భారతదేశ చరిత్ర - స్వాతంత్ర్యానంతర భారతదేశం - టెస్ట్ 248 - శ్వేత విప్లవం మరియు సహకార పాడి అభివృద్ధి
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which historical circumstance most directly contributed to the establishment of the Kaira District Cooperative Milk Producers' Union?
కైరా జిల్లా సహకార పాల ఉత్పత్తిదారుల సంఘం ఏర్పాటుకు ప్రత్యక్షంగా దోహదపడిన చారిత్రక పరిస్థితి ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The cooperative dairy movement in Kaira district emerged from farmers' dissatisfaction with the existing milk marketing system. Private traders and intermediaries exercised considerable influence over milk procurement and prices. With the encouragement of Sardar Vallabhbhai Patel and the leadership of Tribhuvandas Patel, local producers organised cooperative societies. The Kaira District Cooperative Milk Producers' Union was formally registered on 14 December 1946. This cooperative initiative preceded the establishment of NDDB in 1965 and the launch of Operation Flood in 1970, serving as an important foundation for both later developments.
వివరణ:
కైరా జిల్లాలో సహకార పాడి ఉద్యమం అప్పటి పాల మార్కెటింగ్ వ్యవస్థ పట్ల రైతుల అసంతృప్తి నుంచి ప్రారంభమైంది. ప్రైవేటు వ్యాపారులు, మధ్యవర్తులు పాల కొనుగోలు, ధరలపై గణనీయమైన ప్రభావం చూపేవారు. సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ ప్రోత్సాహంతో, త్రిభువన్‌దాస్ పటేల్ నాయకత్వంలో స్థానిక పాల ఉత్పత్తిదారులు సహకార సంఘాలను ఏర్పాటు చేశారు. కైరా జిల్లా సహకార పాల ఉత్పత్తిదారుల సంఘం 1946 డిసెంబరు 14న అధికారికంగా నమోదైంది. ఈ సహకార ప్రయత్నం 1965లో జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలి ఏర్పాటుకు, 1970లో ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ప్రారంభానికి ముందే జరిగి ఆ తరువాతి పరిణామాలకు ముఖ్యమైన పునాదిగా నిలిచింది.
Question 2
ప్రశ్న 2
Arrange the following developments in chronological order: I. Formation of the Kaira dairy cooperative. II. Establishment of the National Dairy Development Board. III. Launch of Operation Flood. IV. Establishment of the Gujarat Cooperative Milk Marketing Federation.
కింది పరిణామాలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: I. కైరా పాడి సహకార సంఘం ఏర్పాటు. II. జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలి ఏర్పాటు. III. ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ప్రారంభం. IV. గుజరాత్ సహకార పాల మార్కెటింగ్ సమాఖ్య ఏర్పాటు.
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Kaira District Cooperative Milk Producers' Union was established in 1946. The National Dairy Development Board was founded in 1965 to promote dairy development based on the Anand cooperative model. Operation Flood was launched in 1970 to extend this approach across India. The Gujarat Cooperative Milk Marketing Federation was established in 1973 to coordinate marketing for member dairy unions. Thus, the correct chronological order is I, II, III and IV.
వివరణ:
కైరా జిల్లా సహకార పాల ఉత్పత్తిదారుల సంఘం 1946లో ఏర్పడింది. ఆనంద్ సహకార నమూనా ఆధారంగా పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలిని 1965లో ఏర్పాటు చేశారు. ఈ విధానాన్ని దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించడానికి 1970లో ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ప్రారంభమైంది. సభ్య పాడి సంఘాల మార్కెటింగ్ కార్యకలాపాలను సమన్వయం చేయడానికి 1973లో గుజరాత్ సహకార పాల మార్కెటింగ్ సమాఖ్య ఏర్పడింది. అందువల్ల సరైన కాలక్రమం I, II, III, IV.
Question 3
ప్రశ్న 3
Which statement correctly distinguishes the roles of Tribhuvandas Patel and Verghese Kurien in the Anand dairy cooperative movement?
ఆనంద్ పాడి సహకార ఉద్యమంలో త్రిభువన్‌దాస్ పటేల్, వర్గీస్ కురియన్ పాత్రలను ఏ ప్రకటన సరిగ్గా వేరుచేస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Tribhuvandas Patel provided organisational leadership to the Kaira cooperative movement beginning in the 1940s. He helped establish a producer-owned institution that challenged the influence of milk-marketing intermediaries. Verghese Kurien became associated with Anand in 1949 and contributed managerial and technical expertise. Kurien later played a central role in establishing NDDB and designing Operation Flood. Their contributions were complementary rather than identical, combining grassroots cooperative organisation with professional management.
వివరణ:
త్రిభువన్‌దాస్ పటేల్ 1940ల నుంచి కైరా సహకార ఉద్యమానికి సంస్థాగత నాయకత్వాన్ని అందించారు. పాల మార్కెటింగ్ మధ్యవర్తుల ఆధిపత్యాన్ని ఎదుర్కొనే ఉత్పత్తిదారుల యాజమాన్య సంస్థ ఏర్పాటులో ఆయన సహకరించారు. వర్గీస్ కురియన్ 1949లో ఆనంద్‌తో అనుబంధం ఏర్పరచుకుని నిర్వహణ, సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని అందించారు. తరువాత జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలి ఏర్పాటు, ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ రూపకల్పనలో కురియన్ ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు. క్షేత్రస్థాయి సహకార సంఘటనం, వృత్తిపరమైన నిర్వహణను కలిపిన వీరి కృషి పరస్పర సహాయకంగా నిలిచింది.
Question 4
ప్రశ్న 4
Which description best explains Verghese Kurien's early contribution to the transformation of the Anand dairy cooperative?
ఆనంద్ పాడి సహకార సంఘం అభివృద్ధిలో వర్గీస్ కురియన్ తొలి కృషిని ఏ వివరణ అత్యంత సరిగ్గా తెలియజేస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Verghese Kurien joined the Anand dairy environment in 1949 and subsequently became closely involved with the cooperative's development. His contribution included strengthening professional management, modern dairy processing and access to larger markets. He supported a system in which milk producers retained ownership while trained professionals managed technical and commercial operations. This arrangement enabled the cooperative to expand beyond local milk collection. The successful experience at Anand later became an important foundation for the nationwide White Revolution.
వివరణ:
వర్గీస్ కురియన్ 1949లో ఆనంద్ పాడి పరిశ్రమతో అనుబంధం ఏర్పరచుకుని తరువాత సహకార సంఘం అభివృద్ధిలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు. వృత్తిపరమైన నిర్వహణ, ఆధునిక పాల ప్రాసెసింగ్, విస్తృత మార్కెట్ల అందుబాటును బలోపేతం చేయడం ఆయన కృషిలో భాగంగా ఉన్నాయి. పాల ఉత్పత్తిదారుల యాజమాన్యం కొనసాగుతూనే శిక్షణ పొందిన నిపుణులు సాంకేతిక, వాణిజ్య కార్యకలాపాలను నిర్వహించే వ్యవస్థకు ఆయన మద్దతు ఇచ్చారు. దీనివల్ల సహకార సంఘం స్థానిక పాల సేకరణను దాటి విస్తరించగలిగింది. ఆనంద్‌లో సాధించిన విజయం తరువాత దేశవ్యాప్త శ్వేత విప్లవానికి ముఖ్యమైన పునాదిగా నిలిచింది.
Question 5
ప్రశ్న 5
Which sequence correctly represents the three-tier Anand Pattern of dairy cooperatives from the grassroots to the state level?
క్షేత్రస్థాయి నుంచి రాష్ట్రస్థాయి వరకు ఆనంద్ నమూనాలోని మూడు అంచెల పాడి సహకార వ్యవస్థను సరిగ్గా సూచించే క్రమం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Anand Pattern developed a three-tier cooperative structure based on milk producers' ownership and participation. Village dairy cooperative societies collect milk directly from their producer-members. District cooperative milk unions undertake processing and provide important technical and veterinary services. State cooperative milk marketing federations coordinate broader marketing and distribution activities. The system links rural producers to consumers through institutions controlled by the producers themselves.
వివరణ:
ఆనంద్ నమూనా పాల ఉత్పత్తిదారుల యాజమాన్యం, భాగస్వామ్యంపై ఆధారపడిన మూడు అంచెల సహకార వ్యవస్థగా అభివృద్ధి చెందింది. గ్రామ పాడి సహకార సంఘాలు తమ సభ్యులైన ఉత్పత్తిదారుల నుంచి నేరుగా పాలను సేకరిస్తాయి. జిల్లా సహకార పాల సంఘాలు పాల ప్రాసెసింగ్ నిర్వహించడంతోపాటు ముఖ్యమైన సాంకేతిక, పశువైద్య సేవలను అందిస్తాయి. రాష్ట్ర సహకార పాల మార్కెటింగ్ సమాఖ్యలు విస్తృత మార్కెటింగ్, పంపిణీ కార్యకలాపాలను సమన్వయం చేస్తాయి. ఈ వ్యవస్థ ఉత్పత్తిదారుల నియంత్రణలోని సంస్థల ద్వారా గ్రామీణ పాల ఉత్పత్తిదారులను వినియోగదారులతో అనుసంధానిస్తుంది.
Question 6
ప్రశ్న 6
Under the Anand Pattern, which institution primarily links village milk collection societies with processing facilities and services such as cattle feed and veterinary care?
ఆనంద్ నమూనా ప్రకారం గ్రామ పాల సేకరణ సంఘాలను పాల ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాలు, పశువుల దాణా, పశువైద్య సేవలతో ప్రధానంగా అనుసంధానించే సంస్థ ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The district milk union occupies the intermediate level in the Anand cooperative structure. It receives milk procured by affiliated village dairy cooperative societies and undertakes processing and marketing functions. District unions commonly support producers through cattle feed, veterinary care, artificial insemination and technical advice. These services help improve animal productivity and maintain the quality of milk supplied by members. The district union therefore performs a wider operational role than simple milk collection.
వివరణ:
ఆనంద్ సహకార నిర్మాణంలో జిల్లా పాల సంఘం మధ్యస్థాయిలో ఉంటుంది. అనుబంధ గ్రామ పాడి సహకార సంఘాలు సేకరించిన పాలను స్వీకరించి ప్రాసెసింగ్, మార్కెటింగ్ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంది. జిల్లా సంఘాలు సాధారణంగా పశువుల దాణా, పశువైద్యం, కృత్రిమ గర్భధారణ, సాంకేతిక సలహాల ద్వారా ఉత్పత్తిదారులకు సహాయం చేస్తాయి. ఈ సేవలు పశువుల ఉత్పాదకతను పెంచి సభ్యులు సరఫరా చేసే పాల నాణ్యతను నిలబెట్టడానికి తోడ్పడతాయి. అందువల్ల జిల్లా సంఘం కేవలం పాల సేకరణకే పరిమితం కాకుండా విస్తృత కార్యాచరణ పాత్రను పోషిస్తుంది.
Question 7
ప్రశ్న 7
Which governance principle was central to the Anand cooperative model and distinguished it from a purely private milk-trading system?
ఆనంద్ సహకార నమూనాకు ప్రధానంగా ఉండి సాధారణ ప్రైవేటు పాల వ్యాపార వ్యవస్థ నుంచి దానిని వేరుచేసిన పరిపాలనా సూత్రం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Anand Pattern placed ownership of dairy cooperative institutions in the hands of milk producers. Members participated in governance through elected representatives rather than surrendering control to outside traders. Professional managers and technical specialists carried out commercial and operational responsibilities. This combination aimed to protect producer interests while maintaining efficiency in processing and marketing. It was a major reason why the Anand model became suitable for replication through Operation Flood.
వివరణ:
ఆనంద్ నమూనా పాడి సహకార సంస్థల యాజమాన్యాన్ని పాల ఉత్పత్తిదారుల చేతుల్లో ఉంచింది. సభ్యులు బయట వ్యాపారులకు నియంత్రణ అప్పగించకుండా ఎన్నికైన ప్రతినిధుల ద్వారా పరిపాలనలో పాల్గొన్నారు. వృత్తిపరమైన నిర్వాహకులు, సాంకేతిక నిపుణులు వాణిజ్య, కార్యాచరణ బాధ్యతలను నిర్వహించారు. ఉత్పత్తిదారుల ప్రయోజనాలను రక్షిస్తూ ప్రాసెసింగ్, మార్కెటింగ్ సామర్థ్యాన్ని కొనసాగించడం ఈ కలయిక లక్ష్యం. ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ద్వారా ఆనంద్ నమూనాను ఇతర ప్రాంతాలకు విస్తరించడానికి ఇది ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి.
Question 8
ప్రశ్న 8
Why did the Anand Pattern adopt quality-based milk testing and payment at village collection centres?
ఆనంద్ నమూనాలో గ్రామ పాల సేకరణ కేంద్రాల్లో నాణ్యత ఆధారిత పాల పరీక్షలు, చెల్లింపుల విధానాన్ని ఎందుకు అనుసరించారు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Village dairy cooperatives collect milk from individual producer-members and assess its quality. Fat content and solids-not-fat are important characteristics considered in milk procurement systems. Relating payment to milk quantity and quality provides a more transparent basis for compensating different producers. Such testing also supports quality control in subsequent dairy processing. The arrangement strengthens farmers' confidence in cooperative marketing and reduces arbitrary pricing practices.
వివరణ:
గ్రామ పాడి సహకార సంఘాలు తమ సభ్యులైన ఉత్పత్తిదారుల నుంచి పాలను సేకరించి నాణ్యతను పరీక్షిస్తాయి. పాలలోని కొవ్వు, కొవ్వు రహిత ఘనపదార్థాలు పాల కొనుగోలు వ్యవస్థలో పరిగణించే ముఖ్యమైన లక్షణాలు. పాల పరిమాణం, నాణ్యత ఆధారంగా చెల్లింపులు చేయడం వేర్వేరు ఉత్పత్తిదారులకు పారదర్శకమైన ప్రతిఫలం అందించడానికి సహాయపడుతుంది. ఈ పరీక్షలు తరువాతి పాల ప్రాసెసింగ్‌లో నాణ్యత నియంత్రణకు కూడా ఉపయోగపడతాయి. ఈ విధానం సహకార మార్కెటింగ్‌పై రైతుల విశ్వాసాన్ని పెంచి ఏకపక్ష ధరల నిర్ణయాన్ని తగ్గించడంలో సహకరిస్తుంది.
Question 9
ప్రశ్న 9
Which technological achievement is particularly associated with H. M. Dalaya and the early expansion of Amul's dairy processing capacity?
హెచ్. ఎం. దలాయా, అమూల్ తొలి పాల ప్రాసెసింగ్ విస్తరణతో ప్రత్యేకంగా సంబంధం ఉన్న సాంకేతిక విజయం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
H. M. Dalaya made an important technological contribution to the Anand dairy cooperative by developing methods for producing milk powder from buffalo milk. This helped overcome difficulties associated with processing and preserving a major source of milk in India. Conversion into milk powder allowed surplus milk to be preserved and used beyond the immediate collection period. It also supported the expansion of cooperative dairy products and their markets. Dalaya's technical contribution complemented the organisational leadership of Tribhuvandas Patel and the managerial work of Verghese Kurien.
వివరణ:
గేదె పాల నుంచి పాలపొడి తయారు చేసే పద్ధతులను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా హెచ్. ఎం. దలాయా ఆనంద్ పాడి సహకార సంఘానికి ముఖ్యమైన సాంకేతిక సహకారం అందించారు. భారతదేశంలో ప్రధాన పాల వనరుగా ఉన్న గేదె పాలను ప్రాసెస్ చేయడం, నిల్వ చేయడంలో ఉన్న సమస్యలను అధిగమించడానికి ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడింది. పాలపొడిగా మార్చడం వల్ల మిగులు పాలను నిల్వ చేసి సేకరణ సమయం తరువాత కూడా ఉపయోగించుకోవడం సాధ్యమైంది. సహకార పాల ఉత్పత్తుల విస్తరణకు, మార్కెట్ల అభివృద్ధికి కూడా ఇది తోడ్పడింది. దలాయా సాంకేతిక కృషి త్రిభువన్‌దాస్ పటేల్ సంస్థాగత నాయకత్వానికి, వర్గీస్ కురియన్ నిర్వహణ కృషికి అనుబంధంగా నిలిచింది.
Question 10
ప్రశ్న 10
Which statement correctly identifies the historical role of the Gujarat Cooperative Milk Marketing Federation (GCMMF)?
గుజరాత్ సహకార పాల మార్కెటింగ్ సమాఖ్య (GCMMF) చారిత్రక పాత్రను ఏ ప్రకటన సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Gujarat Cooperative Milk Marketing Federation was established in 1973 as an apex marketing organisation for member dairy unions. It coordinated the marketing and distribution of cooperative dairy products, including those sold under the Amul brand. Its structure extended the producer-owned cooperative principle to large-scale commercial marketing. Village societies and district unions continued performing their respective functions within the wider cooperative network. GCMMF must therefore be distinguished from the earlier Kaira district union established in 1946.
వివరణ:
సభ్య పాడి సంఘాల కోసం రాష్ట్రస్థాయి ప్రధాన మార్కెటింగ్ సంస్థగా గుజరాత్ సహకార పాల మార్కెటింగ్ సమాఖ్యను 1973లో ఏర్పాటు చేశారు. అమూల్ బ్రాండ్ కింద విక్రయించే ఉత్పత్తులతో సహా సహకార పాడి ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్, పంపిణీని ఇది సమన్వయం చేసింది. ఈ నిర్మాణం ఉత్పత్తిదారుల యాజమాన్య సహకార సూత్రాన్ని పెద్ద స్థాయి వాణిజ్య మార్కెటింగ్‌కు విస్తరించింది. విస్తృత సహకార వ్యవస్థలో గ్రామ సంఘాలు, జిల్లా సంఘాలు తమ తమ విధులను కొనసాగించాయి. అందువల్ల ఈ సమాఖ్యను 1946లో ఏర్పడిన తొలి కైరా జిల్లా సంఘం నుంచి వేరుగా గుర్తించాలి.
Question 11
ప్రశ్న 11
Which combination correctly explains the circumstances leading to the establishment of the National Dairy Development Board?
జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలి ఏర్పాటుకు దారితీసిన పరిస్థితులను ఏ సమూహం సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Prime Minister Lal Bahadur Shastri visited Anand in Gujarat in 1964 and became impressed with the functioning of its dairy cooperatives. He supported extending the successful cooperative model to other parts of India. The National Dairy Development Board was subsequently established in 1965 with its headquarters at Anand. Verghese Kurien became its founder chairman. The Board was intended to support producer-owned dairy institutions rather than replace them with government-run milk trading alone.
వివరణ:
ప్రధానమంత్రి లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి 1964లో గుజరాత్‌లోని ఆనంద్‌ను సందర్శించి అక్కడి పాడి సహకార సంఘాల పనితీరును అభినందించారు. విజయవంతమైన ఈ సహకార నమూనాను భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు విస్తరించడానికి ఆయన మద్దతు ఇచ్చారు. తరువాత 1965లో ఆనంద్ ప్రధాన కేంద్రంగా జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలిని ఏర్పాటు చేశారు. వర్గీస్ కురియన్ దాని వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. పాల ఉత్పత్తిదారుల యాజమాన్య సంస్థలను ప్రోత్సహించడం ఈ మండలి ఉద్దేశం; వాటి స్థానంలో ప్రభుత్వ పాల వ్యాపార వ్యవస్థను మాత్రమే ఏర్పాటు చేయడం కాదు.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which statement correctly describes the institutional development of the National Dairy Development Board?
జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలి సంస్థాగత పరిణామాన్ని ఏ ప్రకటన సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The National Dairy Development Board was originally founded in 1965 and registered as a society. It was established to promote dairy development through institutions owned and controlled by milk producers. The National Dairy Development Board Act, 1987, subsequently gave it statutory corporate status. The reconstituted statutory body came into effect in October 1987 and combined NDDB with the erstwhile Indian Dairy Corporation. The founding year of 1965 should therefore not be confused with its later statutory reorganisation in 1987.
వివరణ:
జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలిని మొదట 1965లో ఏర్పాటు చేసి ఒక సంఘంగా నమోదు చేశారు. పాల ఉత్పత్తిదారుల యాజమాన్యం, నియంత్రణలోని సంస్థల ద్వారా పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడం దీని లక్ష్యం. తరువాత జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలి చట్టం, 1987 ద్వారా దీనికి చట్టబద్ధ కార్పొరేట్ హోదా లభించింది. 1987 అక్టోబరులో అమల్లోకి వచ్చిన పునర్వ్యవస్థీకరణ ద్వారా పూర్వ భారత పాడి పరిశ్రమ కార్పొరేషన్‌ను కూడా ఈ సంస్థలో విలీనం చేశారు. అందువల్ల 1965లో జరిగిన స్థాపనను 1987లో జరిగిన తరువాతి చట్టబద్ధ పునర్వ్యవస్థీకరణతో కలపకూడదు.
Question 13
ప్రశ్న 13
Which statement correctly distinguishes early government dairy initiatives from Operation Flood?
తొలి ప్రభుత్వ పాడి అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ నుంచి ఏ ప్రకటన సరిగ్గా వేరుచేస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Key Village Scheme was introduced during the First Five-Year Plan to improve cattle breeding and productivity. Intensive cattle development initiatives also preceded the nationwide implementation of Operation Flood. Earlier programmes emphasised animal improvement and government-supported milk supply arrangements, but often lacked an integrated producer-controlled market system. Operation Flood, launched in 1970, linked cooperative milk collection, processing, marketing and producer services on a much larger scale. It built on earlier dairy development efforts while introducing a distinctive cooperative institutional approach.
వివరణ:
పశువుల సంకరణ, ఉత్పాదకతను మెరుగుపరచడానికి మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక కాలంలో కీ విలేజ్ పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. సాంద్ర పశుసంపద అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు కూడా దేశవ్యాప్తంగా ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ అమలుకు ముందే ప్రారంభమయ్యాయి. తొలి కార్యక్రమాలు పశువుల అభివృద్ధి, ప్రభుత్వ మద్దతుతో పాల సరఫరా ఏర్పాట్లపై దృష్టి పెట్టినప్పటికీ సమగ్ర ఉత్పత్తిదారుల నియంత్రణలోని మార్కెటింగ్ వ్యవస్థ తరచుగా లోపించింది. 1970లో ప్రారంభమైన ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ సహకార పాల సేకరణ, ప్రాసెసింగ్, మార్కెటింగ్, ఉత్పత్తిదారుల సేవలను పెద్ద స్థాయిలో అనుసంధానించింది. ఇది పూర్వ పాడి అభివృద్ధి ప్రయత్నాలపై ఆధారపడుతూ ప్రత్యేకమైన సహకార సంస్థాగత విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.
Question 14
ప్రశ్న 14
Which combination correctly represents the principal objectives of Operation Flood, launched in 1970?
1970లో ప్రారంభమైన ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ప్రధాన లక్ష్యాలను ఏ సమూహం సరిగ్గా సూచిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Operation Flood was launched in 1970 under the leadership of the National Dairy Development Board. Its central objectives were to increase milk production, augment rural incomes and provide milk to consumers at reasonable prices. The programme sought to organise producers through cooperatives that could collect, process and market milk effectively. Strengthening the connection between producers and urban consumers was an essential feature of the strategy. Operation Flood was therefore both a dairy production programme and an important rural development initiative.
వివరణ:
జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలి నాయకత్వంలో 1970లో ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ప్రారంభమైంది. పాల ఉత్పత్తిని పెంచడం, గ్రామీణ ఆదాయాలను మెరుగుపరచడం, వినియోగదారులకు సముచిత ధరలకు పాలను అందించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యాలు. పాలను సమర్థంగా సేకరించడం, ప్రాసెస్ చేయడం, మార్కెటింగ్ చేయగల సహకార సంఘాల ద్వారా ఉత్పత్తిదారులను సంఘటితం చేయాలని కార్యక్రమం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఉత్పత్తిదారులు, పట్టణ వినియోగదారుల మధ్య సంబంధాన్ని బలోపేతం చేయడం ఈ వ్యూహంలో ముఖ్యమైన అంశం. అందువల్ల ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ పాల ఉత్పత్తి కార్యక్రమంగానే కాకుండా ప్రధాన గ్రామీణాభివృద్ధి కార్యక్రమంగా కూడా నిలిచింది.
Question 15
ప్రశ్న 15
How was an important part of the initial financing of Operation Flood Phase I generated?
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ మొదటి దశ ప్రారంభ ఆర్థిక వనరుల్లో ముఖ్యమైన భాగాన్ని ఎలా సమకూర్చుకున్నారు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Operation Flood Phase I used an innovative financing arrangement involving donated dairy commodities. Skimmed milk powder and butter oil were provided by the European Economic Community through the World Food Programme. Their sale generated funds that supported the construction of dairy infrastructure and cooperative development. The National Dairy Development Board helped design and administer this arrangement. The programme aimed to use external commodity assistance to build domestic milk production and marketing capacity rather than create permanent dependence on donated milk.
వివరణ:
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ మొదటి దశలో విరాళంగా అందిన పాడి ఉత్పత్తులను ఉపయోగించే ప్రత్యేక ఆర్థిక విధానాన్ని అనుసరించారు. యూరోపియన్ ఆర్థిక సమాజం ప్రపంచ ఆహార కార్యక్రమం ద్వారా కొవ్వు తొలగించిన పాలపొడి, వెన్న నూనెను అందించింది. వీటిని విక్రయించడం ద్వారా వచ్చిన నిధులను పాడి మౌలిక సదుపాయాలు, సహకార అభివృద్ధికి ఉపయోగించారు. ఈ ఏర్పాటును రూపొందించడం, నిర్వహించడంలో జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలి సహకరించింది. విరాళంగా వచ్చిన పాలపై శాశ్వత ఆధారాన్ని ఏర్పరచడం కాకుండా దేశీయ పాల ఉత్పత్తి, మార్కెటింగ్ సామర్థ్యాన్ని నిర్మించడం కార్యక్రమం లక్ష్యం.
Question 16
ప్రశ్న 16
Which statement correctly describes the major geographic linkage established under Operation Flood Phase I?
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ మొదటి దశలో ఏర్పడిన ప్రధాన భౌగోళిక అనుసంధానాన్ని ఏ ప్రకటన సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Operation Flood Phase I covered the period from 1970 to 1980. It initially linked 18 important milk-producing regions, commonly described as milksheds, to four major metropolitan consumer markets. These markets were Delhi, Mumbai, Kolkata and Chennai. The programme sought to improve the organisation of milk procurement and its movement from producing regions to urban consumers. This initial network laid the foundation for the larger National Milk Grid that developed through subsequent phases.
వివరణ:
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ మొదటి దశ 1970 నుంచి 1980 వరకు కొనసాగింది. ఈ దశలో మిల్క్షెడ్స్గా పిలిచే ముఖ్యమైన 18 పాల ఉత్పత్తి ప్రాంతాలను నాలుగు ప్రధాన మహానగర వినియోగ మార్కెట్లతో అనుసంధానించారు. ఆ మార్కెట్లు ఢిల్లీ, ముంబై, కోల్‌కతా, చెన్నై. ఉత్పత్తి ప్రాంతాల నుంచి పట్టణ వినియోగదారులకు పాల సేకరణ, రవాణాను మరింత సమర్థంగా నిర్వహించడం ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యం. ఈ ప్రారంభ వ్యవస్థ తరువాతి దశల్లో విస్తరించిన జాతీయ పాల గ్రిడ్కు పునాదిగా నిలిచింది.
Question 17
ప్రశ్న 17
Which development is most closely associated with Operation Flood Phase II?
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ రెండవ దశతో అత్యంత సన్నిహిత సంబంధం ఉన్న అభివృద్ధి ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Operation Flood Phase II is generally identified with the period from 1981 to 1985. During this phase, the number of participating milksheds expanded from 18 to 136. The programme also extended cooperative milk marketing to 290 urban markets. Additional village cooperative societies and dairy infrastructure strengthened the producer network. The expansion demonstrated that the Anand cooperative model could be adapted beyond its original region.
వివరణ:
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ రెండవ దశను సాధారణంగా 1981 నుంచి 1985 వరకు కొనసాగిన కాలంగా గుర్తిస్తారు. ఈ దశలో పాల్గొన్న పాల ఉత్పత్తి ప్రాంతాల సంఖ్య 18 నుంచి 136కు పెరిగింది. సహకార పాల మార్కెటింగ్ వ్యవస్థను 290 పట్టణ మార్కెట్లకు కూడా విస్తరించారు. అదనపు గ్రామ సహకార సంఘాలు, పాడి మౌలిక సదుపాయాలు ఉత్పత్తిదారుల వ్యవస్థను బలోపేతం చేశాయి. ఆనంద్ సహకార నమూనాను దాని ప్రారంభ ప్రాంతం దాటి ఇతర ప్రాంతాలకు అనుగుణంగా విస్తరించవచ్చని ఈ అభివృద్ధి చూపించింది.
Question 18
ప్రశ్న 18
Which combination most accurately represents the priorities of Operation Flood Phase III?
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ మూడవ దశ ప్రధాన ప్రాధాన్యతలను అత్యంత సరిగ్గా సూచించే సమూహం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Operation Flood Phase III covered the period from 1985 to 1996. Its major emphasis was on consolidating and strengthening the dairy cooperative network built during the earlier phases. Procurement and marketing infrastructure was expanded to handle larger quantities of milk. Animal health services, feed supply, artificial insemination and member education received additional attention. The phase also encouraged greater participation of women and improvements in dairy animal productivity.
వివరణ:
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ మూడవ దశ 1985 నుంచి 1996 వరకు కొనసాగింది. తొలి రెండు దశల్లో ఏర్పడిన పాడి సహకార వ్యవస్థను స్థిరపరచడం, బలోపేతం చేయడం ఈ దశ ప్రధాన లక్ష్యం. ఎక్కువ పరిమాణంలో పాలను నిర్వహించడానికి సేకరణ, మార్కెటింగ్ మౌలిక సదుపాయాలను విస్తరించారు. పశు ఆరోగ్య సేవలు, దాణా సరఫరా, కృత్రిమ గర్భధారణ, సభ్యుల విద్యా కార్యక్రమాలకు అదనపు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం, పాడి పశువుల ఉత్పాదకతను మెరుగుపరచడం కూడా ఈ దశలో ముఖ్యమైన అంశాలుగా నిలిచాయి.
Question 19
ప్రశ్న 19
What was the principal economic function of the National Milk Grid developed through Operation Flood?
ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ద్వారా అభివృద్ధి చేసిన జాతీయ పాల గ్రిడ్ ప్రధాన ఆర్థిక విధి ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The National Milk Grid was developed to link milk-producing regions with urban consumer markets. Such links helped cooperatives move milk from areas and seasons of greater availability to markets with stronger demand. A wider market reduced some seasonal and regional price variations. It also helped provide producers with more regular marketing opportunities and consumers with a more dependable milk supply. The Grid was therefore an important institutional and logistical component of Operation Flood.
వివరణ:
పాల ఉత్పత్తి ప్రాంతాలను పట్టణ వినియోగ మార్కెట్లతో అనుసంధానించడానికి జాతీయ పాల గ్రిడ్‌ను అభివృద్ధి చేశారు. పాల లభ్యత ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలు, కాలాల నుంచి డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉన్న మార్కెట్లకు పాలను తరలించడానికి ఈ అనుసంధానం సహకార సంఘాలకు ఉపయోగపడింది. విస్తృత మార్కెట్ వల్ల కొన్ని కాలానుగుణ, ప్రాంతీయ ధరల హెచ్చుతగ్గులు తగ్గాయి. ఉత్పత్తిదారులకు మరింత స్థిరమైన మార్కెటింగ్ అవకాశాలు, వినియోగదారులకు నమ్మకమైన పాల సరఫరా అందించడానికి కూడా ఇది తోడ్పడింది. అందువల్ల జాతీయ పాల గ్రిడ్ ఆపరేషన్ ఫ్లడ్‌లో ముఖ్యమైన సంస్థాగత, రవాణా వ్యవస్థగా నిలిచింది.
Question 20
ప్రశ్న 20
Which assessment most accurately explains the socioeconomic significance and limitations of the White Revolution for rural households?
గ్రామీణ కుటుంబాలకు శ్వేత విప్లవం కల్పించిన సామాజిక, ఆర్థిక ప్రాధాన్యం, పరిమితులను ఏ అంచనా అత్యంత సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Cooperative dairying helped many rural households obtain regular cash income from the sale of milk. Its institutional structure created opportunities for small farmers and, in some circumstances, landless households able to maintain dairy animals. Women's participation in milk production and cooperative organisations also gained importance as the movement expanded. Nevertheless, access to animals, fodder, veterinary services, credit and reliable milk collection differed among households and regions. The White Revolution should therefore be understood as a major rural economic transformation without assuming that every community benefited equally.
వివరణ:
సహకార పాడి వ్యవస్థ పాల విక్రయం ద్వారా అనేక గ్రామీణ కుటుంబాలకు క్రమబద్ధమైన నగదు ఆదాయాన్ని పొందడంలో సహాయపడింది. చిన్న రైతులకు, కొన్ని పరిస్థితుల్లో పాడి పశువులను పోషించగల భూమిలేని కుటుంబాలకు కూడా ఈ సంస్థాగత వ్యవస్థ అవకాశాలను కల్పించింది. ఉద్యమం విస్తరించిన కొద్దీ పాల ఉత్పత్తి, సహకార సంఘాల్లో మహిళల భాగస్వామ్యానికి ప్రాధాన్యం పెరిగింది. అయితే పాడి పశువులు, మేత, పశువైద్య సేవలు, రుణాలు, నమ్మకమైన పాల సేకరణ వ్యవస్థల అందుబాటు కుటుంబాలు, ప్రాంతాల మధ్య మారింది. అందువల్ల శ్వేత విప్లవాన్ని ప్రతి వర్గానికీ సమాన ప్రయోజనం కల్పించిన ప్రక్రియగా కాకుండా ముఖ్యమైన గ్రామీణ ఆర్థిక పరివర్తనగా అర్థం చేసుకోవాలి.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: C. Milk producers' dissatisfaction with middlemen and the prevailing private milk procurement system సమాధానం: C. మధ్యవర్తులు, అప్పటి ప్రైవేటు పాల కొనుగోలు వ్యవస్థ పట్ల పాల ఉత్పత్తిదారుల అసంతృప్తి
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer || సమాధానం: A. I – II – III – IV
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: B. Tribhuvandas Patel provided early cooperative leadership, while Kurien contributed professional management, technical development and later nationwide expansion. సమాధానం: B. త్రిభువన్‌దాస్ పటేల్ తొలి సహకార ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించగా కురియన్ వృత్తిపరమైన నిర్వహణ, సాంకేతికాభివృద్ధి, తరువాత దేశవ్యాప్త విస్తరణకు తోడ్పడ్డారు.
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. He helped combine farmer ownership with professional dairy management, modern processing and expanded marketing. సమాధానం: D. రైతుల యాజమాన్యాన్ని వృత్తిపరమైన పాడి నిర్వహణ, ఆధునిక పాల ప్రాసెసింగ్, విస్తృత మార్కెటింగ్‌తో అనుసంధానించడంలో సహకరించారు.
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. Village dairy cooperative society → District milk producers' union → State cooperative milk marketing federation సమాధానం: A. గ్రామ పాడి సహకార సంఘం → జిల్లా సహకార పాల ఉత్పత్తిదారుల సంఘం → రాష్ట్ర సహకార పాల మార్కెటింగ్ సమాఖ్య
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: C. The District Cooperative Milk Producers' Union సమాధానం: C. జిల్లా సహకార పాల ఉత్పత్తిదారుల సంఘం
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: B. Ownership and democratic control by milk producers, supported by accountable professional management సమాధానం: B. పాల ఉత్పత్తిదారుల యాజమాన్యం, ప్రజాస్వామ్య నియంత్రణతోపాటు వారికి జవాబుదారీగా ఉండే వృత్తిపరమైన నిర్వహణ
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: D. To make procurement more transparent by relating payments to the quantity and quality, including fat and solids-not-fat content, of milk supplied సమాధానం: D. సరఫరా చేసిన పాల పరిమాణం, కొవ్వు మరియు కొవ్వు రహిత ఘనపదార్థాలు వంటి నాణ్యత లక్షణాల ఆధారంగా చెల్లింపులు చేసి కొనుగోలు ప్రక్రియను మరింత పారదర్శకంగా చేయడానికి
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. Development of technology enabling the production of milk powder from buffalo milk సమాధానం: A. గేదె పాల నుంచి పాలపొడి తయారు చేయడానికి వీలు కల్పించిన సాంకేతికత అభివృద్ధి
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: B. Established in 1973, it coordinated the marketing of products of member dairy unions, including products sold under the Amul brand. సమాధానం: B. 1973లో ఏర్పడిన ఈ సమాఖ్య అమూల్ బ్రాండ్ కింద విక్రయించే ఉత్పత్తులతో సహా సభ్య పాడి సంఘాల ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్‌ను సమన్వయం చేసింది.
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: D. Prime Minister Lal Bahadur Shastri's appreciation of the Anand model and the decision to promote similar dairy cooperatives nationally సమాధానం: D. ప్రధానమంత్రి లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి ఆనంద్ నమూనాను ప్రశంసించడం, అలాంటి పాడి సహకార సంఘాలను దేశవ్యాప్తంగా ప్రోత్సహించాలనే నిర్ణయం
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: C. It was founded in 1965 and subsequently received statutory corporate status under the National Dairy Development Board Act, 1987. సమాధానం: C. ఇది 1965లో ఏర్పడి తరువాత జాతీయ పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి మండలి చట్టం, 1987 ద్వారా చట్టబద్ధ కార్పొరేట్ హోదాను పొందింది.
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. The Key Village Scheme and cattle development programmes preceded Operation Flood, while the latter emphasised an integrated producer-owned cooperative milk procurement and marketing network. సమాధానం: A. కీ విలేజ్ పథకం, పశుసంపద అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు ఆపరేషన్ ఫ్లడ్‌కు ముందే ప్రారంభమయ్యాయి; ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ఉత్పత్తిదారుల యాజమాన్యంలోని సమగ్ర సహకార పాల సేకరణ, మార్కెటింగ్ వ్యవస్థకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది.
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: D. Increasing milk production, improving rural producer incomes and making milk available to consumers at reasonable prices సమాధానం: D. పాల ఉత్పత్తిని పెంచడం, గ్రామీణ ఉత్పత్తిదారుల ఆదాయాలను మెరుగుపరచడం, వినియోగదారులకు సముచిత ధరలకు పాలను అందించడం
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: B. By selling skimmed milk powder and butter oil donated through the World Food Programme from the European Economic Community సమాధానం: B. యూరోపియన్ ఆర్థిక సమాజం నుంచి ప్రపంచ ఆహార కార్యక్రమం ద్వారా అందిన కొవ్వు తొలగించిన పాలపొడి, వెన్న నూనెను విక్రయించడం ద్వారా
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: C. It linked 18 major milk-producing regions with consumers in Delhi, Mumbai, Kolkata and Chennai. సమాధానం: C. ప్రధానమైన 18 పాల ఉత్పత్తి ప్రాంతాలను ఢిల్లీ, ముంబై, కోల్‌కతా, చెన్నై వినియోగదారులతో అనుసంధానించింది.
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. Expansion of cooperative milk-producing regions from 18 to 136 and access to 290 urban markets సమాధానం: A. సహకార పాల ఉత్పత్తి ప్రాంతాలను 18 నుంచి 136కు విస్తరించడం, 290 పట్టణ మార్కెట్లకు అందుబాటును కల్పించడం
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: D. Consolidation of cooperatives, strengthening of procurement and marketing infrastructure, animal health, feed and breeding services సమాధానం: D. సహకార సంఘాలను బలోపేతం చేయడం, పాల సేకరణ, మార్కెటింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు, పశు ఆరోగ్యం, దాణా, సంకరణ సేవలను అభివృద్ధి చేయడం
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: B. To connect milk-producing regions with consumer markets and reduce seasonal and regional price fluctuations సమాధానం: B. పాల ఉత్పత్తి ప్రాంతాలను వినియోగ మార్కెట్లతో అనుసంధానించి కాలానుగుణ, ప్రాంతీయ ధరల హెచ్చుతగ్గులను తగ్గించడం
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: D. Cooperative dairying created opportunities for more regular rural income and participation by small producers and women, although benefits depended on access to animals, services and functioning markets. సమాధానం: D. సహకార పాడి వ్యవస్థ చిన్న ఉత్పత్తిదారులు, మహిళలకు మరింత క్రమబద్ధమైన గ్రామీణ ఆదాయం, భాగస్వామ్య అవకాశాలను కల్పించింది; అయితే ప్రయోజనాలు పాడి పశువులు, సేవలు, సమర్థమైన మార్కెట్ల అందుబాటుపై ఆధారపడ్డాయి.