా కణాల స్వతాపం మరిన్ని ప్రతిచర్యలను బలపరచి దహనం విస్తరించే స్థాయికి చేరడం ఇగ్నిషన్కు కీలకం.
• ఇది చుంబక నిర్బంధ అణుసంయోగం మరియు అణు విభజన రియాక్టర్ criticalityతో భౌతికంగా భిన్నమైనది.
Question 18
ప్రశ్న 18
Which statement correctly reflects ITER's current approved baseline?
ITER ప్రస్తుత ఆమోదిత ప్రాథమిక కాలరేఖను సరైన విధంగా వివరించే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• ITER's updated baseline prioritises a scientifically useful start with more key tokamak components installed before research operations begin.
• Full magnetic energy is targeted around 2036 and the deuterium-tritium operation phase in 2039.
• ITER is an experimental magnetic-confinement tokamak designed to demonstrate fusion science and technology; it is not a commercial electricity-generating plant.
• Full magnetic energy is targeted around 2036 and the deuterium-tritium operation phase in 2039.
• ITER is an experimental magnetic-confinement tokamak designed to demonstrate fusion science and technology; it is not a commercial electricity-generating plant.
వివరణ:
• ITER నవీకరించిన కాలరేఖలో పరిశోధన ప్రారంభానికి ముందే మరిన్ని కీలక టోకమాక్ భాగాలను అమర్చి శాస్త్రీయంగా ఉపయోగకరమైన ప్రారంభ దశను సాధించడంపై దృష్టి పెట్టారు.
• పూర్తి చుంబక శక్తిని సుమారు 2036లో, డ్యూటీరియం-ట్రిటియం కార్యకలాపాలను 2039లో ప్రారంభించాలని లక్ష్యం.
• ITER అణుసంయోగ శాస్త్రం, సాంకేతికతను ప్రదర్శించడానికి రూపొందించిన చుంబక నిర్బంధ టోకమాక్; వాణిజ్య విద్యుత్ కేంద్రం కాదు.
• పూర్తి చుంబక శక్తిని సుమారు 2036లో, డ్యూటీరియం-ట్రిటియం కార్యకలాపాలను 2039లో ప్రారంభించాలని లక్ష్యం.
• ITER అణుసంయోగ శాస్త్రం, సాంకేతికతను ప్రదర్శించడానికి రూపొందించిన చుంబక నిర్బంధ టోకమాక్; వాణిజ్య విద్యుత్ కేంద్రం కాదు.
Question 19
ప్రశ్న 19
Which statement correctly distinguishes Direct Air Capture (DAC) from conventional point-source carbon capture?
ప్రత్యక్ష వాయు కార్బన్ పట్టివేత (Direct Air Capture - DAC) మరియు సాధారణ ఉద్గార మూలస్థాన కార్బన్ పట్టివేత మధ్య సరైన తేడా ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Atmospheric CO2 is far more dilute than CO2 in many industrial exhaust streams, making DAC separation energetically and economically challenging.
• Point-source capture aims to prevent a portion of new emissions from entering the atmosphere, while DAC can remove previously accumulated atmospheric CO2.
• Regional DAC Hub programmes are intended to demonstrate large-scale capture, but programme targets should not be confused with carbon already being removed today at the full planned hub capacity.
• Point-source capture aims to prevent a portion of new emissions from entering the atmosphere, while DAC can remove previously accumulated atmospheric CO2.
• Regional DAC Hub programmes are intended to demonstrate large-scale capture, but programme targets should not be confused with carbon already being removed today at the full planned hub capacity.
వివరణ:
• వాతావరణ గాలిలో CO2 సాంద్రత అనేక పారిశ్రామిక ఎగ్జాస్ట్ ప్రవాహాల కంటే చాలా తక్కువగా ఉంటుంది; అందువల్ల DACలో వేర్పాటు శక్తి, వ్యయ పరంగా కఠినమైనది.
• ఉద్గార మూలస్థాన పట్టివేత కొత్త ఉద్గారాల్లో కొంత భాగం వాతావరణంలోకి వెళ్లకుండా నిరోధించగా, DAC ఇప్పటికే వాతావరణంలో కూడిన CO2ను తొలగించగలదు.
• ప్రాంతీయ DAC హబ్ కార్యక్రమాలు భారీ స్థాయి పట్టివేతను ప్రదర్శించడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి; భవిష్యత్ లక్ష్య సామర్థ్యాన్ని ప్రస్తుతం వాస్తవంగా తొలగిస్తున్న CO2 పరిమాణంగా భావించకూడదు.
• ఉద్గార మూలస్థాన పట్టివేత కొత్త ఉద్గారాల్లో కొంత భాగం వాతావరణంలోకి వెళ్లకుండా నిరోధించగా, DAC ఇప్పటికే వాతావరణంలో కూడిన CO2ను తొలగించగలదు.
• ప్రాంతీయ DAC హబ్ కార్యక్రమాలు భారీ స్థాయి పట్టివేతను ప్రదర్శించడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి; భవిష్యత్ లక్ష్య సామర్థ్యాన్ని ప్రస్తుతం వాస్తవంగా తొలగిస్తున్న CO2 పరిమాణంగా భావించకూడదు.
Question 20
ప్రశ్న 20
NTPC's Vindhyachal CO2-to-methanol project was reported as commissioned and was producing methanol from captured flue-gas CO2 and green hydrogen. Which statement best describes the technology?
NTPC Vindhyachalలోని CO2 నుంచి మెథనాల్ తయారీ ప్రాజెక్టు ప్రారంభించబడినదిగా నివేదించబడింది; ఇది ఎగ్జాస్ట్ వాయువుల నుంచి పట్టుకున్న CO2 మరియు హరిత హైడ్రోజన్తో మెథనాల్ తయారు చేస్తోంది. సాంకేతికతను ఉత్తమంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• NTPC's Vindhyachal system captures CO2 from thermal-power flue gas and catalytically hydrogenates it with green hydrogen to form methanol.
• This is carbon capture and utilisation because the carbon is incorporated into a useful chemical product rather than directly stored underground.
• Whether the carbon remains out of the atmosphere long term depends on the methanol's downstream use, so utilisation should not automatically be counted as permanent carbon removal.
• This is carbon capture and utilisation because the carbon is incorporated into a useful chemical product rather than directly stored underground.
• Whether the carbon remains out of the atmosphere long term depends on the methanol's downstream use, so utilisation should not automatically be counted as permanent carbon removal.
వివరణ:
• NTPC Vindhyachal వ్యవస్థ తాప విద్యుత్ కేంద్ర ఎగ్జాస్ట్ వాయువుల నుంచి CO2ను పట్టుకుని హరిత హైడ్రోజన్తో ఉత్ప్రేరక సహాయంతో ప్రతిచర్య చేయించి మెథనాల్గా మారుస్తుంది.
• కార్బన్ను నేరుగా భూగర్భంలో నిల్వ చేయకుండా ఉపయోగకర రసాయన ఉత్పత్తిలోకి మార్చడం వల్ల ఇది కార్బన్ పట్టివేత-వినియోగ విధానం.
• మెథనాల్ తరువాత ఎలా ఉపయోగిస్తారన్నదానిపై కార్బన్ ఎంతకాలం వాతావరణం నుంచి బయట ఉంటుంది అనేది ఆధారపడుతుంది; కాబట్టి వినియోగాన్ని స్వయంచాలకంగా శాశ్వత కార్బన్ తొలగింపుగా పరిగణించకూడదు.
• కార్బన్ను నేరుగా భూగర్భంలో నిల్వ చేయకుండా ఉపయోగకర రసాయన ఉత్పత్తిలోకి మార్చడం వల్ల ఇది కార్బన్ పట్టివేత-వినియోగ విధానం.
• మెథనాల్ తరువాత ఎలా ఉపయోగిస్తారన్నదానిపై కార్బన్ ఎంతకాలం వాతావరణం నుంచి బయట ఉంటుంది అనేది ఆధారపడుతుంది; కాబట్టి వినియోగాన్ని స్వయంచాలకంగా శాశ్వత కార్బన్ తొలగింపుగా పరిగణించకూడదు.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: B. MNRE lists projects such as flexible perovskite cells and scale-up of perovskite tandem cells as ongoing R&D, so laboratory progress should not be confused with nationwide commercial deployment. సమాధానం: B. వంచగల పెరోవ్స్కైట్ సౌర కణాలు, పెరోవ్స్కైట్ టాండమ్ కణాల పరిమాణ విస్తరణ వంటి ప్రాజెక్టులను MNRE కొనసాగుతున్న పరిశోధన-అభివృద్ధి కార్యక్రమాలుగా పేర్కొంటోంది; కాబట్టి ప్రయోగశాల పురోగతిని దేశవ్యాప్త వాణిజ్య వినియోగంగా భావించకూడదు.
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: C. Because absorbers with different bandgaps can harvest complementary parts of the solar spectrum, reducing some spectral-energy losses of a single-junction cell. సమాధానం: C. వేర్వేరు బ్యాండ్గ్యాప్లు కలిగిన శోషక పదార్థాలు సౌర వర్ణపటంలోని పరస్పర పూరక భాగాలను గ్రహించగలవు; దీంతో ఒకే జంక్షన్ కణంలో ఉండే కొన్ని వర్ణపట శక్తి నష్టాలు తగ్గుతాయి.
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: A. The Union Government approved viability-gap funding for 1 GW of offshore wind projects—500 MW each off Gujarat and Tamil Nadu—while current policy measures are intended to launch and de-risk the sector rather than imply that the full 1 GW is already generating power. సమాధానం: A. గుజరాత్, తమిళనాడు తీరాలకు 500 MW చొప్పున మొత్తం 1 GW సముద్రతీర పవన విద్యుత్ ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సాధ్యతా లోటు ఆర్థిక సహాయాన్ని ఆమోదించింది; ప్రస్తుత చర్యలు రంగాన్ని ప్రారంభించి ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికే, మొత్తం 1 GW ఇప్పటికే విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేస్తోందని కాదు.
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: C. Of the 50 GWh target, 40 GWh had been awarded to four beneficiaries, but only about 1 GWh was reported installed at that stage. సమాధానం: C. 50 GWh లక్ష్యంలో 40 GWhను నాలుగు లబ్ధిదారులకు కేటాయించగా, ఆ దశలో ఏర్పాటు చేసిన వాస్తవ సామర్థ్యం సుమారు 1 GWhగా మాత్రమే నివేదించబడింది.
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: D. It was a beneficiary-selection tender for future domestic cell-manufacturing capacity, not evidence that the 10 GWh had already been installed. సమాధానం: D. ఇది భవిష్యత్ దేశీయ బ్యాటరీ కణ తయారీ సామర్థ్యానికి లబ్ధిదారులను ఎంపిక చేసే టెండర్; 10 GWh సామర్థ్యం ఇప్పటికే ఏర్పాటు అయిందని నిరూపించదు.
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: B. It remains a development project; sodium-based batteries can reduce dependence on lithium by using abundant sodium, but energy density, lifetime, interfaces and manufacturability still depend strongly on the specific chemistry. సమాధానం: B. ఇది ఇంకా అభివృద్ధి దశ ప్రాజెక్టు; సమృద్ధిగా లభించే సోడియాన్ని ఉపయోగించడం వల్ల లిథియంపై ఆధారాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉన్నా, శక్తి సాంద్రత, ఆయుష్షు, అంతరముఖ స్థిరత్వం, తయారీ సామర్థ్యం నిర్దిష్ట రసాయన నిర్మాణంపై ఆధారపడతాయి.
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: A. Replacing a flammable liquid electrolyte with a suitable solid electrolyte can enable new electrode combinations and improve some safety and energy-density prospects, but solid-solid interfaces, ionic transport, mechanical degradation and scalable manufacturing remain major engineering challenges. సమాధానం: A. దహనశీల ద్రవ ఎలక్ట్రోలైట్ స్థానంలో తగిన ఘన ఎలక్ట్రోలైట్ ఉపయోగించడం వల్ల కొత్త ఎలక్ట్రోడ్ కలయికలు, కొన్ని భద్రతా మరియు శక్తి సాంద్రత ప్రయోజనాలు సాధ్యమవుతాయి; అయితే ఘన-ఘన అంతరముఖాలు, అయాన్ రవాణా, యాంత్రిక క్షీణత, భారీ స్థాయి తయారీ ఇంకా ప్రధాన ఇంజినీరింగ్ సవాళ్లు.
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: B. About 8,62,000 tonnes per annum of production capacity had been awarded under incentive schemes, while only around 8,000 tonnes per annum of green-hydrogen capacity was reported commissioned by February 2026. సమాధానం: B. ప్రోత్సాహక పథకాల కింద సంవత్సరానికి సుమారు 8,62,000 టన్నుల ఉత్పత్తి సామర్థ్యం కేటాయించబడగా, 2026 ఫిబ్రవరి నాటికి ప్రారంభమైన హరిత హైడ్రోజన్ సామర్థ్యం సంవత్సరానికి సుమారు 8,000 టన్నులు మాత్రమే అని నివేదించబడింది.
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: C. Electrolysis of water into hydrogen and oxygen using renewable electricity సమాధానం: C. పునరుత్పాదక విద్యుత్తుతో నీటిని విద్యుద్విఘటనం చేసి హైడ్రోజన్, ఆక్సిజన్గా విడదీయడం
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: A. They cover deployment of 70 hydrogen-powered vehicles, including buses and trucks, and 16 refuelling stations across 21 routes; they are pilots, not evidence that India's road fleet has shifted to hydrogen. సమాధానం: A. 21 మార్గాల్లో బస్సులు, ట్రక్కులు సహా 70 హైడ్రోజన్ ఆధారిత వాహనాలు మరియు 16 ఇంధన నింపే కేంద్రాల అమలును ఇవి కవర్ చేస్తాయి; ఇవి ప్రయోగాత్మక ప్రాజెక్టులు మాత్రమే, భారత రహదారి వాహన సమూహం మొత్తం హైడ్రోజన్కు మారిందని కాదు.
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: D. An electrochemical fuel cell combines hydrogen with oxygen to generate electricity, with water as the principal reaction product, while batteries can buffer power demand. సమాధానం: D. విద్యుత్-రసాయన ఇంధన కణంలో హైడ్రోజన్ను ఆక్సిజన్తో ప్రతిచర్య చేయించి విద్యుత్తు ఉత్పత్తి చేస్తారు; ప్రధాన ప్రతిచర్య ఉత్పత్తి నీరు, అవసరమైనప్పుడు బ్యాటరీలు శక్తి డిమాండ్ మార్పులను సమతుల్యం చేస్తాయి.
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: C. The Mission seeks 100 GWe of nuclear power capacity by 2047 and aims to develop and operationalise at least five indigenous SMRs by 2033. సమాధానం: C. 2047 నాటికి 100 GWe అణు విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని సాధించడం, 2033 నాటికి కనీసం ఐదు స్వదేశీ చిన్న మాడ్యూలర్ రియాక్టర్లను (SMRs) అభివృద్ధి చేసి కార్యకలాపాల్లోకి తేవడం మిషన్ లక్ష్యం.
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: B. BARC was designing demonstration units including BSMR-200, SMR-55 and an up-to-5 MWth high-temperature gas-cooled reactor for process heat/hydrogen-related applications; these should be described as demonstration reactors under development, not commercial fleet deployment. సమాధానం: B. BARC BSMR-200, SMR-55 మరియు ప్రక్రియ తాపం/హైడ్రోజన్ సంబంధిత వినియోగానికి 5 MWth వరకు అధిక ఉష్ణోగ్రత వాయు-శీతలీకృత రియాక్టర్ వంటి ప్రదర్శన యూనిట్లను రూపకల్పన చేస్తోంది; ఇవి అభివృద్ధిలో ఉన్న ప్రదర్శన రియాక్టర్లు, వాణిజ్య రియాక్టర్ సమూహం కాదు.
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: A. Smaller unit size and modular design can allow factory fabrication of major modules and staged deployment; however, economic competitiveness and safety still depend on the actual reactor design and deployment context. సమాధానం: A. తక్కువ యూనిట్ పరిమాణం, మాడ్యూలర్ రూపకల్పన వల్ల ప్రధాన భాగాలను కర్మాగారంలో తయారు చేసి దశలవారీగా అమలు చేసే అవకాశం ఉంటుంది; అయితే ఆర్థిక పోటీతత్వం, భద్రత వాస్తవ రియాక్టర్ రూపకల్పన, అమలు పరిస్థితులపై ఆధారపడతాయి.
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: D. A self-sustaining fission chain reaction can be established at very low power for physics and safety testing; this is not the same as commercial electricity generation. సమాధానం: D. భౌతిక, భద్రతా పరీక్షల కోసం చాలా తక్కువ శక్తి వద్ద స్వయం నిలకడగల అణు విభజన శృంఖల ప్రతిచర్యను నెలకొల్పగలమని; ఇది వాణిజ్య విద్యుత్ ఉత్పత్తికి సమానం కాదు.
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: B. Fusion energy released from the target was about 3.8 times the laser energy delivered to the target; it is not the same as whole-facility electrical break-even. సమాధానం: B. లక్ష్యంపై పడిన లేజర్ శక్తితో పోలిస్తే లక్ష్యం నుంచి విడుదలైన అణుసంయోగ శక్తి సుమారు 3.8 రెట్లు; ఇది మొత్తం కేంద్రం విద్యుత్ సమతుల్య స్థితికి సమానం కాదు.
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: C. Fusion heating within the compressed fuel becomes strong enough to drive further fusion reactions and produce more fusion energy than the laser energy delivered to the target. సమాధానం: C. సంకోచించిన ఇంధనంలో అణుసంయోగం వల్ల ఏర్పడే అంతర్గత తాపం మరిన్ని సంయోగ ప్రతిచర్యలను నడిపేంత బలంగా మారి, లక్ష్యానికి అందించిన లేజర్ శక్తికంటే ఎక్కువ సంయోగ శక్తి విడుదల కావడం.
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: D. The updated baseline aims for a more complete Start of Research Operation, full magnetic energy around 2036 and the start of deuterium-tritium operation in 2039. సమాధానం: D. నవీకరించిన కాలరేఖ మరింత పూర్తి యంత్రంతో పరిశోధన కార్యకలాపాలు ప్రారంభించడం, సుమారు 2036లో పూర్తి చుంబక శక్తి, 2039లో డ్యూటీరియం-ట్రిటియం కార్యకలాపాల ప్రారంభాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: D. DAC separates dilute CO2 directly from ambient air, whereas point-source capture treats more concentrated CO2 streams such as power-plant or industrial exhaust. సమాధానం: D. DAC పరిసర గాలిలోని తక్కువ సాంద్రత CO2ను నేరుగా వేరు చేస్తుంది; ఉద్గార మూలస్థాన పట్టివేత విద్యుత్ కేంద్రం లేదా పరిశ్రమ ఎగ్జాస్ట్ వంటి ఎక్కువ సాంద్రత CO2 ప్రవాహాన్ని శుద్ధి చేస్తుంది.
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: A. It is carbon utilisation: captured CO2 is chemically converted with hydrogen into methanol; this is different from permanent geological sequestration of CO2. సమాధానం: A. ఇది కార్బన్ వినియోగ విధానం: పట్టుకున్న CO2ను హైడ్రోజన్తో రసాయనికంగా మార్చి మెథనాల్గా తయారు చేస్తారు; ఇది CO2ను భూగర్భంలో శాశ్వతంగా నిల్వ చేసే భూభౌతిక నిల్వ విధానంతో భిన్నమైనది.