Please keep at least one language enabled. / కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
భారతీయ కావ్యశాస్త్రంలో ‘రసం’ అనే పదానికి సముచితమైన నిర్వచనం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• కావ్యం లేదా నాటకంలోని భావాలను సహృదయుడు ఆస్వాదించినప్పుడు కలిగే ప్రత్యేక ఆనందానుభూతిని రసం అంటారు.
• ఇది సాధారణ జీవితంలోని సుఖదుఃఖ అనుభవానికి సమానం కాదు; కళాత్మకమైన అలౌకిక అనుభవం.
• విభావ, అనుభావ, వ్యభిచారి భావాల ద్వారా స్థాయీభావం పరిపుష్టమై రసంగా ఆస్వాదించబడుతుంది.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
• ఇది సాధారణ జీవితంలోని సుఖదుఃఖ అనుభవానికి సమానం కాదు; కళాత్మకమైన అలౌకిక అనుభవం.
• విభావ, అనుభావ, వ్యభిచారి భావాల ద్వారా స్థాయీభావం పరిపుష్టమై రసంగా ఆస్వాదించబడుతుంది.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
Question 2
ప్రశ్న 2
భరతముని ప్రసిద్ధ రససూత్రం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘విభావానుభావవ్యభిచారిసంయోగాద్రసనిష్పత్తిః’ అనేది భరతుని రససూత్రం.
• విభావాలు రసోత్పత్తికి కారణాలను సమకూరుస్తాయి.
• అనుభావాలు అంతర్గత భావాన్ని బాహ్యంగా తెలియజేస్తాయి.
• వ్యభిచారి భావాలు స్థాయీభావాన్ని పోషించి రసానుభూతికి దోహదపడతాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• విభావాలు రసోత్పత్తికి కారణాలను సమకూరుస్తాయి.
• అనుభావాలు అంతర్గత భావాన్ని బాహ్యంగా తెలియజేస్తాయి.
• వ్యభిచారి భావాలు స్థాయీభావాన్ని పోషించి రసానుభూతికి దోహదపడతాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 3
ప్రశ్న 3
రససిద్ధాంతంలో ‘విభావం’ అంటే ఏమిటి?
Explanation:
వివరణ:
• ఒక స్థాయీభావం మేల్కొనడానికి కారణమయ్యే అంశాలను విభావాలు అంటారు.
• విభావాలు ఆలంబన విభావం, ఉద్దీపన విభావం అనే రెండు ప్రధాన భేదాలు కలిగి ఉంటాయి.
• నాయకుడు, నాయిక వంటి వ్యక్తులు ఆలంబనలైతే వెన్నెల, వసంతం వంటి పరిసరాలు ఉద్దీపనలవుతాయి.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
• విభావాలు ఆలంబన విభావం, ఉద్దీపన విభావం అనే రెండు ప్రధాన భేదాలు కలిగి ఉంటాయి.
• నాయకుడు, నాయిక వంటి వ్యక్తులు ఆలంబనలైతే వెన్నెల, వసంతం వంటి పరిసరాలు ఉద్దీపనలవుతాయి.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
Question 4
ప్రశ్న 4
రససిద్ధాంతంలో ‘అనుభావాలు’ నిర్వహించే ప్రధాన విధి ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• మనస్సులో కలిగిన భావం శరీరచేష్టలు, చూపులు, మాటలు, ముఖవికారాల ద్వారా వ్యక్తమవుతుంది.
• ఈ బాహ్య భావసూచకాలను అనుభావాలు అంటారు.
• అనుభావాలు భావం ఉన్నదని ప్రేక్షకునికి గ్రహింపజేస్తాయి.
• అవి స్థాయీభావాన్ని సృష్టించకుండా దాని వ్యక్తీకరణకు సహాయపడతాయి.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
• ఈ బాహ్య భావసూచకాలను అనుభావాలు అంటారు.
• అనుభావాలు భావం ఉన్నదని ప్రేక్షకునికి గ్రహింపజేస్తాయి.
• అవి స్థాయీభావాన్ని సృష్టించకుండా దాని వ్యక్తీకరణకు సహాయపడతాయి.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
Question 5
ప్రశ్న 5
ఆలంబన విభావం–ఉద్దీపన విభావం మధ్య భేదాన్ని సరిగా తెలిపే ఎంపిక ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• భావం ఎవరిని లేదా దేనిని ఆధారంగా చేసుకొని కలుగుతుందో అది ఆలంబన విభావం.
• ఆ భావాన్ని పెంపొందించే కాలం, ప్రదేశం, వాతావరణం, వస్తువులు ఉద్దీపన విభావాలు.
• శృంగారంలో నాయక–నాయికలు ఆలంబనలైతే వెన్నెల, పూలతోట, వసంతం ఉద్దీపనలవుతాయి.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
• ఆ భావాన్ని పెంపొందించే కాలం, ప్రదేశం, వాతావరణం, వస్తువులు ఉద్దీపన విభావాలు.
• శృంగారంలో నాయక–నాయికలు ఆలంబనలైతే వెన్నెల, పూలతోట, వసంతం ఉద్దీపనలవుతాయి.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
Question 6
ప్రశ్న 6
కింది వాటిలో సాత్త్విక భావాల సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• తీవ్రమైన అంతర్గత భావోద్వేగం వల్ల అసంకల్పితంగా ఏర్పడే శారీరక మార్పులను సాత్త్విక భావాలు అంటారు.
• స్తంభం, చెమట, రోమాంచం, స్వరభేదం, వణుకు, వర్ణమార్పు, కన్నీరు, స్పృహతప్పడం ఎనిమిది సాత్త్విక భావాలు.
• ఇవి సాధారణ సంకల్పపూర్వక చేష్టలైన అనుభావాలకంటే భిన్నమైనవి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• స్తంభం, చెమట, రోమాంచం, స్వరభేదం, వణుకు, వర్ణమార్పు, కన్నీరు, స్పృహతప్పడం ఎనిమిది సాత్త్విక భావాలు.
• ఇవి సాధారణ సంకల్పపూర్వక చేష్టలైన అనుభావాలకంటే భిన్నమైనవి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 7
ప్రశ్న 7
వ్యభిచారి భావాలకు సముచితమైన వివరణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• స్థిరంగా నిలవకుండా సందర్భానుసారంగా వచ్చి పోయే భావాలను వ్యభిచారి భావాలు అంటారు.
• వీటిని సంచారి భావాలు అని కూడా వ్యవహరిస్తారు.
• నిర్వేదం, గ్లాని, శంక, అసూయ, మదం, శ్రమ మొదలైన ముప్పై మూడు వ్యభిచారి భావాలను సంప్రదాయం పేర్కొంటుంది.
• ఇవి స్థాయీభావాన్ని పరిపుష్టం చేసి రసనిష్పత్తికి సహకరిస్తాయి.
• వీటిని సంచారి భావాలు అని కూడా వ్యవహరిస్తారు.
• నిర్వేదం, గ్లాని, శంక, అసూయ, మదం, శ్రమ మొదలైన ముప్పై మూడు వ్యభిచారి భావాలను సంప్రదాయం పేర్కొంటుంది.
• ఇవి స్థాయీభావాన్ని పరిపుష్టం చేసి రసనిష్పత్తికి సహకరిస్తాయి.
Question 8
ప్రశ్న 8
‘స్థాయీభావం’ అనే పదానికి సరైన వివరణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• సహృదయుని మనస్సులో వాసనారూపంగా నిలిచి ఉండే ప్రధాన భావాన్ని స్థాయీభావం అంటారు.
• విభావ, అనుభావ, వ్యభిచారి భావాల సహాయంతో అది పరిపుష్టమవుతుంది.
• పరిపుష్టమైన స్థాయీభావమే రసరూపంలో ఆస్వాదించబడుతుంది.
• రతి, హాసం, శోకం, క్రోధం, ఉత్సాహం మొదలైనవి స్థాయీభావాలు.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
• విభావ, అనుభావ, వ్యభిచారి భావాల సహాయంతో అది పరిపుష్టమవుతుంది.
• పరిపుష్టమైన స్థాయీభావమే రసరూపంలో ఆస్వాదించబడుతుంది.
• రతి, హాసం, శోకం, క్రోధం, ఉత్సాహం మొదలైనవి స్థాయీభావాలు.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
Question 9
ప్రశ్న 9
భట్టలోల్లటుని రసనిష్పత్తి సిద్ధాంతం ఏ పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందింది?
Explanation:
వివరణ:
• భట్టలోల్లటుని వ్యాఖ్యానం ఉత్పత్తివాదంగా ప్రసిద్ధి పొందింది.
• విభావాదుల సంయోగంతో స్థాయీభావం పరిపుష్టమై రసం ఉత్పన్నమవుతుందని అతని అభిప్రాయం.
• రసం ప్రధానంగా అనుకార్యుడైన రామాది పాత్రలో ఉంటుందని, నటునిలో ఆరోపింపబడుతుందని వివరించాడు.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
• విభావాదుల సంయోగంతో స్థాయీభావం పరిపుష్టమై రసం ఉత్పన్నమవుతుందని అతని అభిప్రాయం.
• రసం ప్రధానంగా అనుకార్యుడైన రామాది పాత్రలో ఉంటుందని, నటునిలో ఆరోపింపబడుతుందని వివరించాడు.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
Question 10
ప్రశ్న 10
శంకుకుని రసవ్యాఖ్యానం ఏ పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందింది?
Explanation:
వివరణ:
• శంకుకుని సిద్ధాంతాన్ని అనుమితివాదం అంటారు.
• నటుడు పాత్రను అనుకరించడాన్ని చూసి ప్రేక్షకుడు పాత్రగత భావాన్ని అనుమానిస్తాడని కాదు; అనుమానజ్ఞానం ద్వారా గ్రహిస్తాడని అతని భావం.
• చిత్రంలోని గుర్రాన్ని నిజమైన గుర్రంలా గ్రహించే చిత్రతురగ న్యాయంతో ఈ సిద్ధాంతాన్ని వివరిస్తారు.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• నటుడు పాత్రను అనుకరించడాన్ని చూసి ప్రేక్షకుడు పాత్రగత భావాన్ని అనుమానిస్తాడని కాదు; అనుమానజ్ఞానం ద్వారా గ్రహిస్తాడని అతని భావం.
• చిత్రంలోని గుర్రాన్ని నిజమైన గుర్రంలా గ్రహించే చిత్రతురగ న్యాయంతో ఈ సిద్ధాంతాన్ని వివరిస్తారు.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 11
ప్రశ్న 11
భట్టనాయకుని రసవ్యాఖ్యానానికి సంబంధించిన సరైన సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• భట్టనాయకుని సిద్ధాంతం భుక్తివాదంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
• భావకత్వ వ్యాపారం ద్వారా వ్యక్తిగత సంబంధాలు తొలగి భావం సాధారణీకృతమవుతుంది.
• భోజకత్వం ద్వారా సహృదయుడు సాధారణీకృత భావాన్ని రసంగా ఆస్వాదిస్తాడు.
• రసం ఉత్పన్నం లేదా అనుమితం కాకుండా భుక్తమవుతుందని అతని అభిప్రాయం.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
• భావకత్వ వ్యాపారం ద్వారా వ్యక్తిగత సంబంధాలు తొలగి భావం సాధారణీకృతమవుతుంది.
• భోజకత్వం ద్వారా సహృదయుడు సాధారణీకృత భావాన్ని రసంగా ఆస్వాదిస్తాడు.
• రసం ఉత్పన్నం లేదా అనుమితం కాకుండా భుక్తమవుతుందని అతని అభిప్రాయం.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
Question 12
ప్రశ్న 12
అభినవగుప్తుని రససిద్ధాంతం ఏ పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందింది?
Explanation:
వివరణ:
• అభినవగుప్తుని రసవ్యాఖ్యానం అభివ్యక్తివాదంగా ప్రసిద్ధి పొందింది.
• సహృదయునిలో వాసనారూపంగా ఉన్న స్థాయీభావం విభావాదుల ద్వారా అభివ్యక్తమవుతుంది.
• వ్యక్తిగత దేశ–కాల–సంబంధ పరిమితులు తొలగి భావం సాధారణీకృతమవుతుంది.
• ఆ అభివ్యక్తమైన స్థాయీభావమే రసంగా ఆస్వాదించబడుతుంది.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
• సహృదయునిలో వాసనారూపంగా ఉన్న స్థాయీభావం విభావాదుల ద్వారా అభివ్యక్తమవుతుంది.
• వ్యక్తిగత దేశ–కాల–సంబంధ పరిమితులు తొలగి భావం సాధారణీకృతమవుతుంది.
• ఆ అభివ్యక్తమైన స్థాయీభావమే రసంగా ఆస్వాదించబడుతుంది.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
Question 13
ప్రశ్న 13
కింది రసవ్యాఖ్యాతలు–సిద్ధాంతాల జతల్లో సరైన క్రమం ఏది?
1. భట్టలోల్లటుడు
2. శంకుకుడు
3. భట్టనాయకుడు
4. అభినవగుప్తుడు
అ. అభివ్యక్తివాదం
ఆ. భుక్తివాదం
ఇ. ఉత్పత్తివాదం
ఈ. అనుమితివాదం
1. భట్టలోల్లటుడు
2. శంకుకుడు
3. భట్టనాయకుడు
4. అభినవగుప్తుడు
అ. అభివ్యక్తివాదం
ఆ. భుక్తివాదం
ఇ. ఉత్పత్తివాదం
ఈ. అనుమితివాదం
Explanation:
వివరణ:
• భట్టలోల్లటుడు — ఉత్పత్తివాదం.
• శంకుకుడు — అనుమితివాదం.
• భట్టనాయకుడు — భుక్తివాదం.
• అభినవగుప్తుడు — అభివ్యక్తివాదం.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–ఇ, 2–ఈ, 3–ఆ, 4–అ.
• శంకుకుడు — అనుమితివాదం.
• భట్టనాయకుడు — భుక్తివాదం.
• అభినవగుప్తుడు — అభివ్యక్తివాదం.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–ఇ, 2–ఈ, 3–ఆ, 4–అ.
Question 14
ప్రశ్న 14
రససంఖ్య పరిణామానికి సంబంధించిన సరైన ప్రకటన ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• భరతుని నాట్యశాస్త్ర సంప్రదాయంలో శృంగారాది ఎనిమిది రసాలు ప్రధానంగా పేర్కొనబడ్డాయి.
• తరువాతి లాక్షణికులు శాంతాన్ని స్వతంత్ర రసంగా సమర్థించారు.
• అభినవగుప్తుని వ్యాఖ్యాన సంప్రదాయంతో నవరస భావన స్థిరమైన ప్రాచుర్యం పొందింది.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• తరువాతి లాక్షణికులు శాంతాన్ని స్వతంత్ర రసంగా సమర్థించారు.
• అభినవగుప్తుని వ్యాఖ్యాన సంప్రదాయంతో నవరస భావన స్థిరమైన ప్రాచుర్యం పొందింది.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 15
ప్రశ్న 15
కింది రసం–స్థాయీభావ జతలలో సరైన సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• శృంగారరసానికి రతి స్థాయీభావం.
• వీరరసానికి ఉత్సాహం స్థాయీభావం.
• అద్భుతరసానికి విస్మయం స్థాయీభావం.
• రసం, దానికి సంబంధించిన స్థాయీభావం మధ్య సంబంధం రసనిష్పత్తిలో ప్రధానమైనది.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
• వీరరసానికి ఉత్సాహం స్థాయీభావం.
• అద్భుతరసానికి విస్మయం స్థాయీభావం.
• రసం, దానికి సంబంధించిన స్థాయీభావం మధ్య సంబంధం రసనిష్పత్తిలో ప్రధానమైనది.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
Question 16
ప్రశ్న 16
కింది రసం–స్థాయీభావ జతలలో తప్పుగా జతపరచబడినది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• కరుణరసానికి శోకం స్థాయీభావం.
• రౌద్రరసానికి క్రోధం స్థాయీభావం.
• బీభత్సరసానికి జుగుప్స స్థాయీభావం.
• భయానకరసానికి భయం స్థాయీభావం; హాసం హాస్యరసానికి సంబంధించినది.
• అందువల్ల D జత తప్పుగా ఉంది.
• రౌద్రరసానికి క్రోధం స్థాయీభావం.
• బీభత్సరసానికి జుగుప్స స్థాయీభావం.
• భయానకరసానికి భయం స్థాయీభావం; హాసం హాస్యరసానికి సంబంధించినది.
• అందువల్ల D జత తప్పుగా ఉంది.
Question 17
ప్రశ్న 17
అభినవగుప్తుని దృష్టిలో రసాస్వాదానికి ప్రధానమైన అంతిమ నిష్ఠ ఎక్కడ ఉంటుంది?
Explanation:
వివరణ:
• అభినవగుప్తుని ప్రకారం సహృదయునిలో స్థాయీభావాలు వాసనారూపంగా ఉంటాయి.
• కావ్య లేదా నాట్య విభావాదులు వాటిని అభివ్యక్తం చేస్తాయి.
• వ్యక్తిగత సంబంధాలు తొలగిన తరువాత సహృదయుడు సాధారణీకృత భావాన్ని రసంగా ఆస్వాదిస్తాడు.
• అందువల్ల రసాస్వాదం సహృదయ చైతన్యంలో పరిపూర్ణమవుతుంది.
• కావ్య లేదా నాట్య విభావాదులు వాటిని అభివ్యక్తం చేస్తాయి.
• వ్యక్తిగత సంబంధాలు తొలగిన తరువాత సహృదయుడు సాధారణీకృత భావాన్ని రసంగా ఆస్వాదిస్తాడు.
• అందువల్ల రసాస్వాదం సహృదయ చైతన్యంలో పరిపూర్ణమవుతుంది.
Question 18
ప్రశ్న 18
‘ఏకో రసః కరుణ ఏవ’ అనే ఏకరసవాదంతో సంబంధం కలిగిన కవి ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• ‘కరుణరసమే ఒకే రసం; సందర్భభేదాలతో ఇతర రూపాలు పొందుతుంది’ అనే భావం భవభూతితో సంబంధం కలిగి ఉంది.
• ఉత్తరరామచరితంలోని ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్య ఆధారంగా దీనిని కరుణ ఏకరసవాదం అంటారు.
• ఇతర రసాలన్నింటినీ పూర్తిగా నిరాకరించడం కంటే కరుణకు మూలప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ఇందులో ప్రధానమైనది.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• ఉత్తరరామచరితంలోని ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్య ఆధారంగా దీనిని కరుణ ఏకరసవాదం అంటారు.
• ఇతర రసాలన్నింటినీ పూర్తిగా నిరాకరించడం కంటే కరుణకు మూలప్రాధాన్యం ఇవ్వడం ఇందులో ప్రధానమైనది.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 19
ప్రశ్న 19
శృంగారాన్ని ప్రధానమైన లేదా ఏకైక పరమరసంగా ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంత సంప్రదాయంతో ప్రముఖంగా సంబంధం కలిగినవాడు ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• భోజుడు శృంగారానికి అత్యున్నత స్థానం ఇచ్చిన లాక్షణికుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
• అతని రసచింతనలో శృంగారం విస్తృతమైన ఆత్మాభిమాన లేదా అహంకార తత్త్వంతో అనుసంధానించబడింది.
• అందువల్ల అతని సిద్ధాంతాన్ని శృంగార ఏకరసవాదంతో సంబంధపరుస్తారు.
• ఇతర లాక్షణికుల రసవ్యాఖ్యానాల నుంచి ఇది భిన్నమైన దృష్టి.
• అతని రసచింతనలో శృంగారం విస్తృతమైన ఆత్మాభిమాన లేదా అహంకార తత్త్వంతో అనుసంధానించబడింది.
• అందువల్ల అతని సిద్ధాంతాన్ని శృంగార ఏకరసవాదంతో సంబంధపరుస్తారు.
• ఇతర లాక్షణికుల రసవ్యాఖ్యానాల నుంచి ఇది భిన్నమైన దృష్టి.
Question 20
ప్రశ్న 20
ఒకే కృతి లేదా సందర్భంలో పరస్పర విరోధం లేకుండా రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ రసాలు సమన్వయంగా వ్యక్తమవడాన్ని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• ఒకే రచనలో అనేక రసాలు పరస్పరం సహకరిస్తూ వ్యక్తమైతే రససంకరం ఏర్పడుతుంది.
• వాటిలో ఒకటి అంగీరసంగా, ఇతరాలు అంగరసాలుగా ఉండవచ్చు.
• సమన్వయం సరిగా ఉంటే రససంకరం కావ్యసౌందర్యాన్ని పెంచుతుంది.
• అసంబద్ధమైన కలయిక మాత్రం రసదోషానికి దారితీయవచ్చు.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
• వాటిలో ఒకటి అంగీరసంగా, ఇతరాలు అంగరసాలుగా ఉండవచ్చు.
• సమన్వయం సరిగా ఉంటే రససంకరం కావ్యసౌందర్యాన్ని పెంచుతుంది.
• అసంబద్ధమైన కలయిక మాత్రం రసదోషానికి దారితీయవచ్చు.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
Question 21
ప్రశ్న 21
అనుచితమైన వ్యక్తి, సందర్భం లేదా సంబంధంలో రసం సంపూర్ణంగా సిద్ధించకుండా దాని పోలిక మాత్రమే కనిపించడాన్ని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• రసానికి అవసరమైన ఔచిత్యం లోపించినప్పుడు నిజమైన రసం కాకుండా రససదృశ అనుభూతి ఏర్పడుతుంది.
• దీనిని రసాభాసం అంటారు.
• అనుచితమైన ప్రేమ, ఏకపక్షమైన లేదా నైతికంగా అసంగతమైన భావసంబంధం శృంగారాభాసానికి దారితీయవచ్చు.
• రసాభాసం రససంకరం కాదు; ఇందులో రసపరిపూర్ణత లోపిస్తుంది.
• దీనిని రసాభాసం అంటారు.
• అనుచితమైన ప్రేమ, ఏకపక్షమైన లేదా నైతికంగా అసంగతమైన భావసంబంధం శృంగారాభాసానికి దారితీయవచ్చు.
• రసాభాసం రససంకరం కాదు; ఇందులో రసపరిపూర్ణత లోపిస్తుంది.
Question 22
ప్రశ్న 22
కింది వాటిలో రసదోషానికి సముచితమైన ఉదాహరణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• రసం ధ్వనింపజేయబడాలి; దానిని యాంత్రికంగా నేరుగా ప్రకటించడం రసప్రభావాన్ని తగ్గించవచ్చు.
• సందర్భానికి అనుచితంగా రసాన్ని విస్తరించడం కూడా దోషంగా మారుతుంది.
• ప్రధాన రసానికి విరోధమైన భావాన్ని అసంబద్ధంగా ప్రవేశపెడితే రసభంగం కలుగుతుంది.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• సందర్భానికి అనుచితంగా రసాన్ని విస్తరించడం కూడా దోషంగా మారుతుంది.
• ప్రధాన రసానికి విరోధమైన భావాన్ని అసంబద్ధంగా ప్రవేశపెడితే రసభంగం కలుగుతుంది.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 23
ప్రశ్న 23
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. సాత్త్విక భావాలు తీవ్రమైన భావోద్వేగం వల్ల అసంకల్పితంగా వ్యక్తమవుతాయి.
2. వ్యభిచారి భావాలు స్థాయీభావాన్ని పోషిస్తాయి.
3. అనుభావాలు రసానికి కారణమైన వ్యక్తులు, పరిసరాలు.
4. స్థాయీభావం పరిపుష్టమై రసంగా ఆస్వాదించబడుతుంది.
1. సాత్త్విక భావాలు తీవ్రమైన భావోద్వేగం వల్ల అసంకల్పితంగా వ్యక్తమవుతాయి.
2. వ్యభిచారి భావాలు స్థాయీభావాన్ని పోషిస్తాయి.
3. అనుభావాలు రసానికి కారణమైన వ్యక్తులు, పరిసరాలు.
4. స్థాయీభావం పరిపుష్టమై రసంగా ఆస్వాదించబడుతుంది.
Explanation:
వివరణ:
• ప్రకటన 1 సరైనది. స్తంభం, స్వేదం, అశ్రువు వంటి సాత్త్విక భావాలు అసంకల్పితంగా కలుగుతాయి.
• ప్రకటన 2 సరైనది. సంచారి భావాలు వచ్చి పోతూ స్థాయీభావాన్ని బలపరుస్తాయి.
• ప్రకటన 3 తప్పు. వ్యక్తులు, పరిసరాలు విభావాలు; అనుభావాలు భావాన్ని వ్యక్తపరిచే చేష్టలు.
• ప్రకటన 4 సరైనది. పరిపుష్టమైన స్థాయీభావమే రసంగా ఆస్వాదించబడుతుంది.
• అందువల్ల 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
• ప్రకటన 2 సరైనది. సంచారి భావాలు వచ్చి పోతూ స్థాయీభావాన్ని బలపరుస్తాయి.
• ప్రకటన 3 తప్పు. వ్యక్తులు, పరిసరాలు విభావాలు; అనుభావాలు భావాన్ని వ్యక్తపరిచే చేష్టలు.
• ప్రకటన 4 సరైనది. పరిపుష్టమైన స్థాయీభావమే రసంగా ఆస్వాదించబడుతుంది.
• అందువల్ల 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
Question 24
ప్రశ్న 24
రససూత్ర వ్యాఖ్యాతలను సాధారణ కాలక్రమంలో అమర్చండి.
1. భట్టలోల్లటుడు
2. శంకుకుడు
3. భట్టనాయకుడు
4. అభినవగుప్తుడు
1. భట్టలోల్లటుడు
2. శంకుకుడు
3. భట్టనాయకుడు
4. అభినవగుప్తుడు
Explanation:
వివరణ:
• భట్టలోల్లటుడు రససూత్రానికి ఉత్పత్తివాద వ్యాఖ్యానం చేశాడు.
• తరువాత శంకుకుడు అనుమితివాదాన్ని ప్రతిపాదించాడు.
• భట్టనాయకుడు భుక్తివాదం, భావకత్వం, భోజకత్వాన్ని వివరించాడు.
• అభినవగుప్తుడు పూర్వ సిద్ధాంతాలను సమీక్షించి అభివ్యక్తివాదాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
• అందువల్ల 1, 2, 3, 4 సరైన క్రమం.
• తరువాత శంకుకుడు అనుమితివాదాన్ని ప్రతిపాదించాడు.
• భట్టనాయకుడు భుక్తివాదం, భావకత్వం, భోజకత్వాన్ని వివరించాడు.
• అభినవగుప్తుడు పూర్వ సిద్ధాంతాలను సమీక్షించి అభివ్యక్తివాదాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
• అందువల్ల 1, 2, 3, 4 సరైన క్రమం.
Question 25
ప్రశ్న 25
కింది ప్రతిపాదన–కారణాలను పరిశీలించండి.
ప్రతిపాదన: కరుణరసాన్ని ఆస్వాదించే సహృదయుడు నిజజీవిత దుఃఖంలా పూర్తిగా బాధలో మునిగిపోడు.
కారణం: కావ్యంలోని శోకం వ్యక్తిగత సంబంధాల నుంచి విముక్తమై సాధారణీకృత స్థాయీభావంగా రసరూపంలో ఆస్వాదించబడుతుంది.
ప్రతిపాదన: కరుణరసాన్ని ఆస్వాదించే సహృదయుడు నిజజీవిత దుఃఖంలా పూర్తిగా బాధలో మునిగిపోడు.
కారణం: కావ్యంలోని శోకం వ్యక్తిగత సంబంధాల నుంచి విముక్తమై సాధారణీకృత స్థాయీభావంగా రసరూపంలో ఆస్వాదించబడుతుంది.
Explanation:
వివరణ:
• ప్రతిపాదన సరైనది. కరుణరసంలో దుఃఖవిషయం ఉన్నప్పటికీ సహృదయునికి కళాత్మకమైన ఆనందానుభూతి కలుగుతుంది.
• కారణం కూడా సరైనది. వ్యక్తిగత మమకార సంబంధాలు తొలగి శోకం సాధారణీకృతమవుతుంది.
• సాధారణీకరణ వల్ల సహృదయుడు దుఃఖాన్ని వ్యక్తిగత నష్టంగా కాకుండా రసరూపంలో ఆస్వాదిస్తాడు.
• కారణం ప్రతిపాదనకు సరైన వివరణ కాబట్టి A ఎంపిక సరైనది.
• కారణం కూడా సరైనది. వ్యక్తిగత మమకార సంబంధాలు తొలగి శోకం సాధారణీకృతమవుతుంది.
• సాధారణీకరణ వల్ల సహృదయుడు దుఃఖాన్ని వ్యక్తిగత నష్టంగా కాకుండా రసరూపంలో ఆస్వాదిస్తాడు.
• కారణం ప్రతిపాదనకు సరైన వివరణ కాబట్టి A ఎంపిక సరైనది.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. సమాధానం: A. కావ్యంలోని భావాలు సహృదయునిలో సాధారణీకృతమై కలిగించే అలౌకిక ఆనందానుభూతి
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. సమాధానం: B. విభావానుభావవ్యభిచారిసంయోగాద్రసనిష్పత్తిః
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: C. సమాధానం: C. స్థాయీభావాన్ని మేల్కొలిపే వ్యక్తులు, వస్తువులు, పరిస్థితులు లేదా పరిసరాలు
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. సమాధానం: D. అంతర్గత భావాన్ని ముఖవికారం, చూపు, చేష్ట, మాట వంటి బాహ్య వ్యక్తీకరణల ద్వారా తెలియజేయడం
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. సమాధానం: A. భావానికి ఆధారమైన వ్యక్తి లేదా వస్తువు ఆలంబనం; భావాన్ని తీవ్రం చేసే పరిసరాలు ఉద్దీపనం
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: B. సమాధానం: B. స్తంభం, స్వేదం, రోమాంచం, స్వరభేదం, వేపథువు, వైవర్ణ్యం, అశ్రువు, ప్రలయం
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: C. సమాధానం: C. తాత్కాలికంగా వచ్చి పోతూ స్థాయీభావాన్ని పోషించే చిత్తవృత్తులు
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: D. సమాధానం: D. మనస్సులో వాసనారూపంగా నిలిచి విభావాదుల వల్ల పరిపుష్టమయ్యే ప్రధాన భావం
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. సమాధానం: A. ఉత్పత్తివాదం
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: B. సమాధానం: B. అనుమితివాదం
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. సమాధానం: C. భావకత్వం, భోజకత్వం, సాధారణీకరణ, భుక్తి
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: D. సమాధానం: D. అభివ్యక్తివాదం
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. సమాధానం: A. 1–ఇ, 2–ఈ, 3–ఆ, 4–అ
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: B. సమాధానం: B. భరతుని సంప్రదాయంలో ఎనిమిది రసాలు ప్రధానంగా ఉండగా, తరువాత శాంతరసం తొమ్మిదవ రసంగా స్థిరపడింది
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: C. సమాధానం: C. శృంగారం–రతి; వీరం–ఉత్సాహం; అద్భుతం–విస్మయం
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: D. సమాధానం: D. భయానకం — హాసం
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. సమాధానం: A. సంస్కారసంపన్నుడైన సహృదయ ప్రేక్షకుని చైతన్యంలో
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. సమాధానం: B. భవభూతి
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. సమాధానం: C. భోజుడు
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: D. సమాధానం: D. రససంకరం
-
Question 21 ప్రశ్న 21Answer: A. సమాధానం: A. రసాభాసం
-
Question 22 ప్రశ్న 22Answer: B. సమాధానం: B. రసాన్ని నేరుగా పేరు పెట్టి చెప్పడం, అనుచిత సమయంలో విస్తరించడం లేదా విరోధి రసంతో భంగపరచడం
-
Question 23 ప్రశ్న 23Answer: C. సమాధానం: C. 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే
-
Question 24 ప్రశ్న 24Answer: D. సమాధానం: D. 1, 2, 3, 4
-
Question 25 ప్రశ్న 25Answer: A. సమాధానం: A. ప్రతిపాదన, కారణం రెండూ సరైనవి; కారణం ప్రతిపాదనకు సరైన వివరణ
