విజ్ఞాన శాస్త్రం మరియు సాంకేతిక విజ్ఞానం - టెస్ట్ 31 - రాకెట్ మరియు ప్రయోగ వాహన సాంకేతికత
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
What is the most fundamental principle behind rocket thrust?
రాకెట్లో థ్రస్ట్ (చోదక బలం) ఏర్పడటానికి అత్యంత ప్రాథమిక సూత్రం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Rocket propulsion follows conservation of momentum and Newton's third law.
• Expelling mass in one direction produces thrust in the opposite direction.
• A rocket can therefore produce thrust in vacuum; it does not need surrounding air to push against.
• Expelling mass in one direction produces thrust in the opposite direction.
• A rocket can therefore produce thrust in vacuum; it does not need surrounding air to push against.
వివరణ:
• రాకెట్ చోదక వ్యవస్థ ద్రవ్యవేగ పరిరక్షణ మరియు Newton మూడవ నియమానికి అనుగుణంగా పనిచేస్తుంది.
• ద్రవ్యరాశిని ఒక దిశలో అధిక వేగంతో బయటకు పంపితే రాకెట్పై వ్యతిరేక దిశలో థ్రస్ట్ ఏర్పడుతుంది.
• అందువల్ల రాకెట్ శూన్యంలో కూడా పనిచేయగలదు; చుట్టూ గాలి ఉండటం తప్పనిసరి కాదు.
• ద్రవ్యరాశిని ఒక దిశలో అధిక వేగంతో బయటకు పంపితే రాకెట్పై వ్యతిరేక దిశలో థ్రస్ట్ ఏర్పడుతుంది.
• అందువల్ల రాకెట్ శూన్యంలో కూడా పనిచేయగలదు; చుట్టూ గాలి ఉండటం తప్పనిసరి కాదు.
Question 2
ప్రశ్న 2
What is the main performance benefit of staging in a multi-stage launch vehicle?
బహుళ దశల ప్రయోగ వాహనంలో దశల విభజన వల్ల ప్రధాన పనితీరు ప్రయోజనం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Staging discards propulsion hardware and structure that are no longer useful after their propellant is spent.
• The remaining stages then need to accelerate less inert mass.
• This improves launch performance but does not by itself determine the final orbit.
• The remaining stages then need to accelerate less inert mass.
• This improves launch performance but does not by itself determine the final orbit.
వివరణ:
• ఒక దశలోని చోదక పదార్థం పూర్తయిన తరువాత ఇక అవసరం లేని నిర్మాణం, చోదక పరికరాలను విడిచిపెట్టవచ్చు.
• దీంతో మిగిలిన దశలు తక్కువ నిష్క్రియ ద్రవ్యరాశిని వేగవంతం చేయాల్సి వస్తుంది.
• ఇది పనితీరును మెరుగుపరుస్తుంది; కానీ తుది కక్ష్యను ఒక్కటే నిర్ణయించదు.
• దీంతో మిగిలిన దశలు తక్కువ నిష్క్రియ ద్రవ్యరాశిని వేగవంతం చేయాల్సి వస్తుంది.
• ఇది పనితీరును మెరుగుపరుస్తుంది; కానీ తుది కక్ష్యను ఒక్కటే నిర్ణయించదు.
Question 3
ప్రశ్న 3
In launch-vehicle terminology, what is the payload?
ప్రయోగ వాహన పదజాలంలో పేలోడ్ అంటే ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The payload is the useful mission item transported by the launch vehicle.
• It can be a satellite, scientific spacecraft, cargo or crew module.
• Payload capability depends strongly on the destination orbit and mission energy requirement.
• It can be a satellite, scientific spacecraft, cargo or crew module.
• Payload capability depends strongly on the destination orbit and mission energy requirement.
వివరణ:
• పేలోడ్ అనేది ప్రయోగ వాహనం తీసుకెళ్లే ఉపయోగకర మిషన్ భాగం.
• అది ఉపగ్రహం, శాస్త్రీయ అంతరిక్ష నౌక, సరుకు లేదా సిబ్బంది మాడ్యూల్ కావచ్చు.
• పేలోడ్ సామర్థ్యం లక్ష్య కక్ష్య మరియు మిషన్కు అవసరమైన శక్తిని బట్టి మారుతుంది.
• అది ఉపగ్రహం, శాస్త్రీయ అంతరిక్ష నౌక, సరుకు లేదా సిబ్బంది మాడ్యూల్ కావచ్చు.
• పేలోడ్ సామర్థ్యం లక్ష్య కక్ష్య మరియు మిషన్కు అవసరమైన శక్తిని బట్టి మారుతుంది.
Question 4
ప్రశ్న 4
Which statement most accurately distinguishes solid and liquid rocket propulsion at a competitive-exam level?
పోటీ పరీక్ష స్థాయిలో ఘన మరియు ద్రవ రాకెట్ చోదక వ్యవస్థల మధ్య తేడాను అత్యంత సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Solid motors contain a solid propellant grain and are mechanically comparatively simple.
• Liquid engines store propellants in tanks and feed them to the engine.
• Some liquid-engine designs permit shutdown, throttling or restart, giving greater control.
• Liquid engines store propellants in tanks and feed them to the engine.
• Some liquid-engine designs permit shutdown, throttling or restart, giving greater control.
వివరణ:
• ఘన మోటార్లలో చోదక పదార్థం ఘన రూపంలో మోటార్లోనే ఉంటుంది; నిర్మాణపరంగా అవి సాధారణంగా సరళమైనవి.
• ద్రవ ఇంజిన్లలో చోదక పదార్థాలను ట్యాంకుల్లో ఉంచి ఇంజిన్కు సరఫరా చేస్తారు.
• కొన్ని ద్రవ ఇంజిన్ రూపకల్పనల్లో ఆపివేత, థ్రస్ట్ నియంత్రణ లేదా పునఃప్రారంభం సాధ్యమవుతుంది.
• ద్రవ ఇంజిన్లలో చోదక పదార్థాలను ట్యాంకుల్లో ఉంచి ఇంజిన్కు సరఫరా చేస్తారు.
• కొన్ని ద్రవ ఇంజిన్ రూపకల్పనల్లో ఆపివేత, థ్రస్ట్ నియంత్రణ లేదా పునఃప్రారంభం సాధ్యమవుతుంది.
Question 5
ప్రశ్న 5
Which statement about a conventional solid rocket motor after ignition is generally correct?
సాధారణ ఘన రాకెట్ మోటార్ను మండించిన తరువాత సాధారణంగా ఏమి జరుగుతుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Conventional solid motors generally continue burning after ignition until the designed propellant grain is consumed.
• Their burn characteristics are largely determined before flight by the motor and grain design.
• This simplicity is useful for boosters, but controllability is more limited than in many liquid systems.
• Their burn characteristics are largely determined before flight by the motor and grain design.
• This simplicity is useful for boosters, but controllability is more limited than in many liquid systems.
వివరణ:
• సాధారణ ఘన మోటార్లు మండించిన తరువాత రూపొందించిన చోదక పదార్థం పూర్తయ్యే వరకు సాధారణంగా దహనం కొనసాగిస్తాయి.
• వాటి దహన లక్షణాలు ప్రయాణానికి ముందే మోటార్, చోదక పదార్థ ఆకృతి ద్వారా ప్రధానంగా నిర్ణయించబడతాయి.
• ఈ సరళత బూస్టర్లకు ఉపయోగకరమైనప్పటికీ నియంత్రణ సామర్థ్యం అనేక ద్రవ వ్యవస్థలకంటే పరిమితంగా ఉంటుంది.
• వాటి దహన లక్షణాలు ప్రయాణానికి ముందే మోటార్, చోదక పదార్థ ఆకృతి ద్వారా ప్రధానంగా నిర్ణయించబడతాయి.
• ఈ సరళత బూస్టర్లకు ఉపయోగకరమైనప్పటికీ నియంత్రణ సామర్థ్యం అనేక ద్రవ వ్యవస్థలకంటే పరిమితంగా ఉంటుంది.
Question 6
ప్రశ్న 6
Which statement best describes cryogenic rocket propulsion?
క్రయోజెనిక్ రాకెట్ చోదక వ్యవస్థను అత్యంత సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Cryogenic propulsion uses propellants that must be stored at extremely low temperatures.
• LOX and LH2 are a well-known cryogenic combination used in high-performance rocket stages.
• Cryogenic describes the propellant-storage condition, not a cold combustion process.
• LOX and LH2 are a well-known cryogenic combination used in high-performance rocket stages.
• Cryogenic describes the propellant-storage condition, not a cold combustion process.
వివరణ:
• క్రయోజెనిక్ చోదక వ్యవస్థలో అత్యంత తక్కువ ఉష్ణోగ్రతల్లో నిల్వ చేయాల్సిన చోదక పదార్థాలను ఉపయోగిస్తారు.
• LOX మరియు LH2 అధిక పనితీరు గల రాకెట్ దశల్లో ఉపయోగించే ప్రసిద్ధ క్రయోజెనిక్ కలయిక.
• 'Cryogenic' అనే పదం చోదక పదార్థాల నిల్వ పరిస్థితిని సూచిస్తుంది; దహనం చల్లగా జరుగుతుందని కాదు.
• LOX మరియు LH2 అధిక పనితీరు గల రాకెట్ దశల్లో ఉపయోగించే ప్రసిద్ధ క్రయోజెనిక్ కలయిక.
• 'Cryogenic' అనే పదం చోదక పదార్థాల నిల్వ పరిస్థితిని సూచిస్తుంది; దహనం చల్లగా జరుగుతుందని కాదు.
Question 7
ప్రశ్న 7
Why are cryogenic upper stages valuable in launch vehicles despite their complexity?
క్రయోజెనిక్ ఎగువ దశలు క్లిష్టమైనవైనా ప్రయోగ వాహనాల్లో ఎందుకు విలువైనవి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Cryogenic LOX/LH2 propulsion can provide high specific impulse.
• Efficient upper-stage propulsion can improve payload capability and orbital-injection performance.
• This benefit comes with substantial low-temperature storage and handling complexity.
• Efficient upper-stage propulsion can improve payload capability and orbital-injection performance.
• This benefit comes with substantial low-temperature storage and handling complexity.
వివరణ:
• క్రయోజెనిక్ LOX/LH2 చోదక వ్యవస్థ అధిక నిర్దిష్ట ఆవేశాన్ని అందించగలదు.
• సమర్థవంతమైన ఎగువ దశ పేలోడ్ సామర్థ్యం మరియు కక్ష్య ప్రవేశ పనితీరును మెరుగుపరచగలదు.
• అయితే అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతల్లో నిల్వ, నిర్వహణకు సంబంధించిన క్లిష్టత ఎక్కువగా ఉంటుంది.
• సమర్థవంతమైన ఎగువ దశ పేలోడ్ సామర్థ్యం మరియు కక్ష్య ప్రవేశ పనితీరును మెరుగుపరచగలదు.
• అయితే అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతల్లో నిల్వ, నిర్వహణకు సంబంధించిన క్లిష్టత ఎక్కువగా ఉంటుంది.
Question 8
ప్రశ్న 8
Which description best matches the semi-cryogenic propulsion concept being developed by ISRO?
ISRO అభివృద్ధి చేస్తున్న సెమీ-క్రయోజెనిక్ చోదక వ్యవస్థ భావనకు సరైన వివరణ ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• ISRO's semi-cryogenic programme uses liquid oxygen with purified kerosene known as 'isrosene'.
• The oxidiser is cryogenic while the hydrocarbon fuel is not stored at liquid-hydrogen-like temperature.
• The technology is being developed for future higher-performance launch stages.
• The oxidiser is cryogenic while the hydrocarbon fuel is not stored at liquid-hydrogen-like temperature.
• The technology is being developed for future higher-performance launch stages.
వివరణ:
• ISRO సెమీ-క్రయోజెనిక్ కార్యక్రమంలో ద్రవ ఆక్సిజన్తో శుద్ధి చేసిన కిరోసిన్ ('isrosene')ను ఉపయోగిస్తున్నారు.
• ఆక్సిడైజర్ క్రయోజెనిక్ స్థితిలో ఉంటుంది; హైడ్రోకార్బన్ ఇంధనాన్ని ద్రవ హైడ్రోజన్లా అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతలో నిల్వ చేయాల్సిన అవసరం లేదు.
• ఈ సాంకేతికతను భవిష్యత్ అధిక పనితీరు గల ప్రయోగ దశల కోసం అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
• ఆక్సిడైజర్ క్రయోజెనిక్ స్థితిలో ఉంటుంది; హైడ్రోకార్బన్ ఇంధనాన్ని ద్రవ హైడ్రోజన్లా అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రతలో నిల్వ చేయాల్సిన అవసరం లేదు.
• ఈ సాంకేతికతను భవిష్యత్ అధిక పనితీరు గల ప్రయోగ దశల కోసం అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
Question 9
ప్రశ్న 9
Which statement correctly describes ISRO's LVM3 propulsion configuration?
ISRO LVM3 చోదక దశల అమరికను సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• LVM3 uses two S200 solid strap-on boosters, the L110 liquid core stage and the C25 cryogenic upper stage.
• The configuration combines different propulsion technologies for different phases of ascent.
• Not every launch vehicle uses the same mixture of propulsion types.
• The configuration combines different propulsion technologies for different phases of ascent.
• Not every launch vehicle uses the same mixture of propulsion types.
వివరణ:
• LVM3లో రెండు S200 ఘన బూస్టర్లు, L110 ద్రవ కేంద్ర దశ మరియు C25 క్రయోజెనిక్ ఎగువ దశ ఉంటాయి.
• ఆరోహణలోని వేర్వేరు దశల అవసరాలకు వేర్వేరు చోదక సాంకేతికతలను ఈ అమరిక కలిపి ఉపయోగిస్తుంది.
• ప్రతి ప్రయోగ వాహనం ఇదే రకమైన చోదక అమరికను ఉపయోగించాల్సిన అవసరం లేదు.
• ఆరోహణలోని వేర్వేరు దశల అవసరాలకు వేర్వేరు చోదక సాంకేతికతలను ఈ అమరిక కలిపి ఉపయోగిస్తుంది.
• ప్రతి ప్రయోగ వాహనం ఇదే రకమైన చోదక అమరికను ఉపయోగించాల్సిన అవసరం లేదు.
Question 10
ప్రశ్న 10
What is a major role of an upper stage after the lower stages have completed their work?
దిగువ దశలు పని పూర్తిచేసిన తరువాత ఎగువ దశ యొక్క ముఖ్యమైన పాత్ర ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Upper stages continue accelerating the payload after lower stages separate.
• They often provide the velocity and trajectory required for orbital insertion or transfer orbits.
• Accurate upper-stage guidance and propulsion are important for precise payload injection.
• They often provide the velocity and trajectory required for orbital insertion or transfer orbits.
• Accurate upper-stage guidance and propulsion are important for precise payload injection.
వివరణ:
• దిగువ దశలు విడిపోయిన తరువాత ఎగువ దశ పేలోడ్ను మరింత వేగవంతం చేస్తుంది.
• అవసరమైన కక్ష్య ప్రవేశం లేదా transfer orbit కోసం కావాల్సిన వేగం, పథాన్ని అందించడంలో ఇది కీలకం.
• ఖచ్చితమైన పేలోడ్ ప్రవేశపెట్టడానికి ఎగువ దశ మార్గనిర్దేశం, చోదక నియంత్రణ ముఖ్యమైనవి.
• అవసరమైన కక్ష్య ప్రవేశం లేదా transfer orbit కోసం కావాల్సిన వేగం, పథాన్ని అందించడంలో ఇది కీలకం.
• ఖచ్చితమైన పేలోడ్ ప్రవేశపెట్టడానికి ఎగువ దశ మార్గనిర్దేశం, చోదక నియంత్రణ ముఖ్యమైనవి.
Question 11
ప్రశ్న 11
Which statement about achieving Earth orbit is most accurate?
భూమి కక్ష్యను సాధించడం గురించి అత్యంత సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Orbit requires sufficient tangential velocity, not merely altitude.
• An orbiting spacecraft is continuously falling under gravity while moving sideways fast enough to keep missing Earth.
• A spacecraft can remain gravitationally bound to Earth and still be in orbit.
• An orbiting spacecraft is continuously falling under gravity while moving sideways fast enough to keep missing Earth.
• A spacecraft can remain gravitationally bound to Earth and still be in orbit.
వివరణ:
• కక్ష్యకు ఎత్తు మాత్రమే సరిపోదు; తగిన స్పర్శరేఖీయ వేగం అవసరం.
• కక్ష్యలో ఉన్న అంతరిక్ష నౌక గురుత్వాకర్షణ వల్ల భూమి వైపు పడుతూనే, తగిన అడ్డదిశ వేగం వల్ల భూమి చుట్టూ కొనసాగుతుంది.
• అంతరిక్ష నౌక భూమి గురుత్వాకర్షణకు బంధితంగానే ఉండి కక్ష్యలో తిరగగలదు.
• కక్ష్యలో ఉన్న అంతరిక్ష నౌక గురుత్వాకర్షణ వల్ల భూమి వైపు పడుతూనే, తగిన అడ్డదిశ వేగం వల్ల భూమి చుట్టూ కొనసాగుతుంది.
• అంతరిక్ష నౌక భూమి గురుత్వాకర్షణకు బంధితంగానే ఉండి కక్ష్యలో తిరగగలదు.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which statement correctly distinguishes orbital insertion from escape from Earth?
కక్ష్య ప్రవేశం మరియు భూమి గురుత్వ బంధం నుంచి ఎస్కేప్ మధ్య తేడాను సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• An Earth orbit is a gravitationally bound trajectory.
• An escape trajectory has sufficient orbital energy to leave Earth's gravitationally bound regime if no later manoeuvre changes the path.
• Launch vehicles therefore provide the velocity and direction required by the particular mission.
• An escape trajectory has sufficient orbital energy to leave Earth's gravitationally bound regime if no later manoeuvre changes the path.
• Launch vehicles therefore provide the velocity and direction required by the particular mission.
వివరణ:
• భూమి కక్ష్య అనేది గురుత్వాకర్షణకు బంధిత పథం.
• ఎస్కేప్ పథానికి తరువాత దిశ మార్చే manoeuvre లేకుంటే భూమి గురుత్వ బంధం నుంచి బయటకు వెళ్లేందుకు తగిన కక్ష్య శక్తి ఉంటుంది.
• కాబట్టి ప్రయోగ వాహనం మిషన్కు అవసరమైన వేగం, దిశను అందిస్తుంది.
• ఎస్కేప్ పథానికి తరువాత దిశ మార్చే manoeuvre లేకుంటే భూమి గురుత్వ బంధం నుంచి బయటకు వెళ్లేందుకు తగిన కక్ష్య శక్తి ఉంటుంది.
• కాబట్టి ప్రయోగ వాహనం మిషన్కు అవసరమైన వేగం, దిశను అందిస్తుంది.
Question 13
ప్రశ్న 13
What is the purpose of the Crew Escape System on India's human-rated LVM3 for Gaganyaan?
గగనయాన్ కోసం మానవ ప్రయాణానికి ప్రమాణీకరించిన LVM3లో Crew Escape System యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Gaganyaan's Crew Escape System is designed to move the Crew Module and crew away from the launch vehicle during certain emergencies.
• It can be relevant at the launch pad or during ascent.
• It is a crew-safety subsystem, not the vehicle's normal orbital-propulsion system.
• It can be relevant at the launch pad or during ascent.
• It is a crew-safety subsystem, not the vehicle's normal orbital-propulsion system.
వివరణ:
• గగనయాన్ Crew Escape System కొన్ని అత్యవసర పరిస్థితుల్లో Crew Module మరియు సిబ్బందిని ప్రయోగ వాహనం నుంచి సురక్షిత దూరానికి తీసుకెళ్లేందుకు రూపొందించబడింది.
• ఇది ప్రయోగ వేదిక వద్ద లేదా ఆరోహణ సమయంలో అవసరమవచ్చు.
• ఇది సిబ్బంది భద్రత కోసం ఉన్న ఉపవ్యవస్థ; సాధారణ కక్ష్య చోదక వ్యవస్థ కాదు.
• ఇది ప్రయోగ వేదిక వద్ద లేదా ఆరోహణ సమయంలో అవసరమవచ్చు.
• ఇది సిబ్బంది భద్రత కోసం ఉన్న ఉపవ్యవస్థ; సాధారణ కక్ష్య చోదక వ్యవస్థ కాదు.
Question 14
ప్రశ్న 14
Which statement correctly distinguishes an expendable launch vehicle from a reusable launch system?
ఒక్కసారి వినియోగించే ప్రయోగ వాహనం మరియు పునర్వినియోగ ప్రయోగ వ్యవస్థ మధ్య తేడాను సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Expendable launch vehicles use major stages or components only once.
• Reusable systems recover selected hardware so it can be inspected, refurbished and flown again.
• Reusability still requires recovery, maintenance and operational infrastructure.
• Reusable systems recover selected hardware so it can be inspected, refurbished and flown again.
• Reusability still requires recovery, maintenance and operational infrastructure.
వివరణ:
• ఒక్కసారి వినియోగించే ప్రయోగ వాహనాల్లో ప్రధాన దశలు లేదా భాగాలను సాధారణంగా ఒక్క ప్రయాణానికే ఉపయోగిస్తారు.
• పునర్వినియోగ వ్యవస్థల్లో ఎంపిక చేసిన హార్డ్వేర్ను తిరిగి పొందించి తనిఖీ, పునరుద్ధరణ తరువాత మళ్లీ ఉపయోగిస్తారు.
• పునర్వినియోగానికి తిరిగి పొందే వ్యవస్థలు, నిర్వహణ మరియు భూ మౌలిక సదుపాయాలు ఇంకా అవసరం.
• పునర్వినియోగ వ్యవస్థల్లో ఎంపిక చేసిన హార్డ్వేర్ను తిరిగి పొందించి తనిఖీ, పునరుద్ధరణ తరువాత మళ్లీ ఉపయోగిస్తారు.
• పునర్వినియోగానికి తిరిగి పొందే వ్యవస్థలు, నిర్వహణ మరియు భూ మౌలిక సదుపాయాలు ఇంకా అవసరం.
Question 15
ప్రశ్న 15
What did ISRO's RLV-LEX series demonstrate by the completion of LEX-03 in June 2024?
2024 జూన్లో LEX-03 పూర్తయ్యే నాటికి ISRO RLV-LEX శ్రేణి ప్రధానంగా ఏమి ప్రదర్శించింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• RLV-LEX-01, LEX-02 and LEX-03 were landing experiments using ISRO's winged Pushpak test vehicle.
• LEX-03 re-demonstrated autonomous corrections, approach and precise runway landing under challenging conditions.
• These were reusable-landing technology demonstrations, not complete orbital reusable-launch missions.
• LEX-03 re-demonstrated autonomous corrections, approach and precise runway landing under challenging conditions.
• These were reusable-landing technology demonstrations, not complete orbital reusable-launch missions.
వివరణ:
• RLV-LEX-01, LEX-02, LEX-03లు ISRO రెక్కలుగల Pushpak పరీక్ష వాహనంతో చేసిన అవతరణ ప్రయోగాలు.
• LEX-03 క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో స్వయంచాలక మార్గ సవరణలు, రన్వే చేరిక, ఖచ్చిత అవతరణను మళ్లీ ప్రదర్శించింది.
• ఇవి పునర్వినియోగ అవతరణ సాంకేతిక ప్రదర్శనలు; సంపూర్ణ కక్ష్య పునర్వినియోగ ప్రయోగ మిషన్లు కావు.
• LEX-03 క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో స్వయంచాలక మార్గ సవరణలు, రన్వే చేరిక, ఖచ్చిత అవతరణను మళ్లీ ప్రదర్శించింది.
• ఇవి పునర్వినియోగ అవతరణ సాంకేతిక ప్రదర్శనలు; సంపూర్ణ కక్ష్య పునర్వినియోగ ప్రయోగ మిషన్లు కావు.
Question 16
ప్రశ్న 16
For an eastward launch to a low-inclination orbit, why can a launch site closer to the equator offer a performance advantage?
తక్కువ inclination గల కక్ష్యకు తూర్పుదిశగా ప్రయోగించేటప్పుడు భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా ఉన్న ప్రయోగ కేంద్రం ఎందుకు పనితీరు ప్రయోజనం ఇవ్వగలదు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Earth's surface rotational speed is greatest near the equator.
• An eastward launch can benefit from part of this existing eastward velocity.
• The advantage depends on the target orbit and is not automatically best for every polar or high-inclination mission.
• An eastward launch can benefit from part of this existing eastward velocity.
• The advantage depends on the target orbit and is not automatically best for every polar or high-inclination mission.
వివరణ:
• భూమి ఉపరితల భ్రమణ వేగం భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా అత్యధికంగా ఉంటుంది.
• తూర్పుదిశ ప్రయోగంలో ఈ ఇప్పటికే ఉన్న తూర్పుదిశ వేగంలో కొంత భాగం ప్రయోగ వాహనానికి ఉపయోగపడుతుంది.
• ఈ ప్రయోజనం లక్ష్య కక్ష్యను బట్టి మారుతుంది; ప్రతి polar లేదా అధిక inclination మిషన్కు ఇదే ఉత్తమ ఎంపిక కాదు.
• తూర్పుదిశ ప్రయోగంలో ఈ ఇప్పటికే ఉన్న తూర్పుదిశ వేగంలో కొంత భాగం ప్రయోగ వాహనానికి ఉపయోగపడుతుంది.
• ఈ ప్రయోజనం లక్ష్య కక్ష్యను బట్టి మారుతుంది; ప్రతి polar లేదా అధిక inclination మిషన్కు ఇదే ఉత్తమ ఎంపిక కాదు.
Question 17
ప్రశ్న 17
Besides performance, which is an important safety consideration in selecting a launch site and trajectory?
పనితీరుతో పాటు ప్రయోగ కేంద్రం మరియు పథం ఎంపికలో ముఖ్యమైన భద్రతా అంశం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Launch corridors should minimise risk to populated areas from falling hardware or accidents.
• Abort scenarios and debris paths are important safety considerations.
• Geography, weather, target inclination, infrastructure and public safety all affect launch-site suitability.
• Abort scenarios and debris paths are important safety considerations.
• Geography, weather, target inclination, infrastructure and public safety all affect launch-site suitability.
వివరణ:
• పడిపోయే భాగాలు లేదా ప్రమాదాల వల్ల జనావాస ప్రాంతాలకు ముప్పు తగ్గేలా ప్రయోగ పథాన్ని ఎంచుకోవాలి.
• అత్యవసర విరమణ పరిస్థితులు, ప్రమాద అవశేషాలు వెళ్లే మార్గాలను కూడా పరిగణించాలి.
• భౌగోళిక స్థానం, వాతావరణం, లక్ష్య కక్ష్య inclination, మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రజా భద్రత—all ప్రయోగ కేంద్ర ఎంపికపై ప్రభావం చూపుతాయి.
• అత్యవసర విరమణ పరిస్థితులు, ప్రమాద అవశేషాలు వెళ్లే మార్గాలను కూడా పరిగణించాలి.
• భౌగోళిక స్థానం, వాతావరణం, లక్ష్య కక్ష్య inclination, మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రజా భద్రత—all ప్రయోగ కేంద్ర ఎంపికపై ప్రభావం చూపుతాయి.
Question 18
ప్రశ్న 18
Which statement correctly reflects the current status of ISRO's semi-cryogenic engine programme after the June 2026 test?
2026 జూన్ పరీక్ష తరువాత ISRO సెమీ-క్రయోజెనిక్ ఇంజిన్ కార్యక్రమం ప్రస్తుత స్థితిని సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• ISRO conducted a successful higher-thrust hot test of the Semi-Cryogenic Engine Power Head Test Article in June 2026.
• The SC120 stage with the SE2000-class engine is being developed as a future replacement for LVM3's L110 core stage.
• It remains a development programme rather than the operational core stage of current LVM3 missions.
• The SC120 stage with the SE2000-class engine is being developed as a future replacement for LVM3's L110 core stage.
• It remains a development programme rather than the operational core stage of current LVM3 missions.
వివరణ:
• ISRO 2026 జూన్లో Semi-Cryogenic Engine Power Head Test Articleను అధిక థ్రస్ట్ స్థాయిలో విజయవంతంగా దహన పరీక్ష చేసింది.
• SE2000 తరగతి ఇంజిన్తో SC120 దశను LVM3లోని L110 కేంద్ర దశకు భవిష్యత్ ప్రత్యామ్నాయంగా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
• ఇది ఇంకా అభివృద్ధి కార్యక్రమమే; ప్రస్తుత LVM3 మిషన్లలో పనిచేస్తున్న కేంద్ర దశ కాదు.
• SE2000 తరగతి ఇంజిన్తో SC120 దశను LVM3లోని L110 కేంద్ర దశకు భవిష్యత్ ప్రత్యామ్నాయంగా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
• ఇది ఇంకా అభివృద్ధి కార్యక్రమమే; ప్రస్తుత LVM3 మిషన్లలో పనిచేస్తున్న కేంద్ర దశ కాదు.
Question 19
ప్రశ్న 19
Which statement correctly reflects the role of ISRO's CE20 engine in LVM3 as of September 2026?
2026 సెప్టెంబర్ నాటికి LVM3లో ISRO CE20 ఇంజిన్ పాత్రను సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• CE20 is ISRO's indigenous cryogenic engine used on the LVM3 upper stage.
• ISRO successfully conducted CE20 flight-acceptance testing in September 2026 for the upcoming LVM3-M7 mission.
• This operational cryogenic system is distinct from the semi-cryogenic programme that remains under development.
• ISRO successfully conducted CE20 flight-acceptance testing in September 2026 for the upcoming LVM3-M7 mission.
• This operational cryogenic system is distinct from the semi-cryogenic programme that remains under development.
వివరణ:
• CE20 అనేది LVM3 ఎగువ దశలో ఉపయోగించే ISRO స్వదేశీ క్రయోజెనిక్ ఇంజిన్.
• రాబోయే LVM3-M7 మిషన్ కోసం CE20 flight-acceptance పరీక్షను 2026 సెప్టెంబర్లో విజయవంతంగా నిర్వహించారు.
• ప్రస్తుతం పనిచేస్తున్న ఈ క్రయోజెనిక్ వ్యవస్థను ఇంకా అభివృద్ధిలో ఉన్న సెమీ-క్రయోజెనిక్ కార్యక్రమంతో కలపకూడదు.
• రాబోయే LVM3-M7 మిషన్ కోసం CE20 flight-acceptance పరీక్షను 2026 సెప్టెంబర్లో విజయవంతంగా నిర్వహించారు.
• ప్రస్తుతం పనిచేస్తున్న ఈ క్రయోజెనిక్ వ్యవస్థను ఇంకా అభివృద్ధిలో ఉన్న సెమీ-క్రయోజెనిక్ కార్యక్రమంతో కలపకూడదు.
Question 20
ప్రశ్న 20
Consider the following statements:
1. Rocket thrust can be produced in vacuum because it results from momentum exchange with expelled mass rather than pushing against surrounding air.
2. Conventional solid motors are generally easier to shut down and restart repeatedly than liquid engines.
3. Cryogenic propulsion can offer high specific impulse but introduces low-temperature storage and handling complexity.
4. ISRO's RLV-LEX experiments demonstrated autonomous landing technology but did not constitute a complete orbital reusable-launch mission.
How many of the statements given above are correct?
1. Rocket thrust can be produced in vacuum because it results from momentum exchange with expelled mass rather than pushing against surrounding air.
2. Conventional solid motors are generally easier to shut down and restart repeatedly than liquid engines.
3. Cryogenic propulsion can offer high specific impulse but introduces low-temperature storage and handling complexity.
4. ISRO's RLV-LEX experiments demonstrated autonomous landing technology but did not constitute a complete orbital reusable-launch mission.
How many of the statements given above are correct?
క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. రాకెట్ థ్రస్ట్ చుట్టూ ఉన్న గాలిని తోసడం వల్ల కాకుండా బయటకు పంపిన ద్రవ్యరాశితో ద్రవ్యవేగ మార్పిడి వల్ల వస్తుంది; అందువల్ల శూన్యంలో కూడా థ్రస్ట్ సాధ్యమే.
2. సాధారణ ఘన మోటార్లను ద్రవ ఇంజిన్లకంటే పలుమార్లు ఆపి పునఃప్రారంభించడం సాధారణంగా సులభం.
3. క్రయోజెనిక్ చోదక వ్యవస్థ అధిక నిర్దిష్ట ఆవేశాన్ని అందించగలదు; కానీ అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత నిల్వ, నిర్వహణ క్లిష్టతను కలిగిస్తుంది.
4. ISRO RLV-LEX ప్రయోగాలు స్వయంచాలక అవతరణ సాంకేతికతను ప్రదర్శించాయి; అవి సంపూర్ణ కక్ష్య పునర్వినియోగ ప్రయోగ మిషన్ కావు.
పై ప్రకటనల్లో ఎన్ని సరైనవి?
1. రాకెట్ థ్రస్ట్ చుట్టూ ఉన్న గాలిని తోసడం వల్ల కాకుండా బయటకు పంపిన ద్రవ్యరాశితో ద్రవ్యవేగ మార్పిడి వల్ల వస్తుంది; అందువల్ల శూన్యంలో కూడా థ్రస్ట్ సాధ్యమే.
2. సాధారణ ఘన మోటార్లను ద్రవ ఇంజిన్లకంటే పలుమార్లు ఆపి పునఃప్రారంభించడం సాధారణంగా సులభం.
3. క్రయోజెనిక్ చోదక వ్యవస్థ అధిక నిర్దిష్ట ఆవేశాన్ని అందించగలదు; కానీ అత్యల్ప ఉష్ణోగ్రత నిల్వ, నిర్వహణ క్లిష్టతను కలిగిస్తుంది.
4. ISRO RLV-LEX ప్రయోగాలు స్వయంచాలక అవతరణ సాంకేతికతను ప్రదర్శించాయి; అవి సంపూర్ణ కక్ష్య పునర్వినియోగ ప్రయోగ మిషన్ కావు.
పై ప్రకటనల్లో ఎన్ని సరైనవి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Statements 1, 3 and 4 are correct: rockets can thrust in vacuum, cryogenic propulsion combines efficiency with complexity, and RLV-LEX demonstrated landing technology.
• Statement 2 is incorrect because conventional solid motors generally continue burning after ignition, while some liquid systems permit shutdown, throttling or restart.
• Therefore exactly three statements are correct.
• Statement 2 is incorrect because conventional solid motors generally continue burning after ignition, while some liquid systems permit shutdown, throttling or restart.
• Therefore exactly three statements are correct.
వివరణ:
• 1, 3, 4 ప్రకటనలు సరైనవి: రాకెట్లు శూన్యంలో థ్రస్ట్ ఉత్పత్తి చేయగలవు; క్రయోజెనిక్ చోదక వ్యవస్థ అధిక సామర్థ్యంతో పాటు క్లిష్టత కలిగి ఉంటుంది; RLV-LEX అవతరణ సాంకేతికతను ప్రదర్శించింది.
• సాధారణ ఘన మోటార్లు మండించిన తరువాత దహనం కొనసాగుతాయి; కొన్ని ద్రవ వ్యవస్థల్లో రూపకల్పనను బట్టి ఆపివేత, థ్రస్ట్ నియంత్రణ, పునఃప్రారంభం సాధ్యమవుతుంది. కాబట్టి 2వ ప్రకటన తప్పు.
• అందువల్ల మూడు ప్రకటనలు మాత్రమే సరైనవి.
• సాధారణ ఘన మోటార్లు మండించిన తరువాత దహనం కొనసాగుతాయి; కొన్ని ద్రవ వ్యవస్థల్లో రూపకల్పనను బట్టి ఆపివేత, థ్రస్ట్ నియంత్రణ, పునఃప్రారంభం సాధ్యమవుతుంది. కాబట్టి 2వ ప్రకటన తప్పు.
• అందువల్ల మూడు ప్రకటనలు మాత్రమే సరైనవి.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. The rocket accelerates exhaust in one direction and experiences a force in the opposite direction సమాధానం: A. రాకెట్ ఒక దిశలో వాయువులను అధిక వేగంతో బయటకు పంపితే, దానికి వ్యతిరేక దిశలో బలం ఏర్పడుతుంది
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. It allows spent tanks, engines and structure to be discarded so later stages need not accelerate unnecessary dead mass సమాధానం: B. పని ముగిసిన ట్యాంకులు, ఇంజిన్లు, నిర్మాణ భాగాలను విడిచిపెట్టడం వల్ల తరువాతి దశలు అవసరం లేని నిష్క్రియ ద్రవ్యరాశిని మోయాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: B. The useful spacecraft, satellite, crewed module or other mission item that the launch vehicle is intended to carry సమాధానం: B. ప్రయోగ వాహనం అంతరిక్షానికి తీసుకెళ్లాల్సిన ఉపయోగకర ఉపగ్రహం, అంతరిక్ష నౌక, సిబ్బంది మాడ్యూల్ లేదా ఇతర మిషన్ భాగం
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: A. Solid motors are generally simpler and store propellant within the motor, while liquid engines feed liquid propellants from tanks and can offer greater operational control depending on design సమాధానం: A. ఘన మోటార్లు సాధారణంగా సరళ నిర్మాణం కలిగి చోదక పదార్థాన్ని మోటార్లోనే ఉంచుతాయి; ద్రవ ఇంజిన్లు ట్యాంకుల నుంచి ద్రవ చోదక పదార్థాలను సరఫరా చేసి రూపకల్పనను బట్టి ఎక్కువ నియంత్రణను అందించగలవు
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: B. Once ignited, it normally continues burning until the designed propellant grain is consumed సమాధానం: B. ఒక్కసారి మండించిన తరువాత సాధారణంగా రూపొందించిన ఘన చోదక పదార్థం పూర్తయ్యే వరకు దహనం కొనసాగుతుంది
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: A. It uses propellants stored at extremely low temperatures, such as liquid oxygen and liquid hydrogen in a common high-performance combination సమాధానం: A. అత్యంత తక్కువ ఉష్ణోగ్రతల్లో నిల్వ చేయాల్సిన చోదక పదార్థాలను ఉపయోగిస్తుంది; ద్రవ ఆక్సిజన్ (LOX) మరియు ద్రవ హైడ్రోజన్ (LH2) ఒక ప్రసిద్ధ కలయిక
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: A. They can provide high propulsive efficiency, which can improve payload performance for demanding orbital missions సమాధానం: A. అధిక చోదక సామర్థ్యం అందించి అధిక శక్తి అవసరమయ్యే కక్ష్య మిషన్లలో పేలోడ్ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచగలవు
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: A. A system using a cryogenic oxidiser such as liquid oxygen with a hydrocarbon fuel such as refined kerosene సమాధానం: A. ద్రవ ఆక్సిజన్ (LOX) వంటి క్రయోజెనిక్ ఆక్సిడైజర్తో శుద్ధి చేసిన కిరోసిన్ వంటి హైడ్రోకార్బన్ ఇంధనాన్ని ఉపయోగించే చోదక వ్యవస్థ
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. Two S200 solid boosters, an L110 liquid core stage and a C25 cryogenic upper stage సమాధానం: A. రెండు S200 ఘన బూస్టర్లు, L110 ద్రవ కేంద్ర దశ మరియు C25 క్రయోజెనిక్ ఎగువ దశ
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: A. To provide additional velocity and precise orbital injection for the payload సమాధానం: A. పేలోడ్కు అదనపు వేగం అందించి అవసరమైన కక్ష్యలో ఖచ్చితంగా ప్రవేశపెట్టడంలో సహాయపడడం
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: B. An orbital launch must provide substantial sideways or tangential velocity so the spacecraft continually falls around Earth rather than simply falling back down సమాధానం: B. అంతరిక్ష నౌక భూమి వైపు పడుతూనే భూమి చుట్టూ కొనసాగేందుకు ప్రయోగ వాహనం తగిన అడ్డదిశ లేదా స్పర్శరేఖీయ వేగాన్ని ఇవ్వాలి
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: A. Orbital insertion places a spacecraft on a bound trajectory around Earth, while an Earth-escape trajectory has sufficient energy to leave Earth's gravitationally bound orbit without further propulsion సమాధానం: A. కక్ష్య ప్రవేశం అంతరిక్ష నౌకను భూమి చుట్టూ గురుత్వ బంధిత పథంలో ఉంచుతుంది; ఎస్కేప్ పథానికి భూమి గురుత్వ బంధం నుంచి బయటకు వెళ్లేందుకు తగిన శక్తి ఉంటుంది
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. To move the Crew Module and crew rapidly away from the launch vehicle during certain emergencies at the pad or during ascent సమాధానం: A. ప్రయోగ వేదిక వద్ద లేదా ఆరోహణ సమయంలో కొన్ని అత్యవసర పరిస్థితులు ఏర్పడితే Crew Module మరియు వ్యోమగామి సిబ్బందిని ప్రయోగ వాహనం నుంచి త్వరగా సురక్షిత దూరానికి తీసుకెళ్లడం
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: A. An expendable system discards major flight hardware after use, while a reusable system is designed to recover and fly some or all major hardware again after inspection or refurbishment సమాధానం: A. ఒక్కసారి వినియోగించే వ్యవస్థలో ప్రధాన ప్రయాణ హార్డ్వేర్ను మిషన్ తరువాత విడిచిపెడతారు; పునర్వినియోగ వ్యవస్థలో కొంత లేదా మొత్తం ప్రధాన హార్డ్వేర్ను తిరిగి పొందించి తనిఖీ లేదా పునరుద్ధరణ తరువాత మళ్లీ ఉపయోగించేలా రూపొందిస్తారు
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: B. Autonomous approach and runway landing capability of the winged RLV test vehicle under challenging release conditions సమాధానం: B. రెక్కలుగల RLV పరీక్ష వాహనం క్లిష్టమైన ప్రారంభ పరిస్థితుల నుంచి స్వయంచాలకంగా రన్వేను చేరి అవతరణ చేయగల సామర్థ్యం
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: A. Earth's eastward rotational surface speed is greater near the equator, so the launch vehicle can benefit from more of that initial velocity సమాధానం: A. భూమధ్యరేఖకు దగ్గరగా భూమి ఉపరితల తూర్పుదిశ భ్రమణ వేగం ఎక్కువగా ఉంటుంది; ప్రయోగ వాహనం ఆ ప్రారంభ వేగం నుంచి ఎక్కువ ప్రయోజనం పొందగలదు
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. Providing a safe downrange path that minimises flight over populated areas and accounts for falling stages or launch accidents సమాధానం: A. దశలు పడిపోవడం లేదా ప్రయోగ ప్రమాదాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని జనావాస ప్రాంతాలపై ప్రయాణాన్ని తగ్గించే సురక్షిత downrange పథం ఉండటం
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. ISRO successfully tested the semi-cryogenic engine Power Head Test Article at a higher thrust level in June 2026; the system remains under development for a future stage intended to replace the current L110 core stage సమాధానం: B. ISRO 2026 జూన్లో Semi-Cryogenic Engine Power Head Test Articleను అధిక థ్రస్ట్ స్థాయిలో విజయవంతంగా పరీక్షించింది; వ్యవస్థ ఇంకా అభివృద్ధి దశలో ఉంది మరియు భవిష్యత్లో ప్రస్తుత L110 కేంద్ర దశను భర్తీ చేసే దశ కోసం ఉద్దేశించారు
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: A. CE20 is the indigenous cryogenic engine powering LVM3's upper stage and remained in active flight use and acceptance testing in 2026 సమాధానం: A. CE20 LVM3 ఎగువ దశను శక్తివంతం చేసే స్వదేశీ క్రయోజెనిక్ ఇంజిన్; 2026లో కూడా ప్రయాణ వినియోగం మరియు flight-acceptance పరీక్షల్లో ఉంది
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: C. Only three సమాధానం: C. మూడు మాత్రమే