సామాజిక బహిష్కరణ - టెస్ట్ 15 - సానుకూల చర్యలు మరియు రిజర్వేషన్ చట్రం
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which statement best describes the relationship between affirmative action and reservation in the Indian constitutional framework?
భారత రాజ్యాంగ వ్యవస్థలో సానుకూల చర్యలు మరియు రిజర్వేషన్ మధ్య సంబంధాన్ని అత్యుత్తమంగా వివరించే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Affirmative action is a broader concept aimed at addressing substantive disadvantage and unequal opportunity.
• Reservation of seats or posts is one important form of affirmative action, but special provisions need not always take the form of a quota.
• Articles such as 15(3) and 15(4) illustrate the Constitution's use of enabling special measures alongside equality guarantees.
• Reservation of seats or posts is one important form of affirmative action, but special provisions need not always take the form of a quota.
• Articles such as 15(3) and 15(4) illustrate the Constitution's use of enabling special measures alongside equality guarantees.
వివరణ:
• సానుకూల చర్యలు వాస్తవ ప్రతికూలతలు మరియు అసమాన అవకాశాలను తగ్గించేందుకు ఉపయోగించే విస్తృత భావన.
• సీట్లు లేదా పదవుల రిజర్వేషన్ సానుకూల చర్యల్లో ముఖ్యమైన ఒక రూపం మాత్రమే; ప్రతి ప్రత్యేక చర్య తప్పనిసరిగా కోటా రూపంలో ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
• ఆర్టికల్స్ 15(3), 15(4) వంటి నిబంధనలు సమానత్వ హామీలతో పాటు ప్రత్యేక అవకాశ చర్యలకు రాజ్యాంగం అనుమతిస్తుందని చూపుతాయి.
• సీట్లు లేదా పదవుల రిజర్వేషన్ సానుకూల చర్యల్లో ముఖ్యమైన ఒక రూపం మాత్రమే; ప్రతి ప్రత్యేక చర్య తప్పనిసరిగా కోటా రూపంలో ఉండాల్సిన అవసరం లేదు.
• ఆర్టికల్స్ 15(3), 15(4) వంటి నిబంధనలు సమానత్వ హామీలతో పాటు ప్రత్యేక అవకాశ చర్యలకు రాజ్యాంగం అనుమతిస్తుందని చూపుతాయి.
Question 2
ప్రశ్న 2
Article 15(3) expressly permits the State to make special provisions for:
ఆర్టికల్ 15(3) రాష్ట్రం ఎవరి కోసం ప్రత్యేక నిబంధనలు చేయడానికి స్పష్టంగా అనుమతిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 15(3) states that nothing in Article 15 prevents the State from making special provisions for women and children.
• It is an enabling provision and illustrates that substantive equality may justify appropriately targeted measures.
• It is distinct from the provisions for SEBCs, SCs, STs and EWS contained in other clauses of Article 15.
• It is an enabling provision and illustrates that substantive equality may justify appropriately targeted measures.
• It is distinct from the provisions for SEBCs, SCs, STs and EWS contained in other clauses of Article 15.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 15(3) ప్రకారం మహిళలు మరియు పిల్లల కోసం రాష్ట్రం ప్రత్యేక నిబంధనలు చేయడాన్ని ఆర్టికల్ 15 అడ్డుకోదు.
• ఇది అనుమతిదాయక నిబంధన; వాస్తవ సమానత్వం కోసం అవసరానికి తగిన ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవచ్చని సూచిస్తుంది.
• ఇది ఇతర క్లాజుల్లోని సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలు, ఎస్సీలు, ఎస్టీలు మరియు ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల నిబంధనల నుంచి భిన్నమైనది.
• ఇది అనుమతిదాయక నిబంధన; వాస్తవ సమానత్వం కోసం అవసరానికి తగిన ప్రత్యేక చర్యలు తీసుకోవచ్చని సూచిస్తుంది.
• ఇది ఇతర క్లాజుల్లోని సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలు, ఎస్సీలు, ఎస్టీలు మరియు ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల నిబంధనల నుంచి భిన్నమైనది.
Question 3
ప్రశ్న 3
Article 15(4) enables the State to make special provisions for the advancement of:
ఆర్టికల్ 15(4) ఎవరి అభివృద్ధి కోసం రాష్ట్రం ప్రత్యేక నిబంధనలు చేయడానికి అనుమతిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 15(4) covers socially and educationally backward classes of citizens as well as SCs and STs.
• It is an enabling provision for advancement and is not confined only to reservation in employment.
• It should be distinguished from Article 16(4), which specifically concerns appointments or posts under the State.
• It is an enabling provision for advancement and is not confined only to reservation in employment.
• It should be distinguished from Article 16(4), which specifically concerns appointments or posts under the State.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 15(4) సామాజికంగా మరియు విద్యాపరంగా వెనుకబడిన పౌర వర్గాలతో పాటు ఎస్సీలు, ఎస్టీలను కూడా కలిగి ఉంటుంది.
• ఇది వారి అభివృద్ధికి ప్రత్యేక నిబంధనలు చేయడానికి అనుమతించే నిబంధన; కేవలం ఉపాధి రిజర్వేషన్కే పరిమితం కాదు.
• రాష్ట్రం కింద నియామకాలు లేదా పదవులకు సంబంధించిన ఆర్టికల్ 16(4) నుంచి దీనిని వేరు చేయాలి.
• ఇది వారి అభివృద్ధికి ప్రత్యేక నిబంధనలు చేయడానికి అనుమతించే నిబంధన; కేవలం ఉపాధి రిజర్వేషన్కే పరిమితం కాదు.
• రాష్ట్రం కింద నియామకాలు లేదా పదవులకు సంబంధించిన ఆర్టికల్ 16(4) నుంచి దీనిని వేరు చేయాలి.
Question 4
ప్రశ్న 4
Which constitutional amendment inserted Article 15(5), enabling special provisions by law regarding admission of SEBCs, SCs and STs to educational institutions, including aided or unaided private institutions other than Article 30(1) minority institutions?
సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలు, ఎస్సీలు, ఎస్టీల విద్యాసంస్థల ప్రవేశానికి సంబంధించి, ఆర్టికల్ 30(1) మైనారిటీ సంస్థలు మినహా ప్రభుత్వ సహాయం పొందే లేదా పొందని ప్రైవేటు సంస్థలను కూడా కలుపుతూ ప్రత్యేక నిబంధనలకు అనుమతించే ఆర్టికల్ 15(5)ను ఏ రాజ్యాంగ సవరణ చేర్చింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Constitution (Ninety-third Amendment) Act, 2005 inserted Article 15(5).
• Article 15(5) deals specifically with special provisions relating to admission to educational institutions.
• Its scope includes State-aided and unaided private institutions but expressly excludes minority educational institutions under Article 30(1).
• Article 15(5) deals specifically with special provisions relating to admission to educational institutions.
• Its scope includes State-aided and unaided private institutions but expressly excludes minority educational institutions under Article 30(1).
వివరణ:
• రాజ్యాంగ 93వ సవరణ చట్టం, 2005 ద్వారా ఆర్టికల్ 15(5) చేర్చబడింది.
• ఆర్టికల్ 15(5) ప్రత్యేకంగా విద్యాసంస్థల ప్రవేశానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక నిబంధనలను ప్రస్తావిస్తుంది.
• ప్రభుత్వ సహాయం పొందే లేదా పొందని ప్రైవేటు సంస్థలు దీని పరిధిలో ఉంటాయి; కానీ ఆర్టికల్ 30(1) మైనారిటీ విద్యాసంస్థలు స్పష్టంగా మినహాయించబడ్డాయి.
• ఆర్టికల్ 15(5) ప్రత్యేకంగా విద్యాసంస్థల ప్రవేశానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక నిబంధనలను ప్రస్తావిస్తుంది.
• ప్రభుత్వ సహాయం పొందే లేదా పొందని ప్రైవేటు సంస్థలు దీని పరిధిలో ఉంటాయి; కానీ ఆర్టికల్ 30(1) మైనారిటీ విద్యాసంస్థలు స్పష్టంగా మినహాయించబడ్డాయి.
Question 5
ప్రశ్న 5
The Constitution (One Hundred and Third Amendment) Act, 2019 inserted which provisions concerning Economically Weaker Sections?
ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు సంబంధించి రాజ్యాంగ 103వ సవరణ చట్టం, 2019 ఏ నిబంధనలను చేర్చింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The 103rd Constitutional Amendment inserted Articles 15(6) and 16(6).
• Article 15(6) enables EWS special provisions, including reservation in educational admissions subject to its constitutional conditions.
• Article 16(6) separately enables EWS reservation in appointments or posts under the State, subject to its constitutional ceiling.
• Article 15(6) enables EWS special provisions, including reservation in educational admissions subject to its constitutional conditions.
• Article 16(6) separately enables EWS reservation in appointments or posts under the State, subject to its constitutional ceiling.
వివరణ:
• 103వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్స్ 15(6), 16(6) చేర్చబడ్డాయి.
• ఆర్టికల్ 15(6) రాజ్యాంగ షరతులకు లోబడి విద్యాసంస్థల ప్రవేశం సహా ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు ప్రత్యేక నిబంధనలకు అనుమతిస్తుంది.
• ఆర్టికల్ 16(6) రాష్ట్రం కింద నియామకాలు లేదా పదవుల్లో ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల రిజర్వేషన్‌కు విడిగా అనుమతిస్తుంది.
• ఆర్టికల్ 15(6) రాజ్యాంగ షరతులకు లోబడి విద్యాసంస్థల ప్రవేశం సహా ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు ప్రత్యేక నిబంధనలకు అనుమతిస్తుంది.
• ఆర్టికల్ 16(6) రాష్ట్రం కింద నియామకాలు లేదా పదవుల్లో ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల రిజర్వేషన్‌కు విడిగా అనుమతిస్తుంది.
Question 6
ప్రశ్న 6
What is the current judicial position on the constitutional validity of the 103rd Amendment providing the EWS reservation framework?
ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల రిజర్వేషన్ చట్రాన్ని కల్పించిన 103వ రాజ్యాంగ సవరణ చెల్లుబాటుపై ప్రస్తుత న్యాయస్థాన స్థితి ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• A five-judge Constitution Bench decided Janhit Abhiyan v. Union of India in 2022.
• By a 3:2 majority, the Court rejected the challenge to the constitutional validity of the 103rd Amendment.
• The majority upheld the constitutional framework permitting EWS affirmative action and reservation under Articles 15(6) and 16(6).
• By a 3:2 majority, the Court rejected the challenge to the constitutional validity of the 103rd Amendment.
• The majority upheld the constitutional framework permitting EWS affirmative action and reservation under Articles 15(6) and 16(6).
వివరణ:
• Janhit Abhiyan v. Union of India కేసును ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం 2022లో తీర్చిదిద్దింది.
• 3:2 మెజారిటీతో 103వ సవరణ రాజ్యాంగబద్ధతపై చేసిన సవాలును కోర్టు తిరస్కరించింది.
• ఆర్టికల్స్ 15(6), 16(6) కింద ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు సానుకూల చర్యలు, రిజర్వేషన్‌కు అనుమతించే రాజ్యాంగ చట్రాన్ని మెజారిటీ నిలబెట్టింది.
• 3:2 మెజారిటీతో 103వ సవరణ రాజ్యాంగబద్ధతపై చేసిన సవాలును కోర్టు తిరస్కరించింది.
• ఆర్టికల్స్ 15(6), 16(6) కింద ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు సానుకూల చర్యలు, రిజర్వేషన్‌కు అనుమతించే రాజ్యాంగ చట్రాన్ని మెజారిటీ నిలబెట్టింది.
Question 7
ప్రశ్న 7
Article 16(4) permits the State to provide reservation of appointments or posts for:
ఆర్టికల్ 16(4) రాష్ట్రం ఎవరి కోసం నియామకాలు లేదా పదవుల్లో రిజర్వేషన్ కల్పించడానికి అనుమతిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 16(4) is an enabling provision relating specifically to public employment.
• It refers to a backward class of citizens which, in the opinion of the State, is not adequately represented in State services.
• EWS reservation in public employment is dealt with separately by Article 16(6).
• It refers to a backward class of citizens which, in the opinion of the State, is not adequately represented in State services.
• EWS reservation in public employment is dealt with separately by Article 16(6).
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 16(4) ప్రత్యేకంగా ప్రభుత్వ ఉపాధికి సంబంధించిన అనుమతిదాయక నిబంధన.
• రాష్ట్ర అభిప్రాయం ప్రకారం రాష్ట్ర సేవల్లో తగిన ప్రాతినిధ్యం లేని వెనుకబడిన పౌర వర్గాన్ని ఇది ప్రస్తావిస్తుంది.
• ప్రభుత్వ ఉపాధిలో ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల రిజర్వేషన్‌కు ఆర్టికల్ 16(6) విడిగా వర్తిస్తుంది.
• రాష్ట్ర అభిప్రాయం ప్రకారం రాష్ట్ర సేవల్లో తగిన ప్రాతినిధ్యం లేని వెనుకబడిన పౌర వర్గాన్ని ఇది ప్రస్తావిస్తుంది.
• ప్రభుత్వ ఉపాధిలో ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల రిజర్వేషన్‌కు ఆర్టికల్ 16(6) విడిగా వర్తిస్తుంది.
Question 8
ప్రశ్న 8
The Constitution (Seventy-seventh Amendment) Act, 1995 is principally associated with:
రాజ్యాంగ 77వ సవరణ చట్టం, 1995 ప్రధానంగా దేనితో సంబంధం కలిగి ఉంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The 77th Constitutional Amendment inserted Article 16(4A).
• The provision enables the State to make reservation in matters of promotion for SCs and STs where the constitutional conditions are satisfied.
• It was introduced after the Indra Sawhney ruling had held Article 16(4) itself to be confined to initial appointment rather than promotion.
• The provision enables the State to make reservation in matters of promotion for SCs and STs where the constitutional conditions are satisfied.
• It was introduced after the Indra Sawhney ruling had held Article 16(4) itself to be confined to initial appointment rather than promotion.
వివరణ:
• 77వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 16(4A) చేర్చబడింది.
• రాజ్యాంగ షరతులు నెరవేరినప్పుడు ఎస్సీలు, ఎస్టీలకు పదోన్నతి విషయాల్లో రిజర్వేషన్ కల్పించడానికి ఈ నిబంధన రాష్ట్రానికి అనుమతిస్తుంది.
• ఆర్టికల్ 16(4) స్వయంగా పదోన్నతికి కాకుండా ప్రారంభ నియామకానికి పరిమితమని Indra Sawhney తీర్పు పేర్కొన్న తరువాత ఈ నిబంధన చేర్చబడింది.
• రాజ్యాంగ షరతులు నెరవేరినప్పుడు ఎస్సీలు, ఎస్టీలకు పదోన్నతి విషయాల్లో రిజర్వేషన్ కల్పించడానికి ఈ నిబంధన రాష్ట్రానికి అనుమతిస్తుంది.
• ఆర్టికల్ 16(4) స్వయంగా పదోన్నతికి కాకుండా ప్రారంభ నియామకానికి పరిమితమని Indra Sawhney తీర్పు పేర్కొన్న తరువాత ఈ నిబంధన చేర్చబడింది.
Question 9
ప్రశ్న 9
What was the principal effect of the Constitution (Eighty-fifth Amendment) Act, 2001 on Article 16(4A)?
ఆర్టికల్ 16(4A)పై రాజ్యాంగ 85వ సవరణ చట్టం, 2001 యొక్క ప్రధాన ప్రభావం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The 85th Amendment modified Article 16(4A) to incorporate the expression relating to promotion with consequential seniority.
• Its operation was given retrospective effect from 17 June 1995 in the constitutional text.
• It should be distinguished from the 77th Amendment, which originally inserted Article 16(4A).
• Its operation was given retrospective effect from 17 June 1995 in the constitutional text.
• It should be distinguished from the 77th Amendment, which originally inserted Article 16(4A).
వివరణ:
• 85వ సవరణ ఆర్టికల్ 16(4A)లో consequential seniorityతో కూడిన పదోన్నతి రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించిన పదబంధాన్ని చేర్చింది.
• రాజ్యాంగ పాఠ్యంలో దీనికి 17 జూన్ 1995 నుంచి పూర్వప్రభావం కల్పించబడింది.
• మొదట ఆర్టికల్ 16(4A)ను చేర్చిన 77వ సవరణ నుంచి దీనిని వేరు చేయాలి.
• రాజ్యాంగ పాఠ్యంలో దీనికి 17 జూన్ 1995 నుంచి పూర్వప్రభావం కల్పించబడింది.
• మొదట ఆర్టికల్ 16(4A)ను చేర్చిన 77వ సవరణ నుంచి దీనిని వేరు చేయాలి.
Question 10
ప్రశ్న 10
The Constitution (Eighty-first Amendment) Act, 2000 inserted Article 16(4B), which principally deals with:
రాజ్యాంగ 81వ సవరణ చట్టం, 2000 ద్వారా చేర్చబడిన ఆర్టికల్ 16(4B) ప్రధానంగా దేనికి సంబంధించినది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 16(4B) was inserted by the 81st Constitutional Amendment.
• It permits specified unfilled reserved vacancies to be treated as a separate class to be filled in succeeding years.
• Such carried-forward vacancies are not clubbed with the vacancies of the year in which they are filled for determining that year's fifty per cent ceiling.
• It permits specified unfilled reserved vacancies to be treated as a separate class to be filled in succeeding years.
• Such carried-forward vacancies are not clubbed with the vacancies of the year in which they are filled for determining that year's fifty per cent ceiling.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 16(4B)ను 81వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా చేర్చారు.
• నిర్దిష్టంగా భర్తీ కాని రిజర్వ్ ఖాళీలను తదుపరి సంవత్సరాల్లో భర్తీ చేయడానికి ప్రత్యేక వర్గంగా పరిగణించేందుకు ఇది అనుమతిస్తుంది.
• అవి భర్తీ అయ్యే సంవత్సరంలో 50% పరిమితిని నిర్ణయించేటప్పుడు ఆ సంవత్సరపు సాధారణ ఖాళీలతో కలిపి లెక్కించరాదు.
• నిర్దిష్టంగా భర్తీ కాని రిజర్వ్ ఖాళీలను తదుపరి సంవత్సరాల్లో భర్తీ చేయడానికి ప్రత్యేక వర్గంగా పరిగణించేందుకు ఇది అనుమతిస్తుంది.
• అవి భర్తీ అయ్యే సంవత్సరంలో 50% పరిమితిని నిర్ణయించేటప్పుడు ఆ సంవత్సరపు సాధారణ ఖాళీలతో కలిపి లెక్కించరాదు.
Question 11
ప్రశ్న 11
Which statement best reflects the current Supreme Court position on the constitutional requirements for reservation in promotion under Article 16(4A)?
ఆర్టికల్ 16(4A) కింద పదోన్నతిలో రిజర్వేషన్‌కు అవసరమైన రాజ్యాంగ షరతులపై ప్రస్తుత సుప్రీంకోర్టు స్థితిని అత్యుత్తమంగా ప్రతిబింబించే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Reservation in promotion under Article 16(4A) is enabling rather than automatic.
• Supreme Court jurisprudence after M. Nagaraj and Jarnail Singh requires attention to inadequacy of representation through relevant quantifiable data and to the constitutional concern for administrative efficiency.
• Jarnail Singh removed the requirement that the State collect quantifiable data to prove the backwardness of SCs and STs themselves.
• Supreme Court jurisprudence after M. Nagaraj and Jarnail Singh requires attention to inadequacy of representation through relevant quantifiable data and to the constitutional concern for administrative efficiency.
• Jarnail Singh removed the requirement that the State collect quantifiable data to prove the backwardness of SCs and STs themselves.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 16(4A) కింద పదోన్నతి రిజర్వేషన్ అనుమతిదాయకమైనది; స్వయంచాలక హక్కు కాదు.
• M. Nagaraj మరియు Jarnail Singh తరువాతి సుప్రీంకోర్టు న్యాయస్థితి ప్రకారం తగిన ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడంపై సంబంధిత పరిమాణాత్మక సమాచారం మరియు పరిపాలనా సామర్థ్యంపై రాజ్యాంగ దృష్టి అవసరం.
• ఎస్సీలు, ఎస్టీల వెనుకబాటుతనాన్ని స్వయంగా నిరూపించేందుకు రాష్ట్రం పరిమాణాత్మక సమాచారం సేకరించాలనే అవసరాన్ని Jarnail Singh తొలగించింది.
• M. Nagaraj మరియు Jarnail Singh తరువాతి సుప్రీంకోర్టు న్యాయస్థితి ప్రకారం తగిన ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడంపై సంబంధిత పరిమాణాత్మక సమాచారం మరియు పరిపాలనా సామర్థ్యంపై రాజ్యాంగ దృష్టి అవసరం.
• ఎస్సీలు, ఎస్టీల వెనుకబాటుతనాన్ని స్వయంగా నిరూపించేందుకు రాష్ట్రం పరిమాణాత్మక సమాచారం సేకరించాలనే అవసరాన్ని Jarnail Singh తొలగించింది.
Question 12
ప్రశ్న 12
What was an important effect of the Constitution (One Hundred and Fifth Amendment) Act, 2021 in relation to Socially and Educationally Backward Classes?
సామాజికంగా మరియు విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు సంబంధించి రాజ్యాంగ 105వ సవరణ చట్టం, 2021 యొక్క ముఖ్య ప్రభావం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The 105th Amendment modified Article 342A and related provisions concerning SEBC identification.
• Article 342A(3) now expressly permits every State or Union territory to prepare and maintain its own SEBC list for its own purposes by law.
• Such a State or Union territory list may contain entries different from the Central List.
• Article 342A(3) now expressly permits every State or Union territory to prepare and maintain its own SEBC list for its own purposes by law.
• Such a State or Union territory list may contain entries different from the Central List.
వివరణ:
• 105వ సవరణ ఆర్టికల్ 342A మరియు సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాల గుర్తింపుకు సంబంధించిన నిబంధనలను సవరించింది.
• ఆర్టికల్ 342A(3) ప్రకారం ప్రతి రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం తన అవసరాల కోసం చట్టం ద్వారా స్వంత జాబితాను సిద్ధం చేసి నిర్వహించవచ్చు.
• ఆ రాష్ట్ర లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంత జాబితాలోని వర్గాలు కేంద్ర జాబితాలోని వర్గాలకంటే భిన్నంగా ఉండవచ్చు.
• ఆర్టికల్ 342A(3) ప్రకారం ప్రతి రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం తన అవసరాల కోసం చట్టం ద్వారా స్వంత జాబితాను సిద్ధం చేసి నిర్వహించవచ్చు.
• ఆ రాష్ట్ర లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంత జాబితాలోని వర్గాలు కేంద్ర జాబితాలోని వర్గాలకంటే భిన్నంగా ఉండవచ్చు.
Question 13
ప్రశ్న 13
What did the Supreme Court hold by majority in State of Punjab v. Davinder Singh (2024) regarding sub-classification within Scheduled Castes for affirmative action?
State of Punjab v. Davinder Singh (2024) కేసులో సానుకూల చర్యల కోసం షెడ్యూల్డ్ కులాల లోపలి ఉపవర్గీకరణపై సుప్రీంకోర్టు మెజారిటీ ఏమి తీర్పు చెప్పింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• In 2024, a seven-judge Bench decided State of Punjab v. Davinder Singh by a 6:1 majority.
• The majority held that sub-classification within Scheduled Castes is constitutionally permissible and overruled the contrary rule in E.V. Chinnaiah.
• The exercise must be constitutionally justified and cannot amount to removing a caste from the Presidential List or giving one sub-class the entirety of the reserved benefit.
• The majority held that sub-classification within Scheduled Castes is constitutionally permissible and overruled the contrary rule in E.V. Chinnaiah.
• The exercise must be constitutionally justified and cannot amount to removing a caste from the Presidential List or giving one sub-class the entirety of the reserved benefit.
వివరణ:
• 2024లో ఏడుగురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం State of Punjab v. Davinder Singh కేసును 6:1 మెజారిటీతో తీర్చిదిద్దింది.
• షెడ్యూల్డ్ కులాల లోపల ఉపవర్గీకరణ రాజ్యాంగపరంగా అనుమతించబడుతుందని మెజారిటీ పేర్కొని, దీనికి విరుద్ధంగా ఉన్న E.V. Chinnaiah తీర్పును రద్దు చేసింది.
• ఉపవర్గీకరణకు రాజ్యాంగపరమైన సమర్థన అవసరం; రాష్ట్రపతి జాబితా నుంచి కులాన్ని తొలగించడం లేదా మొత్తం రిజర్వ్ ప్రయోజనాన్ని ఒక్క ఉపవర్గానికే ఇవ్వడం అనుమతించబడదు.
• షెడ్యూల్డ్ కులాల లోపల ఉపవర్గీకరణ రాజ్యాంగపరంగా అనుమతించబడుతుందని మెజారిటీ పేర్కొని, దీనికి విరుద్ధంగా ఉన్న E.V. Chinnaiah తీర్పును రద్దు చేసింది.
• ఉపవర్గీకరణకు రాజ్యాంగపరమైన సమర్థన అవసరం; రాష్ట్రపతి జాబితా నుంచి కులాన్ని తొలగించడం లేదా మొత్తం రిజర్వ్ ప్రయోజనాన్ని ఒక్క ఉపవర్గానికే ఇవ్వడం అనుమతించబడదు.
Question 14
ప్రశ్న 14
Article 330 principally provides for reservation of seats for which groups in the House of the People?
ఆర్టికల్ 330 ప్రధానంగా లోక్‌సభలో ఎవరి కోసం స్థానాల రిజర్వేషన్‌ను కల్పిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 330 provides for reservation of seats for Scheduled Castes and Scheduled Tribes in the House of the People.
• The number of reserved seats is constitutionally linked, as nearly as may be, to the relevant population proportion.
• This is a political-representation provision and must be distinguished from education and public-employment reservation.
• The number of reserved seats is constitutionally linked, as nearly as may be, to the relevant population proportion.
• This is a political-representation provision and must be distinguished from education and public-employment reservation.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 330 లోక్‌సభలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలకు స్థానాల రిజర్వేషన్‌ను కల్పిస్తుంది.
• రిజర్వ్ స్థానాల సంఖ్య సంబంధిత జనాభా నిష్పత్తితో సాధ్యమైనంతవరకు రాజ్యాంగపరంగా అనుసంధానించబడుతుంది.
• ఇది రాజకీయ ప్రాతినిధ్యానికి సంబంధించిన నిబంధన; విద్య మరియు ప్రభుత్వ ఉపాధి రిజర్వేషన్ నుంచి దీనిని వేరు చేయాలి.
• రిజర్వ్ స్థానాల సంఖ్య సంబంధిత జనాభా నిష్పత్తితో సాధ్యమైనంతవరకు రాజ్యాంగపరంగా అనుసంధానించబడుతుంది.
• ఇది రాజకీయ ప్రాతినిధ్యానికి సంబంధించిన నిబంధన; విద్య మరియు ప్రభుత్వ ఉపాధి రిజర్వేషన్ నుంచి దీనిని వేరు చేయాలి.
Question 15
ప్రశ్న 15
Article 332 provides for reservation of seats primarily for Scheduled Castes and Scheduled Tribes in:
ఆర్టికల్ 332 ప్రధానంగా షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలకు ఎక్కడ స్థానాల రిజర్వేషన్ కల్పిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 332 deals with reservation of seats for SCs and STs in State Legislative Assemblies, subject to its detailed constitutional provisions.
• The reservation is linked broadly to relevant population proportions.
• It is distinct from Article 330, which concerns the House of the People.
• The reservation is linked broadly to relevant population proportions.
• It is distinct from Article 330, which concerns the House of the People.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 332 తన వివరణాత్మక రాజ్యాంగ నిబంధనలకు లోబడి రాష్ట్ర శాసనసభల్లో ఎస్సీలు, ఎస్టీల స్థానాల రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించినది.
• ఈ రిజర్వేషన్ సాధారణంగా సంబంధిత జనాభా నిష్పత్తితో అనుసంధానించబడుతుంది.
• లోక్సభకు సంబంధించిన ఆర్టికల్ 330 నుంచి దీనిని వేరు చేయాలి.
• ఈ రిజర్వేషన్ సాధారణంగా సంబంధిత జనాభా నిష్పత్తితో అనుసంధానించబడుతుంది.
• లోక్సభకు సంబంధించిన ఆర్టికల్ 330 నుంచి దీనిని వేరు చేయాలి.
Question 16
ప్రశ్న 16
What was the relevant effect of the Constitution (One Hundred and Fourth Amendment) Act, 2019 on Article 334?
ఆర్టికల్ 334పై రాజ్యాంగ 104వ సవరణ చట్టం, 2019 యొక్క సంబంధిత ప్రభావం ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The 104th Constitutional Amendment altered Article 334 in relation to SC/ST legislative representation.
• The current constitutional text provides an eighty-year period from commencement for clause (a), concerning SC/ST seat reservation in the Lok Sabha and State Assemblies.
• This corresponds to continuation up to 25 January 2030 under the present framework.
• The current constitutional text provides an eighty-year period from commencement for clause (a), concerning SC/ST seat reservation in the Lok Sabha and State Assemblies.
• This corresponds to continuation up to 25 January 2030 under the present framework.
వివరణ:
• 104వ రాజ్యాంగ సవరణ ఆర్టికల్ 334లో ఎస్సీ/ఎస్టీ శాసన ప్రాతినిధ్యానికి సంబంధించిన కాలాన్ని మార్చింది.
• ప్రస్తుత రాజ్యాంగ పాఠ్యం ప్రకారం లోక్‌సభ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభల్లో ఎస్సీ/ఎస్టీ స్థానాల రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించిన క్లాజు (a) కోసం రాజ్యాంగ ప్రారంభం నుంచి ఎనభై సంవత్సరాల కాలం ఉంది.
• ప్రస్తుత చట్రంలో ఇది 25 జనవరి 2030 వరకు కొనసాగింపుకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.
• ప్రస్తుత రాజ్యాంగ పాఠ్యం ప్రకారం లోక్‌సభ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభల్లో ఎస్సీ/ఎస్టీ స్థానాల రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించిన క్లాజు (a) కోసం రాజ్యాంగ ప్రారంభం నుంచి ఎనభై సంవత్సరాల కాలం ఉంది.
• ప్రస్తుత చట్రంలో ఇది 25 జనవరి 2030 వరకు కొనసాగింపుకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.
Question 17
ప్రశ్న 17
Which statement correctly describes the constitutional minimum reservation for women in directly elected seats of Panchayats under Article 243D?
ఆర్టికల్ 243D ప్రకారం పంచాయతీల్లో నేరుగా ఎన్నికయ్యే స్థానాల్లో మహిళలకు రాజ్యాంగపరమైన కనీస రిజర్వేషన్‌ను సరిగ్గా వివరించే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 243D requires not less than one-third of directly elected Panchayat seats to be reserved for women.
• This total includes the seats reserved for women belonging to Scheduled Castes and Scheduled Tribes.
• States may provide a higher reservation by law, but one-half is not the constitutional minimum fixed by Article 243D itself.
• This total includes the seats reserved for women belonging to Scheduled Castes and Scheduled Tribes.
• States may provide a higher reservation by law, but one-half is not the constitutional minimum fixed by Article 243D itself.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 243D ప్రకారం పంచాయతీల్లో నేరుగా ఎన్నికయ్యే స్థానాల్లో కనీసం మూడింట ఒక వంతు మహిళలకు రిజర్వ్ చేయాలి.
• ఈ మొత్తంలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలకు చెందిన మహిళలకు రిజర్వ్ చేసిన స్థానాలు కూడా ఉంటాయి.
• రాష్ట్రాలు చట్టం ద్వారా ఎక్కువ రిజర్వేషన్ కల్పించవచ్చు; కానీ ఆర్టికల్ 243D స్వయంగా సగాన్ని రాజ్యాంగ కనీసంగా నిర్దేశించదు.
• ఈ మొత్తంలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలకు చెందిన మహిళలకు రిజర్వ్ చేసిన స్థానాలు కూడా ఉంటాయి.
• రాష్ట్రాలు చట్టం ద్వారా ఎక్కువ రిజర్వేషన్ కల్పించవచ్చు; కానీ ఆర్టికల్ 243D స్వయంగా సగాన్ని రాజ్యాంగ కనీసంగా నిర్దేశించదు.
Question 18
ప్రశ్న 18
Under Article 243T, what is the constitutional minimum reservation for women among seats filled by direct election in every Municipality?
ఆర్టికల్ 243T ప్రకారం ప్రతి మునిసిపాలిటీలో నేరుగా ఎన్నికయ్యే స్థానాల్లో మహిళలకు రాజ్యాంగపరమైన కనీస రిజర్వేషన్ ఎంత?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 243T requires not less than one-third of directly elected Municipal seats to be reserved for women.
• The calculation includes seats reserved for women belonging to Scheduled Castes and Scheduled Tribes.
• Article 243T separately also provides for reservation of Chairperson offices in the manner prescribed by State law.
• The calculation includes seats reserved for women belonging to Scheduled Castes and Scheduled Tribes.
• Article 243T separately also provides for reservation of Chairperson offices in the manner prescribed by State law.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 243T ప్రకారం మునిసిపాలిటీల్లో నేరుగా ఎన్నికయ్యే స్థానాల్లో కనీసం మూడింట ఒక వంతు మహిళలకు రిజర్వ్ చేయాలి.
• ఈ లెక్కలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలకు చెందిన మహిళలకు రిజర్వ్ చేసిన స్థానాలు కూడా ఉంటాయి.
• మునిసిపాలిటీ అధ్యక్ష పదవుల రిజర్వేషన్‌ను రాష్ట్ర చట్టం నిర్ణయించే విధంగా కల్పించడానికి కూడా ఆర్టికల్ 243T విడిగా నిబంధన చేస్తుంది.
• ఈ లెక్కలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలకు చెందిన మహిళలకు రిజర్వ్ చేసిన స్థానాలు కూడా ఉంటాయి.
• మునిసిపాలిటీ అధ్యక్ష పదవుల రిజర్వేషన్‌ను రాష్ట్ర చట్టం నిర్ణయించే విధంగా కల్పించడానికి కూడా ఆర్టికల్ 243T విడిగా నిబంధన చేస్తుంది.
Question 19
ప్రశ్న 19
As of September 2026, which statement correctly describes the constitutional framework created by the Constitution (One Hundred and Sixth Amendment) Act, 2023 for women's reservation in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies?
సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి లోక్‌సభ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభల్లో మహిళల రిజర్వేషన్ కోసం రాజ్యాంగ 106వ సవరణ చట్టం, 2023 రూపొందించిన చట్రాన్ని సరిగ్గా వివరించే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The 106th Constitutional Amendment created provisions for approximately one-third reservation for women in the Lok Sabha, State Legislative Assemblies and the Delhi Assembly.
• Article 334A links the taking effect of this reservation to a delimitation exercise after publication of the relevant figures of the first census contemplated by the provision.
• Current official information in 2026 continues to describe the reservation as taking effect following the post-census delimitation process.
• Article 334A links the taking effect of this reservation to a delimitation exercise after publication of the relevant figures of the first census contemplated by the provision.
• Current official information in 2026 continues to describe the reservation as taking effect following the post-census delimitation process.
వివరణ:
• 106వ రాజ్యాంగ సవరణ లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభలు మరియు ఢిల్లీ శాసనసభలో మహిళలకు సుమారు మూడింట ఒక వంతు స్థానాల రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించిన నిబంధనలను రూపొందించింది.
• ఆర్టికల్ 334A ప్రకారం నిర్దేశిత మొదటి జనగణనకు సంబంధించిన గణాంకాలు ప్రచురించిన తరువాత జరిగే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియతో ఈ రిజర్వేషన్ అమలు అనుసంధానించబడింది.
• 2026లోని ప్రస్తుత అధికారిక సమాచారం కూడా మహిళల రిజర్వేషన్ జనగణన అనంతర పునర్విభజన తరువాత అమలులోకి వస్తుందని పేర్కొంటోంది.
• ఆర్టికల్ 334A ప్రకారం నిర్దేశిత మొదటి జనగణనకు సంబంధించిన గణాంకాలు ప్రచురించిన తరువాత జరిగే నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియతో ఈ రిజర్వేషన్ అమలు అనుసంధానించబడింది.
• 2026లోని ప్రస్తుత అధికారిక సమాచారం కూడా మహిళల రిజర్వేషన్ జనగణన అనంతర పునర్విభజన తరువాత అమలులోకి వస్తుందని పేర్కొంటోంది.
Question 20
ప్రశ్న 20
Which statement correctly reflects Article 335 in relation to affirmative action in public services?
ప్రభుత్వ సేవల్లో సానుకూల చర్యలకు సంబంధించి ఆర్టికల్ 335ను సరిగ్గా ప్రతిబింబించే వాక్యం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Article 335 requires the claims of SCs and STs to be considered consistently with the maintenance of efficiency of administration in Union and State services and posts.
• Its proviso permits provisions for relaxation in qualifying marks or lowering evaluation standards for reservation in promotion for SCs and STs.
• The Article therefore combines representational claims with the Constitution's concern for administrative efficiency.
• Its proviso permits provisions for relaxation in qualifying marks or lowering evaluation standards for reservation in promotion for SCs and STs.
• The Article therefore combines representational claims with the Constitution's concern for administrative efficiency.
వివరణ:
• ఆర్టికల్ 335 ప్రకారం కేంద్రం లేదా రాష్ట్ర సేవలు, పదవుల నియామకాల్లో పరిపాలనా సామర్థ్యాన్ని కాపాడుతూ ఎస్సీలు, ఎస్టీల అభ్యర్థనలను పరిగణించాలి.
• దాని ప్రొవైజో ప్రకారం ఎస్సీలు, ఎస్టీల పదోన్నతి రిజర్వేషన్ కోసం అర్హత మార్కుల్లో సడలింపు లేదా మూల్యాంకన ప్రమాణాల తగ్గింపుకు నిబంధనలు చేయవచ్చు.
• అందువల్ల ఈ ఆర్టికల్ ప్రాతినిధ్య అవసరాలను పరిపాలనా సామర్థ్యంపై రాజ్యాంగ దృష్టితో అనుసంధానిస్తుంది.
• దాని ప్రొవైజో ప్రకారం ఎస్సీలు, ఎస్టీల పదోన్నతి రిజర్వేషన్ కోసం అర్హత మార్కుల్లో సడలింపు లేదా మూల్యాంకన ప్రమాణాల తగ్గింపుకు నిబంధనలు చేయవచ్చు.
• అందువల్ల ఈ ఆర్టికల్ ప్రాతినిధ్య అవసరాలను పరిపాలనా సామర్థ్యంపై రాజ్యాంగ దృష్టితో అనుసంధానిస్తుంది.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: B. Reservation is one form of affirmative action, while affirmative action may also include other special or enabling measures సమాధానం: B. రిజర్వేషన్ సానుకూల చర్యల్లో ఒక రూపం; సానుకూల చర్యల్లో ఇతర ప్రత్యేక లేదా అవకాశాలను పెంచే చర్యలు కూడా ఉండవచ్చు
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: A. Women and children సమాధానం: A. మహిళలు మరియు పిల్లలు
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: D. Socially and educationally backward classes of citizens and the Scheduled Castes and Scheduled Tribes సమాధానం: D. సామాజికంగా మరియు విద్యాపరంగా వెనుకబడిన పౌర వర్గాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: C. Ninety-third Amendment సమాధానం: C. 93వ రాజ్యాంగ సవరణ
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: B. Articles 15(6) and 16(6) సమాధానం: B. ఆర్టికల్స్ 15(6), 16(6)
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: D. The Supreme Court upheld the 103rd Amendment by a 3:2 majority in Janhit Abhiyan v. Union of India సమాధానం: D. Janhit Abhiyan v. Union of India కేసులో సుప్రీంకోర్టు 3:2 మెజారిటీతో 103వ సవరణ రాజ్యాంగబద్ధతను నిలబెట్టింది
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: A. A backward class of citizens which, in the opinion of the State, is not adequately represented in the services under the State సమాధానం: A. రాష్ట్ర అభిప్రాయం ప్రకారం రాష్ట్ర సేవల్లో తగిన ప్రాతినిధ్యం లేని వెనుకబడిన పౌర వర్గం
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: C. Insertion of Article 16(4A) enabling reservation in promotion for SCs and STs under specified conditions సమాధానం: C. నిర్దిష్ట షరతుల కింద ఎస్సీలు, ఎస్టీలకు పదోన్నతిలో రిజర్వేషన్‌కు అనుమతించే ఆర్టికల్ 16(4A) చేర్చడం
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: B. It incorporated reservation in promotion with consequential seniority for the specified SC/ST framework సమాధానం: B. నిర్దిష్ట ఎస్సీ/ఎస్టీ చట్రంలో consequential seniorityతో కూడిన పదోన్నతి రిజర్వేషన్ భావాన్ని చేర్చింది
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: D. Treatment of specified unfilled reserved vacancies as a separate class for succeeding years and their exclusion from the current-year 50% ceiling calculation సమాధానం: D. నిర్దిష్టంగా భర్తీ కాని రిజర్వ్ ఖాళీలను తదుపరి సంవత్సరాలకు ప్రత్యేక వర్గంగా పరిగణించి, అవి భర్తీ అయ్యే సంవత్సరపు 50% పరిమితి గణనలో ప్రస్తుత ఖాళీలతో కలపకుండా ఉండటం
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. The State must justify inadequacy of representation with relevant quantifiable data and act consistently with the constitutional requirement concerning efficiency; separate proof of the backwardness of SCs and STs is not required సమాధానం: C. తగిన ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడాన్ని సంబంధిత పరిమాణాత్మక సమాచారంతో రాష్ట్రం సమర్థించాలి మరియు పరిపాలనా సామర్థ్యానికి సంబంధించిన రాజ్యాంగ అవసరానికి అనుగుణంగా వ్యవహరించాలి; ఎస్సీలు, ఎస్టీల వెనుకబాటుతనాన్ని విడిగా నిరూపించాల్సిన అవసరం లేదు
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: A. It expressly enabled every State or Union territory to prepare and maintain, by law, its own SEBC list for its own purposes, which may differ from the Central List సమాధానం: A. ప్రతి రాష్ట్రం లేదా కేంద్రపాలిత ప్రాంతం తన అవసరాల కోసం చట్టం ద్వారా తన స్వంత సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాల జాబితాను సిద్ధం చేసి నిర్వహించవచ్చని, అది కేంద్ర జాబితా నుంచి భిన్నంగా ఉండవచ్చని స్పష్టంగా అనుమతించింది
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: B. Sub-classification is constitutionally permissible where it rests on a rational principle connected to the purpose of the measure and is properly supported; E.V. Chinnaiah was overruled సమాధానం: B. చర్య లక్ష్యంతో హేతుబద్ధ సంబంధం ఉన్న సమంజసమైన సూత్రంపై ఆధారపడి, తగిన ఆధారాలతో సమర్థించబడితే ఉపవర్గీకరణ రాజ్యాంగపరంగా అనుమతించబడుతుంది; E.V. Chinnaiah తీర్పును రద్దు చేశారు
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: C. Scheduled Castes and Scheduled Tribes సమాధానం: C. షెడ్యూల్డ్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్డ్ తెగలు
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: A. The Legislative Assemblies of the States సమాధానం: A. రాష్ట్రాల శాసనసభల్లో
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: D. It extended the constitutional period for SC/ST seat reservation in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies to eighty years from the commencement of the Constitution సమాధానం: D. లోక్‌సభ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభల్లో ఎస్సీ/ఎస్టీ స్థానాల రిజర్వేషన్‌కు రాజ్యాంగ ప్రారంభం నుంచి ఉన్న కాలాన్ని ఎనభై సంవత్సరాలకు పొడిగించింది
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: B. Not less than one-third of the total directly elected seats, including seats reserved for women belonging to SCs and STs సమాధానం: B. ఎస్సీ, ఎస్టీ మహిళలకు రిజర్వ్ చేసిన స్థానాలను కలుపుకొని నేరుగా ఎన్నికయ్యే మొత్తం స్థానాల్లో కనీసం మూడింట ఒక వంతు
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: C. Not less than one-third, including seats reserved for SC/ST women సమాధానం: C. ఎస్సీ/ఎస్టీ మహిళలకు రిజర్వ్ చేసిన స్థానాలను కలుపుకొని కనీసం మూడింట ఒక వంతు
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: A. It provides a one-third reservation framework, but the reservation is to take effect following the constitutionally required post-census delimitation process rather than having automatically applied immediately in 2023 సమాధానం: A. ఇది మహిళలకు సుమారు మూడింట ఒక వంతు స్థానాల రిజర్వేషన్ చట్రాన్ని కల్పిస్తుంది; అయితే 2023లో వెంటనే స్వయంచాలకంగా అమలుకాకుండా రాజ్యాంగం నిర్దేశించిన జనగణన అనంతర నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ప్రక్రియ తరువాత అమలులోకి రావాలి
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: D. The claims of SCs and STs are to be taken into consideration in appointments consistently with maintenance of administrative efficiency, while the Constitution also permits specified relaxation in qualifying marks or evaluation standards for reservation in promotion సమాధానం: D. పరిపాలనా సామర్థ్యాన్ని కాపాడే అవసరానికి అనుగుణంగా ప్రభుత్వ నియామకాల్లో ఎస్సీలు, ఎస్టీల అభ్యర్థనలను పరిగణించాలి; అలాగే పదోన్నతి రిజర్వేషన్ కోసం నిర్దిష్ట సందర్భాల్లో అర్హత మార్కులు లేదా మూల్యాంకన ప్రమాణాల్లో సడలింపులకు రాజ్యాంగం అనుమతిస్తుంది