విజ్ఞాన శాస్త్రం మరియు సాంకేతిక విజ్ఞానం - టెస్ట్ 99 - ప్రస్తుత రక్షణ, సైబర్ మరియు కమ్యూనికేషన్ సాంకేతికతలు
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which statement best reflects the status of DRDO's Kusha Long-Range Surface-to-Air Missile as of September 2026?
2026 సెప్టెంబర్ నాటికి DRDO Kusha దీర్ఘశ్రేణి ఉపరితలం-నుంచి-గగనతల క్షిపణి స్థితిని ఉత్తమంగా ప్రతిబింబించే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DRDO conducted the maiden flight-test of Kusha on 23 July 2026 and reported successful interception of a simulated high-speed, high-altitude aerial threat.
• Kusha is a long-range surface-to-air system intended to counter multiple categories of aerial threats through an integrated missile, radar and command-and-control architecture.
• A successful maiden flight-test is a development milestone and is not the same as completion of induction or fleet-wide operational deployment.
• Kusha is a long-range surface-to-air system intended to counter multiple categories of aerial threats through an integrated missile, radar and command-and-control architecture.
• A successful maiden flight-test is a development milestone and is not the same as completion of induction or fleet-wide operational deployment.
వివరణ:
• DRDO 2026 జూలై 23న Kusha తొలి విమాన పరీక్ష నిర్వహించి, అధిక వేగం-అధిక ఎత్తులోని ముప్పును అనుకరించిన లక్ష్యాన్ని విజయవంతంగా అడ్డుకున్నట్లు తెలిపింది.
• ఇది క్షిపణులు, రాడార్లు, ఆదేశ-నియంత్రణ వ్యవస్థలను సమన్వయం చేసే దీర్ఘశ్రేణి గగన రక్షణ వ్యవస్థగా అభివృద్ధి చేయబడుతోంది.
• తొలి విజయవంతమైన విమాన పరీక్ష అభివృద్ధి మైలురాయి మాత్రమే; పూర్తి సైనిక ప్రవేశం లేదా విస్తృత కార్యాచరణ అమలుకు సమానం కాదు.
• ఇది క్షిపణులు, రాడార్లు, ఆదేశ-నియంత్రణ వ్యవస్థలను సమన్వయం చేసే దీర్ఘశ్రేణి గగన రక్షణ వ్యవస్థగా అభివృద్ధి చేయబడుతోంది.
• తొలి విజయవంతమైన విమాన పరీక్ష అభివృద్ధి మైలురాయి మాత్రమే; పూర్తి సైనిక ప్రవేశం లేదా విస్తృత కార్యాచరణ అమలుకు సమానం కాదు.
Question 2
ప్రశ్న 2
DRDO reported a full-scale actively cooled scramjet combustor ground test lasting more than 1,200 seconds in May 2026. Which interpretation is correct?
2026 మేలో DRDO పూర్తి పరిమాణ క్రియాశీల-శీతలీకృత స్క్రామ్జెట్ దహనకోశాన్ని 1,200 సెకన్లకు పైగా భూ పరీక్ష చేసినట్లు తెలిపింది. సరైన అర్థం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DRDO's May 2026 test ran the actively cooled full-scale scramjet combustor for more than 1,200 seconds at a ground test facility.
• Scramjets are air-breathing engines designed for high-speed flight in which airflow remains supersonic through the combustion chamber.
• A combustor ground test validates propulsion technology; it should not be reported as a completed missile flight or operational induction.
• Scramjets are air-breathing engines designed for high-speed flight in which airflow remains supersonic through the combustion chamber.
• A combustor ground test validates propulsion technology; it should not be reported as a completed missile flight or operational induction.
వివరణ:
• 2026 మేలో DRDO పూర్తి పరిమాణ క్రియాశీల-శీతలీకృత స్క్రామ్జెట్ దహనకోశాన్ని భూ పరీక్షా కేంద్రంలో 1,200 సెకన్లకు పైగా నడిపింది.
• స్క్రామ్జెట్లు అధిక వేగ ప్రయాణానికి రూపొందించిన వాయు-శ్వాస ఇంజిన్లు; దహనకోశం గుండా గాలి అతిశబ్ద వేగంతోనే ప్రవహిస్తుంది.
• దహనకోశ భూ పరీక్ష ప్రణోదన సాంకేతికతను ధృవీకరిస్తుంది; దాన్ని పూర్తి క్షిపణి విమాన పరీక్ష లేదా కార్యాచరణ ప్రవేశంగా భావించకూడదు.
• స్క్రామ్జెట్లు అధిక వేగ ప్రయాణానికి రూపొందించిన వాయు-శ్వాస ఇంజిన్లు; దహనకోశం గుండా గాలి అతిశబ్ద వేగంతోనే ప్రవహిస్తుంది.
• దహనకోశ భూ పరీక్ష ప్రణోదన సాంకేతికతను ధృవీకరిస్తుంది; దాన్ని పూర్తి క్షిపణి విమాన పరీక్ష లేదా కార్యాచరణ ప్రవేశంగా భావించకూడదు.
Question 3
ప్రశ్న 3
Which statement correctly describes the June 2026 milestone for India's indigenous Netra Airborne Early Warning and Control system?
భారత స్వదేశీ Netra గగనతల ముందస్తు హెచ్చరిక మరియు నియంత్రణ (AEW&C) వ్యవస్థకు సంబంధించిన 2026 జూన్ మైలురాయిని సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DRDO handed over Netra's Final Operational Clearance certificate to the IAF on 25 June 2026; Initial Operational Clearance had been granted earlier in 2017.
• An AEW&C system places surveillance sensors on an airborne platform, extending line-of-sight coverage and supporting situational awareness and battle management.
• Final Operational Clearance is an operational-maturity milestone and is distinct from an early laboratory demonstration.
• An AEW&C system places surveillance sensors on an airborne platform, extending line-of-sight coverage and supporting situational awareness and battle management.
• Final Operational Clearance is an operational-maturity milestone and is distinct from an early laboratory demonstration.
వివరణ:
• DRDO 2026 జూన్ 25న Netraకు సంబంధించిన తుది కార్యాచరణ అనుమతి (FOC) ధృవపత్రాన్ని భారత వాయుసేనకు అందించింది; ప్రారంభ కార్యాచరణ అనుమతి (IOC) 2017లోనే లభించింది.
• AEW&C వ్యవస్థలో గగనతల వేదికపై నిఘా సంవేదకాలను ఉంచడం వల్ల దృశ్యరేఖ పరిధి విస్తరించి పరిస్థితి అవగాహన, యుద్ధ నిర్వహణకు సహాయం లభిస్తుంది.
• తుది కార్యాచరణ అనుమతి (FOC) కార్యాచరణ పరిపక్వత మైలురాయి; ఇది ప్రారంభ ప్రయోగశాల ప్రదర్శనతో సమానం కాదు.
• AEW&C వ్యవస్థలో గగనతల వేదికపై నిఘా సంవేదకాలను ఉంచడం వల్ల దృశ్యరేఖ పరిధి విస్తరించి పరిస్థితి అవగాహన, యుద్ధ నిర్వహణకు సహాయం లభిస్తుంది.
• తుది కార్యాచరణ అనుమతి (FOC) కార్యాచరణ పరిపక్వత మైలురాయి; ఇది ప్రారంభ ప్రయోగశాల ప్రదర్శనతో సమానం కాదు.
Question 4
ప్రశ్న 4
Which statement best describes the May 2026 status of DRDO's UAV-Launched Precision Guided Missile-V3 (ULPGM-V3)?
DRDO ULPGM-V3కు సంబంధించిన 2026 మే స్థితిని ఉత్తమంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• In May 2026, DRDO reported completion of development trials of ULPGM-V3 in its final deliverable configuration for air-to-ground and air-to-air modes.
• The programme also involved identified production agencies, indicating movement toward production readiness after development validation.
• Development-trial completion should still be distinguished from procurement, induction and large-scale operational deployment.
• The programme also involved identified production agencies, indicating movement toward production readiness after development validation.
• Development-trial completion should still be distinguished from procurement, induction and large-scale operational deployment.
వివరణ:
• 2026 మేలో ULPGM-V3 తుది సరఫరా ఆకృతికి సంబంధించిన గగనతలం-నుంచి-ఉపరితలం, గగనతలం-నుంచి-గగనతలం అభివృద్ధి పరీక్షలు పూర్తైనట్లు DRDO తెలిపింది.
• గుర్తించిన ఉత్పత్తి సంస్థలు కూడా కార్యక్రమంలో భాగస్వామ్యం కావడం అభివృద్ధి ధృవీకరణ తరువాత ఉత్పత్తి సిద్ధత దిశగా పురోగతిని సూచిస్తుంది.
• అయినప్పటికీ అభివృద్ధి పరీక్షల పూర్తి, కొనుగోలు, సైనిక ప్రవేశం, విస్తృత కార్యాచరణ అమలు వేర్వేరు దశలు.
• గుర్తించిన ఉత్పత్తి సంస్థలు కూడా కార్యక్రమంలో భాగస్వామ్యం కావడం అభివృద్ధి ధృవీకరణ తరువాత ఉత్పత్తి సిద్ధత దిశగా పురోగతిని సూచిస్తుంది.
• అయినప్పటికీ అభివృద్ధి పరీక్షల పూర్తి, కొనుగోలు, సైనిక ప్రవేశం, విస్తృత కార్యాచరణ అమలు వేర్వేరు దశలు.
Question 5
ప్రశ్న 5
DRDO's June 2026 ballistic-missile-defence demonstration was described as 'multi-layered'. What is the underlying defensive concept?
DRDO 2026 జూన్ బాలిస్టిక్ క్షిపణి రక్షణ ప్రదర్శనను 'బహుస్థర' వ్యవస్థగా పేర్కొన్నారు. దాని ప్రాథమిక రక్షణ భావన ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DRDO's June 2026 tests demonstrated multiple interceptor layers against long-range ballistic-missile threats.
• Layered defence combines sensors, tracking, command-and-control and interceptors designed to engage threats at different stages or envelopes.
• The purpose is to create multiple defensive opportunities; no layered system should be interpreted as an absolute guarantee against every possible threat.
• Layered defence combines sensors, tracking, command-and-control and interceptors designed to engage threats at different stages or envelopes.
• The purpose is to create multiple defensive opportunities; no layered system should be interpreted as an absolute guarantee against every possible threat.
వివరణ:
• DRDO 2026 జూన్ పరీక్షలు దీర్ఘశ్రేణి బాలిస్టిక్ క్షిపణి ముప్పులపై బహుళ అడ్డుకునే స్థరాల సామర్థ్యాన్ని ప్రదర్శించాయి.
• బహుస్థర రక్షణలో సంవేదకాలు, అనుసరణ, ఆదేశ-నియంత్రణ, వేర్వేరు దశలు లేదా పరిధుల్లో ముప్పును అడ్డుకునే వ్యవస్థలు సమన్వయంగా పనిచేస్తాయి.
• ఒకటికి పైగా రక్షణ అవకాశాలు కల్పించడం దీని ఉద్దేశ్యం; ఏ బహుస్థర వ్యవస్థనూ ప్రతి ముప్పుపై సంపూర్ణ హామీగా భావించకూడదు.
• బహుస్థర రక్షణలో సంవేదకాలు, అనుసరణ, ఆదేశ-నియంత్రణ, వేర్వేరు దశలు లేదా పరిధుల్లో ముప్పును అడ్డుకునే వ్యవస్థలు సమన్వయంగా పనిచేస్తాయి.
• ఒకటికి పైగా రక్షణ అవకాశాలు కల్పించడం దీని ఉద్దేశ్యం; ఏ బహుస్థర వ్యవస్థనూ ప్రతి ముప్పుపై సంపూర్ణ హామీగా భావించకూడదు.
Question 6
ప్రశ్న 6
In July 2026, the Defence Acquisition Council granted Acceptance of Necessity (AoN) for the AKASH TARANG anti-UAV electronic-warfare system. What does this status mean?
2026 జూలైలో AKASH TARANG డ్రోన్-వ్యతిరేక ఎలక్ట్రానిక్ యుద్ధ వ్యవస్థకు రక్షణ కొనుగోలు మండలి అవసర ఆమోదం (AoN) మంజూరు చేసింది. ఈ స్థితి అర్థం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Defence Acquisition Council granted AoN for AKASH TARANG in July 2026 as part of a group of acquisition proposals.
• AoN is an in-principle administrative approval that allows a procurement case to move further through the defence-acquisition process.
• It must not be described as proof that the system has already been contracted, delivered or operationally deployed.
• AoN is an in-principle administrative approval that allows a procurement case to move further through the defence-acquisition process.
• It must not be described as proof that the system has already been contracted, delivered or operationally deployed.
వివరణ:
• 2026 జూలైలో రక్షణ కొనుగోలు మండలి అనేక కొనుగోలు ప్రతిపాదనల్లో భాగంగా AKASH TARANGకు AoN ఇచ్చింది.
• AoN అనేది కొనుగోలు ప్రతిపాదన రక్షణ కొనుగోలు ప్రక్రియలో ముందుకు సాగేందుకు ఇచ్చే సూత్రప్రాయ పరిపాలనా ఆమోదం.
• దీన్ని ఒప్పందం పూర్తైందని, సరఫరా జరిగిందని లేదా వ్యవస్థ ఇప్పటికే కార్యాచరణలో ఉందని భావించకూడదు.
• AoN అనేది కొనుగోలు ప్రతిపాదన రక్షణ కొనుగోలు ప్రక్రియలో ముందుకు సాగేందుకు ఇచ్చే సూత్రప్రాయ పరిపాలనా ఆమోదం.
• దీన్ని ఒప్పందం పూర్తైందని, సరఫరా జరిగిందని లేదా వ్యవస్థ ఇప్పటికే కార్యాచరణలో ఉందని భావించకూడదు.
Question 7
ప్రశ్న 7
Which current statement about cybersecurity for India's space and satellite-communication ecosystem is correct?
భారత అంతరిక్ష మరియు ఉపగ్రహ సమాచార ప్రసార వ్యవస్థ సైబర్ భద్రతపై ప్రస్తుత సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• CERT-In issued dedicated space and satellite-communication cyber-security guidelines on 26 February 2026 in collaboration with SIA-India.
• A satellite service depends on interconnected spacecraft, ground stations, user terminals, software, networks and operational processes.
• Cyber resilience therefore has to consider the end-to-end system rather than assuming that the space segment is isolated from digital threats.
• A satellite service depends on interconnected spacecraft, ground stations, user terminals, software, networks and operational processes.
• Cyber resilience therefore has to consider the end-to-end system rather than assuming that the space segment is isolated from digital threats.
వివరణ:
• CERT-In 2026 ఫిబ్రవరి 26న SIA-India సహకారంతో అంతరిక్ష మరియు ఉపగ్రహ సమాచార ప్రసారానికి ప్రత్యేక సైబర్ భద్రతా మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది.
• ఉపగ్రహ సేవ అంతరిక్ష నౌక, భూ కేంద్రాలు, వినియోగదారు టెర్మినళ్లు, సాఫ్ట్వేర్, నెట్వర్క్లు, కార్యాచరణ ప్రక్రియల సమన్వయంపై ఆధారపడుతుంది.
• అందువల్ల అంతరిక్ష భాగం డిజిటల్ ముప్పుల నుంచి వేరుగా ఉందని భావించకుండా మొత్తం వ్యవస్థను పరిగణించి సైబర్ స్థైర్యాన్ని నిర్మించాలి.
• ఉపగ్రహ సేవ అంతరిక్ష నౌక, భూ కేంద్రాలు, వినియోగదారు టెర్మినళ్లు, సాఫ్ట్వేర్, నెట్వర్క్లు, కార్యాచరణ ప్రక్రియల సమన్వయంపై ఆధారపడుతుంది.
• అందువల్ల అంతరిక్ష భాగం డిజిటల్ ముప్పుల నుంచి వేరుగా ఉందని భావించకుండా మొత్తం వ్యవస్థను పరిగణించి సైబర్ స్థైర్యాన్ని నిర్మించాలి.
Question 8
ప్రశ్న 8
CERT-In issued 2026 guidance on AI-assisted vulnerability exploitation. Which defensive interpretation is most appropriate?
AI సహాయంతో సాఫ్ట్వేర్ బలహీనతల వినియోగంపై CERT-In 2026లో మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. అత్యంత సరైన రక్షణాత్మక అర్థం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• CERT-In published a May 2026 blueprint on reducing exposure to AI-assisted vulnerability exploitation and followed it with June guidance for technology providers.
• AI can speed parts of vulnerability discovery and attack workflows, shortening the time defenders may have to respond to known weaknesses.
• Strong basic cyber hygiene—asset visibility, patching, configuration management, monitoring and incident response—therefore remains essential.
• AI can speed parts of vulnerability discovery and attack workflows, shortening the time defenders may have to respond to known weaknesses.
• Strong basic cyber hygiene—asset visibility, patching, configuration management, monitoring and incident response—therefore remains essential.
వివరణ:
• CERT-In 2026 మేలో AI సహాయంతో బలహీనతల వినియోగానికి బహిర్గతాన్ని తగ్గించే మార్గదర్శకాన్ని, జూన్లో సాంకేతిక సరఫరాదారుల కోసం అనుబంధ మార్గదర్శకాన్ని విడుదల చేసింది.
• AI బలహీనతల గుర్తింపు, దాడి ప్రక్రియలోని కొన్ని దశలను వేగవంతం చేసి రక్షణ బృందాలకు లభించే ప్రతిస్పందన సమయాన్ని తగ్గించగలదు.
• అందువల్ల ఆస్తుల స్పష్టత, సమయానుకూల నవీకరణలు, సరైన అమరిక, పర్యవేక్షణ, ఘటన ప్రతిస్పందన వంటి ప్రాథమిక సైబర్ భద్రతా పద్ధతులు మరింత కీలకం.
• AI బలహీనతల గుర్తింపు, దాడి ప్రక్రియలోని కొన్ని దశలను వేగవంతం చేసి రక్షణ బృందాలకు లభించే ప్రతిస్పందన సమయాన్ని తగ్గించగలదు.
• అందువల్ల ఆస్తుల స్పష్టత, సమయానుకూల నవీకరణలు, సరైన అమరిక, పర్యవేక్షణ, ఘటన ప్రతిస్పందన వంటి ప్రాథమిక సైబర్ భద్రతా పద్ధతులు మరింత కీలకం.
Question 9
ప్రశ్న 9
Which statement correctly describes C-DOT's current Post-Quantum Cryptography (PQC) work?
ప్రస్తుత C-DOT పోస్ట్-క్వాంటం క్రిప్టోగ్రఫీ (PQC) పనిని సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• C-DOT's 2026 quantum-security directory lists its PQC technology at TRL 9 and notes a strategic-agency trial and demonstration.
• Post-quantum cryptography is implemented with mathematical algorithms that can run on conventional digital systems while being designed against known quantum attack models.
• Unlike QKD, PQC does not inherently require a quantum optical channel between communicating endpoints.
• Post-quantum cryptography is implemented with mathematical algorithms that can run on conventional digital systems while being designed against known quantum attack models.
• Unlike QKD, PQC does not inherently require a quantum optical channel between communicating endpoints.
వివరణ:
• C-DOT 2026 క్వాంటం భద్రతా డైరెక్టరీ తన PQC సాంకేతికతను TRL 9గా పేర్కొని వ్యూహాత్మక సంస్థకు పరీక్ష, ప్రదర్శన నిర్వహించినట్లు తెలిపింది.
• పోస్ట్-క్వాంటం క్రిప్టోగ్రఫీ సాంప్రదాయ డిజిటల్ వ్యవస్థలపైనే నడిచే గణిత అల్గోరిథమ్లను ఉపయోగిస్తూ తెలిసిన క్వాంటం దాడులను తట్టుకునేలా రూపొందించబడుతుంది.
• QKDతో భిన్నంగా PQCకు సమాచార పక్షాల మధ్య తప్పనిసరిగా క్వాంటం ఆప్టికల్ ఛానల్ అవసరం లేదు.
• పోస్ట్-క్వాంటం క్రిప్టోగ్రఫీ సాంప్రదాయ డిజిటల్ వ్యవస్థలపైనే నడిచే గణిత అల్గోరిథమ్లను ఉపయోగిస్తూ తెలిసిన క్వాంటం దాడులను తట్టుకునేలా రూపొందించబడుతుంది.
• QKDతో భిన్నంగా PQCకు సమాచార పక్షాల మధ్య తప్పనిసరిగా క్వాంటం ఆప్టికల్ ఛానల్ అవసరం లేదు.
Question 10
ప్రశ్న 10
Which statement best describes C-DOT's Q-SETU quantum-safe network encryptor?
C-DOT Q-SETU క్వాంటం-సురక్షిత నెట్వర్క్ గుప్తీకరణ పరికరాన్ని ఉత్తమంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• C-DOT's Q-SETU supports quantum-safe key exchange and digital-signature algorithms including ML-KEM and ML-DSA in network-security use.
• It also supports hybrid key exchange, combining a classical mechanism with a post-quantum mechanism during migration.
• Hybrid deployment can reduce transition risk because organisations do not have to switch every interoperating system to a new cryptographic stack at exactly the same moment.
• It also supports hybrid key exchange, combining a classical mechanism with a post-quantum mechanism during migration.
• Hybrid deployment can reduce transition risk because organisations do not have to switch every interoperating system to a new cryptographic stack at exactly the same moment.
వివరణ:
• C-DOT Q-SETU నెట్వర్క్ భద్రతలో ML-KEM, ML-DSA వంటి క్వాంటం-సురక్షిత కీ మార్పిడి, డిజిటల్ సంతకం అల్గోరిథమ్లను మద్దతు ఇస్తుంది.
• మార్పిడి దశలో సాంప్రదాయ పద్ధతిని పోస్ట్-క్వాంటం పద్ధతితో కలిపే మిశ్రమ కీ మార్పిడిని కూడా మద్దతు ఇస్తుంది.
• ప్రతి పరస్పర అనుసంధాన వ్యవస్థను ఒకే సమయంలో పూర్తిగా కొత్త క్రిప్టోగ్రాఫిక్ నిర్మాణానికి మార్చాల్సిన అవసరం లేకపోవడం వల్ల మిశ్రమ అమలు మార్పిడి ప్రమాదాన్ని తగ్గించగలదు.
• మార్పిడి దశలో సాంప్రదాయ పద్ధతిని పోస్ట్-క్వాంటం పద్ధతితో కలిపే మిశ్రమ కీ మార్పిడిని కూడా మద్దతు ఇస్తుంది.
• ప్రతి పరస్పర అనుసంధాన వ్యవస్థను ఒకే సమయంలో పూర్తిగా కొత్త క్రిప్టోగ్రాఫిక్ నిర్మాణానికి మార్చాల్సిన అవసరం లేకపోవడం వల్ల మిశ్రమ అమలు మార్పిడి ప్రమాదాన్ని తగ్గించగలదు.
Question 11
ప్రశ్న 11
Which statement correctly reflects India's 5G rollout status reported on 28 February 2026?
2026 ఫిబ్రవరి 28 నాటికి నివేదించిన భారత 5G అమలు స్థితిని సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DoT reported 5.23 lakh 5G BTSs installed as of 28 February 2026 and service availability in 99.9% of India's districts.
• A district can be counted as having 5G service even though coverage quality and availability vary within the district.
• 5G deployment therefore coexists with 4G and other access technologies rather than instantly replacing every earlier network.
• A district can be counted as having 5G service even though coverage quality and availability vary within the district.
• 5G deployment therefore coexists with 4G and other access technologies rather than instantly replacing every earlier network.
వివరణ:
• DoT ప్రకారం 2026 ఫిబ్రవరి 28 నాటికి 5.23 లక్షల 5G BTSలు ఏర్పాటు చేయబడి, భారత జిల్లాల్లో 99.9% ప్రాంతాల్లో 5G సేవ అందుబాటులో ఉంది.
• ఒక జిల్లాలో 5G అందుబాటులో ఉందని లెక్కించినప్పటికీ ఆ జిల్లా అంతటా కవరేజ్ నాణ్యత, అందుబాటు ఒకేలా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
• అందువల్ల 5G అమలు 4G మరియు ఇతర ప్రాప్యత సాంకేతికతలతో పాటు కొనసాగుతుంది; పాత నెట్వర్క్లన్నింటినీ తక్షణమే భర్తీ చేయదు.
• ఒక జిల్లాలో 5G అందుబాటులో ఉందని లెక్కించినప్పటికీ ఆ జిల్లా అంతటా కవరేజ్ నాణ్యత, అందుబాటు ఒకేలా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
• అందువల్ల 5G అమలు 4G మరియు ఇతర ప్రాప్యత సాంకేతికతలతో పాటు కొనసాగుతుంది; పాత నెట్వర్క్లన్నింటినీ తక్షణమే భర్తీ చేయదు.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which statement best reflects the current status of C-DOT's indigenous Bharat 5G Standalone solution?
C-DOT స్వదేశీ Bharat 5G స్వతంత్ర పరిష్కారం ప్రస్తుత స్థితిని ఉత్తమంగా ప్రతిబింబించే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• C-DOT's Bharat 5G Standalone solution includes an indigenous 5G core and an O-RAN-aligned radio-access component developed with ecosystem partners.
• Its documented features include service-based core architecture, network slicing, edge-computing support and multiple 5G service categories.
• C-DOT's current product information reports PoC activity with BSNL/MTNL, so the technology's existence should not be overstated as sole nationwide commercial deployment.
• Its documented features include service-based core architecture, network slicing, edge-computing support and multiple 5G service categories.
• C-DOT's current product information reports PoC activity with BSNL/MTNL, so the technology's existence should not be overstated as sole nationwide commercial deployment.
వివరణ:
• C-DOT Bharat 5G స్వతంత్ర పరిష్కారంలో స్వదేశీ 5G కోర్తో పాటు భాగస్వామ్య సంస్థలతో అభివృద్ధి చేసిన O-RAN అనుగుణ రేడియో ప్రాప్యత భాగం ఉంది.
• సేవా-ఆధారిత కోర్ నిర్మాణం, నెట్వర్క్ విభజన, అంచు గణన మద్దతు, విభిన్న 5G సేవా వర్గాలు దీని లక్షణాల్లో ఉన్నాయి.
• C-DOT ప్రస్తుత సమాచారం BSNL/MTNLతో భావన-నిరూపణ కార్యకలాపాలను పేర్కొంటుంది; కాబట్టి సాంకేతికత ఉందనే విషయాన్ని దేశవ్యాప్త ఏకైక వాణిజ్య అమలుగా అతిశయోక్తి చేయకూడదు.
• సేవా-ఆధారిత కోర్ నిర్మాణం, నెట్వర్క్ విభజన, అంచు గణన మద్దతు, విభిన్న 5G సేవా వర్గాలు దీని లక్షణాల్లో ఉన్నాయి.
• C-DOT ప్రస్తుత సమాచారం BSNL/MTNLతో భావన-నిరూపణ కార్యకలాపాలను పేర్కొంటుంది; కాబట్టి సాంకేతికత ఉందనే విషయాన్ని దేశవ్యాప్త ఏకైక వాణిజ్య అమలుగా అతిశయోక్తి చేయకూడదు.
Question 13
ప్రశ్న 13
What is the basic idea of 'network slicing' in a 5G Standalone architecture?
5G స్వతంత్ర నిర్మాణంలో 'నెట్వర్క్ విభజన' ప్రాథమిక భావన ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Network slicing uses software-defined and virtualised network functions to create logically separated service environments on shared infrastructure.
• A slice can be configured for differing needs such as throughput, latency, reliability or security policy.
• The concept is especially associated with 5G Standalone cores because they support flexible service-based control and orchestration.
• A slice can be configured for differing needs such as throughput, latency, reliability or security policy.
• The concept is especially associated with 5G Standalone cores because they support flexible service-based control and orchestration.
వివరణ:
• నెట్వర్క్ విభజనలో సాఫ్ట్వేర్-నిర్వచిత, వర్చువలైజ్డ్ నెట్వర్క్ భాగాలను ఉపయోగించి పంచుకునే మౌలిక వసతులపైనే తార్కికంగా వేరు సేవా పరిసరాలను సృష్టిస్తారు.
• ఒక్కో తార్కిక విభాగాన్ని వేగం, ఆలస్యం, విశ్వసనీయత, భద్రతా విధానం వంటి వేర్వేరు అవసరాలకు అనుగుణంగా అమర్చవచ్చు.
• సేవా-ఆధారిత నియంత్రణ, నిర్వహణకు అనుకూలమైన 5G స్వతంత్ర కోర్లతో ఈ భావనకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది.
• ఒక్కో తార్కిక విభాగాన్ని వేగం, ఆలస్యం, విశ్వసనీయత, భద్రతా విధానం వంటి వేర్వేరు అవసరాలకు అనుగుణంగా అమర్చవచ్చు.
• సేవా-ఆధారిత నియంత్రణ, నిర్వహణకు అనుకూలమైన 5G స్వతంత్ర కోర్లతో ఈ భావనకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది.
Question 14
ప్రశ్న 14
What is the primary purpose of India's 100 5G Use Case Labs in academic institutions?
విద్యాసంస్థల్లో ఏర్పాటు చేసిన భారత 100 5G వినియోగ ప్రయోగశాలల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DoT awarded 100 5G Use Case Labs to educational institutions to build skills, experimentation capacity and startup participation in advanced wireless technologies.
• The labs use experimental licensing for research, testing and technology trials.
• DoT explicitly distinguishes such experimental use from authorisation to deliver commercial telecom services.
• The labs use experimental licensing for research, testing and technology trials.
• DoT explicitly distinguishes such experimental use from authorisation to deliver commercial telecom services.
వివరణ:
• అభివృద్ధి చెందిన వైర్లెస్ సాంకేతికతల్లో నైపుణ్యాలు, ప్రయోగ సామర్థ్యం, అంకుర సంస్థల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడానికి DoT 100 విద్యాసంస్థలకు 5G వినియోగ ప్రయోగశాలలను కేటాయించింది.
• పరిశోధన, పరీక్ష, సాంకేతిక ప్రయోగాల కోసం ఈ ల్యాబ్లు ప్రయోగాత్మక లైసెన్సింగ్ను ఉపయోగిస్తాయి.
• ఇటువంటి ప్రయోగ వినియోగాన్ని వాణిజ్య టెలికాం సేవలు అందించే అధికారంతో DoT స్పష్టంగా వేరు చేస్తుంది.
• పరిశోధన, పరీక్ష, సాంకేతిక ప్రయోగాల కోసం ఈ ల్యాబ్లు ప్రయోగాత్మక లైసెన్సింగ్ను ఉపయోగిస్తాయి.
• ఇటువంటి ప్రయోగ వినియోగాన్ని వాణిజ్య టెలికాం సేవలు అందించే అధికారంతో DoT స్పష్టంగా వేరు చేస్తుంది.
Question 15
ప్రశ్న 15
Which statement correctly reflects the Bharat 6G Alliance (B6GA) status reported in July 2026?
2026 జూలైలో నివేదించిన Bharat 6G Alliance (B6GA) స్థితిని సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• B6GA had expanded to 90 members by 15 July 2026 and included telecom firms, equipment makers, startups, R&D institutions and academia.
• Its seven working groups cover areas such as technology, spectrum, applications/use cases, devices/components and sustainability.
• The Alliance supports research, IPR, standards engagement and testbed proposals; these are pre-commercial ecosystem activities rather than evidence of a live nationwide 6G service.
• Its seven working groups cover areas such as technology, spectrum, applications/use cases, devices/components and sustainability.
• The Alliance supports research, IPR, standards engagement and testbed proposals; these are pre-commercial ecosystem activities rather than evidence of a live nationwide 6G service.
వివరణ:
• 2026 జూలై 15 నాటికి B6GA 90 సభ్యులకు విస్తరించి టెలికాం సంస్థలు, పరికర తయారీదారులు, అంకుర సంస్థలు, పరిశోధన సంస్థలు, విద్యాసంస్థలను కలిగి ఉంది.
• సాంకేతికత, స్పెక్ట్రం, అనువర్తనాలు/వినియోగాలు, పరికరాలు-భాగాలు, స్థిరత్వం వంటి రంగాలకు ఏడు కార్యబృందాలు ఉన్నాయి.
• పరిశోధన, మేధో సంపత్తి, ప్రపంచ ప్రమాణాల రూపకల్పనలో భాగస్వామ్యం, పరీక్షా వేదిక ప్రతిపాదనలకు ఇది మద్దతు ఇస్తుంది; ఇవి వాణిజ్యానికి ముందు కార్యకలాపాలు, దేశవ్యాప్త 6G సేవ కాదు.
• సాంకేతికత, స్పెక్ట్రం, అనువర్తనాలు/వినియోగాలు, పరికరాలు-భాగాలు, స్థిరత్వం వంటి రంగాలకు ఏడు కార్యబృందాలు ఉన్నాయి.
• పరిశోధన, మేధో సంపత్తి, ప్రపంచ ప్రమాణాల రూపకల్పనలో భాగస్వామ్యం, పరీక్షా వేదిక ప్రతిపాదనలకు ఇది మద్దతు ఇస్తుంది; ఇవి వాణిజ్యానికి ముందు కార్యకలాపాలు, దేశవ్యాప్త 6G సేవ కాదు.
Question 16
ప్రశ్న 16
Which statement correctly describes the Government-supported 6G R&D portfolio reported in February 2026?
2026 ఫిబ్రవరిలో నివేదించిన ప్రభుత్వ మద్దతు 6G పరిశోధన-అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల స్థితిని సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DoT reported 104 approved 6G R&D projects amounting to around ₹271 crore as of February 2026.
• The portfolio supports indigenous research across future network technologies through mechanisms such as the Telecom Technology Development Fund.
• Research approval, prototype demonstration, standardisation and eventual commercial service are separate stages of technology maturity.
• The portfolio supports indigenous research across future network technologies through mechanisms such as the Telecom Technology Development Fund.
• Research approval, prototype demonstration, standardisation and eventual commercial service are separate stages of technology maturity.
వివరణ:
• DoT ప్రకారం 2026 ఫిబ్రవరి నాటికి సుమారు ₹271 కోట్ల విలువైన 104 6G పరిశోధన-అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం లభించింది.
• Telecom Technology Development Fund వంటి పద్ధతుల ద్వారా భవిష్యత్ నెట్వర్క్ సాంకేతికతల్లో స్వదేశీ పరిశోధనకు ఈ ప్రాజెక్టులు మద్దతు ఇస్తాయి.
• పరిశోధన ఆమోదం, నమూనా ప్రదర్శన, ప్రమాణీకరణ, చివరి వాణిజ్య సేవ సాంకేతిక పరిపక్వతలో వేర్వేరు దశలు.
• Telecom Technology Development Fund వంటి పద్ధతుల ద్వారా భవిష్యత్ నెట్వర్క్ సాంకేతికతల్లో స్వదేశీ పరిశోధనకు ఈ ప్రాజెక్టులు మద్దతు ఇస్తాయి.
• పరిశోధన ఆమోదం, నమూనా ప్రదర్శన, ప్రమాణీకరణ, చివరి వాణిజ్య సేవ సాంకేతిక పరిపక్వతలో వేర్వేరు దశలు.
Question 17
ప్రశ్న 17
India's ongoing 6G terahertz testbed project demonstrated a high-data-rate line-of-sight wireless link around 270 GHz. Which statement best explains both the opportunity and limitation of such very high frequencies?
భారత కొనసాగుతున్న 6G టెరాహెర్ట్జ్ పరీక్షా వేదిక ప్రాజెక్టు సుమారు 270 GHz వద్ద అధిక దత్తాంశ రేటు దృశ్యరేఖ వైర్లెస్ లింక్ను ప్రదర్శించింది. ఇటువంటి అత్యధిక ఫ్రీక్వెన్సీల అవకాశం మరియు పరిమితిని ఉత్తమంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• A Government-supported 6G THz testbed project has demonstrated a high-rate line-of-sight link around 270 GHz while the broader testbed remains an R&D programme.
• Moving to sub-terahertz/terahertz bands opens large contiguous bandwidths that can support extremely high data rates.
• Atmospheric loss, path loss, blockage and narrow beam requirements are correspondingly harder, so such testbeds study where and how these bands can be useful.
• Moving to sub-terahertz/terahertz bands opens large contiguous bandwidths that can support extremely high data rates.
• Atmospheric loss, path loss, blockage and narrow beam requirements are correspondingly harder, so such testbeds study where and how these bands can be useful.
వివరణ:
• ప్రభుత్వ మద్దతు 6G THz పరీక్షా వేదిక ప్రాజెక్టు సుమారు 270 GHz వద్ద అధిక వేగ దృశ్యరేఖ లింక్ను ప్రదర్శించింది; విస్తృత పరీక్షా వేదిక ఇంకా పరిశోధన-అభివృద్ధి కార్యక్రమమే.
• sub-terahertz/terahertz బ్యాండ్లలో విస్తృత నిరంతర బ్యాండ్విడ్త్ లభించడం వల్ల అత్యధిక దత్తాంశ రేట్లు సాధ్యమవుతాయి.
• అదే సమయంలో వాతావరణ శోషణ, మార్గ నష్టం, అడ్డంకులు, సన్నని కిరణాల అవసరం కఠినమవుతాయి; అందుకే ఇటువంటి పరీక్షా వేదికలు ఈ బ్యాండ్ల అనుకూల వినియోగాలను అధ్యయనం చేస్తాయి.
• sub-terahertz/terahertz బ్యాండ్లలో విస్తృత నిరంతర బ్యాండ్విడ్త్ లభించడం వల్ల అత్యధిక దత్తాంశ రేట్లు సాధ్యమవుతాయి.
• అదే సమయంలో వాతావరణ శోషణ, మార్గ నష్టం, అడ్డంకులు, సన్నని కిరణాల అవసరం కఠినమవుతాయి; అందుకే ఇటువంటి పరీక్షా వేదికలు ఈ బ్యాండ్ల అనుకూల వినియోగాలను అధ్యయనం చేస్తాయి.
Question 18
ప్రశ్న 18
What was the purpose of the five-year DoT-C-DOT agreement signed in August 2026 for an End-to-End Optical Network Test Bed?
2026 ఆగస్టులో సమగ్ర ఆప్టికల్ నెట్వర్క్ పరీక్షా వేదిక కోసం కుదిరిన ఐదేళ్ల DoT-C-DOT ఒప్పంద ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DoT and C-DOT signed the agreement in August 2026 to establish an end-to-end optical-network testbed at the C-DOT campus in New Delhi.
• It is intended for testing, validation, interoperability, skill development and commercial-readiness work involving indigenous technologies from startups and industry.
• Signing the agreement to establish a testbed is not the same as declaring a new nationwide production network operational.
• It is intended for testing, validation, interoperability, skill development and commercial-readiness work involving indigenous technologies from startups and industry.
• Signing the agreement to establish a testbed is not the same as declaring a new nationwide production network operational.
వివరణ:
• DoT, C-DOT 2026 ఆగస్టులో న్యూఢిల్లీలోని C-DOT ప్రాంగణంలో సమగ్ర ఆప్టికల్ నెట్వర్క్ పరీక్షా వేదికను ఏర్పాటు చేయడానికి ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాయి.
• భారత అంకుర సంస్థలు, పరిశ్రమ అభివృద్ధి చేసే సాంకేతికతల పరీక్ష, ధృవీకరణ, పరస్పర అనుకూలత, నైపుణ్యాభివృద్ధి, మార్కెట్ సిద్ధతకు ఇది ఉపయోగపడనుంది.
• పరీక్షా వేదిక ఏర్పాటుకు ఒప్పందం కుదరడం అంటే కొత్త దేశవ్యాప్త ఉత్పత్తి నెట్వర్క్ ఇప్పటికే కార్యకలాపాల్లో ఉందని కాదు.
• భారత అంకుర సంస్థలు, పరిశ్రమ అభివృద్ధి చేసే సాంకేతికతల పరీక్ష, ధృవీకరణ, పరస్పర అనుకూలత, నైపుణ్యాభివృద్ధి, మార్కెట్ సిద్ధతకు ఇది ఉపయోగపడనుంది.
• పరీక్షా వేదిక ఏర్పాటుకు ఒప్పందం కుదరడం అంటే కొత్త దేశవ్యాప్త ఉత్పత్తి నెట్వర్క్ ఇప్పటికే కార్యకలాపాల్లో ఉందని కాదు.
Question 19
ప్రశ్న 19
Which statement correctly describes GSAT-N2's communication technology and status?
GSAT-N2 సమాచార ప్రసార సాంకేతికత మరియు స్థితిని సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• GSAT-N2 was launched in November 2024, reached geostationary orbit and commenced operational services in January 2025.
• Its Ka-band high-throughput payload provides about 48 Gbps of capacity using 32 user beams across India and island territories.
• Spot-beam architectures can reuse the same frequencies in sufficiently separated coverage areas, increasing aggregate satellite throughput.
• Its Ka-band high-throughput payload provides about 48 Gbps of capacity using 32 user beams across India and island territories.
• Spot-beam architectures can reuse the same frequencies in sufficiently separated coverage areas, increasing aggregate satellite throughput.
వివరణ:
• GSAT-N2ను 2024 నవంబరులో ప్రయోగించి భూస్థిర కక్ష్యకు చేర్చారు; 2025 జనవరిలో కార్యాచరణ సేవలు ప్రారంభించింది.
• Ka-band అధిక-దత్తాంశ పేలోడ్ 32 వినియోగదారు కిరణాలతో భారత్, దీవుల ప్రాంతాల్లో సుమారు 48 Gbps సామర్థ్యాన్ని అందిస్తుంది.
• పరస్పరం తగినంత దూరంలో ఉన్న ప్రాంతీయ సన్నని కిరణ ప్రాంతాల్లో అదే ఫ్రీక్వెన్సీలను పునర్వినియోగించడం ద్వారా మొత్తం ఉపగ్రహ దత్తాంశ సామర్థ్యాన్ని పెంచవచ్చు.
• Ka-band అధిక-దత్తాంశ పేలోడ్ 32 వినియోగదారు కిరణాలతో భారత్, దీవుల ప్రాంతాల్లో సుమారు 48 Gbps సామర్థ్యాన్ని అందిస్తుంది.
• పరస్పరం తగినంత దూరంలో ఉన్న ప్రాంతీయ సన్నని కిరణ ప్రాంతాల్లో అదే ఫ్రీక్వెన్సీలను పునర్వినియోగించడం ద్వారా మొత్తం ఉపగ్రహ దత్తాంశ సామర్థ్యాన్ని పెంచవచ్చు.
Question 20
ప్రశ్న 20
Which statement correctly distinguishes CMS-03 from GSAT-N2 in India's recent communication-satellite ecosystem?
భారత ఇటీవలి సమాచార ఉపగ్రహ వ్యవస్థలో CMS-03ను GSAT-N2 నుంచి సరైన విధంగా వేరు చేసే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• CMS-03 was launched by LVM3-M5 on 2 November 2025 and is a multi-band communication satellite with coverage extending across the Indian landmass and a wide oceanic region for Government users.
• GSAT-N2 is a different mission: a Ka-band high-throughput satellite designed for broadband and in-flight-connectivity requirements.
• The comparison illustrates that communication satellites can be optimised for different frequency bands, coverage patterns, users and service requirements.
• GSAT-N2 is a different mission: a Ka-band high-throughput satellite designed for broadband and in-flight-connectivity requirements.
• The comparison illustrates that communication satellites can be optimised for different frequency bands, coverage patterns, users and service requirements.
వివరణ:
• CMS-03ను 2025 నవంబర్ 2న LVM3-M5 ద్వారా ప్రయోగించారు; ఇది భారత భూభాగంతో పాటు విస్తృత సముద్ర ప్రాంతాన్ని కవర్ చేసే, ప్రభుత్వ వినియోగదారుల కోసం రూపొందించిన బహుళ-బ్యాండ్ సమాచార ఉపగ్రహం.
• GSAT-N2 వేరే మిషన్; ఇది విస్తృతబ్యాండ్, విమాన ప్రయాణ సమాచార అవసరాల కోసం రూపొందించిన Ka-band అధిక-దత్తాంశ ఉపగ్రహం.
• సమాచార ఉపగ్రహాలను వేర్వేరు ఫ్రీక్వెన్సీ బ్యాండ్లు, కవరేజ్ నమూనాలు, వినియోగదారులు, సేవా అవసరాలకు అనుగుణంగా ఎలా రూపొందిస్తారో ఈ పోలిక చూపిస్తుంది.
• GSAT-N2 వేరే మిషన్; ఇది విస్తృతబ్యాండ్, విమాన ప్రయాణ సమాచార అవసరాల కోసం రూపొందించిన Ka-band అధిక-దత్తాంశ ఉపగ్రహం.
• సమాచార ఉపగ్రహాలను వేర్వేరు ఫ్రీక్వెన్సీ బ్యాండ్లు, కవరేజ్ నమూనాలు, వినియోగదారులు, సేవా అవసరాలకు అనుగుణంగా ఎలా రూపొందిస్తారో ఈ పోలిక చూపిస్తుంది.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: B. DRDO conducted its successful maiden flight-test in July 2026 against an electronic target simulating a high-speed, high-altitude aerial threat; this milestone should not be described as completed induction. సమాధానం: B. 2026 జూలైలో అధిక వేగం, అధిక ఎత్తులోని గగనతల ముప్పును అనుకరించిన ఎలక్ట్రానిక్ లక్ష్యంపై DRDO తొలి విజయవంతమైన విమాన పరీక్ష నిర్వహించింది; ఈ మైలురాయిని పూర్తి సైనిక ప్రవేశంగా పేర్కొనకూడదు.
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: C. It was a long-duration ground-propulsion milestone for hypersonic-cruise-missile development; a scramjet sustains combustion while airflow through the combustor remains supersonic. సమాధానం: C. ఇది హైపర్సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణి అభివృద్ధికి సంబంధించిన దీర్ఘకాల భూ-ప్రణోదన మైలురాయి; స్క్రామ్జెట్లో దహనకోశం గుండా గాలి అతిశబ్ద వేగంతో ప్రవహిస్తూనే దహనం కొనసాగుతుంది.
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: A. DRDO handed over the Final Operational Clearance certificate to the Indian Air Force, marking completion of the defined operational-clearance process after the earlier Initial Operational Clearance. సమాధానం: A. మునుపటి ప్రారంభ కార్యాచరణ అనుమతి (IOC) తరువాత నిర్ణయించిన కార్యాచరణ అర్హత ప్రక్రియ పూర్తైనట్లు సూచిస్తూ DRDO తుది కార్యాచరణ అనుమతి (FOC) ధృవపత్రాన్ని భారత వాయుసేనకు అందించింది.
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. DRDO completed development trials of the final deliverable configuration in both air-to-ground and air-to-air modes, with production partners involved; completion of development trials is not identical to completed induction. సమాధానం: D. గగనతలం-నుంచి-ఉపరితలం మరియు గగనతలం-నుంచి-గగనతలం విధానాల్లో తుది సరఫరా ఆకృతికి సంబంధించిన అభివృద్ధి పరీక్షలను DRDO పూర్తి చేసింది; ఉత్పత్తి భాగస్వాములు కూడా పాల్గొన్నారు. అభివృద్ధి పరీక్షల పూర్తి, సైనిక ప్రవేశం పూర్తి కావడం రెండూ ఒకటి కావు.
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: B. Using complementary detection, command-and-control and interceptor layers to create more than one engagement opportunity against an incoming threat. సమాధానం: B. వచ్చే ముప్పుపై ఒకటికి పైగా అడ్డుకునే అవకాశాలు కల్పించేందుకు పరస్పర పూరక గుర్తింపు, ఆదేశ-నియంత్రణ, అడ్డుకునే క్షిపణి స్థరాలను ఉపయోగించడం.
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: C. It had received in-principle administrative approval for procurement to proceed through the acquisition process; AoN is not the same as completed contracting, delivery or induction. సమాధానం: C. కొనుగోలు ప్రక్రియ తదుపరి దశలకు వెళ్లేందుకు సూత్రప్రాయ పరిపాలనా ఆమోదం లభించింది; AoN అంటే ఒప్పందం, సరఫరా లేదా సైనిక ప్రవేశం పూర్తైందని కాదు.
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: A. CERT-In issued a dedicated Cyber Security Framework and Guidelines for Space including Satellite Communication in February 2026, reflecting the need to treat satellites, ground systems and communication links as parts of an end-to-end cyber-security problem. సమాధానం: A. 2026 ఫిబ్రవరిలో CERT-In ఉపగ్రహ సమాచార ప్రసారాన్ని కలుపుకుని అంతరిక్ష రంగానికి ప్రత్యేక సైబర్ భద్రతా చట్రం మరియు మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది; ఉపగ్రహాలు, భూ వ్యవస్థలు, సమాచార లింకులను సమగ్ర సైబర్ భద్రతా సమస్యలో భాగాలుగా చూడాల్సిన అవసరాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: D. AI can accelerate discovery, analysis or exploitation of software weaknesses, increasing the value of timely patching, reducing exposed attack surfaces, continuous monitoring and coordinated vulnerability response. సమాధానం: D. AI సాఫ్ట్వేర్ బలహీనతల గుర్తింపు, విశ్లేషణ లేదా వినియోగాన్ని వేగవంతం చేయగలదు; అందువల్ల సమయానుకూల నవీకరణలు, బహిర్గత దాడి ఉపరితలాన్ని తగ్గించడం, నిరంతర పర్యవేక్షణ, సమన్విత బలహీనత ప్రతిస్పందన మరింత ముఖ్యమవుతాయి.
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: B. C-DOT lists its PQC technology at TRL 9 and reports trial/demonstration for a strategic agency; PQC uses classical-computing cryptographic algorithms designed to resist attacks from future quantum computers. సమాధానం: B. C-DOT తన PQC సాంకేతికతను TRL 9గా పేర్కొంటూ వ్యూహాత్మక సంస్థకు పరీక్ష/ప్రదర్శన నిర్వహించినట్లు తెలిపింది; PQC భవిష్యత్ క్వాంటం కంప్యూటర్ల దాడులను తట్టుకునేలా రూపొందించిన సాంప్రదాయ గణనపై నడిచే క్రిప్టోగ్రాఫిక్ అల్గోరిథమ్లను ఉపయోగిస్తుంది.
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: C. It supports post-quantum algorithms such as ML-KEM and ML-DSA and can use hybrid key exchange combining classical and quantum-safe methods, allowing a staged migration of secure networks. సమాధానం: C. ఇది ML-KEM, ML-DSA వంటి పోస్ట్-క్వాంటం అల్గోరిథమ్లను మద్దతు ఇస్తూ, సాంప్రదాయ మరియు క్వాంటం-సురక్షిత కీ మార్పిడి పద్ధతులను కలిపిన మిశ్రమ విధానాన్ని కూడా ఉపయోగించగలదు; దీంతో సురక్షిత నెట్వర్క్లను దశలవారీగా మార్చవచ్చు.
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: A. About 5.23 lakh 5G Base Transceiver Stations had been installed and 5G services were reported available in 99.9% of districts; district-level availability does not necessarily mean identical coverage at every village or indoor location. సమాధానం: A. సుమారు 5.23 లక్షల 5G బేస్ ట్రాన్సీవర్ స్టేషన్లు (BTS) ఏర్పాటు చేయబడి, 99.9% జిల్లాల్లో 5G సేవలు అందుబాటులో ఉన్నట్లు నివేదించారు; జిల్లా స్థాయి అందుబాటు అంటే ప్రతి గ్రామం లేదా ప్రతి భవనం లోపల ఒకే స్థాయి కవరేజ్ ఉందని కాదు.
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: D. C-DOT has developed a 3GPP Release-16-compliant standalone 5G core/RAN solution with features such as network slicing and edge support, while its product page reports proof-of-concept activity with BSNL/MTNL rather than nationwide exclusive deployment. సమాధానం: D. C-DOT 3GPP Release-16కు అనుగుణమైన స్వతంత్ర 5G కోర్/RAN పరిష్కారాన్ని తార్కిక నెట్వర్క్ విభజన, అంచు గణన మద్దతు వంటి లక్షణాలతో అభివృద్ధి చేసింది; అయితే దాని ఉత్పత్తి సమాచారం BSNL/MTNLతో భావన-నిరూపణ కార్యకలాపాలను పేర్కొంటోంది, దేశవ్యాప్త ఏకైక అమలును కాదు.
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: B. Creating logically isolated virtual network instances over shared physical infrastructure so that different services can receive different performance and policy characteristics. సమాధానం: B. పంచుకునే భౌతిక మౌలిక వసతులపై తార్కికంగా వేరు వర్చువల్ నెట్వర్క్ భాగాలను సృష్టించి, వేర్వేరు సేవలకు వేర్వేరు పనితీరు మరియు విధాన లక్షణాలు కేటాయించడం.
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: C. To provide experimental environments for students, researchers and startups to test 5G and emerging wireless use cases; their experimental licences do not authorise commercial telecom service delivery. సమాధానం: C. విద్యార్థులు, పరిశోధకులు, అంకుర సంస్థలు 5G మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న వైర్లెస్ వినియోగాలను పరీక్షించే ప్రయోగాత్మక వాతావరణం కల్పించడం; వాటి ప్రయోగ లైసెన్సులు వాణిజ్య టెలికాం సేవలకు అనుమతి ఇవ్వవు.
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: A. It had 90 members and seven working groups spanning areas such as technologies, spectrum, applications and sustainability; it is a collaborative research, standards and ecosystem platform rather than proof that commercial 6G service is already available. సమాధానం: A. ఇది 90 సభ్యులు, సాంకేతికతలు, స్పెక్ట్రం, అనువర్తనాలు, స్థిరత్వం వంటి రంగాలను కవర్ చేసే ఏడు కార్యబృందాలను కలిగి ఉంది; ఇది పరిశోధన, ప్రమాణాలు, సాంకేతిక వ్యవస్థ సహకార వేదిక మాత్రమే, వాణిజ్య 6G సేవ ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉందని కాదు.
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: D. Under the telecom R&D support framework, 104 projects amounting to about ₹271 crore had been approved for 6G research; approval of research projects is distinct from commercial deployment. సమాధానం: D. టెలికాం పరిశోధన-అభివృద్ధి మద్దతు చట్రంలో సుమారు ₹271 కోట్ల విలువైన 104 ప్రాజెక్టులకు 6G పరిశోధన కోసం ఆమోదం లభించింది; పరిశోధన ప్రాజెక్టు ఆమోదం వాణిజ్య అమలుతో భిన్నమైనది.
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: B. They can offer very wide bandwidth for extremely high data rates, but propagation loss, blockage and the need for highly directional links become more challenging. సమాధానం: B. చాలా విస్తృత బ్యాండ్విడ్త్ వల్ల అత్యధిక దత్తాంశ వేగాలు సాధ్యమవుతాయి; అయితే ప్రసరణ నష్టం, అడ్డంకులు, అత్యంత దిశానిర్దేశిత లింకుల అవసరం మరింత కఠినమవుతాయి.
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: D. To create a real-world validation environment at C-DOT for indigenous optical communication technologies, helping bridge the gap between laboratory prototypes and market-ready deployment. సమాధానం: D. స్వదేశీ ఆప్టికల్ సమాచార ప్రసార సాంకేతికతలకు C-DOTలో వాస్తవ పరిస్థితులకు దగ్గరైన ధృవీకరణ వాతావరణాన్ని ఏర్పాటు చేసి, ప్రయోగశాల నమూనాల నుంచి మార్కెట్-సిద్ధ అమలుకు ఉన్న అంతరాన్ని తగ్గించడం.
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: A. GSAT-N2 is an operational Ka-band high-throughput satellite with about 48 Gbps capacity; its multiple spot beams support broadband and in-flight connectivity and allow frequency reuse to increase total system throughput. సమాధానం: A. GSAT-N2 సుమారు 48 Gbps సామర్థ్యంతో పనిచేస్తున్న Ka-band అధిక-దత్తాంశ ఉపగ్రహం; అనేక ప్రాంతీయ సన్నని కిరణాలు విస్తృతబ్యాండ్, విమాన ప్రయాణ సమాచార సేవలకు మద్దతు ఇస్తూ ఫ్రీక్వెన్సీ పునర్వినియోగం ద్వారా మొత్తం వ్యవస్థ సామర్థ్యాన్ని పెంచుతాయి.
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: B. CMS-03 was launched by LVM3 in November 2025 as a multi-band communication satellite intended for Government-user services over a wide oceanic region including the Indian landmass, whereas GSAT-N2 is a Ka-band high-throughput satellite focused on broadband and in-flight connectivity. సమాధానం: B. CMS-03ను 2025 నవంబరులో LVM3 ద్వారా ప్రయోగించారు; భారత భూభాగంతో పాటు విస్తృత సముద్ర ప్రాంతంలో ప్రభుత్వ వినియోగదారులకు సేవల కోసం ఇది బహుళ-బ్యాండ్ సమాచార ఉపగ్రహంగా రూపొందించబడింది. GSAT-N2 మాత్రం విస్తృతబ్యాండ్, విమాన ప్రయాణ సమాచార సేవలపై దృష్టి పెట్టిన Ka-band అధిక-దత్తాంశ ఉపగ్రహం.