Social Exclusion – Test 76 – Integrated Mastery III – Tribes, Disability, Children, Minorities and Vulnerable Groups

Answer Key || సమాధానాల పట్టిక

1. Question 1 || ప్రశ్న 1
   Answer: B. The Fifth Schedule under Article 244(1) concerns administration and control of Scheduled Areas and Scheduled Tribes in the States to which it applies, whereas the Sixth Schedule under Article 244(2) provides autonomous district and regional arrangements in tribal areas of Assam, Meghalaya, Tripura and Mizoram. సమాధానం: B. ఆర్టికల్ 244(1) కింద ఐదవ షెడ్యూల్ వర్తించే రాష్ట్రాల్లో షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగల పరిపాలన-నియంత్రణకు సంబంధించినది; ఆర్టికల్ 244(2) కింద ఆరవ షెడ్యూల్ అసోం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరంలోని గిరిజన ప్రాంతాలకు స్వయంప్రతిపత్తి జిల్లా మరియు ప్రాంతీయ వ్యవస్థలను కల్పిస్తుంది.
2. Question 2 || ప్రశ్న 2
   Answer: D. A State having Scheduled Areas must have a Tribes Advisory Council of not more than twenty members, with about three-fourths drawn from ST representatives in the Legislative Assembly; the Governor also reports on Scheduled Area administration to the President and may make specified regulations for peace and good government subject to constitutional requirements. సమాధానం: D. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు ఉన్న రాష్ట్రంలో గరిష్ఠంగా ఇరవై మంది సభ్యులతో Tribes Advisory Council ఉండాలి; సాధ్యమైనంతవరకు దాదాపు మూడొంతులు రాష్ట్ర శాసనసభలోని ST ప్రతినిధులై ఉండాలి; గవర్నర్ షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలనపై రాష్ట్రపతికి నివేదిక ఇస్తాడు మరియు రాజ్యాంగ నిబంధనలకు లోబడి శాంతి, సద్వ్యవస్థ కోసం నిర్దిష్ట నియమాలు చేయగలడు.
3. Question 3 || ప్రశ్న 3
   Answer: A. It provides for Autonomous Districts and, where applicable, Autonomous Regions administered through District Councils and Regional Councils with constitutionally assigned powers. సమాధానం: A. ఇది Autonomous Districtsను మరియు అవసరమైన చోట Autonomous Regionsను ఏర్పాటు చేసి, రాజ్యాంగం ఇచ్చిన అధికారాలతో District Councils మరియు Regional Councils ద్వారా పరిపాలనా వ్యవస్థను కల్పిస్తుంది.
4. Question 4 || ప్రశ్న 4
   Answer: C. It can safeguard traditions, customs, cultural identity and community resources; approve village-level social and economic development plans before implementation; and identify or select beneficiaries under poverty-alleviation and other programmes. సమాధానం: C. సంప్రదాయాలు, ఆచారాలు, సాంస్కృతిక గుర్తింపు, సామూహిక వనరులను రక్షించగలదు; గ్రామస్థాయి సామాజిక-ఆర్థిక అభివృద్ధి ప్రణాళికలను అమలుకు ముందు ఆమోదించగలదు; పేదరిక నిర్మూలన మరియు ఇతర కార్యక్రమాల లబ్ధిదారులను గుర్తించగలదు లేదా ఎంపిక చేయగలదు.
5. Question 5 || ప్రశ్న 5
   Answer: C. For development-project land acquisition and resettlement or rehabilitation in Scheduled Areas, the Gram Sabha or appropriate-level Panchayat is to be consulted; by contrast, prior recommendations are made mandatory for specified minor-mineral licences or concessions, while the Gram Sabha/Panchayat framework is also to be endowed with ownership of minor forest produce and powers against unlawful tribal land alienation. సమాధానం: C. షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల్లో అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల కోసం భూసేకరణ మరియు పునరావాసం-పునర్నిర్మాణానికి ముందు గ్రామ సభ లేదా తగిన స్థాయి పంచాయతీతో సంప్రదింపు అవసరం; అయితే నిర్దిష్ట చిన్న ఖనిజ లైసెన్సులు లేదా రాయితీలకు ముందస్తు సిఫారసు తప్పనిసరి; అలాగే చిన్న అటవీ ఉత్పత్తుల యాజమాన్యం మరియు అక్రమ గిరిజన భూబదిలీలను నిరోధించి పునరుద్ధరించే అధికారాలు స్థానిక వ్యవస్థకు ఇవ్వాలి.
6. Question 6 || ప్రశ్న 6
   Answer: B. The Gram Sabha initiates the process for determining individual and community forest-right claims, the Act recognises rights including community forest-resource rights, and eligible forest dwellers cannot ordinarily be evicted before the recognition and verification process is complete. సమాధానం: B. వ్యక్తిగత మరియు సామూహిక అటవీ హక్కుల క్లెయిమ్‌ల నిర్ధారణ ప్రక్రియను గ్రామ సభ ప్రారంభిస్తుంది; community forest-resource హక్కులు సహా అనేక హక్కులను చట్టం గుర్తిస్తుంది; గుర్తింపు మరియు ధృవీకరణ ప్రక్రియ పూర్తయ్యే వరకు అర్హ అటవీ నివాసులను సాధారణంగా తొలగించరాదు.
7. Question 7 || ప్రశ్న 7
   Answer: D. Completion of rights-recognition processes, establishment of the required conservation necessity and absence of reasonable coexistence options, preparation of a secure rehabilitation package, free informed consent of the concerned Gram Sabhas, and completion of promised facilities and land allocation before resettlement సమాధానం: D. హక్కుల గుర్తింపు ప్రక్రియ పూర్తికావడం, అవసరమైన సంరక్షణ అవసరం మరియు సహజీవనానికి సరైన ప్రత్యామ్నాయాలు లేవని నిర్ధారణ, భద్రమైన పునరావాస ప్యాకేజ్ సిద్ధం చేయడం, సంబంధిత గ్రామ సభల స్వేచ్ఛా-సమాచారపూర్వక సమ్మతి పొందడం, పునరావాసానికి ముందు వాగ్దానం చేసిన సదుపాయాలు మరియు భూకేటాయింపు పూర్తిచేయడం
8. Question 8 || ప్రశ్న 8
   Answer: C. It is a constitutional body under Article 338A that monitors ST safeguards, inquires into specific complaints, advises on socio-economic development and has specified civil-court-type powers during investigations and inquiries. సమాధానం: C. ఇది ఆర్టికల్ 338A కింద ఉన్న రాజ్యాంగ సంస్థ; ST రక్షణలను పర్యవేక్షిస్తుంది, నిర్దిష్ట ఫిర్యాదులను విచారిస్తుంది, సామాజిక-ఆర్థిక అభివృద్ధిపై సలహా ఇస్తుంది మరియు విచారణల సమయంలో నిర్దిష్ట సివిల్ కోర్టు తరహా అధికారాలను కలిగి ఉంటుంది.
9. Question 9 || ప్రశ్న 9
   Answer: A. It targets 75 PVTG communities living in 18 States and one Union Territory through 11 interventions implemented by nine line Ministries to improve access to basic services and livelihoods. సమాధానం: A. 18 రాష్ట్రాలు మరియు ఒక కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో నివసించే 75 PVTG సమాజాలను తొమ్మిది లైన్ మంత్రిత్వ శాఖల 11 చర్యల ద్వారా ప్రాథమిక సేవలు మరియు జీవనోపాధుల ప్రాప్యత మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా తీసుకుంటుంది.
10. Question 10 || ప్రశ్న 10
    Answer: B. A person with disability is understood in terms of a long-term impairment interacting with barriers that hinder equal participation, and reasonable accommodation requires necessary and appropriate modifications without disproportionate or undue burden. సమాధానం: B. దీర్ఘకాలిక శారీరక, మానసిక, మేధో లేదా ఇంద్రియ లోపం అడ్డంకులతో పరస్పరం కలిసి సమాన భాగస్వామ్యాన్ని నిరోధించే స్థితిగా దివ్యాంగతను చూస్తుంది; disproportionate లేదా undue burden లేకుండా అవసరమైన తగిన మార్పులను reasonable accommodationగా గుర్తిస్తుంది.
11. Question 11 || ప్రశ్న 11
    Answer: D. A person with benchmark disability generally has not less than 40% of a specified disability as defined by the Act; eligible Government higher educational institutions reserve not less than 5% of seats, Government establishments reserve not less than 4% of vacancies in the prescribed manner, and children with benchmark disabilities aged 6–18 have a right to free education in the statutory framework. సమాధానం: D. చట్ట నిర్వచనం ప్రకారం benchmark disability సాధారణంగా నిర్దిష్ట దివ్యాంగతలో కనీసం 40% ఉండాలి; అర్హ ప్రభుత్వ ఉన్నత విద్యాసంస్థల్లో కనీసం 5% సీట్లు, ప్రభుత్వ సంస్థల ఉద్యోగ ఖాళీల్లో నిర్దేశిత విధంగా కనీసం 4% రిజర్వేషన్ ఉంటుంది; 6–18 సంవత్సరాల benchmark disability కలిగిన పిల్లలకు చట్టపరమైన వ్యవస్థలో ఉచిత విద్య హక్కు ఉంది.
12. Question 12 || ప్రశ్న 12
    Answer: C. Students with and without disabilities learn together, while teaching and learning systems are suitably adapted to meet the different learning needs of students with disabilities. సమాధానం: C. దివ్యాంగులు మరియు దివ్యాంగత లేని విద్యార్థులు కలిసి చదువుతారు; దివ్యాంగ విద్యార్థుల భిన్న అభ్యాస అవసరాలకు అనుగుణంగా బోధన-అభ్యాస వ్యవస్థను తగిన విధంగా మార్చాలి.
13. Question 13 || ప్రశ్న 13
    Answer: A. The Act generally prohibits employment of children in any occupation or process, subject to limited statutory exceptions such as non-hazardous family-enterprise assistance after school hours or during vacations; adolescents are prohibited from hazardous occupations and processes. సమాధానం: A. పరిమిత చట్టబద్ధ మినహాయింపులు తప్ప పిల్లలను ఏ వృత్తి లేదా ప్రక్రియలోనైనా ఉద్యోగంలో పెట్టడాన్ని చట్టం సాధారణంగా నిషేధిస్తుంది; ఉదాహరణకు పాఠశాల సమయం తర్వాత లేదా సెలవుల్లో ప్రమాదకరం కాని కుటుంబ వ్యాపారంలో సహాయం; కిశోరులను ప్రమాదకర వృత్తులు, ప్రక్రియల్లో పనిచేయనివ్వరాదు.
14. Question 14 || ప్రశ్న 14
    Answer: D. A child marriage is generally voidable at the option of the contracting party who was a child, while Section 12 makes marriages void in specified circumstances involving force, enticement, sale or trafficking, and courts can issue preventive injunctions under Section 13. సమాధానం: D. బాల్యవివాహం సాధారణంగా వివాహ సమయానికి బాలుడిగా/బాలికగా ఉన్న contracting party ఎంపికపై రద్దు చేయదగినది; అయితే సెక్షన్ 12లో బలవంతం, మోసం/ప్రలోభం, అమ్మకం లేదా ట్రాఫికింగ్ వంటి నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో వివాహం శూన్యమవుతుంది; సెక్షన్ 13 కింద కోర్టు నిరోధక injunction జారీ చేయగలదు.
15. Question 15 || ప్రశ్న 15
    Answer: B. It protects every person below eighteen years as a child from specified sexual offences and provides for Special Courts and child-sensitive procedures. సమాధానం: B. పద్దెనిమిది సంవత్సరాల లోపు ప్రతి వ్యక్తిని బాలుడిగా/బాలికగా పరిగణించి నిర్దిష్ట లైంగిక నేరాల నుంచి రక్షిస్తుంది; Special Courts మరియు బాలల అనుకూల ప్రక్రియలను కల్పిస్తుంది.
16. Question 16 || ప్రశ్న 16
    Answer: C. The Juvenile Justice Board primarily deals with children in conflict with law, while the Child Welfare Committee deals with children in need of care and protection; the Act also recognises that the circumstances of a particular child may require coordination between the two mechanisms. సమాధానం: C. Juvenile Justice Board ప్రధానంగా చట్టంతో ఘర్షణలో ఉన్న పిల్లల కేసులను చూసుకుంటుంది; Child Welfare Committee సంరక్షణ, రక్షణ అవసరమైన పిల్లల కేసులను చూసుకుంటుంది; ఒకే బాలుడి పరిస్థితుల్లో రెండు వ్యవస్థల సమన్వయం అవసరమవచ్చని కూడా చట్టం గుర్తిస్తుంది.
17. Question 17 || ప్రశ్న 17
    Answer: A. It is a statutory body constituted under the Commissions for Protection of Child Rights Act, 2005, with functions including review of child-rights safeguards and inquiry into violations; it also monitors implementation of important child-related laws such as the JJ Act, POCSO and RTE. సమాధానం: A. ఇది Commissions for Protection of Child Rights Act, 2005 కింద ఏర్పాటు చేసిన చట్టబద్ధ సంస్థ; బాలల హక్కుల రక్షణలను సమీక్షించడం, ఉల్లంఘనలను విచారించడం వంటి విధులు కలిగి ఉండి JJ Act, POCSO, RTE వంటి ముఖ్య బాలల చట్టాల అమలును కూడా పర్యవేక్షిస్తుంది.
18. Question 18 || ప్రశ్న 18
    Answer: D. Article 29(1) protects the right of any section of citizens having a distinct language, script or culture to conserve it; Article 30(1) protects the right of religious or linguistic minorities to establish and administer educational institutions of their choice; the National Commission for Minorities is a statutory body under the 1992 Act. సమాధానం: D. ఆర్టికల్ 29(1) ప్రత్యేక భాష, లిపి లేదా సంస్కృతి కలిగిన పౌరుల ఏ వర్గానికైనా దానిని సంరక్షించే హక్కును ఇస్తుంది; ఆర్టికల్ 30(1) మత లేదా భాషా మైనారిటీలకు తమ ఎంపికనుసార విద్యాసంస్థలను స్థాపించి నిర్వహించే హక్కును ఇస్తుంది; National Commission for Minorities 1992 చట్టం కింద ఉన్న చట్టబద్ధ సంస్థ.
19. Question 19 || ప్రశ్న 19
    Answer: C. The anti-discrimination framework of the principal Act continues, while the 2026 amendment altered the identity-definition and certification framework and provides for a medical-board 'authority' whose recommendation is examined by the District Magistrate for issuance of the certificate under the amended process. సమాధానం: C. ప్రధాన చట్టంలోని వివక్ష నిరోధక వ్యవస్థ కొనసాగుతోంది; 2026 సవరణ గుర్తింపు నిర్వచనం మరియు ధృవీకరణ వ్యవస్థను మార్చి, సవరించిన ప్రక్రియలో ధృవపత్రం జారీ చేయడానికి District Magistrate పరిశీలించే సిఫారసు ఇచ్చే medical-board 'authority'ను ప్రవేశపెట్టింది.
20. Question 20 || ప్రశ్న 20
    Answer: D. 1, 2 and 3 సమాధానం: D. 1, 2 మరియు 3