విజ్ఞాన శాస్త్రం మరియు సాంకేతిక విజ్ఞానం - టెస్ట్ 30 - క్వాంటం కమ్యూనికేషన్, క్వాంటం సెన్సింగ్ మరియు భారత జాతీయ క్వాంటం మిషన్
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which statement best distinguishes quantum communication from quantum computing?
క్వాంటం కమ్యూనికేషన్ను క్వాంటం కంప్యూటింగ్ నుంచి అత్యంత సరైన విధంగా వేరు చేసే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Quantum communication uses quantum states and related protocols for communication, key distribution and networking.
• Quantum computing uses qubits and quantum operations to process information computationally.
• The two fields can interact in future quantum networks, but they are not interchangeable.
• Quantum computing uses qubits and quantum operations to process information computationally.
• The two fields can interact in future quantum networks, but they are not interchangeable.
వివరణ:
• క్వాంటం కమ్యూనికేషన్లో క్వాంటం స్థితులు, సంబంధిత విధానాలను సమాచార ప్రసారం, కీ పంపిణీ, నెట్వర్కింగ్ కోసం ఉపయోగిస్తారు.
• క్వాంటం కంప్యూటింగ్లో qubits మరియు క్వాంటం చర్యలను గణన కోసం ఉపయోగిస్తారు.
• భవిష్యత్ క్వాంటం నెట్వర్క్లలో ఈ రెండు రంగాలు పరస్పరం సహకరించవచ్చు; అయినప్పటికీ రెండూ ఒకటే కావు.
• క్వాంటం కంప్యూటింగ్లో qubits మరియు క్వాంటం చర్యలను గణన కోసం ఉపయోగిస్తారు.
• భవిష్యత్ క్వాంటం నెట్వర్క్లలో ఈ రెండు రంగాలు పరస్పరం సహకరించవచ్చు; అయినప్పటికీ రెండూ ఒకటే కావు.
Question 2
ప్రశ్న 2
What is the principal purpose of Quantum Key Distribution (QKD)?
Quantum Key Distribution (QKD) యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• QKD is designed to establish shared secret key material between legitimate parties using quantum communication principles.
• Disturbance introduced by measuring unknown quantum states can help reveal eavesdropping under the assumptions of the protocol.
• The resulting key is then normally used with cryptographic algorithms; QKD is not itself bulk-data encryption.
• Disturbance introduced by measuring unknown quantum states can help reveal eavesdropping under the assumptions of the protocol.
• The resulting key is then normally used with cryptographic algorithms; QKD is not itself bulk-data encryption.
వివరణ:
• QKDలో క్వాంటం కమ్యూనికేషన్ సూత్రాలతో చట్టబద్ధమైన రెండు పక్షాల మధ్య పంచుకున్న రహస్య కీని ఏర్పరుస్తారు.
• తెలియని క్వాంటం స్థితులను కొలిచే ప్రయత్నం వల్ల కలిగే మార్పులు, సంబంధిత ప్రోటోకాల్ నిబంధనలకు లోబడి, అనధికార గమనికను గుర్తించడంలో సహాయపడగలవు.
• తరువాత ఆ కీని గుప్తీకరణ అల్గారిథములతో ఉపయోగిస్తారు; QKD స్వయంగా పెద్ద మొత్తంలోని డేటాను గుప్తీకరించే పద్ధతి కాదు.
• తెలియని క్వాంటం స్థితులను కొలిచే ప్రయత్నం వల్ల కలిగే మార్పులు, సంబంధిత ప్రోటోకాల్ నిబంధనలకు లోబడి, అనధికార గమనికను గుర్తించడంలో సహాయపడగలవు.
• తరువాత ఆ కీని గుప్తీకరణ అల్గారిథములతో ఉపయోగిస్తారు; QKD స్వయంగా పెద్ద మొత్తంలోని డేటాను గుప్తీకరించే పద్ధతి కాదు.
Question 3
ప్రశ్న 3
Which statement about eavesdropping detection in QKD is most accurate?
QKDలో అనధికార గమనికను గుర్తించడం గురించి అత్యంత సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Measurement of non-orthogonal or otherwise protocol-protected quantum states can introduce disturbances that legitimate users can estimate through error testing.
• QKD security analyses depend on defined protocol assumptions and require authenticated classical communication.
• Real devices can have imperfections, so implementations must also address side channels and device vulnerabilities.
• QKD security analyses depend on defined protocol assumptions and require authenticated classical communication.
• Real devices can have imperfections, so implementations must also address side channels and device vulnerabilities.
వివరణ:
• ప్రోటోకాల్లో రక్షితంగా ఉపయోగించే క్వాంటం స్థితులను అనుమతి లేకుండా కొలవడం వల్ల చట్టబద్ధ వినియోగదారులు లోపాల తనిఖీ ద్వారా గుర్తించగల మార్పులు రావచ్చు.
• QKD భద్రత నిర్దిష్ట ప్రోటోకాల్ నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది; గుర్తింపు ధృవీకరించిన సాంప్రదాయ సమాచార మార్పిడి కూడా అవసరం.
• వాస్తవ పరికరాల్లో లోపాలు ఉండవచ్చు కాబట్టి side-channel సమస్యలు, పరికర బలహీనతలను కూడా పరిగణించాలి.
• QKD భద్రత నిర్దిష్ట ప్రోటోకాల్ నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది; గుర్తింపు ధృవీకరించిన సాంప్రదాయ సమాచార మార్పిడి కూడా అవసరం.
• వాస్తవ పరికరాల్లో లోపాలు ఉండవచ్చు కాబట్టి side-channel సమస్యలు, పరికర బలహీనతలను కూడా పరిగణించాలి.
Question 4
ప్రశ్న 4
Why does a practical QKD protocol normally require an authenticated classical communication channel in addition to the quantum channel?
ప్రాయోగిక QKDలో క్వాంటం మార్గంతో పాటు గుర్తింపు ధృవీకరించిన సాంప్రదాయ సమాచార మార్గం ఎందుకు అవసరం?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• QKD uses a quantum channel for quantum-state transmission and a classical channel for coordination and post-processing.
• The classical channel must be authenticated so that a man-in-the-middle cannot simply impersonate the communicating parties.
• QKD therefore does not eliminate the need for classical communication or authentication.
• The classical channel must be authenticated so that a man-in-the-middle cannot simply impersonate the communicating parties.
• QKD therefore does not eliminate the need for classical communication or authentication.
వివరణ:
• QKDలో క్వాంటం స్థితులను పంపడానికి క్వాంటం మార్గం, సమన్వయం మరియు తరువాతి ప్రాసెసింగ్ కోసం సాంప్రదాయ సమాచార మార్గం ఉపయోగిస్తారు.
• మధ్యలో ఉన్న దాడిదారు రెండు చట్టబద్ధ పక్షాల్లో ఒకరిగా నటించకుండా సాంప్రదాయ సమాచార మార్గానికి గుర్తింపు ధృవీకరణ అవసరం.
• కాబట్టి QKD వల్ల సాంప్రదాయ సమాచార మార్పిడి లేదా గుర్తింపు ధృవీకరణ అవసరం తొలగిపోదు.
• మధ్యలో ఉన్న దాడిదారు రెండు చట్టబద్ధ పక్షాల్లో ఒకరిగా నటించకుండా సాంప్రదాయ సమాచార మార్గానికి గుర్తింపు ధృవీకరణ అవసరం.
• కాబట్టి QKD వల్ల సాంప్రదాయ సమాచార మార్పిడి లేదా గుర్తింపు ధృవీకరణ అవసరం తొలగిపోదు.
Question 5
ప్రశ్న 5
Which statement about quantum entanglement and communication is correct?
క్వాంటం entanglement మరియు సమాచార ప్రసారం గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Entangled quantum systems can exhibit correlations that cannot be reproduced by ordinary classical descriptions.
• Individual measurement outcomes are not controllable in a way that lets a sender encode and transmit an ordinary message instantaneously.
• NIST explicitly notes that entanglement does not enable faster-than-light communication.
• Individual measurement outcomes are not controllable in a way that lets a sender encode and transmit an ordinary message instantaneously.
• NIST explicitly notes that entanglement does not enable faster-than-light communication.
వివరణ:
• Entangled క్వాంటం వ్యవస్థలు సాధారణ classical వివరణలతో పూర్తిగా వివరించలేని బలమైన పరస్పర సంబంధాలను చూపగలవు.
• ఒక్కో కొలత ఫలితాన్ని పంపినవారు తన ఇష్టానుసారం నియంత్రించి సాధారణ సందేశాన్ని క్షణంలో పంపలేరు.
• Entanglement వల్ల కాంతి వేగం కంటే వేగవంతమైన సాధారణ సమాచార ప్రసారం సాధ్యం కాదని NIST స్పష్టంగా పేర్కొంటుంది.
• ఒక్కో కొలత ఫలితాన్ని పంపినవారు తన ఇష్టానుసారం నియంత్రించి సాధారణ సందేశాన్ని క్షణంలో పంపలేరు.
• Entanglement వల్ల కాంతి వేగం కంటే వేగవంతమైన సాధారణ సమాచార ప్రసారం సాధ్యం కాదని NIST స్పష్టంగా పేర్కొంటుంది.
Question 6
ప్రశ్న 6
Which statement correctly distinguishes QKD from post-quantum cryptography (PQC)?
QKD మరియు post-quantum cryptography (PQC) మధ్య తేడాను సరైన విధంగా తెలిపేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• QKD is a quantum-communication approach that uses quantum states to help establish shared secret keys.
• PQC consists of classical cryptographic algorithms intended to remain secure against attacks from sufficiently capable quantum computers.
• The two approaches can coexist in quantum-secure communication systems but should not be treated as synonyms.
• PQC consists of classical cryptographic algorithms intended to remain secure against attacks from sufficiently capable quantum computers.
• The two approaches can coexist in quantum-secure communication systems but should not be treated as synonyms.
వివరణ:
• QKD క్వాంటం స్థితులను ఉపయోగించి పంచుకున్న రహస్య కీని ఏర్పరచడంలో సహాయపడే క్వాంటం కమ్యూనికేషన్ విధానం.
• PQC అంటే శక్తివంతమైన క్వాంటం కంప్యూటర్ల నుంచి తెలిసిన దాడులను తట్టుకునేలా రూపొందించిన సాంప్రదాయ గణిత ఆధారిత క్రిప్టోగ్రాఫిక్ అల్గారిథములు.
• Quantum-secure communicationలో రెండింటినీ కలిసి ఉపయోగించవచ్చు; అయినప్పటికీ రెండూ ఒకటే కావు.
• PQC అంటే శక్తివంతమైన క్వాంటం కంప్యూటర్ల నుంచి తెలిసిన దాడులను తట్టుకునేలా రూపొందించిన సాంప్రదాయ గణిత ఆధారిత క్రిప్టోగ్రాఫిక్ అల్గారిథములు.
• Quantum-secure communicationలో రెండింటినీ కలిసి ఉపయోగించవచ్చు; అయినప్పటికీ రెండూ ఒకటే కావు.
Question 7
ప్రశ్న 7
Which description best captures quantum sensing?
Quantum sensingను అత్యంత సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Quantum sensing exploits well-characterised quantum properties such as atomic energy levels, spin, interference or coherence to measure physical quantities.
• NIST identifies quantum sensors for quantities including time, magnetic fields, gravity, temperature and light.
• Quantum sensing is a measurement field and is distinct from general-purpose quantum computation.
• NIST identifies quantum sensors for quantities including time, magnetic fields, gravity, temperature and light.
• Quantum sensing is a measurement field and is distinct from general-purpose quantum computation.
వివరణ:
• Quantum sensingలో పరమాణు శక్తి స్థాయులు, spin, interference, coherence వంటి బాగా తెలిసిన క్వాంటం లక్షణాలను భౌతిక పరిమాణాలు కొలవడానికి ఉపయోగిస్తారు.
• NIST ప్రకారం సమయం, అయస్కాంత క్షేత్రాలు, గురుత్వాకర్షణ, ఉష్ణోగ్రత, కాంతి వంటి పరిమాణాలను కొలవడానికి quantum sensors ఉపయోగపడతాయి.
• Quantum sensing ఒక కొలతల రంగం; సాధారణ ప్రయోజనాల quantum computationతో భిన్నమైనది.
• NIST ప్రకారం సమయం, అయస్కాంత క్షేత్రాలు, గురుత్వాకర్షణ, ఉష్ణోగ్రత, కాంతి వంటి పరిమాణాలను కొలవడానికి quantum sensors ఉపయోగపడతాయి.
• Quantum sensing ఒక కొలతల రంగం; సాధారణ ప్రయోజనాల quantum computationతో భిన్నమైనది.
Question 8
ప్రశ్న 8
What is the fundamental reference used by an atomic clock to keep time?
పరమాణు గడియారం సమయాన్ని కొలవడానికి ప్రాథమిక ప్రమాణంగా ఏమిని ఉపయోగిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Atomic clocks use a precisely defined atomic transition frequency as a stable reference or 'tick'.
• The reproducibility of atomic energy-level differences enables extremely precise time and frequency measurement.
• Atomic clocks are quantum sensors and frequency standards, not quantum computers.
• The reproducibility of atomic energy-level differences enables extremely precise time and frequency measurement.
• Atomic clocks are quantum sensors and frequency standards, not quantum computers.
వివరణ:
• పరమాణు గడియారాలు పరమాణువుల్లోని నిర్దిష్ట శక్తి-స్థాయి పరివర్తన ఆవృత్తిని స్థిరమైన సమయ ప్రమాణంగా ఉపయోగిస్తాయి.
• పరమాణు శక్తి-స్థాయి తేడాలు అత్యంత పునరుత్పాదకంగా ఉండటం వల్ల చాలా ఖచ్చితమైన సమయ, ఆవృత్తి కొలత సాధ్యమవుతుంది.
• పరమాణు గడియారాలు quantum sensors/frequency standards; quantum computers కావు.
• పరమాణు శక్తి-స్థాయి తేడాలు అత్యంత పునరుత్పాదకంగా ఉండటం వల్ల చాలా ఖచ్చితమైన సమయ, ఆవృత్తి కొలత సాధ్యమవుతుంది.
• పరమాణు గడియారాలు quantum sensors/frequency standards; quantum computers కావు.
Question 9
ప్రశ్న 9
Which application most directly benefits from highly precise atomic clocks?
అత్యంత ఖచ్చితమైన పరమాణు గడియారాల వల్ల నేరుగా ప్రయోజనం పొందే వినియోగం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Precise timing is essential to navigation, telecommunications, scientific measurement and synchronised networks.
• India's National Quantum Mission explicitly includes advanced atomic clocks for precision timing, communications and navigation.
• Atomic clocks improve timing accuracy but do not remove interference or replace cryptographic security.
• India's National Quantum Mission explicitly includes advanced atomic clocks for precision timing, communications and navigation.
• Atomic clocks improve timing accuracy but do not remove interference or replace cryptographic security.
వివరణ:
• Navigation, telecommunications, శాస్త్రీయ కొలతలు మరియు సమకాలీకరించిన networksకు ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణ ముఖ్యమైనది.
• భారత National Quantum Mission ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణ, సమాచార ప్రసారం, navigation కోసం అధునాతన పరమాణు గడియారాల అభివృద్ధిని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• పరమాణు గడియారాలు సమయ ఖచ్చితత్వాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి; అంతరాయాన్ని తొలగించవు, cryptographic securityను కూడా భర్తీ చేయవు.
• భారత National Quantum Mission ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణ, సమాచార ప్రసారం, navigation కోసం అధునాతన పరమాణు గడియారాల అభివృద్ధిని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• పరమాణు గడియారాలు సమయ ఖచ్చితత్వాన్ని మెరుగుపరుస్తాయి; అంతరాయాన్ని తొలగించవు, cryptographic securityను కూడా భర్తీ చేయవు.
Question 10
ప్రశ్న 10
Which quantum-sensing device is designed primarily to measure very weak magnetic fields?
అత్యంత బలహీనమైన అయస్కాంత క్షేత్రాలను కొలవడానికి ప్రధానంగా రూపొందించే quantum-sensing పరికరం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Quantum magnetometers use quantum properties of systems such as atomic spins, superconducting devices or defects in solids to detect magnetic fields.
• NIST and India's NQM both identify high-sensitivity magnetometry as an important quantum-sensing area.
• Magnetometry is a sensing application and should not be confused with QKD or quantum computing.
• NIST and India's NQM both identify high-sensitivity magnetometry as an important quantum-sensing area.
• Magnetometry is a sensing application and should not be confused with QKD or quantum computing.
వివరణ:
• Quantum magnetometers atomic spins, అతివాహక పరికరాలు లేదా ఘన పదార్థాల్లోని ప్రత్యేక defects వంటి క్వాంటం లక్షణాలను ఉపయోగించి అయస్కాంత క్షేత్రాలను గుర్తిస్తాయి.
• NIST మరియు భారత NQM రెండూ అత్యధిక సున్నితత్వం గల magnetometryను ముఖ్య quantum-sensing రంగంగా గుర్తిస్తున్నాయి.
• Magnetometry ఒక sensing వినియోగం; QKD లేదా quantum computingతో కలపకూడదు.
• NIST మరియు భారత NQM రెండూ అత్యధిక సున్నితత్వం గల magnetometryను ముఖ్య quantum-sensing రంగంగా గుర్తిస్తున్నాయి.
• Magnetometry ఒక sensing వినియోగం; QKD లేదా quantum computingతో కలపకూడదు.
Question 11
ప్రశ్న 11
Which statement best describes quantum gravity or inertial sensing at an awareness level?
అవగాహనా స్థాయిలో quantum gravity లేదా inertial sensingను అత్యంత సరైన విధంగా వివరించేది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Atom-interferometry and related quantum methods can measure tiny changes in acceleration and gravity.
• Such sensors are being researched for precision navigation, geophysics and other measurement applications.
• They can complement or enable navigation without external signals in some future systems, but they do not make GPS universally obsolete today.
• Such sensors are being researched for precision navigation, geophysics and other measurement applications.
• They can complement or enable navigation without external signals in some future systems, but they do not make GPS universally obsolete today.
వివరణ:
• Atom interferometry మరియు సంబంధిత quantum methodsతో చాలా చిన్న త్వరణం, గురుత్వాకర్షణ మార్పులను కొలవచ్చు.
• ఖచ్చిత navigation, geophysics మరియు ఇతర కొలత వినియోగాల కోసం ఇటువంటి sensorsపై పరిశోధన జరుగుతోంది.
• కొన్ని భవిష్యత్ వ్యవస్థల్లో external signalsపై ఆధారాన్ని తగ్గించవచ్చు; కానీ ప్రస్తుతం GPSను ప్రతి సందర్భంలో అవసరం లేనిదిగా చేయవు.
• ఖచ్చిత navigation, geophysics మరియు ఇతర కొలత వినియోగాల కోసం ఇటువంటి sensorsపై పరిశోధన జరుగుతోంది.
• కొన్ని భవిష్యత్ వ్యవస్థల్లో external signalsపై ఆధారాన్ని తగ్గించవచ్చు; కానీ ప్రస్తుతం GPSను ప్రతి సందర్భంలో అవసరం లేనిదిగా చేయవు.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which set best matches quantum materials explicitly highlighted under India's National Quantum Mission?
భారత National Quantum Missionలో ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్న quantum materialsకు సరైన సమూహం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The National Quantum Mission includes design and synthesis of quantum materials for quantum devices.
• DST specifically lists superconductors, novel semiconductor structures and topological materials among the targeted material classes.
• Quantum-material research supports devices for computing, communication, sensing and related quantum technologies.
• DST specifically lists superconductors, novel semiconductor structures and topological materials among the targeted material classes.
• Quantum-material research supports devices for computing, communication, sensing and related quantum technologies.
వివరణ:
• National Quantum Missionలో quantum devices కోసం quantum materials రూపకల్పన, సంశ్లేషణకు ప్రాధాన్యం ఉంది.
• DST ప్రత్యేకంగా superconductors, కొత్త అర్ధవాహక నిర్మాణాలు, టోపాలాజికల్ పదార్థాలను లక్ష్య పదార్థ వర్గాలుగా పేర్కొంది.
• Quantum-material పరిశోధన computing, communication, sensing మరియు ఇతర quantum technologiesకు అవసరమైన పరికరాల అభివృద్ధికి సహాయపడుతుంది.
• DST ప్రత్యేకంగా superconductors, కొత్త అర్ధవాహక నిర్మాణాలు, టోపాలాజికల్ పదార్థాలను లక్ష్య పదార్థ వర్గాలుగా పేర్కొంది.
• Quantum-material పరిశోధన computing, communication, sensing మరియు ఇతర quantum technologiesకు అవసరమైన పరికరాల అభివృద్ధికి సహాయపడుతుంది.
Question 13
ప్రశ్న 13
Which statement correctly describes India's National Quantum Mission (NQM)?
భారత National Quantum Mission (NQM)ను సరైన విధంగా వివరించే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Union Cabinet approved NQM on 19 April 2023 with an outlay of ₹6,003.65 crore for 2023-24 to 2030-31.
• The Mission covers quantum computing, communication, sensing and metrology, and quantum materials and devices.
• Its goal is to seed, nurture and scale research, technology development and the national quantum ecosystem.
• The Mission covers quantum computing, communication, sensing and metrology, and quantum materials and devices.
• Its goal is to seed, nurture and scale research, technology development and the national quantum ecosystem.
వివరణ:
• Union Cabinet 2023 ఏప్రిల్ 19న ₹6,003.65 కోట్ల మొత్తం కేటాయింపుతో 2023-24 నుంచి 2030-31 వరకు NQMను ఆమోదించింది.
• Missionలో quantum computing, communication, sensing & metrology, quantum materials & devices అనే ప్రధాన రంగాలు ఉన్నాయి.
• పరిశోధన, సాంకేతిక అభివృద్ధి మరియు దేశీయ quantum ecosystemను బలోపేతం చేయడం దీని లక్ష్యం.
• Missionలో quantum computing, communication, sensing & metrology, quantum materials & devices అనే ప్రధాన రంగాలు ఉన్నాయి.
• పరిశోధన, సాంకేతిక అభివృద్ధి మరియు దేశీయ quantum ecosystemను బలోపేతం చేయడం దీని లక్ష్యం.
Question 14
ప్రశ్న 14
Which mapping of National Quantum Mission Thematic Hubs is correct?
National Quantum Mission Thematic Hubsకు సంబంధించిన సరైన జత ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• NQM has four Thematic Hubs established in FY 2024-25.
• The hosts are IISc Bengaluru for Quantum Computing, IIT Madras with C-DOT for Quantum Communication, IIT Bombay for Quantum Sensing & Metrology and IIT Delhi for Quantum Materials & Devices.
• The hubs coordinate technology development, research collaboration, skills and ecosystem activities in their respective domains.
• The hosts are IISc Bengaluru for Quantum Computing, IIT Madras with C-DOT for Quantum Communication, IIT Bombay for Quantum Sensing & Metrology and IIT Delhi for Quantum Materials & Devices.
• The hubs coordinate technology development, research collaboration, skills and ecosystem activities in their respective domains.
వివరణ:
• NQM కింద FY 2024-25లో నాలుగు Thematic Hubs ఏర్పాటు చేశారు.
• Quantum Computingకు IISc Bengaluru, Quantum Communicationకు C-DOTతో కలిసి IIT Madras, Quantum Sensing & Metrologyకు IIT Bombay, Quantum Materials & Devicesకు IIT Delhi ఆతిథ్య సంస్థలు.
• ఆయా రంగాల్లో సాంకేతిక అభివృద్ధి, పరిశోధనా సహకారం, నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు ecosystem activitiesను hubs సమన్వయం చేస్తాయి.
• Quantum Computingకు IISc Bengaluru, Quantum Communicationకు C-DOTతో కలిసి IIT Madras, Quantum Sensing & Metrologyకు IIT Bombay, Quantum Materials & Devicesకు IIT Delhi ఆతిథ్య సంస్థలు.
• ఆయా రంగాల్లో సాంకేతిక అభివృద్ధి, పరిశోధనా సహకారం, నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు ecosystem activitiesను hubs సమన్వయం చేస్తాయి.
Question 15
ప్రశ్న 15
Which quantum-communication objective is part of India's National Quantum Mission?
భారత National Quantum Missionలో భాగమైన quantum-communication లక్ష్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• NQM targets satellite-based secure quantum communication between ground stations over 2,000 km within India.
• It also targets inter-city QKD over 2,000 km and multi-node quantum networks using elements such as quantum memories and entanglement swapping.
• These are Mission development targets and should not be confused with already universal commercial deployment.
• It also targets inter-city QKD over 2,000 km and multi-node quantum networks using elements such as quantum memories and entanglement swapping.
• These are Mission development targets and should not be confused with already universal commercial deployment.
వివరణ:
• NQM భారతదేశంలోని భూ కేంద్రాల మధ్య 2,000 km వరకు satellite-based secure quantum communicationను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• 2,000 km inter-city QKDతో పాటు quantum memories, entanglement swapping వంటి అంశాలతో బహు-నోడ్ quantum networksను అభివృద్ధి చేయడం కూడా లక్ష్యం.
• ఇవి Mission అభివృద్ధి లక్ష్యాలు; ఇప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా వాణిజ్య అమలు పూర్తయిందని అర్థం కాదు.
• 2,000 km inter-city QKDతో పాటు quantum memories, entanglement swapping వంటి అంశాలతో బహు-నోడ్ quantum networksను అభివృద్ధి చేయడం కూడా లక్ష్యం.
• ఇవి Mission అభివృద్ధి లక్ష్యాలు; ఇప్పటికే దేశవ్యాప్తంగా వాణిజ్య అమలు పూర్తయిందని అర్థం కాదు.
Question 16
ప్రశ్న 16
Which sensing-and-metrology objective is specifically included in India's National Quantum Mission?
భారత National Quantum Missionలో ప్రత్యేకంగా ఉన్న sensing-and-metrology లక్ష్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• NQM includes high-sensitivity magnetometers based on atomic systems and nitrogen-vacancy centres.
• It also targets advanced atomic clocks for precision timing, communication and navigation.
• These are quantum-sensing and metrology goals, not quantum-computing tasks.
• It also targets advanced atomic clocks for precision timing, communication and navigation.
• These are quantum-sensing and metrology goals, not quantum-computing tasks.
వివరణ:
• NQMలో atomic systems మరియు nitrogen-vacancy centres ఆధారంగా అత్యధిక సున్నితత్వం గల magnetometers అభివృద్ధి లక్ష్యం ఉంది.
• ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణ, సమాచార ప్రసారం, navigation కోసం అధునాతన పరమాణు గడియారాల అభివృద్ధి కూడా లక్ష్యంగా ఉంది.
• ఇవి quantum sensing, metrology లక్ష్యాలు; quantum-computing పనులు కావు.
• ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణ, సమాచార ప్రసారం, navigation కోసం అధునాతన పరమాణు గడియారాల అభివృద్ధి కూడా లక్ష్యంగా ఉంది.
• ఇవి quantum sensing, metrology లక్ష్యాలు; quantum-computing పనులు కావు.
Question 17
ప్రశ్న 17
Which statement correctly describes the DRDO–IIT Delhi quantum-communication demonstration reported in June 2025?
2025 జూన్లో నివేదించిన DRDO–IIT Delhi quantum-communication ప్రదర్శన గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DRDO and IIT Delhi reported an entanglement-based free-space quantum secure communication demonstration over more than 1 km in June 2025.
• The experiment used a free-space optical link and was described as a step toward QKD, quantum networks and future quantum-Internet research.
• It was an experimental demonstration, not faster-than-light messaging or a nationwide commercial QKD service.
• The experiment used a free-space optical link and was described as a step toward QKD, quantum networks and future quantum-Internet research.
• It was an experimental demonstration, not faster-than-light messaging or a nationwide commercial QKD service.
వివరణ:
• DRDO, IIT Delhi 2025 జూన్లో IIT Delhi campusలో 1 km కంటే ఎక్కువ దూరంలో entanglement-based free-space quantum secure communicationను ప్రదర్శించాయి.
• Free-space optical linkతో చేసిన ఈ ప్రయోగాన్ని QKD, quantum networks మరియు future quantum-Internet researchకు ఒక ముందడుగుగా పేర్కొన్నారు.
• ఇది ప్రయోగాత్మక ప్రదర్శన మాత్రమే; కాంతి వేగం కంటే వేగవంతమైన సందేశ ప్రసారం లేదా దేశవ్యాప్త వాణిజ్య QKD సేవ కాదు.
• Free-space optical linkతో చేసిన ఈ ప్రయోగాన్ని QKD, quantum networks మరియు future quantum-Internet researchకు ఒక ముందడుగుగా పేర్కొన్నారు.
• ఇది ప్రయోగాత్మక ప్రదర్శన మాత్రమే; కాంతి వేగం కంటే వేగవంతమైన సందేశ ప్రసారం లేదా దేశవ్యాప్త వాణిజ్య QKD సేవ కాదు.
Question 18
ప్రశ్న 18
What did C-DOT announce on 31 August 2026 in the area of quantum-secure communications?
Quantum-secure communications రంగంలో C-DOT 2026 ఆగస్టు 31న ఏమి ప్రకటించింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• On 31 August 2026, C-DOT unveiled 14 indigenous quantum products covering QKD and PQC for secure communications.
• The announcement included fibre-based QKD products as well as post-quantum cryptographic solutions.
• QKD and PQC address quantum-era security through different technological approaches and should not be conflated.
• The announcement included fibre-based QKD products as well as post-quantum cryptographic solutions.
• QKD and PQC address quantum-era security through different technological approaches and should not be conflated.
వివరణ:
• 2026 ఆగస్టు 31న C-DOT సురక్షిత సమాచార ప్రసారం కోసం QKD, PQC రంగాల్లో 14 దేశీయ quantum productsను ఆవిష్కరించింది.
• ఆ ప్రకటనలో fibre-based QKD productsతో పాటు post-quantum cryptographic solutions కూడా ఉన్నాయి.
• QKD, PQC quantum-era securityను వేర్వేరు సాంకేతిక విధానాలతో అందిస్తాయి; రెండింటినీ ఒకటిగా చూడకూడదు.
• ఆ ప్రకటనలో fibre-based QKD productsతో పాటు post-quantum cryptographic solutions కూడా ఉన్నాయి.
• QKD, PQC quantum-era securityను వేర్వేరు సాంకేతిక విధానాలతో అందిస్తాయి; రెండింటినీ ఒకటిగా చూడకూడదు.
Question 19
ప్రశ్న 19
What is the role of a quantum random number generator (QRNG) in secure systems?
సురక్షిత వ్యవస్థల్లో quantum random number generator (QRNG) యొక్క పాత్ర ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• QRNGs use intrinsically probabilistic quantum measurement outcomes to produce random values.
• High-quality randomness is important for generating cryptographic keys, nonces and other security parameters.
• A QRNG is not itself an encryption algorithm, QKD protocol or quantum computer.
• High-quality randomness is important for generating cryptographic keys, nonces and other security parameters.
• A QRNG is not itself an encryption algorithm, QKD protocol or quantum computer.
వివరణ:
• QRNGలు సహజంగా సంభావ్యతాత్మకంగా ఉండే క్వాంటం కొలత ఫలితాలను ఉపయోగించి యాదృచ్ఛిక విలువలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి.
• Cryptographic keys, nonces మరియు ఇతర security parameters తయారీలో అధిక నాణ్యత గల randomness ముఖ్యమైనది.
• QRNG స్వయంగా encryption algorithm, QKD protocol లేదా quantum computer కాదు.
• Cryptographic keys, nonces మరియు ఇతర security parameters తయారీలో అధిక నాణ్యత గల randomness ముఖ్యమైనది.
• QRNG స్వయంగా encryption algorithm, QKD protocol లేదా quantum computer కాదు.
Question 20
ప్రశ్న 20
Consider the following statements:
1. QKD is intended primarily to establish secret key material, not to perform general-purpose quantum computation.
2. Quantum entanglement does not by itself permit controllable faster-than-light ordinary communication.
3. Atomic clocks can be regarded as quantum sensors that use atomic transition frequencies for precise timing.
4. India's National Quantum Mission has only a Quantum Computing hub and no communication or sensing hubs.
How many of the statements given above are correct?
1. QKD is intended primarily to establish secret key material, not to perform general-purpose quantum computation.
2. Quantum entanglement does not by itself permit controllable faster-than-light ordinary communication.
3. Atomic clocks can be regarded as quantum sensors that use atomic transition frequencies for precise timing.
4. India's National Quantum Mission has only a Quantum Computing hub and no communication or sensing hubs.
How many of the statements given above are correct?
క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. QKD ప్రధానంగా రహస్య కీని ఏర్పరచడానికి ఉపయోగపడుతుంది; సాధారణ ప్రయోజనాల quantum computation కోసం కాదు.
2. Quantum entanglement ఒక్కటే నియంత్రించగల కాంతి వేగం కంటే వేగవంతమైన సాధారణ సమాచార ప్రసారాన్ని సాధ్యం చేయదు.
3. పరమాణు గడియారాలు atomic transition frequenciesను ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణ కోసం ఉపయోగించే quantum sensorsగా పరిగణించవచ్చు.
4. India's National Quantum Missionలో Quantum Computing hub మాత్రమే ఉంది; communication లేదా sensing hubs లేవు.
పై ప్రకటనల్లో ఎన్ని సరైనవి?
1. QKD ప్రధానంగా రహస్య కీని ఏర్పరచడానికి ఉపయోగపడుతుంది; సాధారణ ప్రయోజనాల quantum computation కోసం కాదు.
2. Quantum entanglement ఒక్కటే నియంత్రించగల కాంతి వేగం కంటే వేగవంతమైన సాధారణ సమాచార ప్రసారాన్ని సాధ్యం చేయదు.
3. పరమాణు గడియారాలు atomic transition frequenciesను ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణ కోసం ఉపయోగించే quantum sensorsగా పరిగణించవచ్చు.
4. India's National Quantum Missionలో Quantum Computing hub మాత్రమే ఉంది; communication లేదా sensing hubs లేవు.
పై ప్రకటనల్లో ఎన్ని సరైనవి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Statements 1, 2 and 3 are correct: QKD establishes key material, entanglement does not enable faster-than-light messaging, and atomic clocks exploit quantum transitions for precise timing.
• Statement 4 is incorrect because NQM has four Thematic Hubs covering Quantum Computing, Quantum Communication, Quantum Sensing & Metrology, and Quantum Materials & Devices.
• Therefore exactly three statements are correct.
• Statement 4 is incorrect because NQM has four Thematic Hubs covering Quantum Computing, Quantum Communication, Quantum Sensing & Metrology, and Quantum Materials & Devices.
• Therefore exactly three statements are correct.
వివరణ:
• 1, 2, 3 ప్రకటనలు సరైనవి: QKD రహస్య కీని ఏర్పరచడానికి ఉపయోగపడుతుంది; entanglement కాంతి వేగం కంటే వేగవంతమైన సాధారణ సమాచార ప్రసారాన్ని సాధ్యం చేయదు; పరమాణు గడియారాలు quantum transitionsతో ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణను అందిస్తాయి.
• NQMలో Quantum Computingతో పాటు Quantum Communication, Quantum Sensing & Metrology, Quantum Materials & Devices hubs కూడా ఉన్నాయి కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.
• అందువల్ల మూడు ప్రకటనలు మాత్రమే సరైనవి.
• NQMలో Quantum Computingతో పాటు Quantum Communication, Quantum Sensing & Metrology, Quantum Materials & Devices hubs కూడా ఉన్నాయి కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.
• అందువల్ల మూడు ప్రకటనలు మాత్రమే సరైనవి.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: A. Quantum communication focuses on transmitting or sharing information using quantum states and quantum-network principles, whereas quantum computing uses quantum systems to perform computation సమాధానం: A. క్వాంటం కమ్యూనికేషన్ క్వాంటం స్థితులు, క్వాంటం నెట్వర్క్ సూత్రాలను ఉపయోగించి సమాచారాన్ని పంపడం లేదా పంచుకోవడంపై దృష్టి పెడుతుంది; క్వాంటం కంప్యూటింగ్ క్వాంటం వ్యవస్థలను గణన కోసం ఉపయోగిస్తుంది
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. To establish or distribute shared secret key material using quantum states in a way that can reveal certain eavesdropping attempts సమాధానం: B. క్వాంటం స్థితులను ఉపయోగించి రెండు పక్షాల మధ్య పంచుకున్న రహస్య కీని ఏర్పరచడం లేదా పంపిణీ చేయడం; కొన్ని రకాల అనధికార గమనిక ప్రయత్నాలను గుర్తించగలగడం
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: C. Quantum mechanics can make some unauthorised measurements disturb the transmitted quantum states, producing detectable error patterns, but practical security still depends on protocol assumptions, authentication and correct implementation సమాధానం: C. క్వాంటం మెకానిక్స్ ప్రకారం కొన్ని అనుమతి లేని కొలతలు ప్రసారమైన క్వాంటం స్థితులను మార్చి గుర్తించగల లోపాల నమూనాలను కలిగించవచ్చు; అయితే వాస్తవ భద్రత ప్రోటోకాల్ నిబంధనలు, గుర్తింపు ధృవీకరణ మరియు సరైన అమలుపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. To allow the parties to perform tasks such as basis reconciliation, error estimation and key processing while preventing an attacker from impersonating a legitimate party సమాధానం: D. Basis reconciliation, లోపాల అంచనా, కీ ప్రాసెసింగ్ వంటి పనులు చేసుకోవడానికి మరియు దాడి చేసే వ్యక్తి చట్టబద్ధ పక్షంగా నటించకుండా నిరోధించడానికి
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: B. Entangled particles can show strong quantum correlations, but those correlations cannot by themselves be used to transmit controllable ordinary information faster than light సమాధానం: B. Entangled particles బలమైన క్వాంటం పరస్పర సంబంధాలను చూపగలవు; కానీ ఆ సంబంధాలతో మాత్రమే నియంత్రించగల సాధారణ సమాచారాన్ని కాంతి వేగం కంటే వేగంగా పంపలేం
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: A. QKD uses quantum states and quantum-channel principles for key establishment, whereas PQC uses classical mathematical algorithms designed to resist known quantum-computer attacks సమాధానం: A. QKD రహస్య కీని ఏర్పరచడానికి క్వాంటం స్థితులు, క్వాంటం మార్గ సూత్రాలను ఉపయోగిస్తుంది; PQC శక్తివంతమైన క్వాంటం కంప్యూటర్ల దాడులను తట్టుకునేలా రూపొందించిన సాంప్రదాయ గణిత అల్గారిథములను ఉపయోగిస్తుంది
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: C. Using controlled quantum properties of atoms, photons or other systems to measure physical quantities with high sensitivity or precision సమాధానం: C. పరమాణువులు, ఫోటాన్లు లేదా ఇతర క్వాంటం వ్యవస్థల్లోని నియంత్రిత క్వాంటం లక్షణాలను ఉపయోగించి భౌతిక పరిమాణాలను అత్యధిక సున్నితత్వం లేదా ఖచ్చితత్వంతో కొలవడం
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: C. A stable frequency associated with a transition between well-defined atomic quantum energy levels సమాధానం: C. పరమాణువుల్లోని స్పష్టంగా నిర్వచించిన క్వాంటం శక్తి స్థాయుల మధ్య పరివర్తనకు సంబంధించిన స్థిరమైన ఆవృత్తి
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: B. Precision timing and synchronisation for navigation and communication systems సమాధానం: B. Navigation మరియు సమాచార ప్రసార వ్యవస్థల్లో ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణ, సమకాలీకరణ
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: D. A quantum magnetometer సమాధానం: D. Quantum magnetometer (క్వాంటం అయస్కాంత క్షేత్ర కొలమానం)
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: A. Quantum properties of atoms can be used in interferometric measurements to detect extremely small acceleration, gravity or motion effects సమాధానం: A. పరమాణువుల్లోని క్వాంటం లక్షణాలను interferometric కొలతల్లో ఉపయోగించి చాలా చిన్న త్వరణం, గురుత్వాకర్షణ లేదా కదలిక ప్రభావాలను గుర్తించవచ్చు
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: C. Superconductors, novel semiconductor structures and topological materials సమాధానం: C. Superconductors, కొత్త అర్ధవాహక నిర్మాణాలు మరియు టోపాలాజికల్ పదార్థాలు
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: B. It was approved in April 2023 with an outlay of ₹6,003.65 crore for 2023-24 to 2030-31 to develop a national quantum-technology ecosystem సమాధానం: B. ఇది 2023 ఏప్రిల్లో ₹6,003.65 కోట్ల మొత్తం కేటాయింపుతో 2023-24 నుంచి 2030-31 వరకు అమలు చేయడానికి ఆమోదించబడింది; భారత క్వాంటం సాంకేతిక పర్యావరణ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేయడం దీని లక్ష్యం
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer || సమాధానం: A. IISc Bengaluru—Quantum Computing; IIT Madras with C-DOT—Quantum Communication; IIT Bombay—Quantum Sensing & Metrology; IIT Delhi—Quantum Materials & Devices
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: D. Satellite-based secure quantum communication between ground stations over about 2,000 km within India and inter-city QKD over about 2,000 km, along with multi-node quantum-network development సమాధానం: D. భారతదేశంలోని భూ కేంద్రాల మధ్య సుమారు 2,000 km satellite-based secure quantum communication, సుమారు 2,000 km inter-city QKD మరియు బహు-నోడ్ quantum-network development
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: B. Development of highly sensitive magnetometers and advanced atomic clocks for precision timing, communications and navigation సమాధానం: B. అత్యంత సున్నితమైన magnetometers మరియు ఖచ్చిత సమయ నిర్ధారణ, సమాచార ప్రసారం, navigation కోసం అధునాతన పరమాణు గడియారాల అభివృద్ధి
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: C. It demonstrated entanglement-based free-space quantum secure communication over more than 1 km on the IIT Delhi campus సమాధానం: C. IIT Delhi campusలో 1 km కంటే ఎక్కువ దూరంలో entanglement-based free-space quantum secure communicationను ప్రదర్శించారు
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: A. It unveiled 14 indigenous quantum-security products spanning Quantum Key Distribution and Post-Quantum Cryptography solutions సమాధానం: A. Quantum Key Distribution మరియు Post-Quantum Cryptography పరిష్కారాలతో కూడిన 14 దేశీయ quantum-security ఉత్పత్తులను ఆవిష్కరించింది
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: B. To generate unpredictable random values using quantum processes, which can support cryptographic key generation and related security functions సమాధానం: B. క్వాంటం ప్రక్రియలను ఉపయోగించి ఊహించలేని యాదృచ్ఛిక విలువలను రూపొందించడం; ఇవి cryptographic key generation మరియు సంబంధిత భద్రతా పనులకు ఉపయోగపడవచ్చు
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: C. Only three సమాధానం: C. మూడు మాత్రమే