Please keep at least one language enabled. / కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
భాషాశాస్త్రానికి సరైన నిర్వచనం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• మానవ భాష స్వరూపం, నిర్మాణం, వినియోగం, పరిణామం మొదలైన అంశాలను శాస్త్రీయంగా అధ్యయనం చేసే శాస్త్రమే భాషాశాస్త్రం.
• ధ్వనులు, పదాలు, వాక్యాలు, అర్థాలు, భాషా మార్పులు, సామాజిక వినియోగం మొదలైనవి దీని అధ్యయన పరిధిలోకి వస్తాయి.
• భాషాశాస్త్రం కేవలం సాహిత్య సౌందర్యానికో, లిపి చరిత్రకో పరిమితం కాదు.
• అందువల్ల A ఎంపిక సమగ్ర నిర్వచనాన్ని అందిస్తుంది.
• ధ్వనులు, పదాలు, వాక్యాలు, అర్థాలు, భాషా మార్పులు, సామాజిక వినియోగం మొదలైనవి దీని అధ్యయన పరిధిలోకి వస్తాయి.
• భాషాశాస్త్రం కేవలం సాహిత్య సౌందర్యానికో, లిపి చరిత్రకో పరిమితం కాదు.
• అందువల్ల A ఎంపిక సమగ్ర నిర్వచనాన్ని అందిస్తుంది.
Question 2
ప్రశ్న 2
ఆధునిక భాషాశాస్త్ర స్వభావాన్ని సరిగ్గా తెలిపే వాక్యం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ఆధునిక భాషాశాస్త్రం ప్రధానంగా వివరణాత్మకమైనది.
• భాషను మాట్లాడేవారు వాస్తవంగా ఎలా ఉపయోగిస్తున్నారో పరిశీలించి, అందులోని నియమాలను గుర్తిస్తుంది.
• భాష ఎలా ఉండాలో ఆదేశించడం నియమాత్మక వ్యాకరణ లక్షణం.
• ఆధునిక భాషాశాస్త్రం మౌఖిక భాషతో పాటు లిఖిత భాషను కూడా అధ్యయనం చేస్తుంది.
• భాషను మాట్లాడేవారు వాస్తవంగా ఎలా ఉపయోగిస్తున్నారో పరిశీలించి, అందులోని నియమాలను గుర్తిస్తుంది.
• భాష ఎలా ఉండాలో ఆదేశించడం నియమాత్మక వ్యాకరణ లక్షణం.
• ఆధునిక భాషాశాస్త్రం మౌఖిక భాషతో పాటు లిఖిత భాషను కూడా అధ్యయనం చేస్తుంది.
Question 3
ప్రశ్న 3
కింది వాటిలో భాషాశాస్త్ర ప్రధాన అధ్యయన విభాగాల సముచిత సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ధ్వనిశాస్త్రం భాషా ధ్వనుల ఉత్పత్తి, ప్రసారం, గ్రహణాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది.
• రూపశాస్త్రం పదాల నిర్మాణాన్ని, వాక్యనిర్మాణశాస్త్రం వాక్య నిర్మాణ నియమాలను పరిశీలిస్తాయి.
• అర్థశాస్త్రం పదాలు, వాక్యాలు వ్యక్తం చేసే అర్థాలను అధ్యయనం చేస్తుంది.
• అందువల్ల C ఎంపికలోని విభాగాలు భాషాశాస్త్ర ప్రధాన శాఖలు.
• రూపశాస్త్రం పదాల నిర్మాణాన్ని, వాక్యనిర్మాణశాస్త్రం వాక్య నిర్మాణ నియమాలను పరిశీలిస్తాయి.
• అర్థశాస్త్రం పదాలు, వాక్యాలు వ్యక్తం చేసే అర్థాలను అధ్యయనం చేస్తుంది.
• అందువల్ల C ఎంపికలోని విభాగాలు భాషాశాస్త్ర ప్రధాన శాఖలు.
Question 4
ప్రశ్న 4
ఆధునిక శాస్త్రీయ భాషాశాస్త్రం స్వతంత్ర అధ్యయన రంగంగా బలపడటానికి ప్రధానంగా దోహదపడిన దశ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పందొమ్మిదవ శతాబ్దంలో వివిధ భాషలను శాస్త్రీయంగా పోల్చే తులనాత్మక–చారిత్రక పద్ధతి అభివృద్ధి చెందింది.
• భాషల మధ్య ధ్వని, రూప, పదసామ్యాలను పరిశీలించి వాటి చారిత్రక బంధుత్వాన్ని నిర్ధారించే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.
• బాప్, రాస్క్, గ్రిమ్ వంటి భాషాశాస్త్రవేత్తలు ఈ దశ వికాసానికి ముఖ్యమైన కృషి చేశారు.
• ఈ అధ్యయనాల వల్ల భాషాశాస్త్రం స్వతంత్ర శాస్త్రంగా స్థిరపడింది.
• భాషల మధ్య ధ్వని, రూప, పదసామ్యాలను పరిశీలించి వాటి చారిత్రక బంధుత్వాన్ని నిర్ధారించే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.
• బాప్, రాస్క్, గ్రిమ్ వంటి భాషాశాస్త్రవేత్తలు ఈ దశ వికాసానికి ముఖ్యమైన కృషి చేశారు.
• ఈ అధ్యయనాల వల్ల భాషాశాస్త్రం స్వతంత్ర శాస్త్రంగా స్థిరపడింది.
Question 5
ప్రశ్న 5
ప్రాచ్య దేశాల్లో ప్రారంభ భాషా అధ్యయనానికి ప్రధాన ప్రేరణగా పనిచేసిన అంశం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• భారతదేశం, చైనా, అరబ్బు దేశాల్లో ప్రారంభ భాషా అధ్యయనం మత, తాత్విక, విద్యా అవసరాలతో ముడిపడి ఉండేది.
• పవిత్ర గ్రంథాలను తప్పులేకుండా పఠించడం, పదాల సరైన అర్థాలను నిర్ణయించడం, వ్యాకరణ సంప్రదాయాన్ని కాపాడటం ప్రధాన లక్ష్యాలు.
• ఈ అవసరాల వల్ల ధ్వని, పదనిర్మాణం, నిఘంటు నిర్మాణం, వ్యాకరణ విశ్లేషణ అభివృద్ధి చెందాయి.
• యంత్రానువాదం, కృత్రిమ మేధస్సు వంటి అంశాలు ఆధునిక కాలానికి చెందినవి.
• పవిత్ర గ్రంథాలను తప్పులేకుండా పఠించడం, పదాల సరైన అర్థాలను నిర్ణయించడం, వ్యాకరణ సంప్రదాయాన్ని కాపాడటం ప్రధాన లక్ష్యాలు.
• ఈ అవసరాల వల్ల ధ్వని, పదనిర్మాణం, నిఘంటు నిర్మాణం, వ్యాకరణ విశ్లేషణ అభివృద్ధి చెందాయి.
• యంత్రానువాదం, కృత్రిమ మేధస్సు వంటి అంశాలు ఆధునిక కాలానికి చెందినవి.
Question 6
ప్రశ్న 6
పాణిని రచించిన ప్రసిద్ధ వ్యాకరణ గ్రంథం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పాణిని రచించిన ప్రసిద్ధ సంస్కృత వ్యాకరణ గ్రంథం అష్టాధ్యాయి.
• ఇది ఎనిమిది అధ్యాయాలతో కూడిన సూత్రబద్ధమైన వ్యాకరణ గ్రంథం.
• ధ్వని, రూపనిర్మాణం, పదసిద్ధి వంటి అంశాలను అత్యంత సంక్షిప్తమైన నియమాలతో పాణిని వివరించాడు.
• నిరుక్తం యాస్కునికి, మహాభాష్యం పతంజలికి, వాక్యపదీయం భర్తృహరికి సంబంధించినవి.
• ఇది ఎనిమిది అధ్యాయాలతో కూడిన సూత్రబద్ధమైన వ్యాకరణ గ్రంథం.
• ధ్వని, రూపనిర్మాణం, పదసిద్ధి వంటి అంశాలను అత్యంత సంక్షిప్తమైన నియమాలతో పాణిని వివరించాడు.
• నిరుక్తం యాస్కునికి, మహాభాష్యం పతంజలికి, వాక్యపదీయం భర్తృహరికి సంబంధించినవి.
Question 7
ప్రశ్న 7
పదాల వ్యుత్పత్తి, వేదపదాల అర్థవివరణకు సంబంధించిన ‘నిరుక్తం’ గ్రంథకర్త ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• యాస్కుడు రచించిన నిరుక్తం భారతీయ వ్యుత్పత్తిశాస్త్రానికి ప్రాచీన ప్రామాణిక గ్రంథంగా పరిగణించబడుతుంది.
• వేదాల్లోని క్లిష్టమైన పదాల మూలం, అర్థం, ప్రయోగాన్ని యాస్కుడు విశ్లేషించాడు.
• నిరుక్తం వేదాంగాల్లో ఒకటిగా కూడా గుర్తించబడింది.
• పతంజలి మహాభాష్యాన్ని, భర్తృహరి వాక్యపదీయాన్ని రచించారు.
• వేదాల్లోని క్లిష్టమైన పదాల మూలం, అర్థం, ప్రయోగాన్ని యాస్కుడు విశ్లేషించాడు.
• నిరుక్తం వేదాంగాల్లో ఒకటిగా కూడా గుర్తించబడింది.
• పతంజలి మహాభాష్యాన్ని, భర్తృహరి వాక్యపదీయాన్ని రచించారు.
Question 8
ప్రశ్న 8
చైనీయ భాషా సంప్రదాయంలో అక్షరాల నిర్మాణం, అర్థాలను విశ్లేషించిన ‘షుఓవెన్ జియెజి’ గ్రంథకర్త ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• షూ షెన్ చైనీయ అక్షర విశ్లేషణ, నిఘంటు సంప్రదాయంలో ప్రముఖ పండితుడు.
• ఆయన రచించిన షుఓవెన్ జియెజి చైనీయ అక్షరాల రూపం, మూలం, అర్థాలను క్రమబద్ధంగా వివరిస్తుంది.
• చైనీయ భాషా అధ్యయనంలో లిపి, అక్షర నిర్మాణం, పదార్థ నిర్ధారణకు విశేష ప్రాధాన్యం ఉండేది.
• మిగిలినవారు చైనీయ తాత్విక సంప్రదాయానికి చెందిన ప్రముఖులు.
• ఆయన రచించిన షుఓవెన్ జియెజి చైనీయ అక్షరాల రూపం, మూలం, అర్థాలను క్రమబద్ధంగా వివరిస్తుంది.
• చైనీయ భాషా అధ్యయనంలో లిపి, అక్షర నిర్మాణం, పదార్థ నిర్ధారణకు విశేష ప్రాధాన్యం ఉండేది.
• మిగిలినవారు చైనీయ తాత్విక సంప్రదాయానికి చెందిన ప్రముఖులు.
Question 9
ప్రశ్న 9
అరబ్బు వ్యాకరణ సంప్రదాయంలో ‘అల్-కితాబ్’ అనే ప్రసిద్ధ వ్యాకరణ గ్రంథాన్ని రచించినవారు ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• సీబవైహి రచించిన అల్-కితాబ్ అరబ్బు వ్యాకరణ సంప్రదాయంలో అత్యంత ప్రామాణికమైన గ్రంథాల్లో ఒకటి.
• అరబ్బు భాష ధ్వనులు, పదరూపాలు, వాక్య నిర్మాణం వంటి అంశాలను ఇందులో విశ్లేషించారు.
• ఖురాన్ భాషను సరిగా అర్థం చేసుకోవడం, పరిరక్షించడం అరబ్బు వ్యాకరణ అధ్యయనానికి ముఖ్యమైన ప్రేరణ.
• అల్-ఫరాబీ, ఇబ్న్ సినా, అల్-బీరూనీ ఇతర శాస్త్ర, తాత్విక రంగాల్లో ప్రసిద్ధులు.
• అరబ్బు భాష ధ్వనులు, పదరూపాలు, వాక్య నిర్మాణం వంటి అంశాలను ఇందులో విశ్లేషించారు.
• ఖురాన్ భాషను సరిగా అర్థం చేసుకోవడం, పరిరక్షించడం అరబ్బు వ్యాకరణ అధ్యయనానికి ముఖ్యమైన ప్రేరణ.
• అల్-ఫరాబీ, ఇబ్న్ సినా, అల్-బీరూనీ ఇతర శాస్త్ర, తాత్విక రంగాల్లో ప్రసిద్ధులు.
Question 10
ప్రశ్న 10
కాత్యాయనుని ప్రధాన వ్యాకరణ కృషి ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• కాత్యాయనుడు పాణిని అష్టాధ్యాయి సూత్రాలపై వివరణాత్మక, విమర్శాత్మక వార్తికాలను రచించాడు.
• వార్తికాలు సూత్రాల్లోని అంశాలను పూరించడం, సవరించడం, సందేహాలను పరిష్కరించడం వంటి విధులను నిర్వహిస్తాయి.
• పాణిని, కాత్యాయనుడు, పతంజలి సంస్కృత వ్యాకరణ సంప్రదాయంలోని ‘మునిత్రయం’గా ప్రసిద్ధులు.
• స్ఫోట సిద్ధాంతాన్ని ప్రధానంగా భర్తృహరితో అనుసంధానిస్తారు.
• వార్తికాలు సూత్రాల్లోని అంశాలను పూరించడం, సవరించడం, సందేహాలను పరిష్కరించడం వంటి విధులను నిర్వహిస్తాయి.
• పాణిని, కాత్యాయనుడు, పతంజలి సంస్కృత వ్యాకరణ సంప్రదాయంలోని ‘మునిత్రయం’గా ప్రసిద్ధులు.
• స్ఫోట సిద్ధాంతాన్ని ప్రధానంగా భర్తృహరితో అనుసంధానిస్తారు.
Question 11
ప్రశ్న 11
పాణిని సూత్రాలు, కాత్యాయన వార్తికాలపై విశదమైన వ్యాఖ్యానంగా రూపొందిన గ్రంథం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పతంజలి రచించిన మహాభాష్యం పాణిని సూత్రాలు, కాత్యాయన వార్తికాలపై విస్తృతమైన వ్యాఖ్యాన గ్రంథం.
• ఇందులో వ్యాకరణ నియమాలతో పాటు భాషా ప్రయోగం, పదార్థం, శిష్టవ్యవహారం వంటి అంశాలు కూడా చర్చించబడ్డాయి.
• మహాభాష్యం భారతీయ వ్యాకరణ తాత్విక సంప్రదాయానికి కీలక ఆధారం.
• అమరకోశం నిఘంటు గ్రంథం; నాట్యశాస్త్రం నాటక, కళా సిద్ధాంత గ్రంథం.
• ఇందులో వ్యాకరణ నియమాలతో పాటు భాషా ప్రయోగం, పదార్థం, శిష్టవ్యవహారం వంటి అంశాలు కూడా చర్చించబడ్డాయి.
• మహాభాష్యం భారతీయ వ్యాకరణ తాత్విక సంప్రదాయానికి కీలక ఆధారం.
• అమరకోశం నిఘంటు గ్రంథం; నాట్యశాస్త్రం నాటక, కళా సిద్ధాంత గ్రంథం.
Question 12
ప్రశ్న 12
‘వాక్యపదీయం’, ‘స్ఫోట సిద్ధాంతం’తో సంబంధం ఉన్న భారతీయ భాషా తాత్వికుడు ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• భర్తృహరి రచించిన వాక్యపదీయం భాష, వాక్యం, పదం, అర్థం గురించి తాత్వికంగా చర్చించే ప్రసిద్ధ గ్రంథం.
• స్ఫోట సిద్ధాంతం ప్రకారం అర్థబోధ కేవలం విడివిడిగా వినిపించే ధ్వనుల వల్ల కాకుండా సమగ్ర భాషా రూపం ద్వారా జరుగుతుంది.
• భర్తృహరి వాక్యాన్ని సమగ్ర అర్థ యూనిట్గా చూడటానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చాడు.
• భారతీయ భాషా తత్వ వికాసంలో ఆయనకు విశిష్ట స్థానం ఉంది.
• స్ఫోట సిద్ధాంతం ప్రకారం అర్థబోధ కేవలం విడివిడిగా వినిపించే ధ్వనుల వల్ల కాకుండా సమగ్ర భాషా రూపం ద్వారా జరుగుతుంది.
• భర్తృహరి వాక్యాన్ని సమగ్ర అర్థ యూనిట్గా చూడటానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చాడు.
• భారతీయ భాషా తత్వ వికాసంలో ఆయనకు విశిష్ట స్థానం ఉంది.
Question 13
ప్రశ్న 13
పేరు, వస్తువు మధ్య సంబంధం సహజమైనదా లేక సంప్రదాయబద్ధమైనదా అనే అంశాన్ని చర్చించిన ప్లేటో సంభాషణ గ్రంథం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ప్లేటో రచించిన క్రాటిలస్ సంభాషణలో పేర్ల స్వభావం గురించి చర్చ జరిగింది.
• పేరుకు, అది సూచించే వస్తువుకు సహజ సంబంధం ఉందా లేదా సామాజిక సంప్రదాయం వల్ల ఏర్పడిందా అనే ప్రశ్నను ఇందులో పరిశీలించారు.
• ఈ చర్చ పాశ్చాత్య భాషా తాత్విక అధ్యయనంలోని తొలి ముఖ్య ప్రయత్నాల్లో ఒకటి.
• పోయటిక్స్, రెటరిక్ అరిస్టాటిల్ రచనలు.
• పేరుకు, అది సూచించే వస్తువుకు సహజ సంబంధం ఉందా లేదా సామాజిక సంప్రదాయం వల్ల ఏర్పడిందా అనే ప్రశ్నను ఇందులో పరిశీలించారు.
• ఈ చర్చ పాశ్చాత్య భాషా తాత్విక అధ్యయనంలోని తొలి ముఖ్య ప్రయత్నాల్లో ఒకటి.
• పోయటిక్స్, రెటరిక్ అరిస్టాటిల్ రచనలు.
Question 14
ప్రశ్న 14
పాశ్చాత్య వ్యాకరణ సంప్రదాయంలో ‘టెక్నే గ్రామటికే’ అనే ప్రాచీన గ్రీకు వ్యాకరణ గ్రంథకర్త ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• డయోనీసియస్ థ్రాక్స్ రచించిన టెక్నే గ్రామటికే ప్రాచీన గ్రీకు వ్యాకరణ గ్రంథంగా ప్రసిద్ధి పొందింది.
• ఇందులో పదభేదాల వర్గీకరణ, గ్రీకు భాషా నిర్మాణానికి సంబంధించిన నియమాలు వివరించబడ్డాయి.
• తరువాతి లాటిన్, యూరోపియన్ వ్యాకరణ సంప్రదాయాలపై ఈ గ్రంథం ప్రభావం చూపింది.
• ప్లేటో, అరిస్టాటిల్ భాషపై చర్చించినప్పటికీ టెక్నే గ్రామటికే రచయితలు కాదు.
• ఇందులో పదభేదాల వర్గీకరణ, గ్రీకు భాషా నిర్మాణానికి సంబంధించిన నియమాలు వివరించబడ్డాయి.
• తరువాతి లాటిన్, యూరోపియన్ వ్యాకరణ సంప్రదాయాలపై ఈ గ్రంథం ప్రభావం చూపింది.
• ప్లేటో, అరిస్టాటిల్ భాషపై చర్చించినప్పటికీ టెక్నే గ్రామటికే రచయితలు కాదు.
Question 15
ప్రశ్న 15
సంస్కృతం, గ్రీకు, లాటిన్ భాషల మధ్య బంధుత్వం ఉందని ప్రసిద్ధంగా పేర్కొన్న పాశ్చాత్య పండితుడు ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• సర్ విలియం జోన్స్ సంస్కృతం, గ్రీకు, లాటిన్ భాషల్లో కనిపించే నిర్మాణాత్మక, పదసంబంధ సామ్యాలను ప్రస్తావించాడు.
• 1786లో కలకత్తాలో చేసిన ప్రసంగం తులనాత్మక–చారిత్రక భాషాశాస్త్ర వికాసానికి ముఖ్యమైన ప్రేరణగా నిలిచింది.
• ఈ భాషలు ఒక ఉమ్మడి మూలభాష నుంచి వచ్చి ఉండవచ్చనే భావన బలపడింది.
• తరువాత బాప్, రాస్క్, గ్రిమ్ వంటి పండితులు ఈ భావనను పద్ధతిబద్ధంగా అభివృద్ధి చేశారు.
• 1786లో కలకత్తాలో చేసిన ప్రసంగం తులనాత్మక–చారిత్రక భాషాశాస్త్ర వికాసానికి ముఖ్యమైన ప్రేరణగా నిలిచింది.
• ఈ భాషలు ఒక ఉమ్మడి మూలభాష నుంచి వచ్చి ఉండవచ్చనే భావన బలపడింది.
• తరువాత బాప్, రాస్క్, గ్రిమ్ వంటి పండితులు ఈ భావనను పద్ధతిబద్ధంగా అభివృద్ధి చేశారు.
Question 16
ప్రశ్న 16
జర్మానిక్ భాషల్లో సంభవించిన క్రమబద్ధమైన హల్లుల మార్పులను వివరించే నియమం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• గ్రిమ్ నియమం ఇండో–యూరోపియన్ మూలభాష నుంచి జర్మానిక్ భాషలకు జరిగిన క్రమబద్ధమైన హల్లుల మార్పులను వివరిస్తుంది.
• యాకబ్ గ్రిమ్ ఈ ధ్వని పరివర్తనలను సూత్రీకరించడంతో చారిత్రక ధ్వనిశాస్త్రానికి పునాది బలపడింది.
• ధ్వని మార్పులు యాదృచ్ఛికంగా కాకుండా నియమబద్ధంగా జరుగుతాయని ఈ నియమం సూచించింది.
• తులనాత్మక–చారిత్రక భాషాశాస్త్ర వికాసంలో గ్రిమ్ నియమానికి విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది.
• యాకబ్ గ్రిమ్ ఈ ధ్వని పరివర్తనలను సూత్రీకరించడంతో చారిత్రక ధ్వనిశాస్త్రానికి పునాది బలపడింది.
• ధ్వని మార్పులు యాదృచ్ఛికంగా కాకుండా నియమబద్ధంగా జరుగుతాయని ఈ నియమం సూచించింది.
• తులనాత్మక–చారిత్రక భాషాశాస్త్ర వికాసంలో గ్రిమ్ నియమానికి విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది.
Question 17
ప్రశ్న 17
తులనాత్మక వ్యాకరణ వికాసంలో సంస్కృతం తదితర ఇండో–యూరోపియన్ భాషల క్రియారూపాలను పోల్చిన ప్రముఖ భాషాశాస్త్రవేత్త ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• ఫ్రాంజ్ బాప్ సంస్కృతం, గ్రీకు, లాటిన్, పర్షియన్, జర్మానిక్ భాషల క్రియారూపాలను తులనాత్మకంగా అధ్యయనం చేశాడు.
• ఆయన పరిశోధనలు ఇండో–యూరోపియన్ తులనాత్మక వ్యాకరణ నిర్మాణానికి పునాదులు వేశాయి.
• భాషల బంధుత్వాన్ని కేవలం పదసామ్యంతో కాకుండా వ్యాకరణ నిర్మాణాల ద్వారా కూడా నిరూపించడానికి ప్రయత్నించాడు.
• అందువల్ల తులనాత్మక–చారిత్రక భాషాశాస్త్ర పితామహుల్లో బాప్ ఒకరిగా గుర్తించబడతాడు.
• ఆయన పరిశోధనలు ఇండో–యూరోపియన్ తులనాత్మక వ్యాకరణ నిర్మాణానికి పునాదులు వేశాయి.
• భాషల బంధుత్వాన్ని కేవలం పదసామ్యంతో కాకుండా వ్యాకరణ నిర్మాణాల ద్వారా కూడా నిరూపించడానికి ప్రయత్నించాడు.
• అందువల్ల తులనాత్మక–చారిత్రక భాషాశాస్త్ర పితామహుల్లో బాప్ ఒకరిగా గుర్తించబడతాడు.
Question 18
ప్రశ్న 18
భాషల బంధుత్వాన్ని వృక్షాకృతిలో చూపించే ‘కుటుంబ వృక్ష సిద్ధాంతం’తో సంబంధం ఉన్న పండితుడు ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• ఆగస్టు ష్లైఖర్ భాషలను జీవుల మాదిరిగా పుట్టి, పెరిగి, శాఖలుగా విడిపోయే వ్యవస్థలుగా భావించాడు.
• కుటుంబ వృక్ష సిద్ధాంతంలో ఒక మూలభాష నుంచి అనేక అనుబంధ భాషలు శాఖలుగా విడిపోయినట్లు చూపిస్తారు.
• ఇండో–యూరోపియన్ భాషల చారిత్రక సంబంధాలను చిత్రీకరించడంలో ఈ నమూనా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడింది.
• భాషల పరస్పర సంపర్క ప్రభావాలను పూర్తిగా చూపలేకపోవడం ఈ సిద్ధాంత పరిమితి.
• కుటుంబ వృక్ష సిద్ధాంతంలో ఒక మూలభాష నుంచి అనేక అనుబంధ భాషలు శాఖలుగా విడిపోయినట్లు చూపిస్తారు.
• ఇండో–యూరోపియన్ భాషల చారిత్రక సంబంధాలను చిత్రీకరించడంలో ఈ నమూనా విస్తృతంగా ఉపయోగించబడింది.
• భాషల పరస్పర సంపర్క ప్రభావాలను పూర్తిగా చూపలేకపోవడం ఈ సిద్ధాంత పరిమితి.
Question 19
ప్రశ్న 19
‘భాష–వాక్కు’, ‘సమకాలిక–కాలక్రమిక అధ్యయనం’ అనే భేదాలను ప్రతిపాదించిన భాషాశాస్త్రవేత్త ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• సాస్యూర్ భాషను సామాజిక నియమ వ్యవస్థగా, వాక్కును ఆ వ్యవస్థకు చెందిన వ్యక్తిగత వినియోగంగా వేరు చేశాడు.
• ఒక నిర్దిష్ట కాలంలో భాషా వ్యవస్థను అధ్యయనం చేయడాన్ని సమకాలిక అధ్యయనం అంటారు.
• కాలక్రమంలో భాషలో వచ్చిన మార్పులను పరిశీలించడాన్ని కాలక్రమిక అధ్యయనం అంటారు.
• ఆధునిక నిర్మాణ భాషాశాస్త్రానికి సాస్యూర్ ఆలోచనలు ముఖ్యమైన పునాదులు.
• ఒక నిర్దిష్ట కాలంలో భాషా వ్యవస్థను అధ్యయనం చేయడాన్ని సమకాలిక అధ్యయనం అంటారు.
• కాలక్రమంలో భాషలో వచ్చిన మార్పులను పరిశీలించడాన్ని కాలక్రమిక అధ్యయనం అంటారు.
• ఆధునిక నిర్మాణ భాషాశాస్త్రానికి సాస్యూర్ ఆలోచనలు ముఖ్యమైన పునాదులు.
Question 20
ప్రశ్న 20
అమెరికన్ నిర్మాణ భాషాశాస్త్రానికి బలమైన పునాది వేసి, ‘లాంగ్వేజ్’ అనే గ్రంథాన్ని రచించినవారు ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• లియోనార్డ్ బ్లూమ్ఫీల్డ్ అమెరికన్ నిర్మాణ భాషాశాస్త్రంలో ప్రముఖ పండితుడు.
• ఆయన ‘లాంగ్వేజ్’ గ్రంథం 1933లో వెలువడి, శాస్త్రీయ భాషా వివరణకు ముఖ్యమైన మార్గదర్శకంగా నిలిచింది.
• ప్రత్యక్షంగా పరిశీలించగల భాషా రూపాలు, పంపిణీ, నిర్మాణ విశ్లేషణకు ఆయన ప్రాధాన్యం ఇచ్చాడు.
• బ్లూమ్ఫీల్డ్ విధానంపై ప్రవర్తనావాద మనోవిజ్ఞాన ప్రభావం కూడా కనిపిస్తుంది.
• ఆయన ‘లాంగ్వేజ్’ గ్రంథం 1933లో వెలువడి, శాస్త్రీయ భాషా వివరణకు ముఖ్యమైన మార్గదర్శకంగా నిలిచింది.
• ప్రత్యక్షంగా పరిశీలించగల భాషా రూపాలు, పంపిణీ, నిర్మాణ విశ్లేషణకు ఆయన ప్రాధాన్యం ఇచ్చాడు.
• బ్లూమ్ఫీల్డ్ విధానంపై ప్రవర్తనావాద మనోవిజ్ఞాన ప్రభావం కూడా కనిపిస్తుంది.
Question 21
ప్రశ్న 21
‘భాషా సామర్థ్యం–భాషా ప్రదర్శన’ భేదాన్ని ప్రతిపాదించి, జననాత్మక పరివర్తన వ్యాకరణాన్ని అభివృద్ధి చేసినవారు ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• నోమ్ చోమ్స్కీ జననాత్మక పరివర్తన వ్యాకరణ సిద్ధాంతాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు.
• భాషా సామర్థ్యం అంటే వక్తకు అంతర్గతంగా ఉన్న భాషా నియమ పరిజ్ఞానం.
• భాషా ప్రదర్శన అంటే ఆ పరిజ్ఞానాన్ని వాస్తవ సంభాషణలో ఉపయోగించే విధానం.
• పరిమిత నియమాలతో అపరిమిత వాక్యాలను సృష్టించే మానవ సామర్థ్యాన్ని చోమ్స్కీ ప్రధానంగా వివరించాడు.
• భాషా సామర్థ్యం అంటే వక్తకు అంతర్గతంగా ఉన్న భాషా నియమ పరిజ్ఞానం.
• భాషా ప్రదర్శన అంటే ఆ పరిజ్ఞానాన్ని వాస్తవ సంభాషణలో ఉపయోగించే విధానం.
• పరిమిత నియమాలతో అపరిమిత వాక్యాలను సృష్టించే మానవ సామర్థ్యాన్ని చోమ్స్కీ ప్రధానంగా వివరించాడు.
Question 22
ప్రశ్న 22
కింది భాషాశాస్త్రవేత్తలను వారి కృషి కాలక్రమంలో అమర్చండి.
1. నోమ్ చోమ్స్కీ
2. పాణిని
3. సర్ విలియం జోన్స్
4. ఫెర్డినాండ్ డి సాస్యూర్
1. నోమ్ చోమ్స్కీ
2. పాణిని
3. సర్ విలియం జోన్స్
4. ఫెర్డినాండ్ డి సాస్యూర్
Explanation:
వివరణ:
• పాణిని ప్రాచీన భారతీయ వ్యాకరణ సంప్రదాయానికి చెందినవాడు; అష్టాధ్యాయి ఆయన ప్రసిద్ధ గ్రంథం.
• సర్ విలియం జోన్స్ 1786లో సంస్కృతం, గ్రీకు, లాటిన్ భాషల బంధుత్వాన్ని ప్రస్తావించాడు.
• సాస్యూర్ ఉపన్యాసాల ఆధారంగా రూపొందిన ఆధునిక భాషాశాస్త్ర గ్రంథం ఇరవయ్యవ శతాబ్ద ప్రారంభంలో వెలువడింది.
• చోమ్స్కీ జననాత్మక వ్యాకరణ సిద్ధాంతం ఇరవయ్యవ శతాబ్ద మధ్యకాలం నుంచి ప్రభావం చూపింది.
• అందువల్ల సరైన క్రమం 2, 3, 4, 1.
• సర్ విలియం జోన్స్ 1786లో సంస్కృతం, గ్రీకు, లాటిన్ భాషల బంధుత్వాన్ని ప్రస్తావించాడు.
• సాస్యూర్ ఉపన్యాసాల ఆధారంగా రూపొందిన ఆధునిక భాషాశాస్త్ర గ్రంథం ఇరవయ్యవ శతాబ్ద ప్రారంభంలో వెలువడింది.
• చోమ్స్కీ జననాత్మక వ్యాకరణ సిద్ధాంతం ఇరవయ్యవ శతాబ్ద మధ్యకాలం నుంచి ప్రభావం చూపింది.
• అందువల్ల సరైన క్రమం 2, 3, 4, 1.
Question 23
ప్రశ్న 23
భాషాశాస్త్ర వికాస దశలకు సంబంధించిన కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. సంప్రదాయ వ్యాకరణ దశలో శుద్ధ–అశుద్ధ ప్రయోగాల నిర్ణయానికి ప్రాధాన్యం ఉండేది.
2. తులనాత్మక–చారిత్రక దశలో భాషల బంధుత్వం, ధ్వని మార్పులను పరిశీలించారు.
3. నిర్మాణవాద దశలో భాషను పరస్పర సంబంధిత అంశాల వ్యవస్థగా అధ్యయనం చేశారు.
4. జననాత్మక దశలో మానవుని అంతర్గత భాషా సామర్థ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
సరైన సమాధానం ఏది?
1. సంప్రదాయ వ్యాకరణ దశలో శుద్ధ–అశుద్ధ ప్రయోగాల నిర్ణయానికి ప్రాధాన్యం ఉండేది.
2. తులనాత్మక–చారిత్రక దశలో భాషల బంధుత్వం, ధ్వని మార్పులను పరిశీలించారు.
3. నిర్మాణవాద దశలో భాషను పరస్పర సంబంధిత అంశాల వ్యవస్థగా అధ్యయనం చేశారు.
4. జననాత్మక దశలో మానవుని అంతర్గత భాషా సామర్థ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
సరైన సమాధానం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ప్రకటన 1 సరైనది. సంప్రదాయ వ్యాకరణాలు భాషా ప్రయోగాన్ని నియమబద్ధం చేయడంపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాయి.
• ప్రకటన 2 సరైనది. తులనాత్మక–చారిత్రక దశ భాషల మూల సంబంధాలు, క్రమబద్ధ ధ్వని మార్పులను అధ్యయనం చేసింది.
• ప్రకటన 3 సరైనది. నిర్మాణవాదం భాషలోని అంశాల విలువను వాటి పరస్పర సంబంధాల ద్వారా వివరించింది.
• ప్రకటన 4 సరైనది. జననాత్మక వ్యాకరణం వక్తలోని అంతర్గత నియమ వ్యవస్థ, సృజనాత్మకతకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది.
• అందువల్ల నాలుగు ప్రకటనలూ సరైనవి.
• ప్రకటన 2 సరైనది. తులనాత్మక–చారిత్రక దశ భాషల మూల సంబంధాలు, క్రమబద్ధ ధ్వని మార్పులను అధ్యయనం చేసింది.
• ప్రకటన 3 సరైనది. నిర్మాణవాదం భాషలోని అంశాల విలువను వాటి పరస్పర సంబంధాల ద్వారా వివరించింది.
• ప్రకటన 4 సరైనది. జననాత్మక వ్యాకరణం వక్తలోని అంతర్గత నియమ వ్యవస్థ, సృజనాత్మకతకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది.
• అందువల్ల నాలుగు ప్రకటనలూ సరైనవి.
Question 24
ప్రశ్న 24
ప్రతిపాదన: తులనాత్మక–చారిత్రక భాషాశాస్త్రం నిర్మాణ భాషాశాస్త్రం తరువాత ఆవిర్భవించింది.
హేతువు: తులనాత్మక–చారిత్రక అధ్యయనం పందొమ్మిదవ శతాబ్దంలో వికసించగా, నిర్మాణ భాషాశాస్త్రం ఇరవయ్యవ శతాబ్ద ప్రారంభంలో బలపడింది.
హేతువు: తులనాత్మక–చారిత్రక అధ్యయనం పందొమ్మిదవ శతాబ్దంలో వికసించగా, నిర్మాణ భాషాశాస్త్రం ఇరవయ్యవ శతాబ్ద ప్రారంభంలో బలపడింది.
Explanation:
వివరణ:
• ప్రతిపాదన తప్పు. తులనాత్మక–చారిత్రక భాషాశాస్త్రం నిర్మాణ భాషాశాస్త్రం కంటే ముందే అభివృద్ధి చెందింది.
• హేతువు సరైనది. తులనాత్మక–చారిత్రక అధ్యయనాలు పందొమ్మిదవ శతాబ్దంలో ప్రధాన శాస్త్రీయ దిశగా ఎదిగాయి.
• సాస్యూర్ ఆలోచనల ప్రభావంతో నిర్మాణ భాషాశాస్త్రం ఇరవయ్యవ శతాబ్ద ప్రారంభంలో బలపడింది.
• హేతువే ప్రతిపాదనలోని కాలక్రమ దోషాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది.
• హేతువు సరైనది. తులనాత్మక–చారిత్రక అధ్యయనాలు పందొమ్మిదవ శతాబ్దంలో ప్రధాన శాస్త్రీయ దిశగా ఎదిగాయి.
• సాస్యూర్ ఆలోచనల ప్రభావంతో నిర్మాణ భాషాశాస్త్రం ఇరవయ్యవ శతాబ్ద ప్రారంభంలో బలపడింది.
• హేతువే ప్రతిపాదనలోని కాలక్రమ దోషాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది.
Question 25
ప్రశ్న 25
జాబితా–Iను జాబితా–IIతో సరిపోల్చండి.
జాబితా–I:
1. పాణిని
2. భర్తృహరి
3. ఫెర్డినాండ్ డి సాస్యూర్
4. నోమ్ చోమ్స్కీ
జాబితా–II:
అ. జననాత్మక పరివర్తన వ్యాకరణం
ఆ. అష్టాధ్యాయి
ఇ. భాష–వాక్కు భేదం
ఈ. వాక్యపదీయం
జాబితా–I:
1. పాణిని
2. భర్తృహరి
3. ఫెర్డినాండ్ డి సాస్యూర్
4. నోమ్ చోమ్స్కీ
జాబితా–II:
అ. జననాత్మక పరివర్తన వ్యాకరణం
ఆ. అష్టాధ్యాయి
ఇ. భాష–వాక్కు భేదం
ఈ. వాక్యపదీయం
Explanation:
వివరణ:
• 1–ఆ: పాణిని రచించిన సూత్రబద్ధ వ్యాకరణ గ్రంథం అష్టాధ్యాయి.
• 2–ఈ: భర్తృహరి రచించిన భాషా తాత్విక గ్రంథం వాక్యపదీయం.
• 3–ఇ: సాస్యూర్ భాష అనే సామాజిక వ్యవస్థను, వాక్కు అనే వ్యక్తిగత ప్రయోగాన్ని వేరు చేశాడు.
• 4–అ: చోమ్స్కీ జననాత్మక పరివర్తన వ్యాకరణ సిద్ధాంతాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–ఆ, 2–ఈ, 3–ఇ, 4–అ.
• 2–ఈ: భర్తృహరి రచించిన భాషా తాత్విక గ్రంథం వాక్యపదీయం.
• 3–ఇ: సాస్యూర్ భాష అనే సామాజిక వ్యవస్థను, వాక్కు అనే వ్యక్తిగత ప్రయోగాన్ని వేరు చేశాడు.
• 4–అ: చోమ్స్కీ జననాత్మక పరివర్తన వ్యాకరణ సిద్ధాంతాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–ఆ, 2–ఈ, 3–ఇ, 4–అ.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. సమాధానం: A. మానవ భాషను శాస్త్రీయంగా అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. సమాధానం: B. భాష వాస్తవంగా ఎలా ఉపయోగించబడుతుందో వివరిస్తుంది
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: C. సమాధానం: C. ధ్వనిశాస్త్రం, రూపశాస్త్రం, వాక్యనిర్మాణశాస్త్రం, అర్థశాస్త్రం
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. సమాధానం: D. పందొమ్మిదవ శతాబ్దపు తులనాత్మక–చారిత్రక అధ్యయన దశ
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. సమాధానం: A. పవిత్ర గ్రంథాల శుద్ధ పఠనం, పదార్థ నిర్ధారణ, వ్యాకరణ పరిరక్షణ
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: C. సమాధానం: C. అష్టాధ్యాయి
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: B. సమాధానం: B. యాస్కుడు
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: D. సమాధానం: D. షూ షెన్
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. సమాధానం: A. సీబవైహి
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: B. సమాధానం: B. పాణిని సూత్రాలపై వార్తికాలు రచించడం
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. సమాధానం: C. మహాభాష్యం
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: D. సమాధానం: D. భర్తృహరి
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. సమాధానం: A. క్రాటిలస్
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: C. సమాధానం: C. డయోనీసియస్ థ్రాక్స్
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: B. సమాధానం: B. సర్ విలియం జోన్స్
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: D. సమాధానం: D. గ్రిమ్ నియమం
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. సమాధానం: A. ఫ్రాంజ్ బాప్
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. సమాధానం: B. ఆగస్టు ష్లైఖర్
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. సమాధానం: C. ఫెర్డినాండ్ డి సాస్యూర్
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: D. సమాధానం: D. లియోనార్డ్ బ్లూమ్ఫీల్డ్
-
Question 21 ప్రశ్న 21Answer: A. సమాధానం: A. నోమ్ చోమ్స్కీ
-
Question 22 ప్రశ్న 22Answer: C. సమాధానం: C. 2, 3, 4, 1
-
Question 23 ప్రశ్న 23Answer: B. సమాధానం: B. 1, 2, 3 మరియు 4
-
Question 24 ప్రశ్న 24Answer: D. సమాధానం: D. ప్రతిపాదన తప్పు; హేతువు సరైనది
-
Question 25 ప్రశ్న 25Answer: A. సమాధానం: A. 1–ఆ, 2–ఈ, 3–ఇ, 4–అ
