సామాజిక బహిష్కరణ - టెస్ట్ 37 - EWS మరియు ఆర్థిక ప్రమాణాల ఆధారిత రిజర్వేషన్
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which Constitutional Amendment introduced the present EWS reservation framework by inserting new clauses in Articles 15 and 16?
ఆర్టికల్స్ 15 మరియు 16లో కొత్త క్లాజులను చేర్చి ప్రస్తుత EWS రిజర్వేషన్ చట్రాన్ని ప్రవేశపెట్టిన రాజ్యాంగ సవరణ ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Constitution (One Hundred and Third Amendment) Act, 2019 created the constitutional EWS reservation framework.
• It inserted clause (6) in Article 15 and clause (6) in Article 16.
• The 102nd and 105th Amendments principally concern the constitutional framework relating to socially and educationally backward classes and the NCBC.
• It inserted clause (6) in Article 15 and clause (6) in Article 16.
• The 102nd and 105th Amendments principally concern the constitutional framework relating to socially and educationally backward classes and the NCBC.
వివరణ:
• రాజ్యాంగ (103వ సవరణ) చట్టం, 2019 ద్వారా EWS రిజర్వేషన్‌కు రాజ్యాంగ చట్రం ఏర్పడింది.
• ఈ సవరణ ఆర్టికల్ 15లో క్లాజు (6), ఆర్టికల్ 16లో క్లాజు (6)ను చేర్చింది.
• 102వ, 105వ సవరణలు ప్రధానంగా సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలు మరియు NCBCకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ చట్రంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.
• ఈ సవరణ ఆర్టికల్ 15లో క్లాజు (6), ఆర్టికల్ 16లో క్లాజు (6)ను చేర్చింది.
• 102వ, 105వ సవరణలు ప్రధానంగా సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలు మరియు NCBCకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ చట్రంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.
Question 2
ప్రశ్న 2
On which date did the Constitution (One Hundred and Third Amendment) Act, 2019 come into force?
రాజ్యాంగ (103వ సవరణ) చట్టం, 2019 ఏ తేదీన అమల్లోకి వచ్చింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The President assented to the 103rd Amendment on 12 January 2019.
• The Central Government appointed 14 January 2019 as the date on which the Amendment came into force.
• The effective date should therefore be distinguished from the date of Presidential assent.
• The Central Government appointed 14 January 2019 as the date on which the Amendment came into force.
• The effective date should therefore be distinguished from the date of Presidential assent.
వివరణ:
• 103వ సవరణకు రాష్ట్రపతి 12 జనవరి 2019న ఆమోదం తెలిపారు.
• ఈ సవరణ 14 జనవరి 2019 నుంచి అమల్లోకి రావాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.
• కాబట్టి రాష్ట్రపతి ఆమోదించిన తేదీ మరియు అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ వేర్వేరని గుర్తించాలి.
• ఈ సవరణ 14 జనవరి 2019 నుంచి అమల్లోకి రావాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.
• కాబట్టి రాష్ట్రపతి ఆమోదించిన తేదీ మరియు అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ వేర్వేరని గుర్తించాలి.
Question 3
ప్రశ్న 3
Which pair of constitutional provisions was inserted by the 103rd Amendment specifically for Economically Weaker Sections?
ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల కోసం 103వ సవరణ ప్రత్యేకంగా చేర్చిన రాజ్యాంగ నిబంధనల జత ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The 103rd Amendment inserted Article 15(6) and Article 16(6).
• Article 15(6) concerns special provisions including reservation connected with education.
• Article 16(6) enables reservation of appointments or posts for EWS in the public-employment context.
• Article 15(6) concerns special provisions including reservation connected with education.
• Article 16(6) enables reservation of appointments or posts for EWS in the public-employment context.
వివరణ:
• 103వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 15(6), ఆర్టికల్ 16(6) చేర్చబడ్డాయి.
• ఆర్టికల్ 15(6) విద్యతో సంబంధం ఉన్న ప్రత్యేక నిబంధనలు, రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించినది.
• ఆర్టికల్ 16(6) ప్రభుత్వ ఉపాధి సందర్భంలో EWSలకు నియామకాలు లేదా పదవుల్లో రిజర్వేషన్ కల్పించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
• ఆర్టికల్ 15(6) విద్యతో సంబంధం ఉన్న ప్రత్యేక నిబంధనలు, రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించినది.
• ఆర్టికల్ 16(6) ప్రభుత్వ ఉపాధి సందర్భంలో EWSలకు నియామకాలు లేదా పదవుల్లో రిజర్వేషన్ కల్పించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
Question 4
ప్రశ్న 4
Which constitutional provision enables special provisions, including reservation in admissions, for Economically Weaker Sections?
ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు విద్యా ప్రవేశాల్లో రిజర్వేషన్ సహా ప్రత్యేక నిబంధనలు చేయడానికి వీలు కల్పించే రాజ్యాంగ నిబంధన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 15(6) enables special provisions for advancement of economically weaker sections covered by that clause.
• It expressly includes special provisions relating to admission to educational institutions.
• Article 16(6), rather than Article 15(6), deals specifically with reservation of appointments or posts.
• It expressly includes special provisions relating to admission to educational institutions.
• Article 16(6), rather than Article 15(6), deals specifically with reservation of appointments or posts.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 15(6) ఆ క్లాజు పరిధిలోని ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల అభివృద్ధికి ప్రత్యేక నిబంధనలు చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
• విద్యాసంస్థల ప్రవేశాలకు సంబంధించిన ప్రత్యేక నిబంధనలను కూడా ఇది స్పష్టంగా కలిగి ఉంది.
• నియామకాలు లేదా పదవుల్లో రిజర్వేషన్‌కు ప్రత్యేకంగా ఆర్టికల్ 16(6) సంబంధించినది.
• విద్యాసంస్థల ప్రవేశాలకు సంబంధించిన ప్రత్యేక నిబంధనలను కూడా ఇది స్పష్టంగా కలిగి ఉంది.
• నియామకాలు లేదా పదవుల్లో రిజర్వేషన్‌కు ప్రత్యేకంగా ఆర్టికల్ 16(6) సంబంధించినది.
Question 5
ప్రశ్న 5
Which provision enables reservation of appointments or posts in favour of Economically Weaker Sections?
ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు నియామకాలు లేదా పదవుల్లో రిజర్వేషన్ కల్పించడానికి వీలు కల్పించే నిబంధన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 16(6) enables reservation of appointments or posts for economically weaker sections covered by that clause.
• The reservation is stated to be in addition to existing reservation and is subject to a maximum of ten per cent of posts in each category.
• Article 16(4A) instead specifically concerns promotion reservation for inadequately represented Scheduled Castes and Scheduled Tribes.
• The reservation is stated to be in addition to existing reservation and is subject to a maximum of ten per cent of posts in each category.
• Article 16(4A) instead specifically concerns promotion reservation for inadequately represented Scheduled Castes and Scheduled Tribes.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 16(6) ఆ క్లాజు పరిధిలోని ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు నియామకాలు లేదా పదవుల్లో రిజర్వేషన్ కల్పించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
• ఈ రిజర్వేషన్ ప్రస్తుతం ఉన్న రిజర్వేషన్లకు అదనంగా ఉండి, ప్రతి వర్గంలోని పదవుల్లో గరిష్ఠంగా పది శాతానికి లోబడి ఉంటుంది.
• ఆర్టికల్ 16(4A) మాత్రం తగిన ప్రాతినిధ్యం లేని SCలు, STలకు పదోన్నతిలో రిజర్వేషన్‌కు ప్రత్యేకంగా సంబంధించినది.
• ఈ రిజర్వేషన్ ప్రస్తుతం ఉన్న రిజర్వేషన్లకు అదనంగా ఉండి, ప్రతి వర్గంలోని పదవుల్లో గరిష్ఠంగా పది శాతానికి లోబడి ఉంటుంది.
• ఆర్టికల్ 16(4A) మాత్రం తగిన ప్రాతినిధ్యం లేని SCలు, STలకు పదోన్నతిలో రిజర్వేషన్‌కు ప్రత్యేకంగా సంబంధించినది.
Question 6
ప్రశ్న 6
Which statement correctly describes the constitutional beneficiary distinction created by Articles 15(6) and 16(6)?
ఆర్టికల్స్ 15(6), 16(6) రూపొందించిన లబ్ధిదారుల రాజ్యాంగపరమైన తేడాను సరిగ్గా వివరించే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 15(6) expressly refers to EWS other than the classes mentioned in Article 15(4) and 15(5).
• Article 16(6) similarly excludes the classes mentioned in Article 16(4).
• Under the Central implementation, persons covered by the reservation schemes for SCs, STs and OBCs are outside the Central EWS reservation category.
• Article 16(6) similarly excludes the classes mentioned in Article 16(4).
• Under the Central implementation, persons covered by the reservation schemes for SCs, STs and OBCs are outside the Central EWS reservation category.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 15(6)లో ఆర్టికల్స్ 15(4), 15(5)లో పేర్కొన్న వర్గాలకు భిన్నమైన EWSలను స్పష్టంగా సూచించారు.
• ఆర్టికల్ 16(6) కూడా ఆర్టికల్ 16(4)లో పేర్కొన్న వర్గాలను తన పరిధి నుంచి వేరు చేస్తుంది.
• కేంద్ర అమలు చట్రంలో SC, ST, OBC రిజర్వేషన్ పథకాల పరిధిలో ఉన్నవారు కేంద్ర EWS రిజర్వేషన్ వర్గంలోకి రారు.
• ఆర్టికల్ 16(6) కూడా ఆర్టికల్ 16(4)లో పేర్కొన్న వర్గాలను తన పరిధి నుంచి వేరు చేస్తుంది.
• కేంద్ర అమలు చట్రంలో SC, ST, OBC రిజర్వేషన్ పథకాల పరిధిలో ఉన్నవారు కేంద్ర EWS రిజర్వేషన్ వర్గంలోకి రారు.
Question 7
ప్రశ్న 7
What maximum does Article 15(6) prescribe for EWS reservation in admissions when such reservation is provided?
EWS విద్యా ప్రవేశ రిజర్వేషన్ కల్పించినప్పుడు ఆర్టికల్ 15(6) నిర్దేశించే గరిష్ఠ పరిమితి ఎంత?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 15(6) permits EWS reservation subject to a maximum of ten per cent of total seats in each category.
• The constitutional text states that this may be in addition to existing reservations.
• The provision is enabling and sets a ceiling; it should not be read as a universal poverty-benefit percentage for every programme.
• The constitutional text states that this may be in addition to existing reservations.
• The provision is enabling and sets a ceiling; it should not be read as a universal poverty-benefit percentage for every programme.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 15(6) ప్రకారం EWS రిజర్వేషన్ ప్రతి వర్గంలోని మొత్తం సీట్లలో గరిష్ఠంగా పది శాతానికి లోబడి ఉంటుంది.
• ఇది ప్రస్తుతం ఉన్న రిజర్వేషన్లకు అదనంగా ఉండవచ్చని రాజ్యాంగ పాఠ్యం పేర్కొంటుంది.
• ఇది రిజర్వేషన్‌కు వీలు కల్పించే గరిష్ఠ పరిమితి; ప్రతి పేదరిక నిర్మూలన పథకానికి వర్తించే సాధారణ శాతం కాదు.
• ఇది ప్రస్తుతం ఉన్న రిజర్వేషన్లకు అదనంగా ఉండవచ్చని రాజ్యాంగ పాఠ్యం పేర్కొంటుంది.
• ఇది రిజర్వేషన్‌కు వీలు కల్పించే గరిష్ఠ పరిమితి; ప్రతి పేదరిక నిర్మూలన పథకానికి వర్తించే సాధారణ శాతం కాదు.
Question 8
ప్రశ్న 8
Which statement correctly describes the educational institutions covered by Article 15(6)(b)?
ఆర్టికల్ 15(6)(b) పరిధిలోని విద్యాసంస్థలను సరిగ్గా వివరించే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 15(6)(b) expressly refers to educational institutions including private institutions whether aided or unaided by the State.
• Minority educational institutions referred to in Article 30(1) are expressly excluded.
• The provision therefore cannot be reduced to Central Government institutions alone.
• Minority educational institutions referred to in Article 30(1) are expressly excluded.
• The provision therefore cannot be reduced to Central Government institutions alone.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 15(6)(b) ప్రభుత్వ సహాయం పొందే లేదా పొందని ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలు సహా విద్యాసంస్థలను స్పష్టంగా పేర్కొంటుంది.
• ఆర్టికల్ 30(1)లో పేర్కొన్న మైనారిటీ విద్యాసంస్థలు స్పష్టంగా మినహాయించబడ్డాయి.
• కాబట్టి ఈ రాజ్యాంగ నిబంధనను కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వ సంస్థలకు మాత్రమే పరిమితం చేయలేం.
• ఆర్టికల్ 30(1)లో పేర్కొన్న మైనారిటీ విద్యాసంస్థలు స్పష్టంగా మినహాయించబడ్డాయి.
• కాబట్టి ఈ రాజ్యాంగ నిబంధనను కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వ సంస్థలకు మాత్రమే పరిమితం చేయలేం.
Question 9
ప్రశ్న 9
According to the Explanation added to Article 15(6), how are 'economically weaker sections' to be identified constitutionally?
ఆర్టికల్ 15(6)కు చేర్చిన వివరణ ప్రకారం 'ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలను' రాజ్యాంగపరంగా ఎలా గుర్తించాలి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Explanation to Article 15(6), which also applies for Article 16, refers to notification by the State from time to time.
• Family income and other indicators of economic disadvantage are the constitutional bases specified for identification.
• The Constitution itself does not hard-code the Central Government's Rs. 8 lakh income figure.
• Family income and other indicators of economic disadvantage are the constitutional bases specified for identification.
• The Constitution itself does not hard-code the Central Government's Rs. 8 lakh income figure.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 15(6)కు ఉన్న వివరణ, ఆర్టికల్ 16 ప్రయోజనాలకూ వర్తిస్తూ, రాష్ట్రం కాలానుగుణంగా నోటిఫై చేసే విధానాన్ని సూచిస్తుంది.
• కుటుంబ ఆదాయం మరియు ఇతర ఆర్థిక బలహీనత సూచికలను గుర్తింపు ప్రమాణాలుగా రాజ్యాంగం పేర్కొంటుంది.
• కేంద్ర ప్రభుత్వ రూ.8 లక్షల ఆదాయ పరిమితిని రాజ్యాంగం స్వయంగా స్థిరంగా పేర్కొనలేదు.
• కుటుంబ ఆదాయం మరియు ఇతర ఆర్థిక బలహీనత సూచికలను గుర్తింపు ప్రమాణాలుగా రాజ్యాంగం పేర్కొంటుంది.
• కేంద్ర ప్రభుత్వ రూ.8 లక్షల ఆదాయ పరిమితిని రాజ్యాంగం స్వయంగా స్థిరంగా పేర్కొనలేదు.
Question 10
ప్రశ్న 10
Under the current Central Government framework, what reservation is provided to eligible EWS candidates in direct recruitment to civil posts and services of the Government of India?
ప్రస్తుత కేంద్ర ప్రభుత్వ చట్రం ప్రకారం భారత ప్రభుత్వ సివిల్ పదవులు, సేవలకు ప్రత్యక్ష నియామకంలో అర్హత గల EWS అభ్యర్థులకు ఎంత రిజర్వేషన్ కల్పించబడుతుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DoPT instructions provide 10 per cent reservation for eligible EWS candidates in direct recruitment to Central Government civil posts and services.
• This Central implementation applies to persons not covered under the reservation schemes for SCs, STs and OBCs.
• The figure derives from the Central reservation framework and should not be confused with percentages used in unrelated welfare programmes.
• This Central implementation applies to persons not covered under the reservation schemes for SCs, STs and OBCs.
• The figure derives from the Central reservation framework and should not be confused with percentages used in unrelated welfare programmes.
వివరణ:
• DoPT సూచనల ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వ సివిల్ పదవులు, సేవలకు ప్రత్యక్ష నియామకంలో అర్హత గల EWS అభ్యర్థులకు 10 శాతం రిజర్వేషన్ ఉంది.
• SC, ST, OBC రిజర్వేషన్ పథకాల పరిధిలో లేని అర్హుల కోసం ఈ కేంద్ర అమలు చట్రం పనిచేస్తుంది.
• ఈ శాతాన్ని ఇతర సంబంధంలేని సంక్షేమ పథకాలలో ఉపయోగించే శాతాలతో కలపరాదు.
• SC, ST, OBC రిజర్వేషన్ పథకాల పరిధిలో లేని అర్హుల కోసం ఈ కేంద్ర అమలు చట్రం పనిచేస్తుంది.
• ఈ శాతాన్ని ఇతర సంబంధంలేని సంక్షేమ పథకాలలో ఉపయోగించే శాతాలతో కలపరాదు.
Question 11
ప్రశ్న 11
Which statement correctly describes the present Central Government employment implementation of EWS reservation?
ప్రస్తుత కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో EWS రిజర్వేషన్ అమలును సరిగ్గా వివరించే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The DoPT EWS scheme is framed for direct recruitment in civil posts and services in the Government of India.
• Its implementation instructions do not create a general EWS reservation in promotion.
• EWS operates as a distinct reservation category and does not replace existing SC, ST or OBC reservations.
• Its implementation instructions do not create a general EWS reservation in promotion.
• EWS operates as a distinct reservation category and does not replace existing SC, ST or OBC reservations.
వివరణ:
• DoPT EWS చట్రం భారత ప్రభుత్వ సివిల్ పదవులు, సేవలకు ప్రత్యక్ష నియామకం కోసం రూపొందించబడింది.
• ఈ అమలు సూచనలు పదోన్నతిలో సాధారణ EWS రిజర్వేషన్‌ను సృష్టించవు.
• EWS ఒక ప్రత్యేక రిజర్వేషన్ వర్గంగా పనిచేస్తుంది; ఇప్పటికే ఉన్న SC, ST లేదా OBC రిజర్వేషన్లను భర్తీ చేయదు.
• ఈ అమలు సూచనలు పదోన్నతిలో సాధారణ EWS రిజర్వేషన్‌ను సృష్టించవు.
• EWS ఒక ప్రత్యేక రిజర్వేషన్ వర్గంగా పనిచేస్తుంది; ఇప్పటికే ఉన్న SC, ST లేదా OBC రిజర్వేషన్లను భర్తీ చేయదు.
Question 12
ప్రశ్న 12
Under the current Central Government EWS reservation criteria, which income statement is correct?
ప్రస్తుత కేంద్ర ప్రభుత్వ EWS రిజర్వేషన్ ప్రమాణాల ప్రకారం ఆదాయానికి సంబంధించిన సరైన వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The current Central EWS framework uses family gross annual income below Rs. 8 lakh from all sources for the relevant financial year.
• Income alone is not sufficient because specified family asset holdings can independently exclude a person from Central EWS eligibility.
• The Rs. 8 lakh figure is an implementation criterion of the Central framework, not a number permanently written into Article 15(6).
• Income alone is not sufficient because specified family asset holdings can independently exclude a person from Central EWS eligibility.
• The Rs. 8 lakh figure is an implementation criterion of the Central framework, not a number permanently written into Article 15(6).
వివరణ:
• ప్రస్తుత కేంద్ర EWS చట్రం ప్రకారం సంబంధిత ఆర్థిక సంవత్సరంలో అన్ని వనరుల నుంచి కుటుంబ స్థూల వార్షిక ఆదాయం రూ.8 లక్షల కంటే తక్కువగా ఉండాలి.
• ఆదాయం ఒక్కటే సరిపోదు; నిర్దేశిత కుటుంబ ఆస్తులు ఉంటే వ్యక్తి కేంద్ర EWS అర్హత నుంచి మినహాయించబడవచ్చు.
• రూ.8 లక్షల పరిమితి కేంద్ర అమలు చట్రంలోని ప్రమాణం; ఆర్టికల్ 15(6)లో శాశ్వతంగా రాసిన సంఖ్య కాదు.
• ఆదాయం ఒక్కటే సరిపోదు; నిర్దేశిత కుటుంబ ఆస్తులు ఉంటే వ్యక్తి కేంద్ర EWS అర్హత నుంచి మినహాయించబడవచ్చు.
• రూ.8 లక్షల పరిమితి కేంద్ర అమలు చట్రంలోని ప్రమాణం; ఆర్టికల్ 15(6)లో శాశ్వతంగా రాసిన సంఖ్య కాదు.
Question 13
ప్రశ్న 13
Which of the following family assets independently excludes a person from Central EWS identification under the current Government of India criteria?
ప్రస్తుత భారత ప్రభుత్వ ప్రమాణాల ప్రకారం క్రింది కుటుంబ ఆస్తుల్లో ఏది వ్యక్తిని కేంద్ర EWS గుర్తింపు నుంచి స్వతంత్రంగా మినహాయిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Under the Central EWS criteria, ownership or possession by the family of five acres of agricultural land or more is an asset-based exclusion.
• Other specified exclusions include a residential flat of 1000 sq. ft. or above and residential plots crossing prescribed limits.
• Asset tests apply even where family income is otherwise below the prescribed income ceiling.
• Other specified exclusions include a residential flat of 1000 sq. ft. or above and residential plots crossing prescribed limits.
• Asset tests apply even where family income is otherwise below the prescribed income ceiling.
వివరణ:
• కేంద్ర EWS ప్రమాణాల ప్రకారం కుటుంబానికి ఐదు ఎకరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వ్యవసాయ భూమి ఉండటం ఆస్తి ఆధారిత మినహాయింపు.
• 1000 చదరపు అడుగులు లేదా అంతకంటే పెద్ద నివాస ఫ్లాట్, నిర్దేశిత పరిమితిని మించిన నివాస స్థలం వంటి ఇతర ఆస్తి మినహాయింపులు కూడా ఉన్నాయి.
• కుటుంబ ఆదాయం నిర్దేశిత ఆదాయ పరిమితికి దిగువన ఉన్నప్పటికీ ఈ ఆస్తి ప్రమాణాలు వర్తిస్తాయి.
• 1000 చదరపు అడుగులు లేదా అంతకంటే పెద్ద నివాస ఫ్లాట్, నిర్దేశిత పరిమితిని మించిన నివాస స్థలం వంటి ఇతర ఆస్తి మినహాయింపులు కూడా ఉన్నాయి.
• కుటుంబ ఆదాయం నిర్దేశిత ఆదాయ పరిమితికి దిగువన ఉన్నప్పటికీ ఈ ఆస్తి ప్రమాణాలు వర్తిస్తాయి.
Question 14
ప్రశ్న 14
A person belongs to a caste recognised in the Central OBC List but has a very low family income. Under the Central Government EWS reservation framework, which statement is correct?
ఒక వ్యక్తి కేంద్ర OBC జాబితాలో గుర్తించబడిన కులానికి చెందినవాడు, కానీ కుటుంబ ఆదాయం చాలా తక్కువగా ఉంది. కేంద్ర ప్రభుత్వ EWS రిజర్వేషన్ చట్రం ప్రకారం సరైన వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Central EWS certificate framework requires that the person belong to a caste not recognised as SC, ST or OBC in the relevant Central reservation framework.
• Economic weakness does not erase or convert an existing Central OBC classification for EWS purposes.
• OBC reservation and EWS reservation therefore operate as constitutionally and administratively distinct categories.
• Economic weakness does not erase or convert an existing Central OBC classification for EWS purposes.
• OBC reservation and EWS reservation therefore operate as constitutionally and administratively distinct categories.
వివరణ:
• కేంద్ర EWS ధృవీకరణ చట్రం ప్రకారం సంబంధిత కేంద్ర రిజర్వేషన్ వ్యవస్థలో SC, ST లేదా OBCగా గుర్తించబడని వర్గానికి వ్యక్తి చెందినవాడై ఉండాలి.
• ఆర్థిక బలహీనత కారణంగా ఉన్న కేంద్ర OBC వర్గీకరణ EWS ప్రయోజనాల కోసం తొలగిపోదు లేదా మారదు.
• కాబట్టి OBC రిజర్వేషన్ మరియు EWS రిజర్వేషన్ రాజ్యాంగపరంగా, పరిపాలనా పరంగా వేర్వేరు వర్గాలు.
• ఆర్థిక బలహీనత కారణంగా ఉన్న కేంద్ర OBC వర్గీకరణ EWS ప్రయోజనాల కోసం తొలగిపోదు లేదా మారదు.
• కాబట్టి OBC రిజర్వేషన్ మరియు EWS రిజర్వేషన్ రాజ్యాంగపరంగా, పరిపాలనా పరంగా వేర్వేరు వర్గాలు.
Question 15
ప్రశ్న 15
Which statement correctly distinguishes EWS reservation eligibility from eligibility for a poverty-alleviation or welfare programme?
EWS రిజర్వేషన్ అర్హతను పేదరిక నిర్మూలన లేదా సంక్షేమ పథక అర్హత నుంచి సరిగ్గా వేరు చేసే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The expression EWS can be used in different policy programmes with programme-specific eligibility rules.
• Constitutional reservation under Articles 15(6) and 16(6) must be assessed under the reservation criteria applicable to that context.
• BPL status or eligibility for another welfare scheme therefore cannot automatically substitute for the required EWS reservation eligibility.
• Constitutional reservation under Articles 15(6) and 16(6) must be assessed under the reservation criteria applicable to that context.
• BPL status or eligibility for another welfare scheme therefore cannot automatically substitute for the required EWS reservation eligibility.
వివరణ:
• EWS అనే పదాన్ని వేర్వేరు విధాన, సంక్షేమ కార్యక్రమాల్లో వాటి ప్రత్యేక అర్హత ప్రమాణాలతో ఉపయోగించవచ్చు.
• ఆర్టికల్స్ 15(6), 16(6) కింద రిజర్వేషన్ అర్హతను ఆ సందర్భానికి వర్తించే ప్రత్యేక ప్రమాణాల ప్రకారం నిర్ణయించాలి.
• కాబట్టి BPL స్థితి లేదా మరో సంక్షేమ పథకం అర్హతను EWS రిజర్వేషన్‌కు అవసరమైన అర్హతకు స్వయంచాలక ప్రత్యామ్నాయంగా చూడరాదు.
• ఆర్టికల్స్ 15(6), 16(6) కింద రిజర్వేషన్ అర్హతను ఆ సందర్భానికి వర్తించే ప్రత్యేక ప్రమాణాల ప్రకారం నిర్ణయించాలి.
• కాబట్టి BPL స్థితి లేదా మరో సంక్షేమ పథకం అర్హతను EWS రిజర్వేషన్‌కు అవసరమైన అర్హతకు స్వయంచాలక ప్రత్యామ్నాయంగా చూడరాదు.
Question 16
ప్రశ్న 16
In which case did a Constitution Bench of the Supreme Court decide the principal challenge to the validity of the 103rd Constitutional Amendment providing for EWS reservation?
EWS రిజర్వేషన్‌ను కల్పించిన 103వ రాజ్యాంగ సవరణ చెల్లుబాటుపై ప్రధాన సవాలును సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ ధర్మాసనం ఏ కేసులో నిర్ణయించింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Janhit Abhiyan v. Union of India concerned the constitutional validity of the 103rd Amendment.
• The case examined economic criteria, exclusion of already reserved classes from EWS and the additional ten per cent reservation.
• Indra Sawhney is a major reservation precedent but was not the case that decided the challenge to the 103rd Amendment.
• The case examined economic criteria, exclusion of already reserved classes from EWS and the additional ten per cent reservation.
• Indra Sawhney is a major reservation precedent but was not the case that decided the challenge to the 103rd Amendment.
వివరణ:
• జనహిత్ అభియాన్ వి. యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా కేసు 103వ సవరణ రాజ్యాంగ చెల్లుబాటుకు సంబంధించినది.
• ఆర్థిక ప్రమాణం, ఇప్పటికే ఇతర రిజర్వేషన్ వర్గాల పరిధిలో ఉన్నవారిని EWS నుంచి మినహాయించడం, అదనపు పది శాతం రిజర్వేషన్ వంటి అంశాలను ఈ కేసు పరిశీలించింది.
• ఇంద్రా సహ్నీ రిజర్వేషన్లపై ముఖ్యమైన తీర్పు అయినప్పటికీ 103వ సవరణ సవాలును నిర్ణయించిన కేసు కాదు.
• ఆర్థిక ప్రమాణం, ఇప్పటికే ఇతర రిజర్వేషన్ వర్గాల పరిధిలో ఉన్నవారిని EWS నుంచి మినహాయించడం, అదనపు పది శాతం రిజర్వేషన్ వంటి అంశాలను ఈ కేసు పరిశీలించింది.
• ఇంద్రా సహ్నీ రిజర్వేషన్లపై ముఖ్యమైన తీర్పు అయినప్పటికీ 103వ సవరణ సవాలును నిర్ణయించిన కేసు కాదు.
Question 17
ప్రశ్న 17
What was the Supreme Court's final outcome in Janhit Abhiyan v. Union of India regarding the 103rd Constitutional Amendment?
103వ రాజ్యాంగ సవరణకు సంబంధించి జనహిత్ అభియాన్ వి. యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా కేసులో సుప్రీంకోర్టు తుది నిర్ణయం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Constitution Bench upheld the 103rd Amendment by a 3:2 majority.
• The judgment was delivered on 7 November 2022.
• The constitutional EWS framework under Articles 15(6) and 16(6) therefore remained valid.
• The judgment was delivered on 7 November 2022.
• The constitutional EWS framework under Articles 15(6) and 16(6) therefore remained valid.
వివరణ:
• రాజ్యాంగ ధర్మాసనం 3:2 మెజారిటీతో 103వ సవరణ చెల్లుబాటును సమర్థించింది.
• తీర్పు 7 నవంబర్ 2022న వెలువడింది.
• అందువల్ల ఆర్టికల్స్ 15(6), 16(6) కింద ఉన్న రాజ్యాంగ EWS చట్రం చెల్లుబాటులో కొనసాగింది.
• తీర్పు 7 నవంబర్ 2022న వెలువడింది.
• అందువల్ల ఆర్టికల్స్ 15(6), 16(6) కింద ఉన్న రాజ్యాంగ EWS చట్రం చెల్లుబాటులో కొనసాగింది.
Question 18
ప్రశ్న 18
According to the majority in Janhit Abhiyan, which statement regarding economic criteria is correct?
జనహిత్ అభియాన్ కేసులో మెజారిటీ తీర్పు ప్రకారం ఆర్థిక ప్రమాణానికి సంబంధించి సరైన వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• One major challenge in Janhit Abhiyan was whether economic criteria could constitutionally support EWS reservation.
• The majority rejected the argument that economic criteria under the 103rd Amendment necessarily destroyed the basic structure.
• The decision should be understood in the specific context of the constitutional EWS provisions rather than as a rule that every economic classification is automatically valid.
• The majority rejected the argument that economic criteria under the 103rd Amendment necessarily destroyed the basic structure.
• The decision should be understood in the specific context of the constitutional EWS provisions rather than as a rule that every economic classification is automatically valid.
వివరణ:
• జనహిత్ అభియాన్ కేసులో ఆర్థిక ప్రమాణం EWS రిజర్వేషన్‌కు రాజ్యాంగపరమైన ఆధారం కావచ్చా అనే అంశం ప్రధాన ప్రశ్నల్లో ఒకటి.
• 103వ సవరణ కింద ఆర్థిక ప్రమాణం తప్పనిసరిగా రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని ధ్వంసం చేస్తుందనే వాదనను మెజారిటీ తిరస్కరించింది.
• ప్రతి ఆర్థిక వర్గీకరణ స్వయంచాలకంగా చెల్లుబాటవుతుందనే సాధారణ నియమంగా కాకుండా, ప్రత్యేక EWS రాజ్యాంగ నిబంధనల సందర్భంలో ఈ తీర్పును అర్థం చేసుకోవాలి.
• 103వ సవరణ కింద ఆర్థిక ప్రమాణం తప్పనిసరిగా రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని ధ్వంసం చేస్తుందనే వాదనను మెజారిటీ తిరస్కరించింది.
• ప్రతి ఆర్థిక వర్గీకరణ స్వయంచాలకంగా చెల్లుబాటవుతుందనే సాధారణ నియమంగా కాకుండా, ప్రత్యేక EWS రాజ్యాంగ నిబంధనల సందర్భంలో ఈ తీర్పును అర్థం చేసుకోవాలి.
Question 19
ప్రశ్న 19
What did the majority in Janhit Abhiyan hold regarding exclusion from EWS benefits of the classes covered by Articles 15(4), 15(5) and 16(4)?
ఆర్టికల్స్ 15(4), 15(5), 16(4) పరిధిలోని వర్గాలను EWS ప్రయోజనాల నుంచి మినహాయించడం గురించి జనహిత్ అభియాన్ మెజారిటీ తీర్పు ఏమి పేర్కొంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The exclusion of the classes already covered by Articles 15(4), 15(5) and 16(4) was directly challenged in Janhit Abhiyan.
• The majority upheld the exclusion and did not regard it as destroying the basic structure through violation of the Equality Code.
• Existing SC, ST and OBC affirmative-action frameworks continued separately; the judgment did not convert them into EWS.
• The majority upheld the exclusion and did not regard it as destroying the basic structure through violation of the Equality Code.
• Existing SC, ST and OBC affirmative-action frameworks continued separately; the judgment did not convert them into EWS.
వివరణ:
• ఆర్టికల్స్ 15(4), 15(5), 16(4) పరిధిలో ఇప్పటికే ఉన్న వర్గాలను EWS నుంచి మినహాయించడాన్ని జనహిత్ అభియాన్ కేసులో నేరుగా సవాలు చేశారు.
• ఈ మినహాయింపు సమానత్వ చట్రాన్ని ఉల్లంఘించి ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని ధ్వంసం చేస్తుందని మెజారిటీ అంగీకరించలేదు.
• SC, ST, OBCలకు ఉన్న సానుకూల చర్యల చట్రాలు వేరుగా కొనసాగాయి; వాటిని EWSగా మార్చాలని తీర్పు చెప్పలేదు.
• ఈ మినహాయింపు సమానత్వ చట్రాన్ని ఉల్లంఘించి ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని ధ్వంసం చేస్తుందని మెజారిటీ అంగీకరించలేదు.
• SC, ST, OBCలకు ఉన్న సానుకూల చర్యల చట్రాలు వేరుగా కొనసాగాయి; వాటిని EWSగా మార్చాలని తీర్పు చెప్పలేదు.
Question 20
ప్రశ్న 20
Which statement correctly reflects the majority ruling in Janhit Abhiyan on the additional EWS reservation and the earlier 50 per cent ceiling principle?
అదనపు EWS రిజర్వేషన్ మరియు గతంలోని 50 శాతం పరిమితి సూత్రంపై జనహిత్ అభియాన్ మెజారిటీ తీర్పును సరిగ్గా ప్రతిబింబించే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The majority upheld EWS reservation up to ten per cent in addition to existing reservations under the 103rd Amendment.
• It held that this did not damage the basic structure merely on account of crossing the earlier fifty per cent ceiling associated with pre-existing reservation jurisprudence.
• The judgment did not abolish the 10 per cent constitutional ceiling in either education or public employment.
• It held that this did not damage the basic structure merely on account of crossing the earlier fifty per cent ceiling associated with pre-existing reservation jurisprudence.
• The judgment did not abolish the 10 per cent constitutional ceiling in either education or public employment.
వివరణ:
• 103వ సవరణ కింద ప్రస్తుతం ఉన్న రిజర్వేషన్లకు అదనంగా పది శాతం వరకు EWS రిజర్వేషన్‌ను మెజారిటీ సమర్థించింది.
• గత రిజర్వేషన్ న్యాయవ్యవస్థలోని 50 శాతం పరిమితిని దాటుతుందనే కారణం మాత్రమేతో ఇది రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీయదని పేర్కొంది.
• విద్య లేదా ప్రభుత్వ ఉపాధిలోని 10 శాతం రాజ్యాంగ గరిష్ఠ పరిమితిని తీర్పు రద్దు చేయలేదు.
• గత రిజర్వేషన్ న్యాయవ్యవస్థలోని 50 శాతం పరిమితిని దాటుతుందనే కారణం మాత్రమేతో ఇది రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీయదని పేర్కొంది.
• విద్య లేదా ప్రభుత్వ ఉపాధిలోని 10 శాతం రాజ్యాంగ గరిష్ఠ పరిమితిని తీర్పు రద్దు చేయలేదు.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: C. The One Hundred and Third Amendment సమాధానం: C. 103వ రాజ్యాంగ సవరణ
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. 14 January 2019 సమాధానం: B. 14 జనవరి 2019
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: A. Articles 15(6) and 16(6) సమాధానం: A. ఆర్టికల్స్ 15(6) మరియు 16(6)
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. Article 15(6) సమాధానం: D. ఆర్టికల్ 15(6)
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: B. Article 16(6) సమాధానం: B. ఆర్టికల్ 16(6)
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: C. The EWS provisions apply to economically weaker sections other than the classes already covered by the backward-class provisions specified in Articles 15 and 16 సమాధానం: C. ఆర్టికల్స్ 15, 16లో పేర్కొన్న వెనుకబడిన వర్గాల నిబంధనల పరిధిలో ఇప్పటికే ఉన్న వర్గాలకు భిన్నమైన ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు EWS నిబంధనలు వర్తిస్తాయి
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: B. 10 per cent of total seats in each category సమాధానం: B. ప్రతి వర్గంలోని మొత్తం సీట్లలో 10 శాతం
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: A. It may extend to private aided and unaided educational institutions, but excludes minority educational institutions referred to in Article 30(1) సమాధానం: A. ప్రభుత్వ సహాయం పొందే మరియు పొందని ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలకు కూడా ఇది విస్తరించవచ్చు; అయితే ఆర్టికల్ 30(1)లోని మైనారిటీ విద్యాసంస్థలు మినహాయించబడతాయి
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: C. As notified by the State from time to time on the basis of family income and other indicators of economic disadvantage సమాధానం: C. కుటుంబ ఆదాయం మరియు ఇతర ఆర్థిక బలహీనత సూచికల ఆధారంగా రాష్ట్రం కాలానుగుణంగా నోటిఫై చేసే విధంగా
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: D. 10 per cent సమాధానం: D. 10 శాతం
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: B. The Central instructions provide EWS reservation in direct recruitment to civil posts and services; they do not create a general EWS promotion quota సమాధానం: B. కేంద్ర సూచనలు సివిల్ పదవులు, సేవలకు ప్రత్యక్ష నియామకంలో EWS రిజర్వేషన్‌ను కల్పిస్తాయి; సాధారణ EWS పదోన్నతి కోటాను సృష్టించవు
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: A. The family's gross annual income must be below Rs. 8 lakh, along with satisfaction of the prescribed asset conditions సమాధానం: A. కుటుంబ స్థూల వార్షిక ఆదాయం రూ.8 లక్షల కంటే తక్కువగా ఉండటంతో పాటు నిర్దేశిత ఆస్తి ప్రమాణాలను కూడా నెరవేర్చాలి
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: D. Agricultural land measuring five acres or more సమాధానం: D. ఐదు ఎకరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వ్యవసాయ భూమి ఉండటం
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: C. Central EWS reservation is for persons outside the SC, ST and OBC reservation categories; low income alone does not convert a Central OBC-list member into Central EWS సమాధానం: C. కేంద్ర EWS రిజర్వేషన్ SC, ST, OBC రిజర్వేషన్ వర్గాల వెలుపల ఉన్న అర్హుల కోసం; తక్కువ ఆదాయం మాత్రమే కేంద్ర OBC జాబితాలోని వ్యక్తిని కేంద్ర EWSగా మార్చదు
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: B. Eligibility under a poverty or welfare programme does not by itself establish EWS reservation eligibility; the applicable EWS reservation criteria must separately be satisfied సమాధానం: B. పేదరిక లేదా సంక్షేమ పథకానికి అర్హత ఉండటం మాత్రమే EWS రిజర్వేషన్ అర్హతను నిర్ధారించదు; వర్తించే EWS రిజర్వేషన్ ప్రమాణాలను వేరుగా నెరవేర్చాలి
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: A. Janhit Abhiyan v. Union of India సమాధానం: A. జనహిత్ అభియాన్ వి. యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: D. The Amendment was upheld by a 3:2 majority in the judgment dated 7 November 2022 సమాధానం: D. 7 నవంబర్ 2022 తీర్పులో 3:2 మెజారిటీతో సవరణ చెల్లుబాటును సమర్థించారు
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. Providing EWS affirmative action and reservation on economic criteria under the 103rd Amendment does not by itself violate the Constitution's basic structure సమాధానం: B. 103వ సవరణ కింద ఆర్థిక ప్రమాణం ఆధారంగా EWS సానుకూల చర్యలు, రిజర్వేషన్ కల్పించడం మాత్రమే రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని ఉల్లంఘించదు
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. The exclusion did not violate the Equality Code so as to destroy the Constitution's basic structure సమాధానం: C. ఈ మినహాయింపు సమానత్వ చట్రాన్ని రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణం నశించే విధంగా ఉల్లంఘించలేదని మెజారిటీ పేర్కొంది
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: A. EWS reservation up to ten per cent in addition to existing reservations was held not to damage the Constitution's basic structure merely because the aggregate could cross the earlier 50 per cent ceiling సమాధానం: A. ప్రస్తుతం ఉన్న రిజర్వేషన్లకు అదనంగా పది శాతం వరకు EWS రిజర్వేషన్ వల్ల మొత్తం రిజర్వేషన్ గత 50 శాతం పరిమితిని మించవచ్చనే కారణం మాత్రమేతో రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణం దెబ్బతినదని మెజారిటీ పేర్కొంది