Please keep at least one language enabled. / కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
ఒక భాషలో అర్థభేదాన్ని కలిగించగల కనిష్ఠ ధ్వని ప్రమాణాన్ని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• ఒక భాషలో పదాల అర్థాలను వేరు చేయగల కనిష్ఠ ధ్వని ప్రమాణాన్ని వర్ణం అంటారు.
• వర్ణం భాషా వ్యవస్థలోని అమూర్తమైన ధ్వని ప్రమాణం.
• ఒక వర్ణం స్థానంలో మరొక వర్ణాన్ని ఉపయోగించినప్పుడు పదార్థం మారవచ్చు.
• అక్షరం లిపికి సంబంధించిన ప్రమాణం; రూపిమం అర్థం లేదా వ్యాకరణ విధి కలిగిన కనిష్ఠ రూపం.
• వర్ణం భాషా వ్యవస్థలోని అమూర్తమైన ధ్వని ప్రమాణం.
• ఒక వర్ణం స్థానంలో మరొక వర్ణాన్ని ఉపయోగించినప్పుడు పదార్థం మారవచ్చు.
• అక్షరం లిపికి సంబంధించిన ప్రమాణం; రూపిమం అర్థం లేదా వ్యాకరణ విధి కలిగిన కనిష్ఠ రూపం.
Question 2
ప్రశ్న 2
ధ్వనికి, వర్ణానికి మధ్య ఉన్న ప్రధాన భేదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ధ్వని అనేది మాట్లాడేటప్పుడు వాస్తవంగా ఉచ్చరించబడే శ్రావ్య రూపం.
• వర్ణం అనేది ఒక భాషలో అర్థభేదాన్ని కలిగించే అమూర్తమైన ధ్వని ప్రమాణం.
• ఒకే వర్ణం సందర్భాన్ని బట్టి కొంత భిన్నమైన ధ్వని రూపాల్లో వ్యక్తమవవచ్చు.
• లిపిలోని అక్షరానికి, వాక్కులోని ధ్వని లేదా వర్ణానికి ఎల్లప్పుడూ ఏకరూప సంబంధం ఉండదు.
• వర్ణం అనేది ఒక భాషలో అర్థభేదాన్ని కలిగించే అమూర్తమైన ధ్వని ప్రమాణం.
• ఒకే వర్ణం సందర్భాన్ని బట్టి కొంత భిన్నమైన ధ్వని రూపాల్లో వ్యక్తమవవచ్చు.
• లిపిలోని అక్షరానికి, వాక్కులోని ధ్వని లేదా వర్ణానికి ఎల్లప్పుడూ ఏకరూప సంబంధం ఉండదు.
Question 3
ప్రశ్న 3
వర్ణానికి సముచితమైన నిర్వచనం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• వర్ణం ఒక భాషలో పదాల అర్థాలను వేరు చేయగల కనిష్ఠ ధ్వని ప్రమాణం.
• అది ఒక నిర్దిష్ట సందర్భంలోని భౌతిక ధ్వని మాత్రమే కాకుండా భాషా వ్యవస్థలోని మానసిక, అమూర్త ప్రమాణం.
• ప్రతి సూక్ష్మ ఉచ్చారణ భేదం వేరు వర్ణం కావాల్సిన అవసరం లేదు.
• లిపిలోని అక్షరాల సంఖ్య, భాషలోని వర్ణాల సంఖ్య తప్పనిసరిగా సమానంగా ఉండవు.
• అది ఒక నిర్దిష్ట సందర్భంలోని భౌతిక ధ్వని మాత్రమే కాకుండా భాషా వ్యవస్థలోని మానసిక, అమూర్త ప్రమాణం.
• ప్రతి సూక్ష్మ ఉచ్చారణ భేదం వేరు వర్ణం కావాల్సిన అవసరం లేదు.
• లిపిలోని అక్షరాల సంఖ్య, భాషలోని వర్ణాల సంఖ్య తప్పనిసరిగా సమానంగా ఉండవు.
Question 4
ప్రశ్న 4
ఒకే వర్ణానికి చెందిన, అర్థభేదాన్ని కలిగించని విభిన్న ఉచ్చారణ రూపాలను ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• ఒకే వర్ణం సందర్భాన్ని బట్టి భిన్నంగా ఉచ్చరించబడే రూపాలను ఉపవర్ణాలు అంటారు.
• ఉపవర్ణాల మధ్య సాధారణంగా అర్థభేదక సంబంధం ఉండదు.
• అవి పరిపూరక పంపిణీలో లేదా స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో కనిపించవచ్చు.
• ఉపవర్ణాలను సాధారణంగా చతురస్ర కుండలీకరణాల్లో సూచిస్తారు.
• ఉపవర్ణాల మధ్య సాధారణంగా అర్థభేదక సంబంధం ఉండదు.
• అవి పరిపూరక పంపిణీలో లేదా స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో కనిపించవచ్చు.
• ఉపవర్ణాలను సాధారణంగా చతురస్ర కుండలీకరణాల్లో సూచిస్తారు.
Question 5
ప్రశ్న 5
కింది పదజతల్లో కనిష్ఠ యుగ్మానికి సరైన ఉదాహరణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘పలము’, ‘బలము’ పదాలు ఒకే స్థానంలో ఉన్న ఒక ధ్వని భేదంతో పరస్పరం వేరవుతున్నాయి.
• మొదటి పదంలో /ప/, రెండవ పదంలో /బ/ ఉండటం వల్ల అర్థభేదం ఏర్పడుతోంది.
• అందువల్ల /ప/, /బ/ తెలుగులో వేర్వేరు వర్ణాలని నిర్ధారించవచ్చు.
• మిగిలిన జతల్లో పదనిర్మాణ ప్రత్యయాలు లేదా ఒకటికంటే ఎక్కువ నిర్మాణ భేదాలు ఉన్నాయి.
• మొదటి పదంలో /ప/, రెండవ పదంలో /బ/ ఉండటం వల్ల అర్థభేదం ఏర్పడుతోంది.
• అందువల్ల /ప/, /బ/ తెలుగులో వేర్వేరు వర్ణాలని నిర్ధారించవచ్చు.
• మిగిలిన జతల్లో పదనిర్మాణ ప్రత్యయాలు లేదా ఒకటికంటే ఎక్కువ నిర్మాణ భేదాలు ఉన్నాయి.
Question 6
ప్రశ్న 6
కింది రెండు ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
ప్రకటన I: కనిష్ఠ యుగ్మంలోని రెండు పదాలు ఒకే స్థానంలో ఒక వర్ణం వల్ల మాత్రమే భిన్నంగా ఉంటాయి.
ప్రకటన II: కనిష్ఠ యుగ్మంలోని పదాలకు ఒకే అర్థం ఉండాలి.
ప్రకటన I: కనిష్ఠ యుగ్మంలోని రెండు పదాలు ఒకే స్థానంలో ఒక వర్ణం వల్ల మాత్రమే భిన్నంగా ఉంటాయి.
ప్రకటన II: కనిష్ఠ యుగ్మంలోని పదాలకు ఒకే అర్థం ఉండాలి.
Explanation:
వివరణ:
• ప్రకటన I సరైనది. కనిష్ఠ యుగ్మంలోని పదాలు ఒకే స్థానంలోని ఒక ధ్వని ప్రమాణం వల్ల మాత్రమే భిన్నంగా ఉంటాయి.
• ప్రకటన II తప్పు. కనిష్ఠ యుగ్మంలోని రెండు పదాలకు వేర్వేరు అర్థాలు ఉండాలి.
• ఒక ధ్వని మార్పు అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తే ఆ ధ్వనులు వేర్వేరు వర్ణాలని నిర్ధారించవచ్చు.
• కనిష్ఠ యుగ్మ పద్ధతి వర్ణ నిర్ధారణలో అత్యంత ముఖ్యమైన పద్ధతి.
• ప్రకటన II తప్పు. కనిష్ఠ యుగ్మంలోని రెండు పదాలకు వేర్వేరు అర్థాలు ఉండాలి.
• ఒక ధ్వని మార్పు అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తే ఆ ధ్వనులు వేర్వేరు వర్ణాలని నిర్ధారించవచ్చు.
• కనిష్ఠ యుగ్మ పద్ధతి వర్ణ నిర్ధారణలో అత్యంత ముఖ్యమైన పద్ధతి.
Question 7
ప్రశ్న 7
రెండు ధ్వనులు ఒకే ధ్వని పరిసరంలో ఎప్పుడూ కనిపించకుండా, పరస్పరం వేర్వేరు పరిసరాల్లో మాత్రమే కనిపిస్తే ఆ పంపిణీని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• రెండు ధ్వనులు పరస్పరం ఒకే పరిసరంలో కనిపించకుండా వేర్వేరు పరిసరాలను పంచుకుంటే దానిని పరిపూరక విభజన లేదా పరిపూరక పంపిణీ అంటారు.
• ఇటువంటి ధ్వనులు ధ్వన్యసామ్యం కలిగి ఉంటే ఒకే వర్ణానికి చెందిన ఉపవర్ణాలుగా పరిగణించవచ్చు.
• ఒక ధ్వని కనిపించే చోట మరొక ధ్వని కనిపించకపోవడం దీనిలో ముఖ్య లక్షణం.
• అయితే పరిపూరక పంపిణీతో పాటు ధ్వన్యసామ్యాన్ని కూడా పరిశీలించాలి.
• ఇటువంటి ధ్వనులు ధ్వన్యసామ్యం కలిగి ఉంటే ఒకే వర్ణానికి చెందిన ఉపవర్ణాలుగా పరిగణించవచ్చు.
• ఒక ధ్వని కనిపించే చోట మరొక ధ్వని కనిపించకపోవడం దీనిలో ముఖ్య లక్షణం.
• అయితే పరిపూరక పంపిణీతో పాటు ధ్వన్యసామ్యాన్ని కూడా పరిశీలించాలి.
Question 8
ప్రశ్న 8
ఒకే పదంలో, ఒకే ధ్వని పరిసరంలో రెండు ఉచ్చారణ రూపాలను ఉపయోగించినా అర్థభేదం కలగకపోతే దానిని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• ఒకే పరిసరంలో రెండు ధ్వని రూపాలు పరస్పరం ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగించబడి అర్థభేదం కలిగించనప్పుడు స్వేచ్ఛా వైవిధ్యం అంటారు.
• మాట్లాడేవారి ప్రాంతం, అలవాటు, వేగం లేదా శైలి వల్ల ఇటువంటి ఉచ్చారణ భేదాలు ఏర్పడవచ్చు.
• స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో ధ్వనుల మార్పిడి పదార్థాన్ని మార్చదు.
• కనిష్ఠ యుగ్మంలో మాత్రం ధ్వని మార్పు అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తుంది.
• మాట్లాడేవారి ప్రాంతం, అలవాటు, వేగం లేదా శైలి వల్ల ఇటువంటి ఉచ్చారణ భేదాలు ఏర్పడవచ్చు.
• స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో ధ్వనుల మార్పిడి పదార్థాన్ని మార్చదు.
• కనిష్ఠ యుగ్మంలో మాత్రం ధ్వని మార్పు అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తుంది.
Question 9
ప్రశ్న 9
ఒక భాషలో [స], [శ] ధ్వనులు ఒకే పరిసరంలో కనిపించి పదార్థ భేదాన్ని కలిగిస్తే వాటిని ఎలా పరిగణించాలి?
Explanation:
వివరణ:
• రెండు ధ్వనులు ఒకే ధ్వని పరిసరంలో కనిపించి అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తే అవి విరుద్ధ పంపిణీలో ఉన్నట్లు భావించాలి.
• విరుద్ధ పంపిణీలో ఉన్న అర్థభేదక ధ్వనులు వేర్వేరు వర్ణాలుగా నిర్ధారించబడతాయి.
• వాటితో కనిష్ఠ యుగ్మాలు లభిస్తే వర్ణ భేదానికి మరింత బలమైన ఆధారం లభిస్తుంది.
• ఉపవర్ణాలు సాధారణంగా అర్థభేదాన్ని కలిగించవు.
• విరుద్ధ పంపిణీలో ఉన్న అర్థభేదక ధ్వనులు వేర్వేరు వర్ణాలుగా నిర్ధారించబడతాయి.
• వాటితో కనిష్ఠ యుగ్మాలు లభిస్తే వర్ణ భేదానికి మరింత బలమైన ఆధారం లభిస్తుంది.
• ఉపవర్ణాలు సాధారణంగా అర్థభేదాన్ని కలిగించవు.
Question 10
ప్రశ్న 10
కింది భావన–వివరణ జతల్లో సరిగ్గా సరిపోలినది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ఉపవర్ణం ఒకే వర్ణానికి చెందిన భౌతిక ఉచ్చారణ రూపం.
• ఉపవర్ణాల మధ్య మార్పు సాధారణంగా పదార్థ భేదాన్ని కలిగించదు.
• వర్ణం అర్థభేదకమైన అమూర్త ధ్వని ప్రమాణం.
• కనిష్ఠ యుగ్మంలోని పదాలకు వేర్వేరు అర్థాలు ఉంటాయి; స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో అర్థభేదం ఉండదు.
• ఉపవర్ణాల మధ్య మార్పు సాధారణంగా పదార్థ భేదాన్ని కలిగించదు.
• వర్ణం అర్థభేదకమైన అమూర్త ధ్వని ప్రమాణం.
• కనిష్ఠ యుగ్మంలోని పదాలకు వేర్వేరు అర్థాలు ఉంటాయి; స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో అర్థభేదం ఉండదు.
Question 11
ప్రశ్న 11
కింది జతల్లో సరిగ్గా సరిపోలనిది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• కనిష్ఠ యుగ్మం రెండు ధ్వనులు వేర్వేరు వర్ణాలని నిర్ధారించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
• పరిపూరక విభజనలో ఉన్న ధ్వనులు ధ్వన్యసామ్యం కలిగి ఉంటే ఉపవర్ణాలుగా పరిగణించవచ్చు.
• స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో ధ్వనులు మారినా అర్థభేదం ఏర్పడదు.
• విరుద్ధ పంపిణీలో ఒకే పరిసరంలో ధ్వని మార్పు అర్థభేదాన్ని కలిగించవచ్చు.
• అందువల్ల మూడవ జత సరిగ్గా సరిపోలలేదు.
• పరిపూరక విభజనలో ఉన్న ధ్వనులు ధ్వన్యసామ్యం కలిగి ఉంటే ఉపవర్ణాలుగా పరిగణించవచ్చు.
• స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో ధ్వనులు మారినా అర్థభేదం ఏర్పడదు.
• విరుద్ధ పంపిణీలో ఒకే పరిసరంలో ధ్వని మార్పు అర్థభేదాన్ని కలిగించవచ్చు.
• అందువల్ల మూడవ జత సరిగ్గా సరిపోలలేదు.
Question 12
ప్రశ్న 12
ఉచ్చారణ స్థానం, ఉచ్చారణ విధానం ఒకేలా ఉండి, ఘోషత్వంలో మాత్రమే భిన్నమైన రెండు ధ్వనులు అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తే వాటి సంబంధం ఏమిటి?
Explanation:
వివరణ:
• ధ్వనులు ఉచ్చారణ స్థానం, విధానంలో సమానంగా ఉన్నప్పటికీ ఘోషత్వ భేదం అర్థభేదాన్ని కలిగించవచ్చు.
• ఉదాహరణకు /ప/, /బ/ ధ్వనులు ద్వయోష్ఠ్య స్పర్శ ధ్వనులు; అయితే ఒకటి అఘోషం, మరొకటి ఘోషం.
• ఈ భేదం పదార్థాన్ని మార్చితే అవి వేర్వేరు వర్ణాలు.
• కేవలం ధ్వన్యసామ్యం ఉండటం వల్ల వాటిని ఒకే వర్ణ ఉపవర్ణాలుగా పరిగణించలేం.
• ఉదాహరణకు /ప/, /బ/ ధ్వనులు ద్వయోష్ఠ్య స్పర్శ ధ్వనులు; అయితే ఒకటి అఘోషం, మరొకటి ఘోషం.
• ఈ భేదం పదార్థాన్ని మార్చితే అవి వేర్వేరు వర్ణాలు.
• కేవలం ధ్వన్యసామ్యం ఉండటం వల్ల వాటిని ఒకే వర్ణ ఉపవర్ణాలుగా పరిగణించలేం.
Question 13
ప్రశ్న 13
ఒక భాష వర్ణ వ్యవస్థలో భాగంగా ఉండే అంశాల సముచిత సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ఒక భాష వర్ణ వ్యవస్థలో ఆ భాషకు చెందిన వర్ణాల జాబితా మాత్రమే కాకుండా వాటి మధ్య సంబంధాలు కూడా ఉంటాయి.
• వర్ణాలు ఏ స్థానాల్లో కనిపిస్తాయి, ఏ వర్ణాలతో కలుస్తాయి, ఏ లక్షణాల ద్వారా పరస్పరం భిన్నంగా ఉంటాయి అనే అంశాలు ముఖ్యమైనవి.
• ఉచ్చారణ స్థానం, విధానం, ఘోషత్వం వంటి లక్షణాలు వర్ణ వ్యవస్థ నిర్మాణానికి ఆధారాలు.
• లిపి ఆకారాలు వర్ణ వ్యవస్థకు సమానమైనవి కావు.
• వర్ణాలు ఏ స్థానాల్లో కనిపిస్తాయి, ఏ వర్ణాలతో కలుస్తాయి, ఏ లక్షణాల ద్వారా పరస్పరం భిన్నంగా ఉంటాయి అనే అంశాలు ముఖ్యమైనవి.
• ఉచ్చారణ స్థానం, విధానం, ఘోషత్వం వంటి లక్షణాలు వర్ణ వ్యవస్థ నిర్మాణానికి ఆధారాలు.
• లిపి ఆకారాలు వర్ణ వ్యవస్థకు సమానమైనవి కావు.
Question 14
ప్రశ్న 14
వర్ణాన్ని సాధారణంగా ఏ గుర్తుల మధ్య సూచిస్తారు?
Explanation:
వివరణ:
• వర్ణాన్ని లేదా వర్ణాత్మక రూపాన్ని సాధారణంగా వాలుగీతల మధ్య సూచిస్తారు.
• ఉదాహరణకు /ప/ ఒక వర్ణాన్ని సూచిస్తుంది.
• వాస్తవంగా ఉచ్చరించిన ధ్వని లేదా ఉపవర్ణాన్ని చతురస్ర కుండలీకరణాల్లో సూచిస్తారు.
• ఈ గుర్తుల భేదం అమూర్త వర్ణానికి, భౌతిక ధ్వనికి మధ్య తేడాను తెలియజేస్తుంది.
• ఉదాహరణకు /ప/ ఒక వర్ణాన్ని సూచిస్తుంది.
• వాస్తవంగా ఉచ్చరించిన ధ్వని లేదా ఉపవర్ణాన్ని చతురస్ర కుండలీకరణాల్లో సూచిస్తారు.
• ఈ గుర్తుల భేదం అమూర్త వర్ణానికి, భౌతిక ధ్వనికి మధ్య తేడాను తెలియజేస్తుంది.
Question 15
ప్రశ్న 15
వాస్తవ ఉచ్చారణలో వినిపించే ఉపవర్ణ రూపాన్ని సాధారణంగా ఏ గుర్తుల మధ్య సూచిస్తారు?
Explanation:
వివరణ:
• వాస్తవంగా ఉచ్చరించబడే ధ్వని రూపాలను చతురస్ర కుండలీకరణాల్లో సూచిస్తారు.
• ఉదాహరణకు ఒక వర్ణానికి చెందిన సందర్భానుసార ఉచ్చారణను [ ] గుర్తుల మధ్య నమోదు చేస్తారు.
• వాలుగీతలు అమూర్తమైన వర్ణ సూచనకు ఉపయోగిస్తారు.
• ఉపవర్ణ విశ్లేషణలో వాస్తవ ఉచ్చారణ వివరాలు ముఖ్యమైనవి.
• ఉదాహరణకు ఒక వర్ణానికి చెందిన సందర్భానుసార ఉచ్చారణను [ ] గుర్తుల మధ్య నమోదు చేస్తారు.
• వాలుగీతలు అమూర్తమైన వర్ణ సూచనకు ఉపయోగిస్తారు.
• ఉపవర్ణ విశ్లేషణలో వాస్తవ ఉచ్చారణ వివరాలు ముఖ్యమైనవి.
Question 16
ప్రశ్న 16
కింది వాటిలో వర్ణ నిర్ధారణకు నేరుగా ఉపయోగపడని ప్రమాణం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• కనిష్ఠ యుగ్మాలు ధ్వనులు అర్థభేదకమా కాదా నిర్ధారించడానికి ఉపయోగపడతాయి.
• ధ్వనులు ఏ పరిసరాల్లో కనిపిస్తున్నాయో పరిశీలించడం ద్వారా పరిపూరక, విరుద్ధ లేదా స్వేచ్ఛా పంపిణీని గుర్తించవచ్చు.
• ఉపవర్ణ సంబంధ నిర్ధారణలో ధ్వన్యసామ్యం కూడా ముఖ్యమైనది.
• లిపిలో అక్షరాల అలంకరణకు వర్ణ నిర్ధారణతో ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు.
• ధ్వనులు ఏ పరిసరాల్లో కనిపిస్తున్నాయో పరిశీలించడం ద్వారా పరిపూరక, విరుద్ధ లేదా స్వేచ్ఛా పంపిణీని గుర్తించవచ్చు.
• ఉపవర్ణ సంబంధ నిర్ధారణలో ధ్వన్యసామ్యం కూడా ముఖ్యమైనది.
• లిపిలో అక్షరాల అలంకరణకు వర్ణ నిర్ధారణతో ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు.
Question 17
ప్రశ్న 17
ఒక భాషలో [న] సాధారణ పరిసరాల్లో, [ఙ] మాత్రం కంఠ్య హల్లుల ముందు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయని భావించండి. రెండు ధ్వనులు అర్థభేదాన్ని కలిగించకపోతే తగిన నిర్ధారణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• [న], [ఙ] ఒకే పరిసరంలో కనిపించకుండా వేర్వేరు పరిసరాల్లో కనిపిస్తున్నందున పరిపూరక పంపిణీ ఉండవచ్చు.
• [ఙ] కంఠ్య హల్లులకు ముందు మాత్రమే కనిపించడం సందర్భానుసార ఉచ్చారణ మార్పును సూచిస్తుంది.
• అర్థభేదం లేకపోవడం, ధ్వనుల మధ్య నాసిక్య సంబంధం ఉండటం వల్ల అవి ఒకే వర్ణ ఉపవర్ణాలు కావచ్చు.
• తుది నిర్ణయానికి భాషలోని మరిన్ని పదాల పంపిణీని కూడా పరిశీలించాలి.
• [ఙ] కంఠ్య హల్లులకు ముందు మాత్రమే కనిపించడం సందర్భానుసార ఉచ్చారణ మార్పును సూచిస్తుంది.
• అర్థభేదం లేకపోవడం, ధ్వనుల మధ్య నాసిక్య సంబంధం ఉండటం వల్ల అవి ఒకే వర్ణ ఉపవర్ణాలు కావచ్చు.
• తుది నిర్ణయానికి భాషలోని మరిన్ని పదాల పంపిణీని కూడా పరిశీలించాలి.
Question 18
ప్రశ్న 18
పరిపూరక విభజనకు, స్వేచ్ఛా వైవిధ్యానికి మధ్య ప్రధాన భేదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పరిపూరక విభజనలో ఒక ధ్వని కనిపించే పరిసరంలో మరొక ధ్వని కనిపించదు.
• స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో రెండు రూపాలు ఒకే పరిసరంలో ఉపయోగించబడవచ్చు.
• స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో రూపం మారినా పదార్థం మారదు.
• రెండు సందర్భాల్లోనూ అర్థభేదం లేకపోవచ్చు; అయితే వాటి పంపిణీ స్వభావం భిన్నంగా ఉంటుంది.
• స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో రెండు రూపాలు ఒకే పరిసరంలో ఉపయోగించబడవచ్చు.
• స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో రూపం మారినా పదార్థం మారదు.
• రెండు సందర్భాల్లోనూ అర్థభేదం లేకపోవచ్చు; అయితే వాటి పంపిణీ స్వభావం భిన్నంగా ఉంటుంది.
Question 19
ప్రశ్న 19
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ప్రతి భౌతిక ధ్వని తప్పనిసరిగా వేరు వర్ణం కాదు.
2. ఒక వర్ణానికి ఒకటికంటే ఎక్కువ ఉపవర్ణాలు ఉండవచ్చు.
3. ఉపవర్ణాల మధ్య మార్పు తప్పనిసరిగా పదార్థ భేదాన్ని కలిగిస్తుంది.
4. వర్ణ వ్యవస్థ భాషనుబట్టి మారుతుంది.
సరైన ప్రకటనల సముదాయం ఏది?
1. ప్రతి భౌతిక ధ్వని తప్పనిసరిగా వేరు వర్ణం కాదు.
2. ఒక వర్ణానికి ఒకటికంటే ఎక్కువ ఉపవర్ణాలు ఉండవచ్చు.
3. ఉపవర్ణాల మధ్య మార్పు తప్పనిసరిగా పదార్థ భేదాన్ని కలిగిస్తుంది.
4. వర్ణ వ్యవస్థ భాషనుబట్టి మారుతుంది.
సరైన ప్రకటనల సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ప్రకటన 1 సరైనది. సూక్ష్మ ఉచ్చారణ భేదాలన్నీ అర్థభేదక వర్ణాలు కావు.
• ప్రకటన 2 సరైనది. ఒకే వర్ణం సందర్భాన్ని బట్టి అనేక ఉపవర్ణ రూపాల్లో వ్యక్తమవవచ్చు.
• ప్రకటన 3 తప్పు. ఉపవర్ణాల మధ్య మార్పు సాధారణంగా అర్థభేదాన్ని కలిగించదు.
• ప్రకటన 4 సరైనది. ఒక భాషలో వర్ణమైన ధ్వని మరొక భాషలో ఉపవర్ణంగా ఉండవచ్చు.
• అందువల్ల 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
• ప్రకటన 2 సరైనది. ఒకే వర్ణం సందర్భాన్ని బట్టి అనేక ఉపవర్ణ రూపాల్లో వ్యక్తమవవచ్చు.
• ప్రకటన 3 తప్పు. ఉపవర్ణాల మధ్య మార్పు సాధారణంగా అర్థభేదాన్ని కలిగించదు.
• ప్రకటన 4 సరైనది. ఒక భాషలో వర్ణమైన ధ్వని మరొక భాషలో ఉపవర్ణంగా ఉండవచ్చు.
• అందువల్ల 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
Question 20
ప్రశ్న 20
వర్ణ నిర్ధారణకు సంబంధించిన కింది ప్రక్రియలను సరైన క్రమంలో అమర్చండి.
1. ధ్వనుల పంపిణీని పోల్చడం
2. భాషా సమాచారాన్ని సేకరించడం
3. వర్ణాలు, ఉపవర్ణాలను నిర్ణయించడం
4. ధ్వన్యసామ్యం ఉన్న రూపాలను గుర్తించడం
1. ధ్వనుల పంపిణీని పోల్చడం
2. భాషా సమాచారాన్ని సేకరించడం
3. వర్ణాలు, ఉపవర్ణాలను నిర్ణయించడం
4. ధ్వన్యసామ్యం ఉన్న రూపాలను గుర్తించడం
Explanation:
వివరణ:
• మొదట సహజమైన భాషా సమాచారాన్ని, పదాలను, ఉచ్చారణ రూపాలను సేకరించాలి.
• తరువాత ఉచ్చారణ స్థానం, విధానం వంటి లక్షణాల ఆధారంగా ధ్వన్యసామ్యం ఉన్న రూపాలను గుర్తించాలి.
• ఆ ధ్వనులు ఏ పరిసరాల్లో కనిపిస్తున్నాయో, అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తున్నాయో పరిశీలించాలి.
• చివరగా వాటిని వేర్వేరు వర్ణాలుగా లేదా ఒకే వర్ణానికి చెందిన ఉపవర్ణాలుగా నిర్ణయించాలి.
• కాబట్టి సరైన క్రమం 2, 4, 1, 3.
• తరువాత ఉచ్చారణ స్థానం, విధానం వంటి లక్షణాల ఆధారంగా ధ్వన్యసామ్యం ఉన్న రూపాలను గుర్తించాలి.
• ఆ ధ్వనులు ఏ పరిసరాల్లో కనిపిస్తున్నాయో, అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తున్నాయో పరిశీలించాలి.
• చివరగా వాటిని వేర్వేరు వర్ణాలుగా లేదా ఒకే వర్ణానికి చెందిన ఉపవర్ణాలుగా నిర్ణయించాలి.
• కాబట్టి సరైన క్రమం 2, 4, 1, 3.
Question 21
ప్రశ్న 21
ఒకే పరిసరంలో రెండు ధ్వనులు మార్పిడి అయ్యి, ఒక సందర్భంలో అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తే, మరొక సందర్భంలో అర్థభేదం కలిగించకపోతే పరిశోధకుడు ఏమి చేయాలి?
Explanation:
వివరణ:
• ఒకే ధ్వనులు కొన్ని సందర్భాల్లో అర్థభేదకంగా, మరికొన్ని సందర్భాల్లో వైవిధ్య రూపాలుగా ఉండవచ్చు.
• పదం, పరిసరం, ప్రాంతం, మాట్లాడేవారి వర్గం, శైలి వంటి అంశాలను విడిగా పరిశీలించాలి.
• కనిష్ఠ యుగ్మాలు లభిస్తే వర్ణ భేదం నిర్ధారించవచ్చు; కొన్ని సందర్భాల్లో స్వేచ్ఛా వైవిధ్యం కూడా ఉండవచ్చు.
• ఒకే ఆధారంతో తొందరగా నిర్ణయం తీసుకోకుండా సమగ్ర భాషా సమాచారాన్ని విశ్లేషించాలి.
• పదం, పరిసరం, ప్రాంతం, మాట్లాడేవారి వర్గం, శైలి వంటి అంశాలను విడిగా పరిశీలించాలి.
• కనిష్ఠ యుగ్మాలు లభిస్తే వర్ణ భేదం నిర్ధారించవచ్చు; కొన్ని సందర్భాల్లో స్వేచ్ఛా వైవిధ్యం కూడా ఉండవచ్చు.
• ఒకే ఆధారంతో తొందరగా నిర్ణయం తీసుకోకుండా సమగ్ర భాషా సమాచారాన్ని విశ్లేషించాలి.
Question 22
ప్రశ్న 22
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రెండు ధ్వనులు ఒకే పరిసరంలో కనిపించి అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తే అవి వేర్వేరు వర్ణాలు కావచ్చు.
2. రెండు ధ్వనులు పరిపూరక పంపిణీలో ఉన్నంత మాత్రాన అవి తప్పనిసరిగా ఒకే వర్ణ ఉపవర్ణాలు కావాలి.
3. ఉపవర్ణ నిర్ధారణలో ధ్వన్యసామ్యం కూడా ముఖ్యమైనది.
4. స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో రూపభేదం ఉన్నప్పటికీ అర్థభేదం ఉండదు.
సరైన ప్రకటనల సముదాయం ఏది?
1. రెండు ధ్వనులు ఒకే పరిసరంలో కనిపించి అర్థభేదాన్ని కలిగిస్తే అవి వేర్వేరు వర్ణాలు కావచ్చు.
2. రెండు ధ్వనులు పరిపూరక పంపిణీలో ఉన్నంత మాత్రాన అవి తప్పనిసరిగా ఒకే వర్ణ ఉపవర్ణాలు కావాలి.
3. ఉపవర్ణ నిర్ధారణలో ధ్వన్యసామ్యం కూడా ముఖ్యమైనది.
4. స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో రూపభేదం ఉన్నప్పటికీ అర్థభేదం ఉండదు.
సరైన ప్రకటనల సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ప్రకటన 1 సరైనది. ఒకే పరిసరంలో అర్థభేదాన్ని కలిగించే ధ్వనులు విరుద్ధ పంపిణీలో ఉండి వేర్వేరు వర్ణాలు కావచ్చు.
• ప్రకటన 2 తప్పు. పరిపూరక పంపిణీతో పాటు ధ్వన్యసామ్యం, భాషా నమూనా అనుకూలత కూడా అవసరం.
• ప్రకటన 3 సరైనది. పూర్తిగా సంబంధంలేని ధ్వనులను పంపిణీ ఆధారంగా మాత్రమే ఉపవర్ణాలుగా నిర్ణయించలేం.
• ప్రకటన 4 సరైనది. స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో ఉచ్చారణ మారినా అర్థం మారదు.
• అందువల్ల 1, 3 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
• ప్రకటన 2 తప్పు. పరిపూరక పంపిణీతో పాటు ధ్వన్యసామ్యం, భాషా నమూనా అనుకూలత కూడా అవసరం.
• ప్రకటన 3 సరైనది. పూర్తిగా సంబంధంలేని ధ్వనులను పంపిణీ ఆధారంగా మాత్రమే ఉపవర్ణాలుగా నిర్ణయించలేం.
• ప్రకటన 4 సరైనది. స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో ఉచ్చారణ మారినా అర్థం మారదు.
• అందువల్ల 1, 3 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
Question 23
ప్రశ్న 23
ప్రతిపాదన: పరిపూరక పంపిణీలో ఉన్న ఏ రెండు ధ్వనులనైనా తప్పనిసరిగా ఒకే వర్ణానికి చెందిన ఉపవర్ణాలుగా నిర్ణయించాలి.
హేతువు: ఉపవర్ణ నిర్ధారణలో పంపిణీతో పాటు ధ్వన్యసామ్యం, ఉచ్చారణ సంబంధం, భాషా నమూనా అనుకూలతను కూడా పరిశీలించాలి.
హేతువు: ఉపవర్ణ నిర్ధారణలో పంపిణీతో పాటు ధ్వన్యసామ్యం, ఉచ్చారణ సంబంధం, భాషా నమూనా అనుకూలతను కూడా పరిశీలించాలి.
Explanation:
వివరణ:
• ప్రతిపాదన తప్పు. పరిపూరక పంపిణీ ఒక్కటే ఉపవర్ణ సంబంధాన్ని నిర్ధారించడానికి ఎల్లప్పుడూ సరిపోదు.
• పరస్పరం సంబంధంలేని ధ్వనులు యాదృచ్ఛికంగా వేర్వేరు పరిసరాల్లో కనిపించే అవకాశం ఉంది.
• హేతువు సరైనది. ఉచ్చారణ స్థానం, విధానం, ధ్వన్యసామ్యం, పంపిణీ, భాషా నమూనాలను కలిపి పరిశీలించాలి.
• అందువల్ల ప్రతిపాదన తప్పు; హేతువు సరైనది.
• పరస్పరం సంబంధంలేని ధ్వనులు యాదృచ్ఛికంగా వేర్వేరు పరిసరాల్లో కనిపించే అవకాశం ఉంది.
• హేతువు సరైనది. ఉచ్చారణ స్థానం, విధానం, ధ్వన్యసామ్యం, పంపిణీ, భాషా నమూనాలను కలిపి పరిశీలించాలి.
• అందువల్ల ప్రతిపాదన తప్పు; హేతువు సరైనది.
Question 24
ప్రశ్న 24
జాబితా–Iను జాబితా–IIతో సరిపోల్చండి.
జాబితా–I:
1. వర్ణం
2. ఉపవర్ణం
3. కనిష్ఠ యుగ్మం
4. స్వేచ్ఛా వైవిధ్యం
జాబితా–II:
అ. ఒకే పరిసరంలో అర్థభేదం లేకుండా మార్పిడి
ఆ. అర్థభేదక కనిష్ఠ ధ్వని ప్రమాణం
ఇ. ఒకే వర్ణానికి చెందిన ఉచ్చారణ రూపం
ఈ. ఒక ధ్వని భేదంతో వేర్వేరు అర్థాలున్న పదజత
జాబితా–I:
1. వర్ణం
2. ఉపవర్ణం
3. కనిష్ఠ యుగ్మం
4. స్వేచ్ఛా వైవిధ్యం
జాబితా–II:
అ. ఒకే పరిసరంలో అర్థభేదం లేకుండా మార్పిడి
ఆ. అర్థభేదక కనిష్ఠ ధ్వని ప్రమాణం
ఇ. ఒకే వర్ణానికి చెందిన ఉచ్చారణ రూపం
ఈ. ఒక ధ్వని భేదంతో వేర్వేరు అర్థాలున్న పదజత
Explanation:
వివరణ:
• 1–ఆ: వర్ణం ఒక భాషలో అర్థభేదాన్ని కలిగించే కనిష్ఠ ధ్వని ప్రమాణం.
• 2–ఇ: ఉపవర్ణం ఒకే వర్ణానికి చెందిన అర్థభేదం కలిగించని ఉచ్చారణ రూపం.
• 3–ఈ: కనిష్ఠ యుగ్మంలోని పదాలు ఒక ధ్వని భేదంతో వేర్వేరు అర్థాలను కలిగి ఉంటాయి.
• 4–అ: స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో ఒకే పరిసరంలో రూపాలు మారినా అర్థం మారదు.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–ఆ, 2–ఇ, 3–ఈ, 4–అ.
• 2–ఇ: ఉపవర్ణం ఒకే వర్ణానికి చెందిన అర్థభేదం కలిగించని ఉచ్చారణ రూపం.
• 3–ఈ: కనిష్ఠ యుగ్మంలోని పదాలు ఒక ధ్వని భేదంతో వేర్వేరు అర్థాలను కలిగి ఉంటాయి.
• 4–అ: స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో ఒకే పరిసరంలో రూపాలు మారినా అర్థం మారదు.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–ఆ, 2–ఇ, 3–ఈ, 4–అ.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. సమాధానం: A. వర్ణం
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. సమాధానం: B. ధ్వని వాస్తవ ఉచ్చారణ రూపం; వర్ణం భాషా వ్యవస్థలోని అర్థభేదక ప్రమాణం
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: C. సమాధానం: C. ఒక భాషలో పదార్థ భేదాన్ని కలిగించే కనిష్ఠ ధ్వని ప్రమాణం
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. సమాధానం: D. ఉపవర్ణాలు
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. సమాధానం: A. పలము – బలము
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: C. సమాధానం: C. ప్రకటన I సరైనది, ప్రకటన II తప్పు
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: B. సమాధానం: B. పరిపూరక విభజన
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: D. సమాధానం: D. స్వేచ్ఛా వైవిధ్యం
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. సమాధానం: A. వేర్వేరు వర్ణాలుగా
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: B. సమాధానం: B. ఉపవర్ణం – ఒకే వర్ణానికి చెందిన అర్థభేదం కలిగించని ఉచ్చారణ రూపం
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. సమాధానం: C. స్వేచ్ఛా వైవిధ్యం – అర్థభేదం తప్పనిసరిగా ఏర్పడటం
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: C. సమాధానం: C. వేర్వేరు వర్ణాలు
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. సమాధానం: A. వర్ణాల జాబితా, వాటి విరుద్ధ సంబంధాలు, పంపిణీ నియమాలు
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: B. సమాధానం: B. వాలుగీతల మధ్య
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: C. సమాధానం: C. చతురస్ర కుండలీకరణాల మధ్య
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: D. సమాధానం: D. లిపిలో అక్షరాల అలంకరణ పరిశీలన
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. సమాధానం: A. అవి ఒకే వర్ణానికి చెందిన సందర్భానుసార ఉపవర్ణాలు కావచ్చు
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. సమాధానం: B. పరిపూరక విభజనలో ధ్వనులు వేర్వేరు పరిసరాల్లో; స్వేచ్ఛా వైవిధ్యంలో ఒకే పరిసరంలో అర్థభేదం లేకుండా కనిపిస్తాయి
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. సమాధానం: C. 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: A. సమాధానం: A. 2, 4, 1, 3
-
Question 21 ప్రశ్న 21Answer: C. సమాధానం: C. పదార్థం, పంపిణీ, సామాజిక–ప్రాంతీయ వైవిధ్యాన్ని విడిగా పరిశీలించాలి
-
Question 22 ప్రశ్న 22Answer: B. సమాధానం: B. 1, 3 మరియు 4 మాత్రమే
-
Question 23 ప్రశ్న 23Answer: D. సమాధానం: D. ప్రతిపాదన తప్పు; హేతువు సరైనది
-
Question 24 ప్రశ్న 24Answer: A. సమాధానం: A. 1–ఆ, 2–ఇ, 3–ఈ, 4–అ
