విజ్ఞాన శాస్త్రం మరియు సాంకేతిక విజ్ఞానం - టెస్ట్ 37 - Aditya-L1, XPoSat, AstroSat మరియు అంతరిక్ష ఖగోళ సాంకేతికత
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which statement correctly distinguishes Aditya-L1, XPoSat and AstroSat?
Aditya-L1, XPoSat మరియు AstroSat మిషన్లను సరైన విధంగా వేరు చేసే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Aditya-L1 is India's first space-based solar observatory mission.
• XPoSat is India's first dedicated X-ray polarimetry mission for bright astronomical sources.
• AstroSat is India's first dedicated multi-wavelength space astronomy observatory.
• XPoSat is India's first dedicated X-ray polarimetry mission for bright astronomical sources.
• AstroSat is India's first dedicated multi-wavelength space astronomy observatory.
వివరణ:
• Aditya-L1 భారతదేశపు తొలి అంతరిక్ష ఆధారిత సౌర పరిశీలనా మిషన్.
• XPoSat ప్రకాశవంతమైన ఖగోళ X-ray మూలాల ధ్రువణ అధ్యయనానికి భారతదేశపు తొలి ప్రత్యేక మిషన్.
• AstroSat భారతదేశపు తొలి ప్రత్యేక బహు-తరంగదైర్ఘ్య అంతరిక్ష ఖగోళ పరిశీలనా కేంద్రం.
• XPoSat ప్రకాశవంతమైన ఖగోళ X-ray మూలాల ధ్రువణ అధ్యయనానికి భారతదేశపు తొలి ప్రత్యేక మిషన్.
• AstroSat భారతదేశపు తొలి ప్రత్యేక బహు-తరంగదైర్ఘ్య అంతరిక్ష ఖగోళ పరిశీలనా కేంద్రం.
Question 2
ప్రశ్న 2
What is the principal observational advantage of placing Aditya-L1 in a halo orbit around the Sun-Earth L1 point?
Aditya-L1ను Sun–Earth L1 బిందువు చుట్టూ halo orbitలో ఉంచడం వల్ల ప్రధాన పరిశీలనా ప్రయోజనం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Sun-Earth L1 region lies along the Sun-Earth line about 1.5 million km from Earth toward the Sun.
• Aditya-L1's selected halo orbit provides continuous solar viewing with minimal occultation or eclipse interruption.
• The orbit is dynamically controlled and still requires station-keeping manoeuvres.
• Aditya-L1's selected halo orbit provides continuous solar viewing with minimal occultation or eclipse interruption.
• The orbit is dynamically controlled and still requires station-keeping manoeuvres.
వివరణ:
• Sun–Earth L1 ప్రాంతం భూమి నుంచి సూర్యుడి వైపు సుమారు 1.5 million km దూరంలో Sun–Earth lineపై ఉంటుంది.
• Aditya-L1 ఎంచుకున్న halo orbit సూర్యుడిని గ్రహణం లేదా భూమి అడ్డుపడే అంతరాయం చాలా తక్కువగా ఉండేలా నిరంతర పరిశీలనకు అనుకూలంగా ఉంటుంది.
• ఈ కక్ష్యను నిలుపుకోవడానికి station-keeping manoeuvres ఇంకా అవసరం.
• Aditya-L1 ఎంచుకున్న halo orbit సూర్యుడిని గ్రహణం లేదా భూమి అడ్డుపడే అంతరాయం చాలా తక్కువగా ఉండేలా నిరంతర పరిశీలనకు అనుకూలంగా ఉంటుంది.
• ఈ కక్ష్యను నిలుపుకోవడానికి station-keeping manoeuvres ఇంకా అవసరం.
Question 3
ప్రశ్న 3
Which statement about Aditya-L1's orbit is correct?
Aditya-L1 కక్ష్య గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Aditya-L1 was inserted into its targeted halo orbit around L1 on 6 January 2024.
• The halo orbit is a periodic three-dimensional path around the Lagrange-point region rather than a spacecraft sitting exactly motionless at L1.
• ISRO reports an orbital period of roughly 178 Earth days around the L1 region.
• The halo orbit is a periodic three-dimensional path around the Lagrange-point region rather than a spacecraft sitting exactly motionless at L1.
• ISRO reports an orbital period of roughly 178 Earth days around the L1 region.
వివరణ:
• Aditya-L1ను 2024 జనవరి 6న లక్ష్య halo orbitలో ప్రవేశపెట్టారు.
• Halo orbitలో అంతరిక్ష నౌక L1 వద్ద పూర్తిగా నిలిచిపోదు; Lagrange-point ప్రాంతం చుట్టూ మూడు-మితీయ periodic పథంలో ప్రయాణిస్తుంది.
• ISRO ప్రకారం L1 ప్రాంతం చుట్టూ ఒక చక్రానికి సుమారు 178 భూమి రోజులు పడతాయి.
• Halo orbitలో అంతరిక్ష నౌక L1 వద్ద పూర్తిగా నిలిచిపోదు; Lagrange-point ప్రాంతం చుట్టూ మూడు-మితీయ periodic పథంలో ప్రయాణిస్తుంది.
• ISRO ప్రకారం L1 ప్రాంతం చుట్టూ ఒక చక్రానికి సుమారు 178 భూమి రోజులు పడతాయి.
Question 4
ప్రశ్న 4
Aditya-L1 carries seven scientific payloads. How are they broadly divided?
Aditya-L1లోని ఏడు శాస్త్రీయ payloadsను విస్తృతంగా ఎలా విభజించారు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• VELC, SUIT, SoLEXS and HEL1OS are the four remote-sensing solar payloads.
• ASPEX, PAPA and the Magnetometer are the three in-situ payloads.
• This combination allows simultaneous study of solar emissions and the local space environment near L1.
• ASPEX, PAPA and the Magnetometer are the three in-situ payloads.
• This combination allows simultaneous study of solar emissions and the local space environment near L1.
వివరణ:
• VELC, SUIT, SoLEXS, HEL1OS సూర్యుడిని దూరం నుంచి పరిశీలించే నాలుగు payloads.
• ASPEX, PAPA మరియు Magnetometer స్థానిక పరిసరాలను కొలిచే మూడు in-situ payloads.
• దీంతో సూర్యుడి వికిరణ లక్షణాలతో పాటు L1 సమీపంలోని కణాలు, plasma, అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని కూడా అధ్యయనం చేయవచ్చు.
• ASPEX, PAPA మరియు Magnetometer స్థానిక పరిసరాలను కొలిచే మూడు in-situ payloads.
• దీంతో సూర్యుడి వికిరణ లక్షణాలతో పాటు L1 సమీపంలోని కణాలు, plasma, అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని కూడా అధ్యయనం చేయవచ్చు.
Question 5
ప్రశ్న 5
What is the main purpose of the Visible Emission Line Coronagraph (VELC) on Aditya-L1?
Aditya-L1లోని Visible Emission Line Coronagraph (VELC) యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• A coronagraph suppresses or blocks the intense direct light from the solar disk so the much fainter corona can be studied.
• VELC performs imaging and spectroscopy of the corona close to the solar limb.
• It is designed to investigate coronal plasma, heating, magnetic fields and CME development.
• VELC performs imaging and spectroscopy of the corona close to the solar limb.
• It is designed to investigate coronal plasma, heating, magnetic fields and CME development.
వివరణ:
• Coronagraph ప్రకాశవంతమైన సౌర చక్రం నేర కాంతిని అడ్డుకోవడం లేదా తగ్గించడం ద్వారా చాలా మసకగా ఉన్న coronaను పరిశీలించేందుకు సహాయపడుతుంది.
• VELC సూర్య అంచు సమీపంలోని coronaను చిత్రీకరించి spectroscopy నిర్వహిస్తుంది.
• Coronal plasma, heating, magnetic fields మరియు CME అభివృద్ధిని అధ్యయనం చేయడం దీని ముఖ్య లక్ష్యాలు.
• VELC సూర్య అంచు సమీపంలోని coronaను చిత్రీకరించి spectroscopy నిర్వహిస్తుంది.
• Coronal plasma, heating, magnetic fields మరియు CME అభివృద్ధిని అధ్యయనం చేయడం దీని ముఖ్య లక్ష్యాలు.
Question 6
ప్రశ్న 6
Which Aditya-L1 payload is designed to image the solar photosphere and chromosphere mainly in near-ultraviolet wavelengths?
సౌర photosphere మరియు chromosphereను ప్రధానంగా near-ultraviolet తరంగదైర్ఘ్యాల్లో చిత్రీకరించేందుకు రూపొందించిన Aditya-L1 payload ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• SUIT stands for Solar Ultraviolet Imaging Telescope.
• It obtains full-disk solar images in near-ultraviolet bands and studies the photosphere and chromosphere.
• It also supports studies of solar irradiance variations in the near-UV.
• It obtains full-disk solar images in near-ultraviolet bands and studies the photosphere and chromosphere.
• It also supports studies of solar irradiance variations in the near-UV.
వివరణ:
• SUIT అంటే Solar Ultraviolet Imaging Telescope.
• ఇది near-ultraviolet bandsలో పూర్తి సౌర చక్ర చిత్రాలను తీసి photosphere, chromosphereను అధ్యయనం చేస్తుంది.
• Near-UV సౌర irradiance మార్పుల అధ్యయనానికీ ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
• ఇది near-ultraviolet bandsలో పూర్తి సౌర చక్ర చిత్రాలను తీసి photosphere, chromosphereను అధ్యయనం చేస్తుంది.
• Near-UV సౌర irradiance మార్పుల అధ్యయనానికీ ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
Question 7
ప్రశ్న 7
Which pairing of Aditya-L1 X-ray payloads is correct?
Aditya-L1 X-ray payloadలకు సంబంధించిన సరైన జత ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• SoLEXS observes the Sun as a star in the soft X-ray range.
• HEL1OS extends observations to higher-energy X-rays and is useful for studying energetic solar flares.
• Together they cover complementary X-ray regimes of solar activity.
• HEL1OS extends observations to higher-energy X-rays and is useful for studying energetic solar flares.
• Together they cover complementary X-ray regimes of solar activity.
వివరణ:
• SoLEXS soft X-ray పరిధిలో సూర్యుడిని సమగ్ర మూలంగా పరిశీలిస్తుంది.
• HEL1OS మరింత అధిక శక్తి గల X-raysను పరిశీలించి శక్తివంతమైన solar flares అధ్యయనానికి ఉపయోగపడుతుంది.
• ఇవి రెండూ కలిసి సౌర కార్యకలాపాల వేర్వేరు X-ray శక్తి పరిధులను పరిశీలిస్తాయి.
• HEL1OS మరింత అధిక శక్తి గల X-raysను పరిశీలించి శక్తివంతమైన solar flares అధ్యయనానికి ఉపయోగపడుతుంది.
• ఇవి రెండూ కలిసి సౌర కార్యకలాపాల వేర్వేరు X-ray శక్తి పరిధులను పరిశీలిస్తాయి.
Question 8
ప్రశ్న 8
Which statement correctly distinguishes ASPEX, PAPA and the Magnetometer on Aditya-L1?
Aditya-L1లోని ASPEX, PAPA మరియు Magnetometer మధ్య తేడాను సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• ASPEX measures solar-wind ions and related particle properties.
• PAPA measures solar-wind electrons and ions/plasma properties.
• The Magnetometer measures the local magnetic-field components near the spacecraft.
• PAPA measures solar-wind electrons and ions/plasma properties.
• The Magnetometer measures the local magnetic-field components near the spacecraft.
వివరణ:
• ASPEX solar-wind ions మరియు వాటి కణ లక్షణాలను కొలుస్తుంది.
• PAPA solar-wind electrons, ions మరియు plasma లక్షణాలను పరిశీలిస్తుంది.
• Magnetometer అంతరిక్ష నౌక సమీపంలోని స్థానిక అయస్కాంత క్షేత్ర భాగాలను కొలుస్తుంది.
• PAPA solar-wind electrons, ions మరియు plasma లక్షణాలను పరిశీలిస్తుంది.
• Magnetometer అంతరిక్ష నౌక సమీపంలోని స్థానిక అయస్కాంత క్షేత్ర భాగాలను కొలుస్తుంది.
Question 9
ప్రశ్న 9
Why are Coronal Mass Ejections (CMEs) important in space-weather studies?
Space weather అధ్యయనాల్లో Coronal Mass Ejections (CMEs) ఎందుకు ముఖ్యమైనవి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• CMEs are large expulsions of solar plasma and magnetic fields from the corona.
• Earth-directed CMEs can influence the magnetosphere and contribute to geomagnetic disturbances and other space-weather effects.
• Aditya-L1 payloads such as VELC are designed to study CME origin and evolution.
• Earth-directed CMEs can influence the magnetosphere and contribute to geomagnetic disturbances and other space-weather effects.
• Aditya-L1 payloads such as VELC are designed to study CME origin and evolution.
వివరణ:
• CMEs అంటే solar corona నుంచి భారీ పరిమాణంలో plasma, అయస్కాంత క్షేత్రం బయటకు విసరబడే సంఘటనలు.
• భూమివైపు వచ్చే CMEs magnetosphereను ప్రభావితం చేసి geomagnetic disturbances వంటి space-weather ప్రభావాలకు కారణమవవచ్చు.
• VELC వంటి Aditya-L1 payloads CME ఉద్భవం, అభివృద్ధిని అధ్యయనం చేయడానికి రూపొందించబడ్డాయి.
• భూమివైపు వచ్చే CMEs magnetosphereను ప్రభావితం చేసి geomagnetic disturbances వంటి space-weather ప్రభావాలకు కారణమవవచ్చు.
• VELC వంటి Aditya-L1 payloads CME ఉద్భవం, అభివృద్ధిని అధ్యయనం చేయడానికి రూపొందించబడ్డాయి.
Question 10
ప్రశ్న 10
Which statement correctly reflects a scientific achievement of Aditya-L1 after reaching L1?
Aditya-L1 L1కు చేరిన తరువాత సాధించిన శాస్త్రీయ ఫలితానికి సంబంధించిన సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• ISRO reported VELC observations of a CME associated with a powerful solar flare on 16 July 2024.
• The instrument studied coronal emission and CME-related dynamics close to the Sun.
• This demonstrates Aditya-L1's intended role in solar and space-weather science.
• The instrument studied coronal emission and CME-related dynamics close to the Sun.
• This demonstrates Aditya-L1's intended role in solar and space-weather science.
వివరణ:
• 2024 జూలై 16న శక్తివంతమైన solar flareతో పాటు జరిగిన CMEను VELC పరిశీలించిందని ISRO తెలిపింది.
• ఈ పరికరం సూర్య సమీపంలోని coronal emission మరియు CME dynamicsను అధ్యయనం చేసింది.
• ఇది సౌర భౌతిక శాస్త్రం, space-weather అధ్యయనాల్లో Aditya-L1 ఉద్దేశించిన పాత్రను చూపిస్తుంది.
• ఈ పరికరం సూర్య సమీపంలోని coronal emission మరియు CME dynamicsను అధ్యయనం చేసింది.
• ఇది సౌర భౌతిక శాస్త్రం, space-weather అధ్యయనాల్లో Aditya-L1 ఉద్దేశించిన పాత్రను చూపిస్తుంది.
Question 11
ప్రశ్న 11
What does POLIX, the primary XPoSat payload, measure?
XPoSatలోని ప్రధాన payload POLIX ఏమిని కొలుస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• POLIX is the Polarimeter Instrument in X-rays.
• It measures the degree and angle of polarization of astronomical X-rays in the 8–30 keV range.
• Polarization adds information about source geometry, magnetic fields and emission mechanisms.
• It measures the degree and angle of polarization of astronomical X-rays in the 8–30 keV range.
• Polarization adds information about source geometry, magnetic fields and emission mechanisms.
వివరణ:
• POLIX అంటే Polarimeter Instrument in X-rays.
• ఇది 8–30 keV పరిధిలో ఖగోళ X-rays యొక్క polarization degree, angleను కొలుస్తుంది.
• Polarization సమాచారం మూల నిర్మాణం, magnetic fields మరియు radiation emission ప్రక్రియలను అర్థం చేసుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.
• ఇది 8–30 keV పరిధిలో ఖగోళ X-rays యొక్క polarization degree, angleను కొలుస్తుంది.
• Polarization సమాచారం మూల నిర్మాణం, magnetic fields మరియు radiation emission ప్రక్రియలను అర్థం చేసుకోవడంలో సహాయపడుతుంది.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which statement correctly describes the role of XSPECT on XPoSat?
XPoSatలో XSPECT పాత్రను సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• XSPECT stands for X-ray Spectroscopy and Timing.
• It operates mainly in the 0.8–15 keV range and provides spectral and temporal information.
• Using XSPECT with POLIX allows polarization, spectral and timing properties of bright X-ray sources to be studied together.
• It operates mainly in the 0.8–15 keV range and provides spectral and temporal information.
• Using XSPECT with POLIX allows polarization, spectral and timing properties of bright X-ray sources to be studied together.
వివరణ:
• XSPECT అంటే X-ray Spectroscopy and Timing.
• ఇది ప్రధానంగా 0.8–15 keV X-ray పరిధిలో వర్ణపట, కాల మార్పుల సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.
• XSPECTను POLIXతో కలిపి ఉపయోగించడం వల్ల ప్రకాశవంతమైన X-ray మూలాల polarization, spectrum, timing లక్షణాలను సమగ్రంగా అధ్యయనం చేయవచ్చు.
• ఇది ప్రధానంగా 0.8–15 keV X-ray పరిధిలో వర్ణపట, కాల మార్పుల సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.
• XSPECTను POLIXతో కలిపి ఉపయోగించడం వల్ల ప్రకాశవంతమైన X-ray మూలాల polarization, spectrum, timing లక్షణాలను సమగ్రంగా అధ్యయనం చేయవచ్చు.
Question 13
ప్రశ్న 13
Why is X-ray polarimetry scientifically valuable for sources such as neutron stars, pulsars and black-hole systems?
Neutron stars, pulsars, black-hole systems వంటి ఖగోళ మూలాల అధ్యయనంలో X-ray polarimetry ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Polarization encodes information about the orientation and physical conditions of the region producing or scattering the radiation.
• ISRO identifies X-ray polarization as a diagnostic for studying accretion, jets, strong magnetic fields and emission geometry.
• It complements spectroscopy and timing rather than replacing them.
• ISRO identifies X-ray polarization as a diagnostic for studying accretion, jets, strong magnetic fields and emission geometry.
• It complements spectroscopy and timing rather than replacing them.
వివరణ:
• Polarization radiation ఉత్పత్తి లేదా scattering జరిగే ప్రాంత దిశ, భౌతిక పరిస్థితుల గురించి సమాచారం అందిస్తుంది.
• Accretion, jets, బలమైన magnetic fields మరియు emission geometry అధ్యయనానికి X-ray polarization ఉపయోగకర diagnostic అని ISRO పేర్కొంటుంది.
• ఇది spectroscopy, timingకు పూరకమైనది; వాటిని భర్తీ చేయదు.
• Accretion, jets, బలమైన magnetic fields మరియు emission geometry అధ్యయనానికి X-ray polarization ఉపయోగకర diagnostic అని ISRO పేర్కొంటుంది.
• ఇది spectroscopy, timingకు పూరకమైనది; వాటిని భర్తీ చేయదు.
Question 14
ప్రశ్న 14
Which statement correctly describes XPoSat's orbit and current observing role?
XPoSat కక్ష్య మరియు ప్రస్తుత పరిశీలనా పాత్రను సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• XPoSat was launched on 1 January 2024 into a low Earth orbit of about 650 km and roughly 6° inclination.
• ISRO released its scientific data to the community in 2025 and subsequently invited observing proposals.
• The mission remains an X-ray astronomy observatory rather than a solar or lunar spacecraft.
• ISRO released its scientific data to the community in 2025 and subsequently invited observing proposals.
• The mission remains an X-ray astronomy observatory rather than a solar or lunar spacecraft.
వివరణ:
• XPoSatను 2024 జనవరి 1న సుమారు 650 km ఎత్తు, దాదాపు 6° inclination గల low Earth orbitలో ప్రవేశపెట్టారు.
• ISRO 2025లో శాస్త్రీయ డేటాను పరిశోధకులకు అందుబాటులోకి తెచ్చి తరువాత పరిశీలనా proposalsను ఆహ్వానించింది.
• ఇది X-ray astronomy observatory; సౌర లేదా చంద్ర మిషన్ కాదు.
• ISRO 2025లో శాస్త్రీయ డేటాను పరిశోధకులకు అందుబాటులోకి తెచ్చి తరువాత పరిశీలనా proposalsను ఆహ్వానించింది.
• ఇది X-ray astronomy observatory; సౌర లేదా చంద్ర మిషన్ కాదు.
Question 15
ప్రశ్న 15
Which statement best describes AstroSat's principal scientific strength?
AstroSat ప్రధాన శాస్త్రీయ ప్రత్యేకతను అత్యంత సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• AstroSat is India's first dedicated multi-wavelength space astronomy observatory.
• Its instruments cover ultraviolet, limited optical and a broad X-ray range.
• Simultaneous observations across bands help connect different physical processes in the same astronomical source.
• Its instruments cover ultraviolet, limited optical and a broad X-ray range.
• Simultaneous observations across bands help connect different physical processes in the same astronomical source.
వివరణ:
• AstroSat భారతదేశపు తొలి ప్రత్యేక బహు-తరంగదైర్ఘ్య అంతరిక్ష ఖగోళ పరిశీలనా కేంద్రం.
• దాని పరికరాలు ultraviolet, పరిమిత optical మరియు విస్తృత X-ray పరిధులను పరిశీలిస్తాయి.
• ఒకే ఖగోళ మూలాన్ని అనేక bandsలో ఒకేసారి పరిశీలించడం వల్ల వేర్వేరు భౌతిక ప్రక్రియల మధ్య సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకోవచ్చు.
• దాని పరికరాలు ultraviolet, పరిమిత optical మరియు విస్తృత X-ray పరిధులను పరిశీలిస్తాయి.
• ఒకే ఖగోళ మూలాన్ని అనేక bandsలో ఒకేసారి పరిశీలించడం వల్ల వేర్వేరు భౌతిక ప్రక్రియల మధ్య సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకోవచ్చు.
Question 16
ప్రశ్న 16
Which AstroSat instrument pairing is correct?
AstroSat పరికరాలకు సంబంధించిన సరైన జత ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• UVIT images the sky in far-UV, near-UV and a limited visible band.
• SXT is a focusing soft X-ray telescope with imaging and spectral capability.
• These instruments provide complementary wavelength coverage on AstroSat.
• SXT is a focusing soft X-ray telescope with imaging and spectral capability.
• These instruments provide complementary wavelength coverage on AstroSat.
వివరణ:
• UVIT far-UV, near-UV మరియు పరిమిత visible bandలో ఆకాశాన్ని చిత్రీకరిస్తుంది.
• SXT soft X-ray పరిధిలో imaging, spectroscopy నిర్వహించే focusing telescope.
• ఈ రెండు పరికరాలు AstroSatలో పరస్పర పూరక తరంగదైర్ఘ్య పరిశీలనను అందిస్తాయి.
• SXT soft X-ray పరిధిలో imaging, spectroscopy నిర్వహించే focusing telescope.
• ఈ రెండు పరికరాలు AstroSatలో పరస్పర పూరక తరంగదైర్ఘ్య పరిశీలనను అందిస్తాయి.
Question 17
ప్రశ్న 17
Which statement correctly describes LAXPC, CZTI and SSM on AstroSat?
AstroSatలోని LAXPC, CZTI మరియు SSM గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• LAXPC is a large-area non-imaging X-ray detector designed for timing and spectral studies.
• CZTI is a hard X-ray coded-mask instrument with X-ray polarization capability.
• SSM searches for new X-ray transients and monitors known variable X-ray sources.
• CZTI is a hard X-ray coded-mask instrument with X-ray polarization capability.
• SSM searches for new X-ray transients and monitors known variable X-ray sources.
వివరణ:
• LAXPC పెద్ద collecting area కలిగిన non-imaging X-ray detector; timing, spectral studiesకు ఉపయోగపడుతుంది.
• CZTI hard X-ray coded-mask instrument; X-ray polarizationను కూడా కొలవగలదు.
• SSM కొత్త X-ray transient sourcesను గుర్తించి తెలిసిన variable X-ray sourcesను పర్యవేక్షిస్తుంది.
• CZTI hard X-ray coded-mask instrument; X-ray polarizationను కూడా కొలవగలదు.
• SSM కొత్త X-ray transient sourcesను గుర్తించి తెలిసిన variable X-ray sourcesను పర్యవేక్షిస్తుంది.
Question 18
ప్రశ్న 18
Which statement correctly reflects AstroSat's current scientific legacy as of 2026?
2026 నాటికి AstroSat శాస్త్రీయ వారసత్వాన్ని సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• AstroSat was launched on 28 September 2015 and was designed for a five-year mission life.
• It completed ten years of operation in September 2025.
• ISRO continues to report scientific use and results from AstroSat beyond its original design life.
• It completed ten years of operation in September 2025.
• ISRO continues to report scientific use and results from AstroSat beyond its original design life.
వివరణ:
• AstroSatను 2015 సెప్టెంబర్ 28న ప్రయోగించారు; అసలు రూపకల్పన జీవనకాలం ఐదు సంవత్సరాలు.
• ఇది 2025 సెప్టెంబర్లో పది సంవత్సరాల కార్యకలాపాలను పూర్తి చేసింది.
• రూపకల్పన జీవనకాలాన్ని దాటి కూడా AstroSat నుంచి శాస్త్రీయ డేటా, ఫలితాలు వస్తున్నాయని ISRO నివేదిస్తోంది.
• ఇది 2025 సెప్టెంబర్లో పది సంవత్సరాల కార్యకలాపాలను పూర్తి చేసింది.
• రూపకల్పన జీవనకాలాన్ని దాటి కూడా AstroSat నుంచి శాస్త్రీయ డేటా, ఫలితాలు వస్తున్నాయని ISRO నివేదిస్తోంది.
Question 19
ప్రశ్న 19
Which statement best explains why placing astronomy observatories above Earth's atmosphere is important for ultraviolet and X-ray astronomy?
Ultraviolet మరియు X-ray astronomy కోసం పరిశీలనా కేంద్రాలను భూమి వాతావరణం పైభాగంలో ఉంచడం ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Earth's atmosphere is opaque or strongly absorbing across much of the ultraviolet and X-ray spectrum.
• Space telescopes can observe these wavelengths without atmospheric absorption blocking most of the signal.
• This is a major reason missions such as AstroSat and XPoSat require space-based instruments.
• Space telescopes can observe these wavelengths without atmospheric absorption blocking most of the signal.
• This is a major reason missions such as AstroSat and XPoSat require space-based instruments.
వివరణ:
• భూమి వాతావరణం ultraviolet, X-ray spectrumలో పెద్ద భాగాన్ని శోషిస్తుంది లేదా అడ్డుకుంటుంది.
• అంతరిక్ష telescopes వాతావరణ శోషణ వల్ల సంకేతం కోల్పోకుండా ఈ తరంగదైర్ఘ్యాలను పరిశీలించగలవు.
• AstroSat, XPoSat వంటి మిషన్లకు space-based instruments అవసరమైన ప్రధాన కారణాల్లో ఇది ఒకటి.
• అంతరిక్ష telescopes వాతావరణ శోషణ వల్ల సంకేతం కోల్పోకుండా ఈ తరంగదైర్ఘ్యాలను పరిశీలించగలవు.
• AstroSat, XPoSat వంటి మిషన్లకు space-based instruments అవసరమైన ప్రధాన కారణాల్లో ఇది ఒకటి.
Question 20
ప్రశ్న 20
Consider the following statements:
1. Aditya-L1 observes the Sun from a halo orbit around the Sun-Earth L1 region.
2. POLIX on XPoSat measures the degree and angle of X-ray polarization.
3. AstroSat is capable of simultaneous multi-wavelength astronomy from ultraviolet to X-rays.
4. XPoSat's XSPECT is the coronagraph used to image the solar corona.
How many of the statements given above are correct?
1. Aditya-L1 observes the Sun from a halo orbit around the Sun-Earth L1 region.
2. POLIX on XPoSat measures the degree and angle of X-ray polarization.
3. AstroSat is capable of simultaneous multi-wavelength astronomy from ultraviolet to X-rays.
4. XPoSat's XSPECT is the coronagraph used to image the solar corona.
How many of the statements given above are correct?
క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. Aditya-L1 Sun–Earth L1 ప్రాంతం చుట్టూ halo orbit నుంచి సూర్యుడిని పరిశీలిస్తుంది.
2. XPoSatలోని POLIX X-ray polarization యొక్క degree మరియు angleను కొలుస్తుంది.
3. AstroSat ultraviolet నుంచి X-rays వరకు simultaneous multi-wavelength astronomy చేయగలదు.
4. XPoSatలోని XSPECT solar coronaను చిత్రీకరించే coronagraph.
పై ప్రకటనల్లో ఎన్ని సరైనవి?
1. Aditya-L1 Sun–Earth L1 ప్రాంతం చుట్టూ halo orbit నుంచి సూర్యుడిని పరిశీలిస్తుంది.
2. XPoSatలోని POLIX X-ray polarization యొక్క degree మరియు angleను కొలుస్తుంది.
3. AstroSat ultraviolet నుంచి X-rays వరకు simultaneous multi-wavelength astronomy చేయగలదు.
4. XPoSatలోని XSPECT solar coronaను చిత్రీకరించే coronagraph.
పై ప్రకటనల్లో ఎన్ని సరైనవి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Statements 1, 2 and 3 are correct and describe the principal roles of Aditya-L1, POLIX and AstroSat.
• Statement 4 is incorrect because XSPECT is an X-ray spectroscopy and timing instrument on XPoSat; VELC on Aditya-L1 is the coronagraph.
• Therefore exactly three statements are correct.
• Statement 4 is incorrect because XSPECT is an X-ray spectroscopy and timing instrument on XPoSat; VELC on Aditya-L1 is the coronagraph.
• Therefore exactly three statements are correct.
వివరణ:
• 1, 2, 3 ప్రకటనలు Aditya-L1, POLIX, AstroSat ప్రధాన పాత్రలను సరిగ్గా వివరిస్తాయి.
• 4వ ప్రకటన తప్పు; XSPECT XPoSatలోని X-ray spectroscopy and timing పరికరం. Coronagraph అయిన VELC Aditya-L1లో ఉంది.
• అందువల్ల మూడు ప్రకటనలు మాత్రమే సరైనవి.
• 4వ ప్రకటన తప్పు; XSPECT XPoSatలోని X-ray spectroscopy and timing పరికరం. Coronagraph అయిన VELC Aditya-L1లో ఉంది.
• అందువల్ల మూడు ప్రకటనలు మాత్రమే సరైనవి.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. Aditya-L1 studies the Sun; XPoSat focuses on X-ray polarimetry of bright cosmic sources; AstroSat is a multi-wavelength astronomy observatory సమాధానం: A. Aditya-L1 సూర్యుడిని అధ్యయనం చేస్తుంది; XPoSat ప్రకాశవంతమైన ఖగోళ X-ray మూలాల ధ్రువణాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది; AstroSat బహు-తరంగదైర్ఘ్య ఖగోళ పరిశీలనా కేంద్రం
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. It provides a nearly continuous, unobstructed view of the Sun without regular Earth occultations or eclipses సమాధానం: B. భూమి వల్ల తరచుగా అడ్డుపడటం లేదా గ్రహణాలు లేకుండా సూర్యుడిని దాదాపు నిరంతరంగా పరిశీలించగలదు
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: C. It is a three-dimensional periodic halo orbit around the Sun-Earth L1 region, roughly 1.5 million km from Earth సమాధానం: C. ఇది భూమి నుంచి సుమారు 1.5 million km దూరంలోని Sun–Earth L1 ప్రాంతం చుట్టూ ఉండే మూడు-మితీయ periodic halo orbit
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: B. Four remote-sensing payloads for observing the Sun and three in-situ payloads for measuring the local particle, plasma and magnetic environment సమాధానం: B. సూర్యుడిని దూరం నుంచి పరిశీలించే నాలుగు remote-sensing payloads మరియు స్థానిక కణాలు, plasma, అయస్కాంత పరిసరాలను కొలిచే మూడు in-situ payloads
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: D. To observe the faint solar corona close to the bright solar disk and study coronal plasma and Coronal Mass Ejections సమాధానం: D. ప్రకాశవంతమైన సౌర చక్రం సమీపంలోని మసక coronaను పరిశీలించి coronal plasma మరియు Coronal Mass Ejectionsను అధ్యయనం చేయడం
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer || సమాధానం: B. SUIT
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: C. SoLEXS—soft X-ray solar observations; HEL1OS—high-energy/hard X-ray solar observations సమాధానం: C. SoLEXS—soft X-ray సౌర పరిశీలనలు; HEL1OS—high-energy/hard X-ray సౌర పరిశీలనలు
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: B. ASPEX and PAPA analyse solar-wind particles and plasma, while the Magnetometer measures the local interplanetary magnetic field సమాధానం: B. ASPEX, PAPA solar-wind కణాలు మరియు plasmaను విశ్లేషిస్తాయి; Magnetometer స్థానిక అంతర్గ్రహ అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని కొలుస్తుంది
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. They are bursts of plasma and magnetic field from the Sun that can disturb the near-Earth space environment when directed toward Earth సమాధానం: A. సూర్యుడి నుంచి భారీ పరిమాణంలో plasma, అయస్కాంత క్షేత్రం బయటకు వెలువడే ఘటనలు; అవి భూమివైపు వస్తే భూమి సమీప అంతరిక్ష పరిసరాలను ప్రభావితం చేయగలవు
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: D. VELC observations were used to study a Coronal Mass Ejection associated with a solar flare in July 2024 సమాధానం: D. 2024 జూలైలో solar flareతో సంబంధం ఉన్న Coronal Mass Ejectionను అధ్యయనం చేయడానికి VELC పరిశీలనలను ఉపయోగించారు
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: A. The degree and angle of X-ray polarization in the medium X-ray energy band, roughly 8–30 keV సమాధానం: A. సుమారు 8–30 keV medium X-ray పరిధిలో X-ray polarization యొక్క degree మరియు angleను
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: B. It provides X-ray spectroscopy and timing information in the softer X-ray band, complementing POLIX polarization measurements సమాధానం: B. ఇది తక్కువ శక్తి X-ray పరిధిలో spectroscopy మరియు timing సమాచారాన్ని అందించి POLIX polarization కొలతలకు పూరకంగా పనిచేస్తుంది
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. It can provide information about the geometry, magnetic environment and radiation-production mechanisms that may remain ambiguous from intensity spectra alone సమాధానం: A. కేవలం X-ray intensity spectrumతో స్పష్టంగా తెలియని మూల నిర్మాణం, magnetic environment మరియు radiation ఉత్పత్తి విధానాల గురించి అదనపు సమాచారం అందించగలదు
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: B. It operates in a low-inclination low Earth orbit around 650 km and functions as a proposal-driven X-ray astronomy observatory సమాధానం: B. ఇది సుమారు 650 km ఎత్తు, తక్కువ inclination గల low Earth orbitలో పనిచేస్తూ proposal-driven X-ray astronomy observatoryగా ఉపయోగించబడుతోంది
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: A. It can conduct simultaneous multi-wavelength observations of astronomical sources from ultraviolet through X-ray bands using multiple co-aligned instruments సమాధానం: A. అనేక co-aligned పరికరాలతో ultraviolet నుంచి X-ray వరకు విస్తరించిన తరంగదైర్ఘ్యాల్లో ఖగోళ మూలాలను ఒకేసారి పరిశీలించగలదు
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: C. UVIT—ultraviolet imaging; SXT—soft X-ray imaging and spectroscopy సమాధానం: C. UVIT—ultraviolet imaging; SXT—soft X-ray imaging మరియు spectroscopy
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: D. LAXPC provides high-time-resolution X-ray intensity studies; CZTI observes hard X-rays and can measure X-ray polarization; SSM monitors the sky for transient and variable X-ray sources సమాధానం: D. LAXPC అధిక కాల విభేదనతో X-ray intensity మార్పులను అధ్యయనం చేస్తుంది; CZTI hard X-raysను పరిశీలించి X-ray polarizationను కూడా కొలవగలదు; SSM తాత్కాలికంగా ప్రకాశించే మరియు మార్పులు చూపే X-ray మూలాలను పర్యవేక్షిస్తుంది
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. AstroSat completed a decade in orbit in September 2025 and has continued to provide multi-wavelength scientific results beyond its original five-year design life సమాధానం: B. AstroSat 2025 సెప్టెంబర్లో కక్ష్యలో పది సంవత్సరాలు పూర్తి చేసి, అసలు ఐదేళ్ల రూపకల్పన జీవనకాలాన్ని దాటి కూడా multi-wavelength శాస్త్రీయ ఫలితాలను అందిస్తోంది
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. Earth's atmosphere absorbs much of the incoming ultraviolet and X-ray radiation, so space observatories can directly detect bands that are strongly blocked from the ground సమాధానం: C. భూమి వాతావరణం వచ్చే ultraviolet మరియు X-ray వికిరణంలో పెద్ద భాగాన్ని శోషిస్తుంది; అందువల్ల అంతరిక్ష పరిశీలనా కేంద్రాలు భూమి ఉపరితలం నుంచి బలంగా అడ్డుకుపోయే ఈ bandsను నేరుగా గుర్తించగలవు
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: C. Only three సమాధానం: C. మూడు మాత్రమే