Please keep at least one language enabled. / కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
సృష్టి, ప్రతిసృష్టి, వంశాలు, మన్వంతరాలు, వంశానుచరితలను ప్రధాన లక్షణాలుగా కలిగిన ప్రక్రియ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• సర్గ, ప్రతిసర్గ, వంశం, మన్వంతరం, వంశానుచరితం పురాణ పంచలక్షణాలుగా ప్రసిద్ధి పొందాయి.
• పురాణాల్లో దేవతలు, ఋషులు, రాజవంశాలు, ధర్మబోధలు, తీర్థమాహాత్మ్యాలు కూడా ఉంటాయి.
• కథల ద్వారా మత, నైతిక, సాంస్కృతిక భావాలను ప్రజలకు చేరవేయడం పురాణ ప్రక్రియ ప్రధాన లక్ష్యం.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
• పురాణాల్లో దేవతలు, ఋషులు, రాజవంశాలు, ధర్మబోధలు, తీర్థమాహాత్మ్యాలు కూడా ఉంటాయి.
• కథల ద్వారా మత, నైతిక, సాంస్కృతిక భావాలను ప్రజలకు చేరవేయడం పురాణ ప్రక్రియ ప్రధాన లక్ష్యం.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
Question 2
ప్రశ్న 2
ఇతిహాస ప్రక్రియకు అత్యంత సముచితమైన వివరణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ఇతిహాసం విస్తృతమైన కథావస్తువు, అనేక పాత్రలు, యుద్ధాలు, ధర్మసంకటాలను కలిగి ఉంటుంది.
• రామాయణం, మహాభారతం భారతీయ ఇతిహాస సంప్రదాయానికి ప్రధాన ఉదాహరణలు.
• వ్యక్తి కథతోపాటు సమాజం, రాజనీతి, కుటుంబం, ధర్మం వంటి విస్తృత అంశాలు ఇందులో ప్రతిబింబిస్తాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• రామాయణం, మహాభారతం భారతీయ ఇతిహాస సంప్రదాయానికి ప్రధాన ఉదాహరణలు.
• వ్యక్తి కథతోపాటు సమాజం, రాజనీతి, కుటుంబం, ధర్మం వంటి విస్తృత అంశాలు ఇందులో ప్రతిబింబిస్తాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 3
ప్రశ్న 3
‘కావ్యం’ అనే పదానికి విస్తృతమైన సాహిత్యార్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• కావ్యంలో భావం, రసం, కల్పన, పదశిల్పం, అలంకార సౌందర్యం సమన్వయమవుతాయి.
• కథతో కూడిన మహాకావ్యం, ఖండకావ్యం, ప్రబంధం వంటి అనేక రూపాలు కావ్య పరిధిలోకి వస్తాయి.
• ప్రతి కావ్యానికి ఒకే విధమైన నిర్మాణం ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
• కథతో కూడిన మహాకావ్యం, ఖండకావ్యం, ప్రబంధం వంటి అనేక రూపాలు కావ్య పరిధిలోకి వస్తాయి.
• ప్రతి కావ్యానికి ఒకే విధమైన నిర్మాణం ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
Question 4
ప్రశ్న 4
ప్రబంధ ప్రక్రియకు సంబంధించిన ప్రధాన నిర్మాణ లక్షణం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• ప్రబంధంలో ఒక ప్రధాన కథ లేదా నాయకుడు కథా ఐక్యతకు కేంద్రంగా ఉంటాడు.
• ఉపకథలు, అష్టాదశ వర్ణనలు, పాత్రచిత్రణ, శృంగారాది రసాలు కథను విస్తరిస్తాయి.
• పద్యశిల్పం, కథా సంవిధానం ప్రబంధ సౌందర్యానికి సమానంగా ముఖ్యమైనవి.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
• ఉపకథలు, అష్టాదశ వర్ణనలు, పాత్రచిత్రణ, శృంగారాది రసాలు కథను విస్తరిస్తాయి.
• పద్యశిల్పం, కథా సంవిధానం ప్రబంధ సౌందర్యానికి సమానంగా ముఖ్యమైనవి.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
Question 5
ప్రశ్న 5
సంకీర్తన ప్రక్రియ ప్రధానంగా దేనితో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది?
Explanation:
వివరణ:
• సంకీర్తన గానం చేయడానికి అనుకూలంగా రచించబడే భక్తి ప్రధానమైన సాహిత్యరూపం.
• దైవనామ స్మరణ, శరణాగతి, ఆధ్యాత్మిక అనుభవం, నీతి వంటి అంశాలు ఇందులో కనిపిస్తాయి.
• పల్లవి, చరణాల నిర్మాణం అనేక సంకీర్తనల్లో సాధారణంగా కనిపిస్తుంది.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
• దైవనామ స్మరణ, శరణాగతి, ఆధ్యాత్మిక అనుభవం, నీతి వంటి అంశాలు ఇందులో కనిపిస్తాయి.
• పల్లవి, చరణాల నిర్మాణం అనేక సంకీర్తనల్లో సాధారణంగా కనిపిస్తుంది.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
Question 6
ప్రశ్న 6
సంకీర్తన సాహిత్య వికాసంలో తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుని ప్రధాన స్థానం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• అన్నమాచార్యుడు శ్రీ వేంకటేశ్వరునిపై విస్తృత సంఖ్యలో సంకీర్తనలు రచించిన వాగ్గేయకారుడు.
• భక్తి, శృంగారం, తత్త్వం, సామాజిక సమానత్వం వంటి భావాలు అతని సంకీర్తనల్లో కనిపిస్తాయి.
• సాహిత్యం, సంగీతం పరస్పరం ఏకమయ్యే వాగ్గేయకార సంప్రదాయంలో అతనికి ప్రముఖ స్థానం ఉంది.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• భక్తి, శృంగారం, తత్త్వం, సామాజిక సమానత్వం వంటి భావాలు అతని సంకీర్తనల్లో కనిపిస్తాయి.
• సాహిత్యం, సంగీతం పరస్పరం ఏకమయ్యే వాగ్గేయకార సంప్రదాయంలో అతనికి ప్రముఖ స్థానం ఉంది.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 7
ప్రశ్న 7
‘పదం’ అనే సంగీత సాహిత్య ప్రక్రియకు ప్రధాన విశిష్టత ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పదం సాధారణంగా సంగీతం, నృత్యాభినయంతో సన్నిహిత సంబంధం కలిగిన గేయ ప్రక్రియ.
• నాయక–నాయిక భావాలు, మధురభక్తి, విరహం, కలయిక వంటి అంశాలు పదాల్లో ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి.
• భావాభినయానికి అనుకూలమైన నిదానమైన గతి, సున్నితమైన పదప్రయోగం దీనికి ప్రత్యేకత.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
• నాయక–నాయిక భావాలు, మధురభక్తి, విరహం, కలయిక వంటి అంశాలు పదాల్లో ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి.
• భావాభినయానికి అనుకూలమైన నిదానమైన గతి, సున్నితమైన పదప్రయోగం దీనికి ప్రత్యేకత.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
Question 8
ప్రశ్న 8
సంకీర్తన, పదం మధ్య ప్రధాన భేదాన్ని సరిగా తెలిపే ఎంపిక ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• సంకీర్తన, పదం రెండూ గానయోగ్యమైన ప్రక్రియలు.
• సంకీర్తనలో దైవభక్తి, నామస్మరణ, తత్త్వబోధ ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి.
• పదంలో మధురభక్తి, నాయక–నాయిక శృంగారం, అభినయయోగ్యతకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
• ఈ భేదం సంపూర్ణమైన నియమం కాకపోయినా ప్రక్రియల సాధారణ స్వరూపాన్ని తెలియజేస్తుంది.
• సంకీర్తనలో దైవభక్తి, నామస్మరణ, తత్త్వబోధ ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి.
• పదంలో మధురభక్తి, నాయక–నాయిక శృంగారం, అభినయయోగ్యతకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
• ఈ భేదం సంపూర్ణమైన నియమం కాకపోయినా ప్రక్రియల సాధారణ స్వరూపాన్ని తెలియజేస్తుంది.
Question 9
ప్రశ్న 9
‘కృతి’ అనే సంగీత సాహిత్యరూపంలో సాధారణంగా కనిపించే నిర్మాణ భాగాలు ఏవి?
Explanation:
వివరణ:
• కృతిలో పల్లవి ప్రధాన భావాన్ని సంక్షిప్తంగా తెలియజేస్తుంది.
• అనుపల్లవి ఆ భావాన్ని విస్తరించగా, చరణం మరింత వివరణాత్మకంగా కొనసాగిస్తుంది.
• కొన్ని కృతుల్లో అనుపల్లవి లేకుండా పల్లవి–చరణాల నిర్మాణం కూడా కనిపించవచ్చు.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
• అనుపల్లవి ఆ భావాన్ని విస్తరించగా, చరణం మరింత వివరణాత్మకంగా కొనసాగిస్తుంది.
• కొన్ని కృతుల్లో అనుపల్లవి లేకుండా పల్లవి–చరణాల నిర్మాణం కూడా కనిపించవచ్చు.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
Question 10
ప్రశ్న 10
పదం–కృతి తులనలో సరైన ప్రకటన ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పదం నృత్యాభినయం, నాయక–నాయిక భావాల వ్యక్తీకరణకు అనుకూలమైన గేయరూపం.
• కృతి రాగ, తాళ, సాహిత్య సమన్వయంతో నిర్మితమయ్యే సంగీత రచన.
• కృతుల్లో భక్తి, తత్త్వం, దైవవర్ణన వంటి అంశాలు విస్తృతంగా కనిపిస్తాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• కృతి రాగ, తాళ, సాహిత్య సమన్వయంతో నిర్మితమయ్యే సంగీత రచన.
• కృతుల్లో భక్తి, తత్త్వం, దైవవర్ణన వంటి అంశాలు విస్తృతంగా కనిపిస్తాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 11
ప్రశ్న 11
ప్రాచీన భక్తి సాహిత్యంలో ‘వచనం’ అనే ప్రక్రియకు సముచితమైన వివరణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• వచనంలో కఠినమైన ఛందోనియమాలకంటే భావప్రవాహానికి ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
• భక్తుని ఆత్మీయ సంభాషణ, తత్త్వచింతన, దైవస్తుతి గద్యసదృశమైన రూపంలో వ్యక్తమవుతాయి.
• కొన్ని వచనాల్లో లయ, పునరుక్తి, సంబోధన వంటి కవితాత్మక లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
• భక్తుని ఆత్మీయ సంభాషణ, తత్త్వచింతన, దైవస్తుతి గద్యసదృశమైన రూపంలో వ్యక్తమవుతాయి.
• కొన్ని వచనాల్లో లయ, పునరుక్తి, సంబోధన వంటి కవితాత్మక లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
Question 12
ప్రశ్న 12
‘విన్నపం’ అనే భక్తి సాహిత్యరూపం ప్రధానంగా దేనిని వ్యక్తం చేస్తుంది?
Explanation:
వివరణ:
• విన్నపంలో భక్తుడు దైవాన్ని ప్రత్యక్షంగా సంబోధిస్తాడు.
• తన బాధలు, లోపాలు, ఆశలు, రక్షణకోరికను వినయంతో వ్యక్తం చేస్తాడు.
• ప్రార్థన, శరణాగతి, ఆత్మనివేదన విన్నప ప్రక్రియకు ప్రధాన భావాలు.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
• తన బాధలు, లోపాలు, ఆశలు, రక్షణకోరికను వినయంతో వ్యక్తం చేస్తాడు.
• ప్రార్థన, శరణాగతి, ఆత్మనివేదన విన్నప ప్రక్రియకు ప్రధాన భావాలు.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
Question 13
ప్రశ్న 13
‘రగడ’ ప్రక్రియకు ప్రధాన నిర్మాణ లక్షణం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• రగడ దేశీయమైన లయప్రధాన పద్య లేదా గేయరూపం.
• అక్షర లేదా మాత్రా గతి, పునరావృత ధ్వనులు, వేగవంతమైన పఠనశైలి దీనికి ఉత్సాహాన్ని కలిగిస్తాయి.
• కథనం, భక్తి, స్తుతి లేదా ప్రదర్శన సందర్భాల్లో రగడను ఉపయోగించవచ్చు.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
• అక్షర లేదా మాత్రా గతి, పునరావృత ధ్వనులు, వేగవంతమైన పఠనశైలి దీనికి ఉత్సాహాన్ని కలిగిస్తాయి.
• కథనం, భక్తి, స్తుతి లేదా ప్రదర్శన సందర్భాల్లో రగడను ఉపయోగించవచ్చు.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
Question 14
ప్రశ్న 14
యక్షగాన ప్రక్రియ నిర్మాణంలో సాధారణంగా కనిపించే అంశాల సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• యక్షగానం దృశ్య–శ్రవ్య ప్రదర్శనా ప్రక్రియ.
• పాత్రల సంభాషణలు, దరువులు, పద్యాలు, వచనాలు కథను ముందుకు నడిపిస్తాయి.
• సంగీతం, నాట్యం, అభినయం, వేషధారణ దీనిలో సమన్వయమవుతాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• పాత్రల సంభాషణలు, దరువులు, పద్యాలు, వచనాలు కథను ముందుకు నడిపిస్తాయి.
• సంగీతం, నాట్యం, అభినయం, వేషధారణ దీనిలో సమన్వయమవుతాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 15
ప్రశ్న 15
హరికథ ప్రక్రియకు ప్రధాన లక్షణం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• హరికథలో కథకుడు ప్రధానంగా కథను వాచికంగా వివరిస్తాడు.
• సందర్భానుసారంగా పాటలు, పద్యాలు, సంభాషణలు, తత్త్వవ్యాఖ్యలు, హాస్యాన్ని కలుపుతాడు.
• భక్తి, నీతి, పురాణ విజ్ఞానాన్ని ప్రజలకు సులభంగా చేరవేయడం దీని ముఖ్య లక్ష్యం.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
• సందర్భానుసారంగా పాటలు, పద్యాలు, సంభాషణలు, తత్త్వవ్యాఖ్యలు, హాస్యాన్ని కలుపుతాడు.
• భక్తి, నీతి, పురాణ విజ్ఞానాన్ని ప్రజలకు సులభంగా చేరవేయడం దీని ముఖ్య లక్ష్యం.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
Question 16
ప్రశ్న 16
యక్షగానం–హరికథ మధ్య ప్రధాన భేదాన్ని తెలిపే ఎంపిక ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• యక్షగానంలో అనేక పాత్రలు వేషధారణతో రంగస్థలంపై కథను ప్రదర్శిస్తాయి.
• హరికథలో ప్రధాన కథకుడు గానం, వ్యాఖ్యానం, సంభాషణానుకరణలతో కథను వినిపిస్తాడు.
• రెండింటిలో సంగీతం, భక్తికథలు ఉండవచ్చు; ప్రదర్శనా నిర్మాణం మాత్రం భిన్నంగా ఉంటుంది.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
• హరికథలో ప్రధాన కథకుడు గానం, వ్యాఖ్యానం, సంభాషణానుకరణలతో కథను వినిపిస్తాడు.
• రెండింటిలో సంగీతం, భక్తికథలు ఉండవచ్చు; ప్రదర్శనా నిర్మాణం మాత్రం భిన్నంగా ఉంటుంది.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
Question 17
ప్రశ్న 17
‘ఉదాహరణ’ అనే ప్రాచీన తెలుగు సాహిత్య ప్రక్రియ ప్రధానంగా ఏ లక్షణంతో గుర్తించబడుతుంది?
Explanation:
వివరణ:
• ఉదాహరణ కావ్యంలో ఒక నామాన్ని వివిధ విభక్తులలో ప్రయోగిస్తూ పద్యాలను నిర్మించడం ప్రధాన లక్షణం.
• కవి వ్యాకరణ పరిజ్ఞానం, ఛందో నైపుణ్యం, భక్తి లేదా స్తుతి భావం ఇందులో సమన్వయమవుతాయి.
• విభక్తి క్రమాన్ని కావ్య నిర్మాణానికి ఆధారంగా చేసుకోవడం ఈ ప్రక్రియ ప్రత్యేకత.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
• కవి వ్యాకరణ పరిజ్ఞానం, ఛందో నైపుణ్యం, భక్తి లేదా స్తుతి భావం ఇందులో సమన్వయమవుతాయి.
• విభక్తి క్రమాన్ని కావ్య నిర్మాణానికి ఆధారంగా చేసుకోవడం ఈ ప్రక్రియ ప్రత్యేకత.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
Question 18
ప్రశ్న 18
శతక ప్రక్రియకు సాధారణంగా వర్తించే నిర్మాణ లక్షణం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• శతకంలో సాధారణంగా నూరు లేదా నూరుకు సమీప సంఖ్యలో స్వతంత్ర పద్యాలు ఉంటాయి.
• ఒకే మకుటం పద్యాలను పరస్పరం అనుసంధానించి కవి ముద్రగా నిలుస్తుంది.
• భక్తి, నీతి, శృంగారం, సామాజిక విమర్శ వంటి అనేక విషయాల్లో శతకాలు రచించబడ్డాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
• ఒకే మకుటం పద్యాలను పరస్పరం అనుసంధానించి కవి ముద్రగా నిలుస్తుంది.
• భక్తి, నీతి, శృంగారం, సామాజిక విమర్శ వంటి అనేక విషయాల్లో శతకాలు రచించబడ్డాయి.
• అందువల్ల B ఎంపిక సరైనది.
Question 19
ప్రశ్న 19
కావ్యం–శతకం మధ్య ప్రధాన భేదాన్ని సరిగా తెలిపే ఎంపిక ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• కథాకావ్యంలో సంఘటనలు, పాత్రలు, కథాక్రమం నిరంతరంగా కొనసాగవచ్చు.
• శతకంలోని ప్రతి పద్యం స్వతంత్ర భావాన్ని వ్యక్తం చేసినప్పటికీ మకుటం లేదా కేంద్ర విషయం వాటిని అనుసంధానిస్తుంది.
• రెండు ప్రక్రియల్లోనూ ఛందస్సు, రసం, అలంకారాలు ఉండవచ్చు.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
• శతకంలోని ప్రతి పద్యం స్వతంత్ర భావాన్ని వ్యక్తం చేసినప్పటికీ మకుటం లేదా కేంద్ర విషయం వాటిని అనుసంధానిస్తుంది.
• రెండు ప్రక్రియల్లోనూ ఛందస్సు, రసం, అలంకారాలు ఉండవచ్చు.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
Question 20
ప్రశ్న 20
దశరూపకాలకు సంబంధించిన సముచిత సముదాయం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• భారతీయ నాట్యశాస్త్ర సంప్రదాయంలో పది ప్రధాన రూపక భేదాలను దశరూపకాలు అంటారు.
• నాటకం, ప్రకరణం, భాణం, ప్రహసనం, డిమం, వ్యాయోగం, సమవకారం, వీథి, అంకం, ఈహామృగం వాటిలో చేరుతాయి.
• ఇతివృత్తం, నాయకుడు, రసం, పాత్రల సంఖ్య, అంక నిర్మాణం ఆధారంగా వీటి మధ్య భేదాలు ఏర్పడతాయి.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
• నాటకం, ప్రకరణం, భాణం, ప్రహసనం, డిమం, వ్యాయోగం, సమవకారం, వీథి, అంకం, ఈహామృగం వాటిలో చేరుతాయి.
• ఇతివృత్తం, నాయకుడు, రసం, పాత్రల సంఖ్య, అంక నిర్మాణం ఆధారంగా వీటి మధ్య భేదాలు ఏర్పడతాయి.
• అందువల్ల D ఎంపిక సరైనది.
Question 21
ప్రశ్న 21
దశరూపకాల్లో ‘నాటకం’కు సాధారణంగా వర్తించే లక్షణం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• నాటక రూపకంలో ప్రసిద్ధమైన ఇతిహాస, పురాణ లేదా చారిత్రక కథను స్వీకరించడం సాధారణ లక్షణం.
• ధీరోదాత్తుడైన రాజు లేదా దైవాంశసంభూతుడు నాయకుడిగా ఉండవచ్చు.
• అనేక అంకాలు, పాత్రలు, సంధులు, శృంగార లేదా వీరరస ప్రాధాన్యం కనిపిస్తాయి.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
• ధీరోదాత్తుడైన రాజు లేదా దైవాంశసంభూతుడు నాయకుడిగా ఉండవచ్చు.
• అనేక అంకాలు, పాత్రలు, సంధులు, శృంగార లేదా వీరరస ప్రాధాన్యం కనిపిస్తాయి.
• అందువల్ల A ఎంపిక సరైనది.
Question 22
ప్రశ్న 22
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. పురాణం పంచలక్షణాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
2. ప్రబంధంలో కథా సంవిధానం, వర్ణనలు ప్రధానమైనవి.
3. శతకంలోని ప్రతి పద్యం తప్పనిసరిగా నిరంతర కథలో భాగంగా ఉండాలి.
4. యక్షగానం దృశ్య–శ్రవ్య ప్రదర్శనా ప్రక్రియ.
1. పురాణం పంచలక్షణాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
2. ప్రబంధంలో కథా సంవిధానం, వర్ణనలు ప్రధానమైనవి.
3. శతకంలోని ప్రతి పద్యం తప్పనిసరిగా నిరంతర కథలో భాగంగా ఉండాలి.
4. యక్షగానం దృశ్య–శ్రవ్య ప్రదర్శనా ప్రక్రియ.
Explanation:
వివరణ:
• ప్రకటన 1 సరైనది. సర్గ, ప్రతిసర్గ, వంశం, మన్వంతరం, వంశానుచరితం పురాణ పంచలక్షణాలు.
• ప్రకటన 2 సరైనది. ప్రబంధంలో ప్రధాన కథ, నాయకుడు, ఉపకథలు, వర్ణనలు, రసపోషణ ఉంటాయి.
• ప్రకటన 3 తప్పు. శతకంలోని పద్యాలు సాధారణంగా స్వతంత్ర భావాలను వ్యక్తం చేయవచ్చు.
• ప్రకటన 4 సరైనది. యక్షగానంలో సాహిత్యం, సంగీతం, నృత్యం, నటన సమన్వయమవుతాయి.
• అందువల్ల 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
• ప్రకటన 2 సరైనది. ప్రబంధంలో ప్రధాన కథ, నాయకుడు, ఉపకథలు, వర్ణనలు, రసపోషణ ఉంటాయి.
• ప్రకటన 3 తప్పు. శతకంలోని పద్యాలు సాధారణంగా స్వతంత్ర భావాలను వ్యక్తం చేయవచ్చు.
• ప్రకటన 4 సరైనది. యక్షగానంలో సాహిత్యం, సంగీతం, నృత్యం, నటన సమన్వయమవుతాయి.
• అందువల్ల 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే సరైనవి.
Question 23
ప్రశ్న 23
కింది ప్రక్రియలను వాటి ప్రధాన లక్షణాలతో సరిగా జతపరచిన ఎంపిక ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• శతకంలో సాధారణంగా స్వతంత్ర పద్యాలు ఒకే మకుటంతో అనుసంధానమవుతాయి.
• యక్షగానం గానం, నృత్యం, సంభాషణ, నటనలతో కూడిన ప్రదర్శనా ప్రక్రియ.
• హరికథ కథకుని కథన–గాన రూపం; రగడ లయప్రధానమైన దేశీయ రూపం.
• విన్నపం భక్తుని ఆత్మనివేదన; ఉదాహరణ విభక్తి ప్రయోగ నిర్మాణంతో సంబంధం కలిగినది.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
• యక్షగానం గానం, నృత్యం, సంభాషణ, నటనలతో కూడిన ప్రదర్శనా ప్రక్రియ.
• హరికథ కథకుని కథన–గాన రూపం; రగడ లయప్రధానమైన దేశీయ రూపం.
• విన్నపం భక్తుని ఆత్మనివేదన; ఉదాహరణ విభక్తి ప్రయోగ నిర్మాణంతో సంబంధం కలిగినది.
• అందువల్ల C ఎంపిక సరైనది.
Question 24
ప్రశ్న 24
ప్రాచీన తెలుగు సాహిత్య ప్రక్రియల వికాసానికి సంబంధించిన కింది తార్కిక క్రమాన్ని గుర్తించండి.
1. మౌఖిక కథా–గేయ సంప్రదాయాలు ఏర్పడడం
2. పురాణ, ఇతిహాస కథలు తెలుగులో కావ్యరూపం పొందడం
3. ప్రబంధం, శతకం, సంకీర్తన వంటి ప్రత్యేక ప్రక్రియలు విస్తరించడం
4. యక్షగానం, హరికథ వంటి ప్రదర్శనా రూపాలు ప్రజాదరణ పొందడం
1. మౌఖిక కథా–గేయ సంప్రదాయాలు ఏర్పడడం
2. పురాణ, ఇతిహాస కథలు తెలుగులో కావ్యరూపం పొందడం
3. ప్రబంధం, శతకం, సంకీర్తన వంటి ప్రత్యేక ప్రక్రియలు విస్తరించడం
4. యక్షగానం, హరికథ వంటి ప్రదర్శనా రూపాలు ప్రజాదరణ పొందడం
Explanation:
వివరణ:
• మౌఖిక కథలు, గేయాలు సాహిత్య ప్రక్రియలకు ప్రాథమిక సాంస్కృతిక నేపథ్యాన్ని కల్పించాయి.
• తరువాత ఇతిహాస, పురాణ కథలు లిఖిత తెలుగు కావ్యాలుగా రూపాంతరం చెందాయి.
• కథా–భక్తి–నీతి అవసరాల ఆధారంగా ప్రబంధం, శతకం, సంకీర్తన వంటి ప్రత్యేక రూపాలు విస్తరించాయి.
• సంగీతం, నటన, కథనాల సమన్వయంతో యక్షగానం, హరికథ వంటి ప్రదర్శనా ప్రక్రియలు ప్రజాదరణ పొందాయి.
• అందువల్ల 1, 2, 3, 4 సరైన క్రమం.
• తరువాత ఇతిహాస, పురాణ కథలు లిఖిత తెలుగు కావ్యాలుగా రూపాంతరం చెందాయి.
• కథా–భక్తి–నీతి అవసరాల ఆధారంగా ప్రబంధం, శతకం, సంకీర్తన వంటి ప్రత్యేక రూపాలు విస్తరించాయి.
• సంగీతం, నటన, కథనాల సమన్వయంతో యక్షగానం, హరికథ వంటి ప్రదర్శనా ప్రక్రియలు ప్రజాదరణ పొందాయి.
• అందువల్ల 1, 2, 3, 4 సరైన క్రమం.
Question 25
ప్రశ్న 25
కింది ప్రతిపాదన–కారణాలను పరిశీలించండి.
ప్రతిపాదన: ఒకే కథావస్తువు వేర్వేరు సాహిత్య ప్రక్రియల్లో భిన్నమైన రూపాన్ని పొందగలదు.
కారణం: ప్రతి ప్రక్రియకు ప్రత్యేకమైన నిర్మాణం, ప్రదర్శన విధానం, భాష, లక్ష్యం ఉంటాయి.
ప్రతిపాదన: ఒకే కథావస్తువు వేర్వేరు సాహిత్య ప్రక్రియల్లో భిన్నమైన రూపాన్ని పొందగలదు.
కారణం: ప్రతి ప్రక్రియకు ప్రత్యేకమైన నిర్మాణం, ప్రదర్శన విధానం, భాష, లక్ష్యం ఉంటాయి.
Explanation:
వివరణ:
• ప్రతిపాదన సరైనది. ఒక పురాణకథ కావ్యం, ప్రబంధం, యక్షగానం లేదా హరికథగా రూపాంతరం చెందవచ్చు.
• కారణం కూడా సరైనది. కావ్యంలో పద్యశిల్పం, యక్షగానంలో నటన–సంగీతం, హరికథలో కథకుని వ్యాఖ్యానం ప్రధానమవుతాయి.
• ప్రక్రియా నిర్మాణం మారినప్పుడు కథా ఎంపిక, భాష, సంభాషణ, వర్ణన పద్ధతి కూడా మారుతుంది.
• కారణం ప్రతిపాదనకు సరైన వివరణ కాబట్టి A ఎంపిక సరైనది.
• కారణం కూడా సరైనది. కావ్యంలో పద్యశిల్పం, యక్షగానంలో నటన–సంగీతం, హరికథలో కథకుని వ్యాఖ్యానం ప్రధానమవుతాయి.
• ప్రక్రియా నిర్మాణం మారినప్పుడు కథా ఎంపిక, భాష, సంభాషణ, వర్ణన పద్ధతి కూడా మారుతుంది.
• కారణం ప్రతిపాదనకు సరైన వివరణ కాబట్టి A ఎంపిక సరైనది.
Question 26
ప్రశ్న 26
కింది వాటిని జతపరచండి.
జాబితా–I
1. పురాణం
2. శతకం
3. హరికథ
4. దశరూపకాలు
జాబితా–II
అ. కథనం–గానం–వ్యాఖ్యానం
ఆ. పది నాట్యరూపాల వర్గీకరణ
ఇ. పంచలక్షణ సంప్రదాయం
ఈ. మకుటంతో కూడిన స్వతంత్ర పద్యాలు
జాబితా–I
1. పురాణం
2. శతకం
3. హరికథ
4. దశరూపకాలు
జాబితా–II
అ. కథనం–గానం–వ్యాఖ్యానం
ఆ. పది నాట్యరూపాల వర్గీకరణ
ఇ. పంచలక్షణ సంప్రదాయం
ఈ. మకుటంతో కూడిన స్వతంత్ర పద్యాలు
Explanation:
వివరణ:
• పురాణం — సర్గ, ప్రతిసర్గ, వంశం, మన్వంతరం, వంశానుచరితం అనే పంచలక్షణ సంప్రదాయం.
• శతకం — సాధారణంగా మకుటంతో అనుసంధానమైన స్వతంత్ర పద్యాలు.
• హరికథ — కథనం, గానం, వ్యాఖ్యానం, హాస్యం సమన్వయమైన ప్రదర్శన.
• దశరూపకాలు — పది ప్రధాన నాట్యరూపాల వర్గీకరణ.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–ఇ, 2–ఈ, 3–అ, 4–ఆ.
• శతకం — సాధారణంగా మకుటంతో అనుసంధానమైన స్వతంత్ర పద్యాలు.
• హరికథ — కథనం, గానం, వ్యాఖ్యానం, హాస్యం సమన్వయమైన ప్రదర్శన.
• దశరూపకాలు — పది ప్రధాన నాట్యరూపాల వర్గీకరణ.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం 1–ఇ, 2–ఈ, 3–అ, 4–ఆ.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. సమాధానం: A. పురాణం
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. సమాధానం: B. జాతి జీవితాన్ని ప్రభావితం చేసిన విస్తృత వీరగాథను ధర్మ–సామాజిక సంఘర్షణలతో వివరించే కథనం
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: C. సమాధానం: C. రసం, భావం, కల్పన, భాషా సౌందర్యంతో కళాత్మకంగా నిర్మించిన సాహిత్య రచన
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. సమాధానం: D. కేంద్ర ఇతివృత్తం, నాయకత్వం, వర్ణనలు, ఉపకథలు, రసపోషణలతో కథను నిర్మించడం
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. సమాధానం: A. దైవనామం, భక్తి, తత్త్వం లేదా ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని గానయోగ్యంగా వ్యక్తీకరించడం
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: B. సమాధానం: B. విస్తృతంగా తెలుగు సంకీర్తనలు రచించిన వాగ్గేయకారునిగా
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: C. సమాధానం: C. శృంగార లేదా భక్తి భావాన్ని సంగీతం, నృత్యాభినయానికి అనుకూలంగా వ్యక్తీకరించడం
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: D. సమాధానం: D. సంకీర్తనలో భక్తి–తత్త్వబోధ విస్తృతంగా ఉండగా, పదంలో శృంగార–అభినయ ప్రాధాన్యం ఎక్కువగా ఉండవచ్చు
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. సమాధానం: A. పల్లవి, అనుపల్లవి, చరణం
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: B. సమాధానం: B. పదంలో భావాభినయానికి, కృతిలో సంగీత నిర్మాణం–భక్తి భావవ్యక్తీకరణకు సాధారణంగా ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఉంటుంది
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. సమాధానం: C. ఛందోబద్ధతకు పూర్తిగా కట్టుబడకుండా భక్తి, తత్త్వం, విన్నపాన్ని గద్యసదృశంగా వ్యక్తీకరించే రచన
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: D. సమాధానం: D. భక్తుడు తన బాధ, కోరిక, శరణాగతిని దైవానికి వినయంగా నివేదించడాన్ని
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. సమాధానం: A. వేగవంతమైన లయ, పునరావృత ధ్వని నిర్మాణం, గానయోగ్యమైన దేశీయ ఛందోరూపం
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: B. సమాధానం: B. దరువులు, పద్యాలు, వచనాలు, సంభాషణలు, గానం, నృత్యాభినయం
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: C. సమాధానం: C. పురాణ లేదా భక్తికథను కథనం, గానం, వ్యాఖ్యానం, సంభాషణ, హాస్యంతో ప్రజలకు వినిపించడం
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: D. సమాధానం: D. యక్షగానం బహుపాత్రల దృశ్య ప్రదర్శన కాగా, హరికథ ప్రధానంగా ఒక కథకుని కథన–గాన ప్రదర్శన
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. సమాధానం: A. ఒక దేవత లేదా ఆశ్రయుని పేరును విభక్తి రూపాల్లో ప్రయోగిస్తూ పద్య నిర్మాణ నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించడం
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. సమాధానం: B. సుమారు నూరు స్వతంత్ర పద్యాలు ఒక మకుటం లేదా కేంద్ర భావంతో అనుసంధానమై ఉండడం
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. సమాధానం: C. కథాకావ్యంలో నిరంతర ఇతివృత్తం ఉండవచ్చు; శతకంలో ప్రతి పద్యం స్వతంత్ర భావాన్ని కలిగి ఉండవచ్చు
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: D. సమాధానం: D. నాటకం, ప్రకరణం, భాణం, ప్రహసనం, డిమం, వ్యాయోగం, సమవకారం, వీథి, అంకం, ఈహామృగం
-
Question 21 ప్రశ్న 21Answer: A. సమాధానం: A. ప్రసిద్ధ ఇతిహాస లేదా పురాణ కథ, ఉన్నత నాయకుడు, అనేక అంకాలు, ప్రధాన రసపోషణ
-
Question 22 ప్రశ్న 22Answer: B. సమాధానం: B. 1, 2 మరియు 4 మాత్రమే
-
Question 23 ప్రశ్న 23Answer: C. సమాధానం: C. శతకం — మకుటంతో కూడిన స్వతంత్ర పద్యాలు; యక్షగానం — గాన–నాట్య ప్రదర్శన
-
Question 24 ప్రశ్న 24Answer: D. సమాధానం: D. 1, 2, 3, 4
-
Question 25 ప్రశ్న 25Answer: A. సమాధానం: A. ప్రతిపాదన మరియు కారణం రెండూ సరైనవి; కారణం ప్రతిపాదనకు సరైన వివరణ
-
Question 26 ప్రశ్న 26Answer: B. సమాధానం: B. 1–ఇ, 2–ఈ, 3–అ, 4–ఆ
