భారతదేశ చరిత్ర - స్వాతంత్ర్యానంతర భారతదేశం - టెస్ట్ 247 - హరిత విప్లవం – చారిత్రక అభివృద్ధి మరియు ప్రాంతీయ ప్రభావం
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which combination of circumstances most directly contributed to India's adoption of a new agricultural strategy associated with the Green Revolution?
హరిత విప్లవంతో సంబంధం ఉన్న కొత్త వ్యవసాయ వ్యూహాన్ని భారతదేశం స్వీకరించడానికి ప్రత్యక్షంగా దోహదపడిన పరిస్థితుల సమూహం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
India faced serious foodgrain shortages during the years preceding the Green Revolution. Population growth and the effects of poor monsoons increased pressure on agricultural production. Dependence on imported foodgrains, including supplies received under the American PL-480 programme, was a major policy concern. The droughts of the mid-1960s further strengthened the demand for a new agricultural strategy. High-yielding crop varieties and improved farming practices were consequently promoted to increase domestic food production.
వివరణ:
హరిత విప్లవానికి ముందు సంవత్సరాల్లో భారతదేశం తీవ్రమైన ఆహార ధాన్యాల కొరతను ఎదుర్కొంది. జనాభా పెరుగుదల, అననుకూల రుతుపవనాల ప్రభావం వ్యవసాయోత్పత్తిపై ఒత్తిడిని పెంచాయి. అమెరికా PL-480 కార్యక్రమం ద్వారా అందిన సరఫరాలతో సహా ఆహార ధాన్యాల దిగుమతులపై ఆధారపడటం ముఖ్యమైన విధానపరమైన సమస్యగా మారింది. 1960ల మధ్యకాలంలోని కరువు పరిస్థితులు కొత్త వ్యవసాయ వ్యూహం అవసరాన్ని మరింత పెంచాయి. అందువల్ల దేశీయ ఆహారోత్పత్తిని పెంచడానికి అధిక దిగుబడి పంట రకాలు, మెరుగైన సాగు పద్ధతులను ప్రోత్సహించారు.
Question 2
ప్రశ్న 2
Which combination most accurately represents the technological package associated with India's Green Revolution?
భారతదేశ హరిత విప్లవంతో సంబంధం ఉన్న సాంకేతిక చర్యల సమగ్ర సమూహాన్ని ఏది అత్యంత సరిగ్గా సూచిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Green Revolution involved a combination of mutually supporting technologies rather than the introduction of improved seeds alone. High-yielding varieties responded well to adequate nutrients and timely irrigation. Fertilisers, pest management, improved cultivation methods and access to agricultural inputs helped realise their yield potential. Institutional credit, extension services and public procurement also supported adoption. The effectiveness of the package depended on how reliably these different inputs and services were available to farmers.
వివరణ:
హరిత విప్లవం మెరుగైన విత్తనాలను మాత్రమే ప్రవేశపెట్టిన మార్పు కాకుండా పరస్పరం సహకరించే అనేక సాంకేతిక చర్యల సమాహారం. అధిక దిగుబడి రకాలు తగిన పోషకాలు, సకాలంలో సాగునీరు అందినప్పుడు మంచి ఫలితాలు ఇచ్చాయి. ఎరువులు, చీడపీడల నిర్వహణ, మెరుగైన సాగు పద్ధతులు, వ్యవసాయ ఉత్పాదకాల లభ్యత వాటి దిగుబడి సామర్థ్యాన్ని సాధించడానికి తోడ్పడ్డాయి. సంస్థాగత రుణాలు, వ్యవసాయ విస్తరణ సేవలు, ప్రభుత్వ కొనుగోలు వ్యవస్థ కూడా కొత్త సాంకేతికత స్వీకరణకు మద్దతు ఇచ్చాయి. ఈ వివిధ వనరులు, సేవలు రైతులకు ఎంత నమ్మకంగా అందుబాటులో ఉన్నాయనే దానిపై కార్యక్రమం ప్రభావం ఆధారపడింది.
Question 3
ప్రశ్న 3
Why were semi-dwarf wheat varieties particularly important to the early success of the Green Revolution?
హరిత విప్లవం తొలి విజయానికి తక్కువ ఎత్తు కలిగిన గోధుమ రకాలు ప్రత్యేకంగా ఎందుకు ముఖ్యమైనవిగా నిలిచాయి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Traditional tall wheat varieties were more vulnerable to lodging when high levels of fertiliser encouraged vegetative growth. Semi-dwarf varieties had shorter and stronger stems, enabling them to support heavier grain-bearing heads. Their response to nutrients and appropriate irrigation helped produce significantly higher yields. Mexican semi-dwarf wheat material became an important foundation for Indian wheat improvement programmes. The success resulted from the interaction of improved genetics with suitable cultivation practices rather than plant height alone.
వివరణ:
సంప్రదాయ పొడవైన గోధుమ రకాలకు అధిక ఎరువుల వినియోగం వల్ల వృక్ష పెరుగుదల ఎక్కువై పంట నేలవాలే ప్రమాదం ఉండేది. తక్కువ ఎత్తు కలిగిన రకాల కాండాలు పొట్టిగా, బలంగా ఉండటం వల్ల ఎక్కువ ధాన్యం కలిగిన కంకులను నిలబెట్టగలిగాయి. పోషకాలు, తగిన సాగునీటికి ఇవి మంచి స్పందన ఇవ్వడంతో గణనీయంగా అధిక దిగుబడులు సాధ్యమయ్యాయి. మెక్సికోకు చెందిన తక్కువ ఎత్తు గల గోధుమ రకాలు భారత గోధుమ అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు ముఖ్యమైన పునాదిగా నిలిచాయి. ఈ విజయం మొక్క ఎత్తు వల్ల మాత్రమే కాకుండా మెరుగైన జన్యు లక్షణాలు, అనుకూల సాగు పద్ధతుల సమన్వయం వల్ల సాధ్యమైంది.
Question 4
ప్రశ్న 4
Which scientist's wheat-breeding work in Mexico supplied important genetic material for India's early Green Revolution?
మెక్సికోలో చేపట్టిన గోధుమల సంకరణ పరిశోధన ద్వారా భారతదేశ తొలి హరిత విప్లవానికి ముఖ్యమైన జన్యు పదార్థాన్ని అందించిన శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Norman E. Borlaug developed improved wheat varieties through agricultural research in Mexico. His work on semi-dwarf, disease-resistant and high-yielding wheat contributed to agricultural transformation in several countries. Indian agricultural scientists tested and adapted Mexican wheat material during the 1960s. Borlaug received the Nobel Peace Prize in 1970 for his contribution to increasing food production. His international research contribution must be distinguished from the work of Indian scientists and policymakers who adapted and expanded the programme within India.
వివరణ:
నార్మన్ ఇ. బోర్లాగ్ మెక్సికోలో వ్యవసాయ పరిశోధన ద్వారా మెరుగైన గోధుమ రకాలను అభివృద్ధి చేశారు. తక్కువ ఎత్తు, వ్యాధి నిరోధకత, అధిక దిగుబడి లక్షణాలు గల గోధుమలపై ఆయన కృషి అనేక దేశాల వ్యవసాయ మార్పుకు దోహదపడింది. భారత వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలు 1960లలో మెక్సికో గోధుమ రకాలను పరీక్షించి స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి చేశారు. ఆహారోత్పత్తిని పెంచడానికి చేసిన కృషికి బోర్లాగ్ 1970లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి అందుకున్నారు. ఆయన అంతర్జాతీయ పరిశోధన పాత్రను భారతదేశంలో కార్యక్రమాన్ని స్థానికీకరించి విస్తరించిన భారత శాస్త్రవేత్తలు, విధాన రూపకర్తల పాత్ర నుంచి వేరుగా గుర్తించాలి.
Question 5
ప్రశ్న 5
Which contribution most accurately explains M. S. Swaminathan's historical association with India's Green Revolution?
భారత హరిత విప్లవంతో ఎం. ఎస్. స్వామినాథన్‌కు ఉన్న చారిత్రక సంబంధాన్ని ఏ కృషి అత్యంత సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
M. S. Swaminathan played a leading scientific role in India's Green Revolution, particularly in wheat improvement. His work at the Indian Agricultural Research Institute helped evaluate and adapt high-yielding Mexican wheat material for Indian farming conditions. He worked with other scientists, policymakers and farmers to support testing and wider adoption of improved varieties. His contribution helped establish the scientific foundation of India's major wheat-production gains. He is widely associated with the Green Revolution in India, but the achievement was a collective effort involving numerous institutions and cultivators.
వివరణ:
భారత హరిత విప్లవంలో ముఖ్యంగా గోధుమల అభివృద్ధికి ఎం. ఎస్. స్వామినాథన్ ప్రముఖ శాస్త్రీయ పాత్ర పోషించారు. భారత వ్యవసాయ పరిశోధనా సంస్థలో ఆయన చేసిన కృషి అధిక దిగుబడి మెక్సికో గోధుమ రకాలను పరీక్షించి భారత సాగు పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్చడానికి తోడ్పడింది. మెరుగైన రకాల పరీక్షలు, విస్తృత వినియోగానికి ఇతర శాస్త్రవేత్తలు, విధాన రూపకర్తలు, రైతులతో కలిసి పనిచేశారు. భారతదేశంలో గోధుమ ఉత్పత్తి గణనీయంగా పెరగడానికి అవసరమైన శాస్త్రీయ పునాదిని ఆయన కృషి బలోపేతం చేసింది. భారత హరిత విప్లవంతో ఆయనకు విస్తృత గుర్తింపు ఉన్నప్పటికీ ఈ విజయం అనేక సంస్థలు, సాగుదారులు కలిసి సాధించిన సమష్టి ఫలితం.
Question 6
ప్రశ్న 6
Which political leader, serving as Union Minister for Food and Agriculture during the crucial adoption of the new agricultural strategy, supported the introduction of high-yielding wheat technology?
కొత్త వ్యవసాయ వ్యూహం స్వీకరణలో కీలకమైన సమయంలో కేంద్ర ఆహార, వ్యవసాయ మంత్రిగా పనిచేస్తూ అధిక దిగుబడి గోధుమ సాంకేతికత ప్రవేశానికి మద్దతు ఇచ్చిన రాజకీయ నాయకుడు ఎవరు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
C. Subramaniam served as Union Minister for Food and Agriculture during the important transition to the new agricultural strategy in the mid-1960s. He supported agricultural scientists and the field testing of high-yielding wheat varieties. His policy leadership helped create conditions for the import, multiplication and wider use of improved seeds. The programme also required cooperation among the Union Government, state governments, research institutions and farmers. His political role complemented the scientific contributions of M. S. Swaminathan and Norman Borlaug.
వివరణ:
1960ల మధ్యకాలంలో కొత్త వ్యవసాయ వ్యూహానికి మారుతున్న కీలక సమయంలో సి. సుబ్రమణ్యం కేంద్ర ఆహార, వ్యవసాయ మంత్రిగా పనిచేశారు. వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్తలకు, అధిక దిగుబడి గోధుమ రకాల క్షేత్రస్థాయి పరీక్షలకు ఆయన మద్దతు ఇచ్చారు. మెరుగైన విత్తనాల దిగుమతి, విస్తరణ, విస్తృత వినియోగానికి అనుకూల పరిస్థితులు ఏర్పడటంలో ఆయన విధానపరమైన నాయకత్వం సహకరించింది. ఈ కార్యక్రమానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, పరిశోధనా సంస్థలు, రైతుల మధ్య సహకారం కూడా అవసరమైంది. ఆయన రాజకీయ పాత్ర ఎం. ఎస్. స్వామినాథన్, నార్మన్ బోర్లాగ్‌ల శాస్త్రీయ కృషికి అనుబంధంగా నిలిచింది.
Question 7
ప్రశ్న 7
Which statement correctly describes the High Yielding Varieties Programme introduced as part of India's new agricultural strategy?
భారతదేశ కొత్త వ్యవసాయ వ్యూహంలో భాగంగా ప్రవేశపెట్టిన అధిక దిగుబడి రకాల కార్యక్రమం గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The High Yielding Varieties Programme was introduced in the 1966–67 agricultural period as a major component of the new agricultural strategy. It promoted improved seed varieties together with irrigation, fertilisers and other necessary inputs. Its scope was not formally confined to wheat alone, although wheat recorded the most dramatic early gains. Rice and certain other cereals were also included in the wider approach. The programme formed an important bridge between agricultural research and the large-scale adoption of improved varieties by farmers.
వివరణ:
కొత్త వ్యవసాయ వ్యూహంలో ప్రధాన భాగంగా 1966–67 వ్యవసాయ కాలంలో అధిక దిగుబడి రకాల కార్యక్రమాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. మెరుగైన విత్తన రకాలతోపాటు సాగునీరు, ఎరువులు, ఇతర అవసరమైన ఉత్పాదకాలను ఈ కార్యక్రమం ప్రోత్సహించింది. గోధుమ పంటలో తొలి దశలో అత్యంత గణనీయమైన ఫలితాలు వచ్చినప్పటికీ కార్యక్రమం అధికారికంగా గోధుమకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. వరితోపాటు మరికొన్ని ధాన్య పంటలు కూడా విస్తృత వ్యూహంలో భాగమయ్యాయి. వ్యవసాయ పరిశోధనను రైతులు మెరుగైన రకాలను పెద్ద ఎత్తున స్వీకరించే ప్రక్రియతో అనుసంధానించడంలో ఈ కార్యక్రమం ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది.
Question 8
ప్రశ్న 8
Which statement correctly distinguishes the Intensive Agricultural District Programme from the subsequent High Yielding Varieties Programme?
సాంద్ర వ్యవసాయ జిల్లాల కార్యక్రమాన్ని తరువాతి అధిక దిగుబడి రకాల కార్యక్రమం నుంచి ఏ ప్రకటన సరిగ్గా వేరుచేస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Intensive Agricultural District Programme began around 1960–61, before the major HYV expansion of the mid-1960s. It sought to concentrate agricultural services, inputs, credit and technical assistance in selected districts. The approach reflected a belief that coordinated support could increase productivity more effectively than scattered interventions. The later High Yielding Varieties Programme placed stronger emphasis on the widespread adoption of new, high-yielding crop varieties. These initiatives belonged to successive stages of agricultural intensification rather than being identical programmes.
వివరణ:
1960ల మధ్యకాలపు ప్రధాన అధిక దిగుబడి రకాల విస్తరణకు ముందే సుమారు 1960–61లో సాంద్ర వ్యవసాయ జిల్లాల కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది. ఎంపిక చేసిన జిల్లాల్లో వ్యవసాయ సేవలు, ఉత్పాదకాలు, రుణాలు, సాంకేతిక సహాయాన్ని కేంద్రీకరించడం దీని లక్ష్యం. విడివిడిగా చేపట్టిన చర్యల కంటే సమన్వయంతో అందించిన సహాయం ఉత్పాదకతను సమర్థంగా పెంచగలదనే భావన దీనికి ఆధారం. తరువాతి అధిక దిగుబడి రకాల కార్యక్రమం కొత్త పంట రకాలను విస్తృతంగా స్వీకరించడంపై ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది. ఇవి ఒకే కార్యక్రమం కాకుండా వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచే వరుస దశల్లో చేపట్టిన వేర్వేరు కార్యక్రమాలు.
Question 9
ప్రశ్న 9
Which pair correctly identifies wheat varieties associated with India's early Green Revolution?
భారతదేశ తొలి హరిత విప్లవంతో సంబంధం ఉన్న గోధుమ రకాలను సరిగ్గా గుర్తించే జంట ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Kalyan Sona and Sonalika were important high-yielding wheat varieties developed and promoted during India's Green Revolution period. Indian scientists used improved germplasm and plant-breeding methods to produce varieties suited to local cultivation. Their adaptation and grain characteristics helped support wider acceptance among farmers. IR8, Jaya and Taichung Native 1 are associated with rice improvement rather than wheat. Distinguishing wheat varieties from rice varieties is important for understanding the crop-specific development of the Green Revolution.
వివరణ:
కళ్యాణ్ సోనా, సోనాలికా భారత హరిత విప్లవ కాలంలో అభివృద్ధి చేసి ప్రోత్సహించిన ముఖ్యమైన అధిక దిగుబడి గోధుమ రకాలు. మెరుగైన జన్యు పదార్థం, మొక్కల సంకరణ పద్ధతులను ఉపయోగించి భారత శాస్త్రవేత్తలు స్థానిక సాగుకు అనుకూలమైన రకాలను రూపొందించారు. వాటి అనుకూలత, ధాన్య లక్షణాలు రైతుల్లో విస్తృత ఆమోదానికి తోడ్పడ్డాయి. ఐఆర్-8, జయ, తైచుంగ్ నేటివ్-1 గోధుమల కంటే వరి అభివృద్ధితో సంబంధం ఉన్న రకాలు. హరిత విప్లవంలో పంటల వారీగా జరిగిన అభివృద్ధిని అర్థం చేసుకోవడానికి గోధుమ, వరి రకాల మధ్య తేడాను గుర్తించడం ముఖ్యం.
Question 10
ప్రశ్న 10
Which crop is correctly associated with the high-yielding variety IR8, an important development in the international Green Revolution?
అంతర్జాతీయ హరిత విప్లవంలో ముఖ్యమైన అధిక దిగుబడి రకమైన ఐఆర్-8 ఏ పంటకు చెందినది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
IR8 was a high-yielding rice variety developed through the work of the International Rice Research Institute. Its international release in 1966 marked an important step in the development of improved rice production technology. The variety demonstrated the productivity potential of semi-dwarf rice under favourable conditions. Improved rice varieties subsequently contributed to agricultural change in different parts of Asia, including India. IR8 must not be confused with the semi-dwarf Mexican wheat material used in India's early wheat programme.
వివరణ:
ఐఆర్-8 అంతర్జాతీయ వరి పరిశోధనా సంస్థ కృషి ద్వారా అభివృద్ధి చేసిన అధిక దిగుబడి వరి రకం. 1966లో ఈ రకాన్ని అంతర్జాతీయంగా విడుదల చేయడం మెరుగైన వరి ఉత్పత్తి సాంకేతికత అభివృద్ధిలో ముఖ్యమైన దశ. అనుకూల పరిస్థితుల్లో తక్కువ ఎత్తు గల వరి రకాలు అధిక ఉత్పాదకత సాధించగలవని ఇది చూపించింది. తరువాత మెరుగైన వరి రకాలు భారతదేశంతో సహా ఆసియాలోని వివిధ ప్రాంతాల వ్యవసాయ మార్పుకు దోహదపడ్డాయి. భారత తొలి గోధుమ కార్యక్రమంలో ఉపయోగించిన మెక్సికో గోధుమ రకాలతో ఐఆర్-8ను కలపకూడదు.
Question 11
ప్రశ్న 11
Which institution and location are correctly associated with the development of IR8 rice?
ఐఆర్-8 వరి అభివృద్ధితో సంబంధం ఉన్న సంస్థ, దాని స్థానాన్ని సరిగ్గా గుర్తించే జంట ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The International Rice Research Institute, commonly known as IRRI, was established in the Philippines in 1960. Its research facilities at Los Baños became important for scientific rice improvement. IR8 emerged from its rice-breeding programme and was internationally released in 1966. IRRI contributed to the spread of improved rice technology across Asia through research and collaboration. It is distinct from the Mexico-based wheat improvement programmes associated with Norman Borlaug.
వివరణ:
ఐఆర్ఆర్ఐగా ప్రసిద్ధి చెందిన అంతర్జాతీయ వరి పరిశోధనా సంస్థను 1960లో ఫిలిప్పీన్స్‌లో ఏర్పాటు చేశారు. లాస్ బాన్యోస్‌లోని దాని పరిశోధనా సదుపాయాలు శాస్త్రీయ వరి అభివృద్ధికి ముఖ్యమైన కేంద్రంగా మారాయి. దాని వరి సంకరణ కార్యక్రమం ద్వారా ఐఆర్-8 అభివృద్ధి చెంది 1966లో అంతర్జాతీయంగా విడుదలైంది. పరిశోధన, సహకారం ద్వారా ఆసియా అంతటా మెరుగైన వరి సాంకేతికత వ్యాప్తికి ఈ సంస్థ తోడ్పడింది. నార్మన్ బోర్లాగ్‌తో సంబంధం ఉన్న మెక్సికో గోధుమ అభివృద్ధి కార్యక్రమాల నుంచి ఈ సంస్థ భిన్నమైనది.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which group of regions experienced particularly strong gains during the early phase of India's Green Revolution, especially in wheat cultivation?
భారతదేశ హరిత విప్లవం తొలి దశలో ముఖ్యంగా గోధుమ సాగులో గణనీయమైన అభివృద్ధి సాధించిన ప్రాంతాల సమూహం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The early Green Revolution produced especially strong gains in the northwestern agricultural regions of India. Punjab, Haryana and western Uttar Pradesh had important advantages in irrigation, agricultural infrastructure and market access. These conditions supported the adoption of improved wheat varieties and related inputs. Haryana became a separate state in 1966, during the initial Green Revolution period. The regional concentration of early gains contributed to differences in agricultural development across India.
వివరణ:
భారతదేశ హరిత విప్లవం తొలి దశలో వాయవ్య వ్యవసాయ ప్రాంతాల్లో ముఖ్యంగా గణనీయమైన అభివృద్ధి జరిగింది. పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లకు సాగునీరు, వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాలు, మార్కెట్ల అందుబాటు వంటి ముఖ్యమైన అనుకూలతలు ఉన్నాయి. ఈ పరిస్థితులు మెరుగైన గోధుమ రకాలు, సంబంధిత ఉత్పాదకాలను స్వీకరించడానికి తోడ్పడ్డాయి. హరిత విప్లవం ప్రారంభ దశలోనే 1966లో హర్యానా ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది. తొలి లాభాలు కొన్ని ప్రాంతాల్లోనే ఎక్కువగా కేంద్రీకృతం కావడం వల్ల భారతదేశంలో వ్యవసాయాభివృద్ధిలో ప్రాంతీయ వ్యత్యాసాలు ఏర్పడ్డాయి.
Question 13
ప్రశ్న 13
Why were regions with assured irrigation generally better positioned to adopt the initial Green Revolution technology?
నమ్మకమైన సాగునీటి సౌకర్యాలు ఉన్న ప్రాంతాలు తొలి హరిత విప్లవ సాంకేతికతను స్వీకరించడంలో సాధారణంగా ఎందుకు మెరుగైన స్థితిలో ఉన్నాయి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
High-yielding crop varieties require suitable growing conditions to realise their productivity potential. Assured irrigation makes water available at important stages of crop growth and reduces dependence on uncertain rainfall. It also improves the effectiveness of fertilisers and other agricultural inputs. Farmers with reliable water supply were therefore often more willing and able to invest in the new technology. Differences in irrigation access were an important reason for uneven early adoption across regions.
వివరణ:
అధిక దిగుబడి పంట రకాలు తమ ఉత్పాదక సామర్థ్యాన్ని సాధించడానికి అనుకూలమైన సాగు పరిస్థితులు అవసరం. నమ్మకమైన సాగునీటి సౌకర్యం పంట పెరుగుదలలోని ముఖ్యమైన దశల్లో నీటిని అందించి అనిశ్చిత వర్షపాతంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తుంది. ఎరువులు, ఇతర వ్యవసాయ ఉత్పాదకాల ప్రభావాన్ని కూడా ఇది మెరుగుపరుస్తుంది. అందువల్ల స్థిరమైన నీటి సరఫరా ఉన్న రైతులు కొత్త సాంకేతికతలో పెట్టుబడి పెట్టడానికి సాధారణంగా ఎక్కువ అవకాశాలు కలిగి ఉన్నారు. సాగునీటి లభ్యతలో తేడాలు తొలి దశలో సాంకేతికత స్వీకరణ ప్రాంతాల మధ్య అసమానంగా ఉండటానికి ముఖ్యమైన కారణం.
Question 14
ప్రశ్న 14
Which institution, established under the Food Corporations Act, 1964, became a major agency for foodgrain procurement, storage and distribution during the Green Revolution period?
ఆహార సంస్థల చట్టం, 1964 ప్రకారం ఏర్పడి హరిత విప్లవ కాలంలో ఆహార ధాన్యాల కొనుగోలు, నిల్వ, పంపిణీలో ప్రధాన సంస్థగా మారినది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Food Corporation of India was established in 1965 under the Food Corporations Act, 1964. It became a major institution for procuring, storing and moving foodgrains. Government procurement helped support agricultural price policy, while food stocks contributed to the Public Distribution System. These arrangements became especially important as production of wheat and rice increased. The FCI's responsibilities concerned foodgrain management rather than the scientific breeding of new crop varieties.
వివరణ:
ఆహార సంస్థల చట్టం, 1964 ప్రకారం 1965లో భారత ఆహార సంస్థను ఏర్పాటు చేశారు. ఆహార ధాన్యాల కొనుగోలు, నిల్వ, రవాణాలో ఇది ప్రధాన సంస్థగా మారింది. ప్రభుత్వ కొనుగోలు వ్యవస్థ వ్యవసాయ ధరల విధానానికి మద్దతు ఇవ్వగా ధాన్య నిల్వలు ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థకు ఉపయోగపడ్డాయి. గోధుమ, వరి ఉత్పత్తి పెరిగిన కొద్దీ ఈ ఏర్పాట్ల ప్రాముఖ్యం మరింత పెరిగింది. కొత్త పంట రకాల శాస్త్రీయ సంకరణతో కాకుండా ఆహార ధాన్యాల నిర్వహణతో ఈ సంస్థ బాధ్యతలు సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.
Question 15
ప్రశ్న 15
Which statement correctly distinguishes the historical functions of the Agricultural Prices Commission and the Food Corporation of India?
వ్యవసాయ ధరల సంఘం, భారత ఆహార సంస్థ చారిత్రక విధులను ఏ ప్రకటన సరిగ్గా వేరుచేస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Agricultural Prices Commission was established in 1965 to advise the government on agricultural pricing, including support-price recommendations. It was subsequently renamed the Commission for Agricultural Costs and Prices in 1985. The Food Corporation of India, also established in 1965, carried out major procurement, storage and distribution operations. Together with broader government price policy, these institutions helped provide market support for expanding foodgrain production. Their advisory and operational functions were distinct but complementary.
వివరణ:
వ్యవసాయ ధరల సంఘాన్ని 1965లో ఏర్పాటు చేసి మద్దతు ధరల సిఫార్సులతో సహా వ్యవసాయ ధరల విధానంపై ప్రభుత్వానికి సలహాలు ఇచ్చే బాధ్యత అప్పగించారు. తరువాత 1985లో దీనిని వ్యవసాయ వ్యయాలు, ధరల సంఘంగా పేరు మార్చారు. అదే 1965లో ఏర్పడిన భారత ఆహార సంస్థ ప్రధానంగా ధాన్య కొనుగోలు, నిల్వ, పంపిణీ కార్యకలాపాలను నిర్వహించింది. ప్రభుత్వ విస్తృత ధరల విధానంతోపాటు ఈ సంస్థలు పెరుగుతున్న ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తికి మార్కెట్ మద్దతు కల్పించడంలో సహాయపడ్డాయి. వీటి సలహా, కార్యాచరణ విధులు వేర్వేరు అయినప్పటికీ పరస్పరం అనుబంధంగా ఉన్నాయి.
Question 16
ప్రశ్న 16
Which agricultural university, established in Ludhiana during the early 1960s, became particularly associated with the spread of Green Revolution technology in northwestern India?
1960ల ప్రారంభంలో లుధియానాలో ఏర్పడి వాయవ్య భారతదేశంలో హరిత విప్లవ సాంకేతికత వ్యాప్తితో ప్రత్యేక సంబంధం కలిగిన వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Punjab Agricultural University was established at Ludhiana in 1962. It became an important centre for agricultural research, farmer education and the spread of improved cultivation practices. Its activities contributed to the adoption of high-yielding crops and modern agricultural inputs in northwestern India. The institution also helped connect scientific research with extension services and practical farming needs. Its contribution illustrates the importance of state agricultural universities in the Green Revolution.
వివరణ:
పంజాబ్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాన్ని 1962లో లుధియానాలో ఏర్పాటు చేశారు. వ్యవసాయ పరిశోధన, రైతుల విద్య, మెరుగైన సాగు పద్ధతుల వ్యాప్తికి ఇది ముఖ్యమైన కేంద్రంగా మారింది. వాయవ్య భారతదేశంలో అధిక దిగుబడి పంటలు, ఆధునిక వ్యవసాయ ఉత్పాదకాల స్వీకరణకు దాని కార్యక్రమాలు తోడ్పడ్డాయి. శాస్త్రీయ పరిశోధనను వ్యవసాయ విస్తరణ సేవలు, రైతుల ఆచరణాత్మక అవసరాలతో అనుసంధానించడానికి కూడా ఈ సంస్థ సహాయపడింది. హరిత విప్లవంలో రాష్ట్ర వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాల ప్రాముఖ్యాన్ని దీని కృషి వివరిస్తుంది.
Question 17
ప్రశ్న 17
Which assessment correctly describes the differences in the Green Revolution's early impact across major crop groups?
ప్రధాన పంటల సమూహాల మధ్య హరిత విప్లవం తొలి ప్రభావంలో ఉన్న తేడాలను ఏ అంచనా సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The most dramatic initial productivity increases of India's Green Revolution were recorded in wheat. Rice also benefited from improved varieties, but the extent and timing of their adoption varied considerably among regions. Pulses and several coarse cereals did not experience comparable widespread gains during the initial phase. Differences in available seed technology, irrigation and government support helped create this uneven crop response. The historical Green Revolution should therefore not be interpreted as a uniform increase in productivity across all crops.
వివరణ:
భారత హరిత విప్లవం తొలి దశలో అత్యంత గణనీయమైన ఉత్పాదకత పెరుగుదల గోధుమ పంటలో కనిపించింది. మెరుగైన రకాల వల్ల వరి పంట కూడా ప్రయోజనం పొందినప్పటికీ వాటి స్వీకరణ స్థాయి, కాలం ప్రాంతాల మధ్య గణనీయంగా మారాయి. పప్పుధాన్యాలు, అనేక చిరుధాన్యాలు ప్రారంభ దశలో అంతటి విస్తృత ప్రయోజనాలను పొందలేదు. అందుబాటులో ఉన్న విత్తన సాంకేతికత, సాగునీరు, ప్రభుత్వ మద్దతులో తేడాలు ఈ అసమాన పంటల స్పందనకు దోహదపడ్డాయి. అందువల్ల చారిత్రక హరిత విప్లవాన్ని అన్ని పంటల్లో ఒకే విధమైన ఉత్పాదకత పెరుగుదలగా భావించకూడదు.
Question 18
ప్రశ్న 18
Which statement most accurately describes the regional spread of Green Revolution technology after its initial successes?
హరిత విప్లవం తొలి విజయాల తరువాత దాని సాంకేతికత ప్రాంతాలవారీగా విస్తరించిన విధానాన్ని ఏ ప్రకటన అత్యంత సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The first major gains of the Green Revolution were concentrated in regions with favourable irrigation and agricultural infrastructure. The technology spread more widely as improved varieties, irrigation facilities and other supporting services became available. Rice-growing regions in different parts of India subsequently benefited to varying degrees. The spread was gradual and uneven rather than simultaneous across the country. Later agricultural development therefore involved both extending technology to new areas and adapting it to local conditions.
వివరణ:
హరిత విప్లవం తొలి ప్రధాన విజయాలు అనుకూలమైన సాగునీరు, వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్న ప్రాంతాల్లో కేంద్రీకృతమయ్యాయి. మెరుగైన పంట రకాలు, సాగునీటి సదుపాయాలు, ఇతర సహాయక సేవలు అందుబాటులోకి వచ్చిన కొద్దీ సాంకేతికత మరింత విస్తరించింది. తరువాత భారతదేశంలోని వివిధ వరి సాగు ప్రాంతాలు భిన్న స్థాయిల్లో ప్రయోజనం పొందాయి. ఈ వ్యాప్తి దేశమంతటా ఒకేసారి కాకుండా క్రమంగా, అసమానంగా జరిగింది. అందువల్ల తరువాతి వ్యవసాయాభివృద్ధిలో కొత్త ప్రాంతాలకు సాంకేతికత విస్తరణతోపాటు స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా దానిని మార్చడం కూడా ముఖ్యమైన అంశంగా నిలిచింది.
Question 19
ప్రశ్న 19
Which assessment best explains the unequal distribution of Green Revolution benefits among different categories of farmers?
వివిధ వర్గాల రైతుల మధ్య హరిత విప్లవ ప్రయోజనాలు అసమానంగా పంపిణీ కావడానికి కారణాలను ఏ అంచనా అత్యంత సరిగ్గా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
Green Revolution farming required investments in improved seeds, irrigation, fertilisers and crop management. Farmers with adequate capital, credit and reliable water supplies were often in a better position to adopt the technology early. Small farmers also adopted improved varieties where access to inputs and institutional support permitted. However, unequal access to land, credit, infrastructure and markets influenced how gains were distributed. The social impact therefore varied across regions and classes rather than benefiting every cultivator equally.
వివరణ:
హరిత విప్లవ సాగుకు మెరుగైన విత్తనాలు, సాగునీరు, ఎరువులు, పంట నిర్వహణలో పెట్టుబడులు అవసరమయ్యాయి. తగిన మూలధనం, రుణ సదుపాయాలు, నమ్మకమైన నీటి సరఫరా ఉన్న రైతులు కొత్త సాంకేతికతను ముందుగా స్వీకరించడానికి సాధారణంగా మెరుగైన స్థితిలో ఉన్నారు. అవసరమైన ఉత్పాదకాలు, సంస్థాగత మద్దతు అందుబాటులో ఉన్న చోట చిన్న రైతులు కూడా మెరుగైన రకాలను స్వీకరించారు. అయితే భూమి, రుణాలు, మౌలిక సదుపాయాలు, మార్కెట్ల అందుబాటులో అసమానతలు ప్రయోజనాల పంపిణీని ప్రభావితం చేశాయి. అందువల్ల హరిత విప్లవ సామాజిక ప్రభావం ప్రతి సాగుదారునికి సమానంగా కాకుండా ప్రాంతాలు, వర్గాల మధ్య భిన్నంగా కనిపించింది.
Question 20
ప్రశ్న 20
Which statement provides the most balanced historical assessment of the Green Revolution's environmental consequences?
హరిత విప్లవం పర్యావరణ పరిణామాలపై అత్యంత సమతుల్యమైన చారిత్రక అంచనాను ఏ ప్రకటన అందిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
The Green Revolution significantly increased foodgrain productivity and strengthened India's domestic food-production capacity. However, intensive irrigation and repeated cultivation of water-demanding crops placed pressure on groundwater resources in some regions. Imbalanced fertiliser use, excessive chemical inputs and changes in cropping patterns also raised concerns about soil health and ecological sustainability. These consequences varied with local environmental conditions and agricultural practices. M. S. Swaminathan later advocated the idea of an Evergreen Revolution, emphasising sustained productivity improvement without associated ecological harm.
వివరణ:
హరిత విప్లవం ఆహార ధాన్యాల ఉత్పాదకతను గణనీయంగా పెంచి భారతదేశ దేశీయ ఆహారోత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేసింది. అయితే తీవ్రమైన సాగునీటి వినియోగం, అధిక నీరు అవసరమయ్యే పంటలను పదేపదే సాగు చేయడం కొన్ని ప్రాంతాల్లో భూగర్భజల వనరులపై ఒత్తిడిని పెంచాయి. అసమతుల్య ఎరువుల వినియోగం, అధిక రసాయన ఉత్పాదకాలు, పంటల సాగు విధానాల్లో మార్పులు నేల ఆరోగ్యం, పర్యావరణ స్థిరత్వంపై ఆందోళనలు కలిగించాయి. ఈ పరిణామాలు స్థానిక పర్యావరణ పరిస్థితులు, వ్యవసాయ పద్ధతులను బట్టి మారాయి. తరువాత ఎం. ఎస్. స్వామినాథన్ పర్యావరణ హాని లేకుండా నిరంతర ఉత్పాదకత పెరుగుదలను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న సతత హరిత విప్లవం భావనను ప్రతిపాదించారు.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: C. Foodgrain shortages, dependence on imports, drought conditions and the need to raise agricultural productivity సమాధానం: C. ఆహార ధాన్యాల కొరత, దిగుమతులపై ఆధారపడటం, కరువు పరిస్థితులు, వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచాల్సిన అవసరం
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: A. High-yielding seed varieties, assured irrigation, fertilisers, crop protection and improved agricultural practices సమాధానం: A. అధిక దిగుబడి విత్తన రకాలు, నమ్మకమైన సాగునీరు, ఎరువులు, పంటల సంరక్షణ, మెరుగైన వ్యవసాయ పద్ధతులు
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: D. Their shorter, stronger stems reduced lodging and helped support higher grain yields under suitable management. సమాధానం: D. వాటి తక్కువ ఎత్తు, బలమైన కాండాలు పంట నేలవాలడాన్ని తగ్గించి తగిన సాగు నిర్వహణలో అధిక ధాన్య దిగుబడికి తోడ్పడ్డాయి.
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: B. Norman E. Borlaug సమాధానం: B. నార్మన్ ఇ. బోర్లాగ్
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: C. He helped identify, test and adapt high-yielding wheat material and promoted its wider adoption through agricultural research. సమాధానం: C. అధిక దిగుబడి గోధుమ రకాలను గుర్తించడం, పరీక్షించడం, స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి చేయడం, వ్యవసాయ పరిశోధన ద్వారా వాటి విస్తృత వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడంలో సహకరించారు.
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: A. C. Subramaniam సమాధానం: A. సి. సుబ్రమణ్యం
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: D. It was expanded from the mid-1960s to promote improved crop varieties with complementary inputs, with wheat and rice becoming especially important. సమాధానం: D. 1960ల మధ్యకాలం నుంచి అనుబంధ వ్యవసాయ ఉత్పాదకాలతో మెరుగైన పంట రకాలను ప్రోత్సహించడానికి ఈ కార్యక్రమాన్ని విస్తరించగా గోధుమ, వరి ముఖ్యమైన పంటలుగా నిలిచాయి.
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: B. The Intensive Agricultural District Programme preceded the large-scale HYV initiative and concentrated development support in selected districts. సమాధానం: B. సాంద్ర వ్యవసాయ జిల్లాల కార్యక్రమం పెద్ద ఎత్తున అధిక దిగుబడి రకాల కార్యక్రమానికి ముందే ప్రారంభమై ఎంపిక చేసిన జిల్లాల్లో అభివృద్ధి సహాయాన్ని కేంద్రీకరించింది.
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: C. Kalyan Sona and Sonalika సమాధానం: C. కళ్యాణ్ సోనా, సోనాలికా
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: D. Rice సమాధానం: D. వరి
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: A. International Rice Research Institute – Los Baños, Philippines సమాధానం: A. అంతర్జాతీయ వరి పరిశోధనా సంస్థ – లాస్ బాన్యోస్, ఫిలిప్పీన్స్
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: B. Punjab, Haryana and western Uttar Pradesh సమాధానం: B. పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: C. Reliable water supplies reduced production risk and helped high-yielding varieties respond effectively to fertiliser and improved management. సమాధానం: C. నమ్మకమైన నీటి సరఫరా ఉత్పత్తి ప్రమాదాన్ని తగ్గించి అధిక దిగుబడి రకాలు ఎరువులు, మెరుగైన సాగు నిర్వహణకు సమర్థంగా స్పందించడానికి తోడ్పడింది.
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: D. Food Corporation of India సమాధానం: D. భారత ఆహార సంస్థ
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: B. The Agricultural Prices Commission advised on agricultural price policy, while FCI undertook procurement, storage and distribution functions. సమాధానం: B. వ్యవసాయ ధరల సంఘం వ్యవసాయ ధరల విధానంపై సలహాలు ఇవ్వగా భారత ఆహార సంస్థ కొనుగోలు, నిల్వ, పంపిణీ విధులను నిర్వహించింది.
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: C. Punjab Agricultural University సమాధానం: C. పంజాబ్ వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయం
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. Wheat experienced particularly dramatic early gains, rice improvements spread with regional variation, and pulses and several coarse cereals benefited less from the initial technology package. సమాధానం: A. గోధుమ పంటలో తొలి దశలో ప్రత్యేకంగా గణనీయమైన పెరుగుదల కనిపించగా వరి అభివృద్ధి ప్రాంతాలవారీగా భిన్నంగా విస్తరించింది; పప్పుధాన్యాలు, అనేక చిరుధాన్యాలకు ప్రారంభ సాంకేతికత వల్ల తక్కువ ప్రయోజనం లభించింది.
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: D. Initial gains were concentrated in relatively well-irrigated regions, while subsequent expansion reached additional crops and regions as infrastructure and technology improved. సమాధానం: D. తొలి విజయాలు సాపేక్షంగా మంచి సాగునీటి సదుపాయాలు గల ప్రాంతాల్లో కేంద్రీకృతమవగా మౌలిక సదుపాయాలు, సాంకేతికత మెరుగుపడటంతో తరువాత అదనపు పంటలు, ప్రాంతాలకు విస్తరించాయి.
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. Farmers with better irrigation, credit and access to inputs often adopted the technology earlier, while small farmers' ability to benefit depended on their access to these resources. సమాధానం: C. మెరుగైన సాగునీరు, రుణాలు, వ్యవసాయ ఉత్పాదకాలు అందుబాటులో ఉన్న రైతులు సాంకేతికతను తరచుగా ముందుగా స్వీకరించగా చిన్న రైతుల ప్రయోజనాలు ఈ వనరుల లభ్యతపై ఆధారపడ్డాయి.
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: B. The increase in foodgrain productivity was accompanied in some regions by groundwater depletion, soil-related problems and concerns about the sustainability of intensive cultivation. సమాధానం: B. ఆహార ధాన్యాల ఉత్పాదకత పెరుగుదలతోపాటు కొన్ని ప్రాంతాల్లో భూగర్భజలాల తగ్గుదల, నేలకు సంబంధించిన సమస్యలు, సాంద్ర సాగు స్థిరత్వంపై ఆందోళనలు కూడా ఏర్పడ్డాయి.