Please keep at least one language enabled. / కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
పదాలు, పదబంధాలు పరస్పరం అనుసంధానమై వాక్యాలుగా ఏర్పడే విధానాన్ని అధ్యయనం చేసే భాషాశాస్త్ర శాఖ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పదాలు, పదబంధాలు ఏ నియమాల ప్రకారం కలిసి వాక్యాలను నిర్మిస్తాయో వాక్య విజ్ఞానం అధ్యయనం చేస్తుంది.
• వాక్యంలోని కర్త, కర్మ, క్రియ, విశేషణం వంటి భాగాల మధ్య సంబంధాలను పరిశీలిస్తుంది.
• పదక్రమం, అన్వయం, పదబంధ నిర్మాణం, వాక్య పరివర్తనలు దీని పరిధిలోకి వస్తాయి.
• ధ్వని విజ్ఞానం ధ్వనులను, పదాంశ విజ్ఞానం పదాల అంతర్గత నిర్మాణాన్ని అధ్యయనం చేస్తాయి.
• వాక్యంలోని కర్త, కర్మ, క్రియ, విశేషణం వంటి భాగాల మధ్య సంబంధాలను పరిశీలిస్తుంది.
• పదక్రమం, అన్వయం, పదబంధ నిర్మాణం, వాక్య పరివర్తనలు దీని పరిధిలోకి వస్తాయి.
• ధ్వని విజ్ఞానం ధ్వనులను, పదాంశ విజ్ఞానం పదాల అంతర్గత నిర్మాణాన్ని అధ్యయనం చేస్తాయి.
Question 2
ప్రశ్న 2
వాక్యంలో ఒకే వ్యాకరణ భాగంగా పనిచేసే పరస్పర సంబంధిత పదాల సమూహాన్ని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• వాక్యంలో ఒకే నిర్మాణ ప్రమాణంగా పనిచేసే పదాల సమూహాన్ని పదబంధం అంటారు.
• నామపదబంధం, క్రియాపదబంధం, విశేషణ పదబంధం వంటి రకాలు ఉంటాయి.
• పదబంధానికి సాధారణంగా ఒక ప్రధాన పదం ఉండి, మిగిలిన పదాలు దానిని వివరిస్తాయి లేదా పరిమితం చేస్తాయి.
• పదబంధం తప్పనిసరిగా సంపూర్ణ వాక్యార్థాన్ని ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
• నామపదబంధం, క్రియాపదబంధం, విశేషణ పదబంధం వంటి రకాలు ఉంటాయి.
• పదబంధానికి సాధారణంగా ఒక ప్రధాన పదం ఉండి, మిగిలిన పదాలు దానిని వివరిస్తాయి లేదా పరిమితం చేస్తాయి.
• పదబంధం తప్పనిసరిగా సంపూర్ణ వాక్యార్థాన్ని ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
Question 3
ప్రశ్న 3
‘ఆ తెలివైన విద్యార్థి’ అనే పదబంధంలో ప్రధాన పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ‘ఆ తెలివైన విద్యార్థి’ ఒక నామపదబంధం.
• ఇందులో ‘విద్యార్థి’ ప్రధాన నామపదం లేదా శీర్ష పదంగా పనిచేస్తుంది.
• ‘ఆ’ నిర్దేశకంగా, ‘తెలివైన’ విశేషణంగా ప్రధాన పదాన్ని వివరిస్తాయి.
• పదబంధ స్వభావం సాధారణంగా దాని ప్రధాన పదం ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది.
• ఇందులో ‘విద్యార్థి’ ప్రధాన నామపదం లేదా శీర్ష పదంగా పనిచేస్తుంది.
• ‘ఆ’ నిర్దేశకంగా, ‘తెలివైన’ విశేషణంగా ప్రధాన పదాన్ని వివరిస్తాయి.
• పదబంధ స్వభావం సాధారణంగా దాని ప్రధాన పదం ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది.
Question 4
ప్రశ్న 4
తెలుగు సాధారణ ప్రకటన వాక్యంలో ప్రధాన పదక్రమం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• తెలుగు భాషలో సాధారణ పదక్రమం కర్త–కర్మ–క్రియ.
• ఉదాహరణకు ‘రాము పుస్తకం చదివాడు’ అనే వాక్యంలో రాము కర్త, పుస్తకం కర్మ, చదివాడు క్రియ.
• సందర్భం లేదా ఉద్ఘాటన వల్ల పదక్రమంలో మార్పులు సంభవించవచ్చు.
• అయినప్పటికీ తటస్థ ప్రకటన వాక్యంలో కర్త–కర్మ–క్రియ క్రమమే సాధారణం.
• ఉదాహరణకు ‘రాము పుస్తకం చదివాడు’ అనే వాక్యంలో రాము కర్త, పుస్తకం కర్మ, చదివాడు క్రియ.
• సందర్భం లేదా ఉద్ఘాటన వల్ల పదక్రమంలో మార్పులు సంభవించవచ్చు.
• అయినప్పటికీ తటస్థ ప్రకటన వాక్యంలో కర్త–కర్మ–క్రియ క్రమమే సాధారణం.
Question 5
ప్రశ్న 5
‘వాక్యం → నామపదబంధం + క్రియాపదబంధం’ అనే నియమం దేనిని సూచిస్తుంది?
Explanation:
వివరణ:
• ఈ నియమం వాక్యాన్ని ప్రధాన నిర్మాణ భాగాలుగా విభజించే పదబంధ నిర్మాణ నియమం.
• ఒక సాధారణ వాక్యం నామపదబంధం, క్రియాపదబంధం అనే రెండు ప్రధాన భాగాలతో నిర్మితమవుతుందని సూచిస్తుంది.
• పదబంధ నిర్మాణ నియమాలు వాక్యంలోని భాగాల శ్రేణీకృత సంబంధాలను తెలియజేస్తాయి.
• ఇది భాషా చరిత్రకో, ధ్వనుల ఉచ్చారణకో సంబంధించిన నియమం కాదు.
• ఒక సాధారణ వాక్యం నామపదబంధం, క్రియాపదబంధం అనే రెండు ప్రధాన భాగాలతో నిర్మితమవుతుందని సూచిస్తుంది.
• పదబంధ నిర్మాణ నియమాలు వాక్యంలోని భాగాల శ్రేణీకృత సంబంధాలను తెలియజేస్తాయి.
• ఇది భాషా చరిత్రకో, ధ్వనుల ఉచ్చారణకో సంబంధించిన నియమం కాదు.
Question 6
ప్రశ్న 6
కింది రెండు ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
ప్రకటన I: పదబంధం వాక్యంలో ఒకే వ్యాకరణ భాగంలా పనిచేయవచ్చు.
ప్రకటన II: ప్రతి పదబంధంలో తప్పనిసరిగా సమాపక క్రియ ఉండాలి.
ప్రకటన I: పదబంధం వాక్యంలో ఒకే వ్యాకరణ భాగంలా పనిచేయవచ్చు.
ప్రకటన II: ప్రతి పదబంధంలో తప్పనిసరిగా సమాపక క్రియ ఉండాలి.
Explanation:
వివరణ:
• ప్రకటన I సరైనది. పదబంధంలోని అనేక పదాలు కలసి వాక్యంలో కర్తగా, కర్మగా లేదా ఇతర భాగంగా పనిచేయవచ్చు.
• ప్రకటన II తప్పు. నామపదబంధం, విశేషణ పదబంధం వంటి వాటిలో సమాపక క్రియ ఉండదు.
• సమాపక క్రియ సాధారణంగా సంపూర్ణ వాక్య నిర్మాణంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
• అందువల్ల ప్రకటన I సరైనది; ప్రకటన II తప్పు.
• ప్రకటన II తప్పు. నామపదబంధం, విశేషణ పదబంధం వంటి వాటిలో సమాపక క్రియ ఉండదు.
• సమాపక క్రియ సాధారణంగా సంపూర్ణ వాక్య నిర్మాణంతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
• అందువల్ల ప్రకటన I సరైనది; ప్రకటన II తప్పు.
Question 7
ప్రశ్న 7
నామపదబంధ స్వభావాన్ని ప్రధానంగా నిర్ణయించే అంశం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• నామపదబంధంలో నామవాచకం లేదా సర్వనామం ప్రధాన పదంగా ఉంటుంది.
• నిర్దేశకాలు, విశేషణాలు, సంఖ్యావాచకాలు ప్రధాన నామపదాన్ని వివరిస్తాయి.
• పదబంధం వాక్యంలో నామవాచకానికి సంబంధించిన విధులను నిర్వహిస్తుంది.
• పదాల సంఖ్య లేదా మొదటి అక్షరం పదబంధ వర్గాన్ని నిర్ణయించవు.
• నిర్దేశకాలు, విశేషణాలు, సంఖ్యావాచకాలు ప్రధాన నామపదాన్ని వివరిస్తాయి.
• పదబంధం వాక్యంలో నామవాచకానికి సంబంధించిన విధులను నిర్వహిస్తుంది.
• పదాల సంఖ్య లేదా మొదటి అక్షరం పదబంధ వర్గాన్ని నిర్ణయించవు.
Question 8
ప్రశ్న 8
పరివర్తన ఉత్పాదక వ్యాకరణ సిద్ధాంతాన్ని అభివృద్ధి చేసిన భాషాశాస్త్రవేత్త ఎవరు?
Explanation:
వివరణ:
• నోమ్ చోమ్స్కీ పరివర్తన ఉత్పాదక వ్యాకరణ సిద్ధాంతాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు.
• పరిమిత సంఖ్యలోని నియమాలతో అపరిమితమైన వ్యాకరణబద్ధ వాక్యాలను నిర్మించగల సామర్థ్యాన్ని ఈ సిద్ధాంతం వివరిస్తుంది.
• వాక్యాల అంతర్గత నిర్మాణం, పరివర్తన ప్రక్రియలు, భాషా సామర్థ్యానికి ఇందులో ప్రాధాన్యం ఉంది.
• సాస్యూర్ నిర్మాణ భాషాశాస్త్రానికి, బ్లూమ్ఫీల్డ్ అమెరికన్ నిర్మాణవాదానికి ప్రసిద్ధులు.
• పరిమిత సంఖ్యలోని నియమాలతో అపరిమితమైన వ్యాకరణబద్ధ వాక్యాలను నిర్మించగల సామర్థ్యాన్ని ఈ సిద్ధాంతం వివరిస్తుంది.
• వాక్యాల అంతర్గత నిర్మాణం, పరివర్తన ప్రక్రియలు, భాషా సామర్థ్యానికి ఇందులో ప్రాధాన్యం ఉంది.
• సాస్యూర్ నిర్మాణ భాషాశాస్త్రానికి, బ్లూమ్ఫీల్డ్ అమెరికన్ నిర్మాణవాదానికి ప్రసిద్ధులు.
Question 9
ప్రశ్న 9
పదబంధ నిర్మాణ నియమాల ప్రధాన ప్రయోజనం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• వాక్యం కేవలం వరుసగా ఉన్న పదాల సమూహం కాదని పదబంధ నిర్మాణ నియమాలు తెలియజేస్తాయి.
• పదాలు చిన్న పదబంధాలుగా, అవి పెద్ద నిర్మాణ భాగాలుగా ఏర్పడే శ్రేణీకృత స్వభావాన్ని చూపుతాయి.
• వాక్య నిర్మాణ అస్పష్టతను వివరించడంలో కూడా ఈ నియమాలు ఉపయోగపడతాయి.
• అరువు పదాలు, మాండలిక సరిహద్దులు వేరే భాషాశాస్త్ర విభాగాలకు చెందిన అంశాలు.
• పదాలు చిన్న పదబంధాలుగా, అవి పెద్ద నిర్మాణ భాగాలుగా ఏర్పడే శ్రేణీకృత స్వభావాన్ని చూపుతాయి.
• వాక్య నిర్మాణ అస్పష్టతను వివరించడంలో కూడా ఈ నియమాలు ఉపయోగపడతాయి.
• అరువు పదాలు, మాండలిక సరిహద్దులు వేరే భాషాశాస్త్ర విభాగాలకు చెందిన అంశాలు.
Question 10
ప్రశ్న 10
కర్తరి వాక్యాన్ని కర్మణి వాక్యంగా మార్చడం ఏ వాక్య నిర్మాణ ప్రక్రియకు ఉదాహరణ?
Explanation:
వివరణ:
• ఒక నిర్మాణ రూపాన్ని సంబంధిత మరొక నిర్మాణ రూపంగా మార్చే ప్రక్రియను పరివర్తనం అంటారు.
• కర్తరి వాక్యంలోని కర్మ కర్మణి వాక్యంలో ప్రధాన స్థానాన్ని పొందుతుంది.
• వాక్య భాగాల వ్యాకరణ సంబంధాలు, క్రియారూపం కూడా పరివర్తనలో మారవచ్చు.
• ఇది ధ్వని లేదా పదార్థ పరిణామానికి చెందిన ప్రక్రియ కాదు.
• కర్తరి వాక్యంలోని కర్మ కర్మణి వాక్యంలో ప్రధాన స్థానాన్ని పొందుతుంది.
• వాక్య భాగాల వ్యాకరణ సంబంధాలు, క్రియారూపం కూడా పరివర్తనలో మారవచ్చు.
• ఇది ధ్వని లేదా పదార్థ పరిణామానికి చెందిన ప్రక్రియ కాదు.
Question 11
ప్రశ్న 11
కాలక్రమంలో ఒక భాష ధ్వని వ్యవస్థలో క్రమబద్ధంగా సంభవించే మార్పును ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• కాలంతో పాటు భాషలోని ధ్వనులు మారడం, లుప్తమవడం, కొత్త రూపాలను పొందడం ధ్వని పరిణామం.
• ఈ మార్పులు నిర్దిష్ట ధ్వని పరిసరాల్లో నియమబద్ధంగా సంభవించవచ్చు.
• ధ్వని సమీకరణం, స్థానవ్యత్యయం, ధ్వని లోపం, ధ్వని ఆగమం వంటి ప్రక్రియలు ధ్వని పరిణామంలో భాగాలు.
• భాషా చరిత్ర, భాషల బంధుత్వ అధ్యయనంలో ధ్వని పరిణామం ముఖ్యమైనది.
• ఈ మార్పులు నిర్దిష్ట ధ్వని పరిసరాల్లో నియమబద్ధంగా సంభవించవచ్చు.
• ధ్వని సమీకరణం, స్థానవ్యత్యయం, ధ్వని లోపం, ధ్వని ఆగమం వంటి ప్రక్రియలు ధ్వని పరిణామంలో భాగాలు.
• భాషా చరిత్ర, భాషల బంధుత్వ అధ్యయనంలో ధ్వని పరిణామం ముఖ్యమైనది.
Question 12
ప్రశ్న 12
ఒక ధ్వని సమీపంలోని మరొక ధ్వని లక్షణాలను స్వీకరించి దానికి దగ్గరగా మారే ప్రక్రియ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ఒక ధ్వని పొరుగున ఉన్న ధ్వని ప్రభావంతో దానితో సమానమైన ఉచ్చారణ లక్షణాలను పొందడాన్ని ధ్వని సమీకరణం అంటారు.
• ఉచ్చారణను సులభతరం చేయడం ఈ మార్పుకు సాధారణ కారణం.
• సమీకరణం ముందున్న ధ్వని ప్రభావంతోనో, తరువాతి ధ్వని ప్రభావంతోనో సంభవించవచ్చు.
• స్థానవ్యత్యయంలో ధ్వనుల క్రమం మారుతుంది; సమీకరణంలో ధ్వని లక్షణం మారుతుంది.
• ఉచ్చారణను సులభతరం చేయడం ఈ మార్పుకు సాధారణ కారణం.
• సమీకరణం ముందున్న ధ్వని ప్రభావంతోనో, తరువాతి ధ్వని ప్రభావంతోనో సంభవించవచ్చు.
• స్థానవ్యత్యయంలో ధ్వనుల క్రమం మారుతుంది; సమీకరణంలో ధ్వని లక్షణం మారుతుంది.
Question 13
ప్రశ్న 13
పదంలోని రెండు ధ్వనులు తమ స్థానాలను పరస్పరం మార్చుకునే ధ్వని పరిణామ ప్రక్రియ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పదంలోని రెండు ధ్వనులు లేదా ధ్వని సమూహాలు స్థానాలను మార్చుకోవడాన్ని స్థానవ్యత్యయం అంటారు.
• ఉచ్చారణ సౌలభ్యం, భాషా అలవాటు వంటి కారణాల వల్ల ఈ మార్పు ఏర్పడవచ్చు.
• ధ్వని సమీకరణంలో ఒక ధ్వని మరొక ధ్వనిని పోలి మారుతుంది.
• ధ్వని ఆగమంలో కొత్త ధ్వని చేరుతుంది; ధ్వని లోపంలో ఉన్న ధ్వని తొలగిపోతుంది.
• ఉచ్చారణ సౌలభ్యం, భాషా అలవాటు వంటి కారణాల వల్ల ఈ మార్పు ఏర్పడవచ్చు.
• ధ్వని సమీకరణంలో ఒక ధ్వని మరొక ధ్వనిని పోలి మారుతుంది.
• ధ్వని ఆగమంలో కొత్త ధ్వని చేరుతుంది; ధ్వని లోపంలో ఉన్న ధ్వని తొలగిపోతుంది.
Question 14
ప్రశ్న 14
‘ధ్వని సూత్రాలు ఒకే ధ్వని పరిసరంలో సాధారణంగా నియమబద్ధంగా పనిచేస్తాయి’ అనే భావన దేనికి ఆధారం?
Explanation:
వివరణ:
• ధ్వని మార్పులు నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో క్రమబద్ధంగా సంభవిస్తాయని చారిత్రక భాషాశాస్త్రం భావిస్తుంది.
• సంబంధిత భాషల్లో కనిపించే క్రమబద్ధమైన ధ్వని సంబంధాల ద్వారా వాటి బంధుత్వాన్ని నిర్ధారించవచ్చు.
• పూర్వరూపాలను పునర్నిర్మించడానికి ధ్వని సూత్రాలు ముఖ్యమైన ఆధారాలు.
• అరువు పదాలు, సాదృశ్య ప్రభావం వంటి కారణాల వల్ల కొన్ని మినహాయింపులు కనిపించవచ్చు.
• సంబంధిత భాషల్లో కనిపించే క్రమబద్ధమైన ధ్వని సంబంధాల ద్వారా వాటి బంధుత్వాన్ని నిర్ధారించవచ్చు.
• పూర్వరూపాలను పునర్నిర్మించడానికి ధ్వని సూత్రాలు ముఖ్యమైన ఆధారాలు.
• అరువు పదాలు, సాదృశ్య ప్రభావం వంటి కారణాల వల్ల కొన్ని మినహాయింపులు కనిపించవచ్చు.
Question 15
ప్రశ్న 15
ఒక పదం మొదట సూచించిన పరిమిత అర్థంతో పాటు మరిన్ని సంబంధిత అర్థాలను పొందే పరిణామాన్ని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• ఒక పదం పూర్వం కంటే విస్తృతమైన వస్తువులు లేదా భావాలను సూచించడం అర్థ విస్తరణ.
• సామాజిక, సాంకేతిక, సాంస్కృతిక మార్పుల వల్ల పదాలకు కొత్త అనువర్తనాలు ఏర్పడవచ్చు.
• అర్థ సంకోచంలో పదం సూచించే పరిధి తగ్గుతుంది.
• అర్థ పరిణామంలో విస్తరణ, సంకోచం, ఉన్నతీకరణ, అధఃపతనం వంటి రకాలు ఉంటాయి.
• సామాజిక, సాంకేతిక, సాంస్కృతిక మార్పుల వల్ల పదాలకు కొత్త అనువర్తనాలు ఏర్పడవచ్చు.
• అర్థ సంకోచంలో పదం సూచించే పరిధి తగ్గుతుంది.
• అర్థ పరిణామంలో విస్తరణ, సంకోచం, ఉన్నతీకరణ, అధఃపతనం వంటి రకాలు ఉంటాయి.
Question 16
ప్రశ్న 16
విస్తృత అర్థంతో ఉపయోగించబడిన పదం కాలక్రమంలో పరిమితమైన ప్రత్యేక అర్థానికే పరిమితమవడం ఏ పరిణామం?
Explanation:
వివరణ:
• ఒక పదం సూచించే అర్థ పరిధి పూర్వం కంటే తగ్గడాన్ని అర్థ సంకోచం అంటారు.
• సామాజిక వినియోగం, వృత్తి ప్రత్యేకత, సాంస్కృతిక మార్పుల వల్ల పదం ఒక నిర్దిష్ట అర్థానికి పరిమితం కావచ్చు.
• అర్థ విస్తరణలో పద ప్రయోగ పరిధి పెరుగుతుంది.
• అర్థ సంకోచం పద రూపాన్ని కాకుండా దాని భావ పరిధిని ప్రభావితం చేస్తుంది.
• సామాజిక వినియోగం, వృత్తి ప్రత్యేకత, సాంస్కృతిక మార్పుల వల్ల పదం ఒక నిర్దిష్ట అర్థానికి పరిమితం కావచ్చు.
• అర్థ విస్తరణలో పద ప్రయోగ పరిధి పెరుగుతుంది.
• అర్థ సంకోచం పద రూపాన్ని కాకుండా దాని భావ పరిధిని ప్రభావితం చేస్తుంది.
Question 17
ప్రశ్న 17
సంబంధిత భాషల్లోని సమానార్థక, క్రమబద్ధ ధ్వని సంబంధాలున్న పదాలను పోల్చే పద్ధతి ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• తులనాత్మక పద్ధతిలో సంబంధిత భాషల్లోని సహజాత పదాలు, వ్యాకరణ రూపాలను పోల్చుతారు.
• వాటిలోని క్రమబద్ధమైన ధ్వని సంబంధాలను గుర్తించి భాషల చారిత్రక బంధుత్వాన్ని నిర్ధారిస్తారు.
• ఈ పద్ధతి ద్వారా మూలభాషకు చెందిన ధ్వనులు, పదరూపాలను పునర్నిర్మించవచ్చు.
• కేవలం యాదృచ్ఛిక పదసామ్యం లేదా అరువు పదాలపై ఆధారపడి నిర్ణయం తీసుకోరు.
• వాటిలోని క్రమబద్ధమైన ధ్వని సంబంధాలను గుర్తించి భాషల చారిత్రక బంధుత్వాన్ని నిర్ధారిస్తారు.
• ఈ పద్ధతి ద్వారా మూలభాషకు చెందిన ధ్వనులు, పదరూపాలను పునర్నిర్మించవచ్చు.
• కేవలం యాదృచ్ఛిక పదసామ్యం లేదా అరువు పదాలపై ఆధారపడి నిర్ణయం తీసుకోరు.
Question 18
ప్రశ్న 18
ఉమ్మడి మూలం నుంచి వచ్చినట్లు భావించే, సంబంధిత భాషల్లో అర్థ–ధ్వని సంబంధం కలిగిన పదాలను ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• ఉమ్మడి మూలపదం నుంచి పరిణామం చెందిన సంబంధిత భాషల పదాలను సహజాత పదాలు అంటారు.
• వాటి రూపాలు పూర్తిగా ఒకేలా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు; క్రమబద్ధ ధ్వని మార్పులు కనిపించవచ్చు.
• సహజాత పదాలు తులనాత్మక పద్ధతి, మూలభాషా పునర్నిర్మాణంలో ముఖ్యమైనవి.
• అరువు పదాలు భాషా సంపర్కం ద్వారా ఒక భాష నుంచి మరొక భాషలోకి ప్రవేశిస్తాయి.
• వాటి రూపాలు పూర్తిగా ఒకేలా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు; క్రమబద్ధ ధ్వని మార్పులు కనిపించవచ్చు.
• సహజాత పదాలు తులనాత్మక పద్ధతి, మూలభాషా పునర్నిర్మాణంలో ముఖ్యమైనవి.
• అరువు పదాలు భాషా సంపర్కం ద్వారా ఒక భాష నుంచి మరొక భాషలోకి ప్రవేశిస్తాయి.
Question 19
ప్రశ్న 19
అనేక సంబంధిత భాషల్లోని సహజాత పదాలను పోల్చి వాటి పూర్వ రూపాన్ని ఊహించే ప్రక్రియ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• సంబంధిత భాషల్లోని సహజాత పదాలు, క్రమబద్ధ ధ్వని సంబంధాలను పోల్చి పూర్వరూపాన్ని నిర్ణయించడం తులనాత్మక మూలభాషా పునర్నిర్మాణం.
• పునర్నిర్మించిన రూపాన్ని సాధారణంగా ప్రత్యేక గుర్తుతో సూచిస్తారు; అది ప్రత్యక్షంగా లభించిన చారిత్రక రూపం కాదని తెలియజేస్తారు.
• ఎక్కువ భాషల నుంచి సమగ్రమైన సమాచారం లభిస్తే పునర్నిర్మాణం విశ్వసనీయత పెరుగుతుంది.
• ఈ పద్ధతి భాషా కుటుంబ చరిత్రను అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
• పునర్నిర్మించిన రూపాన్ని సాధారణంగా ప్రత్యేక గుర్తుతో సూచిస్తారు; అది ప్రత్యక్షంగా లభించిన చారిత్రక రూపం కాదని తెలియజేస్తారు.
• ఎక్కువ భాషల నుంచి సమగ్రమైన సమాచారం లభిస్తే పునర్నిర్మాణం విశ్వసనీయత పెరుగుతుంది.
• ఈ పద్ధతి భాషా కుటుంబ చరిత్రను అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
Question 20
ప్రశ్న 20
ఒకే భాషలో కనిపించే అసమాన రూపాలు, ధ్వని ప్రత్యామ్నాయాలను విశ్లేషించి ఆ భాష పూర్వ దశను ఊహించే పద్ధతి ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ఒకే భాషలోని రూపాంతరాలు, ధ్వని ప్రత్యామ్నాయాలు, అపవాద రూపాలను పరిశీలించి పూర్వపు సమాన నిర్మాణాన్ని ఊహించడం అంతర్గత పునర్నిర్మాణం.
• దీనికి తప్పనిసరిగా సంబంధిత ఇతర భాషల సమాచారం అవసరం ఉండదు.
• ఒకప్పుడు నియమబద్ధంగా ఉన్న రూపాలు తరువాతి ధ్వని మార్పుల వల్ల అసమానంగా మారాయని భావించి విశ్లేషిస్తారు.
• తులనాత్మక పునర్నిర్మాణంలో అనేక సంబంధిత భాషల సమాచారం ఉపయోగిస్తారు.
• దీనికి తప్పనిసరిగా సంబంధిత ఇతర భాషల సమాచారం అవసరం ఉండదు.
• ఒకప్పుడు నియమబద్ధంగా ఉన్న రూపాలు తరువాతి ధ్వని మార్పుల వల్ల అసమానంగా మారాయని భావించి విశ్లేషిస్తారు.
• తులనాత్మక పునర్నిర్మాణంలో అనేక సంబంధిత భాషల సమాచారం ఉపయోగిస్తారు.
Question 21
ప్రశ్న 21
ఒక భాష నుంచి మరొక భాషలోకి పదాలు, ధ్వని లక్షణాలు లేదా నిర్మాణ పద్ధతులు ప్రవేశించడానికి ప్రధాన కారణం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• భిన్న భాషలు మాట్లాడే సమాజాల మధ్య రాజకీయ, వాణిజ్య, విద్యా, సాంస్కృతిక సంబంధాల వల్ల భాషా సంపర్కం ఏర్పడుతుంది.
• ఈ సంపర్కం ద్వారా పదాలు, ఉచ్చారణ పద్ధతులు, వ్యాకరణ నిర్మాణాలు పరస్పరం ఆదానప్రదానం కావచ్చు.
• ఒక భాష నుంచి మరొక భాష స్వీకరించిన పదాలను అరువు పదాలు అంటారు.
• భాషా ఆదానప్రదానాలు భాషల సహజ పరిణామంలో సాధారణమైన ప్రక్రియ.
• ఈ సంపర్కం ద్వారా పదాలు, ఉచ్చారణ పద్ధతులు, వ్యాకరణ నిర్మాణాలు పరస్పరం ఆదానప్రదానం కావచ్చు.
• ఒక భాష నుంచి మరొక భాష స్వీకరించిన పదాలను అరువు పదాలు అంటారు.
• భాషా ఆదానప్రదానాలు భాషల సహజ పరిణామంలో సాధారణమైన ప్రక్రియ.
Question 22
ప్రశ్న 22
ఒక భాషకు చెందిన ప్రాంతీయ లేదా సామాజిక భేదరూపాన్ని ఏమంటారు?
Explanation:
వివరణ:
• ఒకే భాష మాట్లాడేవారిలో ప్రాంతం, వర్గం, వృత్తి లేదా సామాజిక నేపథ్యం ఆధారంగా ఏర్పడే భేదరూపాన్ని మాండలికం అంటారు.
• మాండలికాల్లో ఉచ్చారణ, పదసంపద, రూప నిర్మాణం, వాక్య నిర్మాణ భేదాలు కనిపించవచ్చు.
• మాండలికం అసంపూర్ణమైన లేదా తప్పు భాష కాదు; అది నియమబద్ధమైన భాషా రూపం.
• ప్రామాణిక భాష కూడా సాధారణంగా ఏదో ఒక మాండలికం ఆధారంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది.
• మాండలికాల్లో ఉచ్చారణ, పదసంపద, రూప నిర్మాణం, వాక్య నిర్మాణ భేదాలు కనిపించవచ్చు.
• మాండలికం అసంపూర్ణమైన లేదా తప్పు భాష కాదు; అది నియమబద్ధమైన భాషా రూపం.
• ప్రామాణిక భాష కూడా సాధారణంగా ఏదో ఒక మాండలికం ఆధారంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది.
Question 23
ప్రశ్న 23
జాబితా–Iను జాబితా–IIతో సరిపోల్చండి.
జాబితా–I:
1. సమభాషా రేఖ
2. పదసేకరణ
3. మూలభాషా పునర్నిర్మాణం
4. భాషా ప్రామాణీకరణ
జాబితా–II:
అ. ఒక భాషా లక్షణ వ్యాప్తి సరిహద్దు
ఆ. క్షేత్ర పరిశీలన ద్వారా స్థానిక పదరూపాల నమోదు
ఇ. సహజాత రూపాల ఆధారంగా పూర్వరూప నిర్ణయం
ఈ. ఎంపిక, క్రోడీకరణ, విస్తరణ, సామాజిక ఆమోదం
జాబితా–I:
1. సమభాషా రేఖ
2. పదసేకరణ
3. మూలభాషా పునర్నిర్మాణం
4. భాషా ప్రామాణీకరణ
జాబితా–II:
అ. ఒక భాషా లక్షణ వ్యాప్తి సరిహద్దు
ఆ. క్షేత్ర పరిశీలన ద్వారా స్థానిక పదరూపాల నమోదు
ఇ. సహజాత రూపాల ఆధారంగా పూర్వరూప నిర్ణయం
ఈ. ఎంపిక, క్రోడీకరణ, విస్తరణ, సామాజిక ఆమోదం
Explanation:
వివరణ:
• 1–అ: ఒక నిర్దిష్ట భాషా లక్షణం వ్యాపించిన ప్రాంత సరిహద్దును సమభాషా రేఖ అంటారు.
• 2–ఆ: మాండలిక పరిశోధనలో స్థానిక వక్తల నుంచి పదాలు, ఉచ్చారణలు, ప్రయోగాలను నమోదు చేయడం పదసేకరణ.
• 3–ఇ: సంబంధిత భాషల సహజాత రూపాలను పోల్చి పూర్వరూపాన్ని నిర్ణయించడం మూలభాషా పునర్నిర్మాణం.
• 4–ఈ: ఒక భాషారూపాన్ని ఎంపిక చేసి, నియమబద్ధం చేసి, విభిన్న రంగాలకు విస్తరించి, సామాజిక ఆమోదం పొందే ప్రక్రియ ప్రామాణీకరణ.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–అ, 2–ఆ, 3–ఇ, 4–ఈ.
• 2–ఆ: మాండలిక పరిశోధనలో స్థానిక వక్తల నుంచి పదాలు, ఉచ్చారణలు, ప్రయోగాలను నమోదు చేయడం పదసేకరణ.
• 3–ఇ: సంబంధిత భాషల సహజాత రూపాలను పోల్చి పూర్వరూపాన్ని నిర్ణయించడం మూలభాషా పునర్నిర్మాణం.
• 4–ఈ: ఒక భాషారూపాన్ని ఎంపిక చేసి, నియమబద్ధం చేసి, విభిన్న రంగాలకు విస్తరించి, సామాజిక ఆమోదం పొందే ప్రక్రియ ప్రామాణీకరణ.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–అ, 2–ఆ, 3–ఇ, 4–ఈ.
Question 24
ప్రశ్న 24
ప్రతిపాదన: ఒక భాష ప్రామాణీకరించబడిన తరువాత ఆ భాషకు చెందిన మాండలికాలు పూర్తిగా నశిస్తాయి.
హేతువు: ప్రామాణీకరణ ఒక భాషారూపానికి విద్య, పరిపాలన, ముద్రణ, ప్రసార రంగాల్లో అధిక ప్రతిష్ఠను కల్పించవచ్చు; కానీ మాండలిక వైవిధ్యాన్ని తప్పనిసరిగా తొలగించదు.
హేతువు: ప్రామాణీకరణ ఒక భాషారూపానికి విద్య, పరిపాలన, ముద్రణ, ప్రసార రంగాల్లో అధిక ప్రతిష్ఠను కల్పించవచ్చు; కానీ మాండలిక వైవిధ్యాన్ని తప్పనిసరిగా తొలగించదు.
Explanation:
వివరణ:
• ప్రతిపాదన తప్పు. ప్రామాణిక భాష విస్తరించినప్పటికీ ప్రాంతీయ, సామాజిక మాండలికాలు కొనసాగవచ్చు.
• హేతువు సరైనది. ప్రామాణీకరణ వల్ల ఒక రూపానికి అధికారిక వినియోగం, నియమబద్ధత, ప్రతిష్ఠ పెరుగుతాయి.
• ప్రజలు అధికారిక సందర్భాల్లో ప్రామాణిక రూపాన్ని, అనౌపచారిక సందర్భాల్లో తమ మాండలికాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.
• ప్రామాణీకరణ వైవిధ్యాన్ని పూర్తిగా తొలగించే ప్రక్రియగా కాకుండా ఒక రూపాన్ని విస్తృత వినియోగానికి సిద్ధం చేసే ప్రక్రియగా చూడాలి.
• హేతువు సరైనది. ప్రామాణీకరణ వల్ల ఒక రూపానికి అధికారిక వినియోగం, నియమబద్ధత, ప్రతిష్ఠ పెరుగుతాయి.
• ప్రజలు అధికారిక సందర్భాల్లో ప్రామాణిక రూపాన్ని, అనౌపచారిక సందర్భాల్లో తమ మాండలికాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.
• ప్రామాణీకరణ వైవిధ్యాన్ని పూర్తిగా తొలగించే ప్రక్రియగా కాకుండా ఒక రూపాన్ని విస్తృత వినియోగానికి సిద్ధం చేసే ప్రక్రియగా చూడాలి.
Question 25
ప్రశ్న 25
కింది ప్రకటనలను సమగ్రంగా పరిశీలించండి.
1. వాక్య నిర్మాణం పదాల వరుసతో పాటు పదబంధాల శ్రేణీకృత సంబంధాలను కూడా కలిగి ఉంటుంది.
2. తులనాత్మక పునర్నిర్మాణం అనేక సంబంధిత భాషల సమాచారాన్ని ఉపయోగిస్తుంది.
3. మాండలిక పదసేకరణలో పరిశోధకుడు ప్రామాణిక భాషా రూపాలను మాత్రమే నమోదు చేయాలి.
4. భాషా సంపర్కం పదసంపదతో పాటు ధ్వని, వాక్య నిర్మాణాలపైనా ప్రభావం చూపవచ్చు.
సరైన ప్రకటనల సముదాయం ఏది?
1. వాక్య నిర్మాణం పదాల వరుసతో పాటు పదబంధాల శ్రేణీకృత సంబంధాలను కూడా కలిగి ఉంటుంది.
2. తులనాత్మక పునర్నిర్మాణం అనేక సంబంధిత భాషల సమాచారాన్ని ఉపయోగిస్తుంది.
3. మాండలిక పదసేకరణలో పరిశోధకుడు ప్రామాణిక భాషా రూపాలను మాత్రమే నమోదు చేయాలి.
4. భాషా సంపర్కం పదసంపదతో పాటు ధ్వని, వాక్య నిర్మాణాలపైనా ప్రభావం చూపవచ్చు.
సరైన ప్రకటనల సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ప్రకటన 1 సరైనది. వాక్యంలో పదాలు చిన్న పదబంధాలుగా, అవి పెద్ద నిర్మాణ భాగాలుగా శ్రేణీకృతంగా ఏర్పడతాయి.
• ప్రకటన 2 సరైనది. సంబంధిత భాషల సహజాత పదాలు, ధ్వని సంబంధాలు తులనాత్మక పునర్నిర్మాణానికి ఆధారాలు.
• ప్రకటన 3 తప్పు. మాండలిక పదసేకరణలో స్థానికంగా వాస్తవంగా ఉపయోగించే రూపాలను యథాతథంగా నమోదు చేయాలి.
• ప్రకటన 4 సరైనది. దీర్ఘకాల భాషా సంపర్కం పదాలు మాత్రమే కాకుండా ఉచ్చారణ, రూప నిర్మాణం, వాక్య నిర్మాణాన్ని కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చు.
• అందువల్ల 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
• ప్రకటన 2 సరైనది. సంబంధిత భాషల సహజాత పదాలు, ధ్వని సంబంధాలు తులనాత్మక పునర్నిర్మాణానికి ఆధారాలు.
• ప్రకటన 3 తప్పు. మాండలిక పదసేకరణలో స్థానికంగా వాస్తవంగా ఉపయోగించే రూపాలను యథాతథంగా నమోదు చేయాలి.
• ప్రకటన 4 సరైనది. దీర్ఘకాల భాషా సంపర్కం పదాలు మాత్రమే కాకుండా ఉచ్చారణ, రూప నిర్మాణం, వాక్య నిర్మాణాన్ని కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చు.
• అందువల్ల 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. సమాధానం: A. వాక్య విజ్ఞానం
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. సమాధానం: B. పదబంధం
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: C. సమాధానం: C. విద్యార్థి
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. సమాధానం: D. కర్త–కర్మ–క్రియ
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. సమాధానం: A. వాక్యంలోని ప్రధాన నిర్మాణ భాగాలను
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: C. సమాధానం: C. ప్రకటన I సరైనది, ప్రకటన II తప్పు
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: B. సమాధానం: B. దాని ప్రధాన నామపదం
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: D. సమాధానం: D. నోమ్ చోమ్స్కీ
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. సమాధానం: A. వాక్యంలోని భాగాల శ్రేణీకృత నిర్మాణాన్ని చూపడం
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: B. సమాధానం: B. పరివర్తనం
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. సమాధానం: C. ధ్వని పరిణామం
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: D. సమాధానం: D. ధ్వని సమీకరణం
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. సమాధానం: A. స్థానవ్యత్యయం
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: B. సమాధానం: B. చారిత్రక–తులనాత్మక అధ్యయనానికి
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: C. సమాధానం: C. అర్థ విస్తరణ
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: D. సమాధానం: D. అర్థ సంకోచం
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. సమాధానం: A. తులనాత్మక పద్ధతి
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. సమాధానం: B. సహజాత పదాలు
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. సమాధానం: C. తులనాత్మక మూలభాషా పునర్నిర్మాణం
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: D. సమాధానం: D. అంతర్గత పునర్నిర్మాణం
-
Question 21 ప్రశ్న 21Answer: A. సమాధానం: A. భాషా సంపర్కం
-
Question 22 ప్రశ్న 22Answer: B. సమాధానం: B. మాండలికం
-
Question 23 ప్రశ్న 23Answer: C. సమాధానం: C. 1–అ, 2–ఆ, 3–ఇ, 4–ఈ
-
Question 24 ప్రశ్న 24Answer: D. సమాధానం: D. ప్రతిపాదన తప్పు; హేతువు సరైనది
-
Question 25 ప్రశ్న 25Answer: A. సమాధానం: A. 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే
