DYEO – Part A – Quiz 43 – U5 – Cognitive and Language Development

Question 1 ప్రశ్న 1

What does cognitive development primarily refer to?

జ్ఞానాత్మక వికాసం ప్రధానంగా దేనిని సూచిస్తుంది?

A Development of thinking, memory, attention, reasoning and problem-solving abilities ఆలోచన, జ్ఞాపకశక్తి, అవధానం, హేతుబద్ధత మరియు సమస్యా పరిష్కార సామర్థ్యాల అభివృద్ధి B Increase in body height and weight alone కేవలం శరీర ఎత్తు మరియు బరువు పెరగడం C Development of muscular strength only కేవలం కండరాల బలం అభివృద్ధి చెందడం D Acquisition of social status సామాజిక హోదాను సంపాదించడం

Explanation:

Cognitive development concerns changes in the way individuals acquire, process, store and use information.Option A is correct because thinking, attention, memory, reasoning and problem-solving are major cognitive functions.It develops through maturation, exploration, instruction and social interaction.Cognitive development influences language, academic learning and decision-making.Teachers should provide experiences that encourage active thinking rather than mere repetition.

వివరణ:

వ్యక్తులు సమాచారాన్ని సంపాదించే, ప్రాసెస్ చేసే, నిల్వ చేసే మరియు ఉపయోగించే విధానంలో జరిగే మార్పులను జ్ఞానాత్మక వికాసం అంటారు.ఆలోచన, అవధానం, జ్ఞాపకశక్తి, హేతుబద్ధత మరియు సమస్యా పరిష్కారం ప్రధాన జ్ఞానాత్మక ప్రక్రియలు కాబట్టి A ఎంపిక సరైనది.పరిపక్వత, అన్వేషణ, బోధన మరియు సామాజిక పరస్పర చర్య ద్వారా ఇది అభివృద్ధి చెందుతుంది.భాష, విద్యా అభ్యాసం మరియు నిర్ణయ ప్రక్రియలను జ్ఞానాత్మక వికాసం ప్రభావితం చేస్తుంది.కేవలం పునరావృతం కాకుండా క్రియాశీల ఆలోచనను ప్రోత్సహించే అనుభవాలను ఉపాధ్యాయులు అందించాలి.

Question 2 ప్రశ్న 2

Thinking is best described as:

ఆలోచనను అత్యుత్తమంగా ఎలా వివరించవచ్చు?

A A purely muscular activity కేవలం కండరాలకు సంబంధించిన చర్య B Mental manipulation of information, ideas, images and symbols సమాచారం, భావాలు, మానసిక చిత్రాలు మరియు చిహ్నాలను మానసికంగా నిర్వహించే ప్రక్రియ C A process limited to speaking aloud బిగ్గరగా మాట్లాడటానికి మాత్రమే పరిమితమైన ప్రక్రియ D An automatic response without interpretation వివరణ లేకుండా జరిగే స్వయంచాలక ప్రతిస్పందన

Question 3 ప్రశ్న 3

What is concept formation?

భావనల నిర్మాణం అంటే ఏమిటి?

A Memorising an isolated definition without examples ఉదాహరణలు లేకుండా ఒక నిర్వచనాన్ని కంఠస్థం చేయడం B Responding identically to every object ప్రతి వస్తువుకు ఒకే విధంగా స్పందించడం C Grouping objects or events according to shared essential characteristics ఉమ్మడి ముఖ్య లక్షణాల ఆధారంగా వస్తువులు లేదా సంఘటనలను వర్గీకరించడం D Avoiding comparison between experiences అనుభవాల మధ్య పోలికను నివారించడం

Explanation:

A concept is a mental category representing objects, events or ideas with shared characteristics.Option C is correct because concept formation requires recognising similarities and relevant differences.For example, a child forms the concept of a triangle by identifying essential features across different examples.Examples and non-examples help learners distinguish essential from accidental characteristics.Concept formation develops from concrete experience towards increasingly abstract understanding.

వివరణ:

ఉమ్మడి లక్షణాలు కలిగిన వస్తువులు, సంఘటనలు లేదా భావాలకు సంబంధించిన మానసిక వర్గాన్ని భావన అంటారు.సామ్యాలు మరియు సంబంధిత భేదాలను గుర్తించడం భావనల నిర్మాణానికి అవసరం కాబట్టి C ఎంపిక సరైనది.ఉదాహరణకు భిన్న ఆకారాలు, పరిమాణాల్లో ఉన్న త్రిభుజాల్లో ముఖ్య లక్షణాలను గుర్తించడం ద్వారా బాలుడు త్రిభుజ భావనను నిర్మిస్తాడు.ఉదాహరణలు మరియు ఉదాహరణ కానివి ముఖ్య లక్షణాలను యాదృచ్ఛిక లక్షణాల నుంచి వేరు చేయడానికి సహాయపడతాయి.స్పష్ట అనుభవాల నుంచి క్రమంగా నైరూప్య అవగాహన వైపు భావనల నిర్మాణం అభివృద్ధి చెందుతుంది.

Question 4 ప్రశ్న 4

A child groups mangoes, bananas and apples together as fruits. Which cognitive process is being demonstrated?

ఒక బాలుడు మామిడిపండ్లు, అరటిపండ్లు మరియు ఆపిల్ పండ్లను పండ్లు అనే ఒకే వర్గంలో ఉంచాడు. ఇక్కడ ఏ జ్ఞానాత్మక ప్రక్రియ కనిపిస్తోంది?

A Emotional regulation భావోద్వేగ నియంత్రణ B Mechanical repetition యాంత్రిక పునరావృతం C Random guessing యాదృచ్ఛికంగా ఊహించడం D Classification వర్గీకరణ

Question 5 ప్రశ్న 5

A learner observes several examples and concludes that metals generally expand when heated. This is an example of:

ఒక విద్యార్థి అనేక ఉదాహరణలను పరిశీలించి లోహాలు వేడి చేసినప్పుడు సాధారణంగా విస్తరిస్తాయని నిర్ణయించాడు. ఇది దేనికి ఉదాహరణ?

A Inductive reasoning ఆగమన హేతుబద్ధత B Deductive reasoning నిగమన హేతుబద్ధత C Trial without observation పరిశీలన లేని ప్రయత్నం D Emotional inference భావోద్వేగ ఆధారిత నిర్ణయం

Question 6 ప్రశ్న 6

All mammals breathe air. A whale is a mammal. Therefore, a whale breathes air. This is an example of:

అన్ని స్తన్యజీవులు గాలిని పీలుస్తాయి. తిమింగలం ఒక స్తన్యజీవి. కాబట్టి తిమింగలం గాలిని పీలుస్తుంది. ఇది దేనికి ఉదాహరణ?

A Creative imagination సృజనాత్మక ఊహాశక్తి B Deductive reasoning నిగమన హేతుబద్ధత C Random association యాదృచ్ఛిక అనుసంధానం D Overgeneralisation అతి సాధారణీకరణ

Question 7 ప్రశ్న 7

Which sequence best represents a systematic problem-solving process?

వ్యవస్థీకృత సమస్యా పరిష్కార ప్రక్రియను అత్యుత్తమంగా చూపే క్రమం ఏది?

A Choose a solution → Ignore the problem → Collect unrelated data → Stop పరిష్కారాన్ని ఎంచుకోవడం → సమస్యను పట్టించుకోకపోవడం → సంబంధంలేని సమాచారం సేకరించడం → ఆపివేయడం B Memorise an answer → Avoid alternatives → Repeat it → Declare success సమాధానాన్ని కంఠస్థం చేయడం → ప్రత్యామ్నాయాలను నివారించడం → పునరావృతం చేయడం → విజయం ప్రకటించడం C Identify the problem → Analyse information → Generate alternatives → Select, apply and evaluate a solution సమస్యను గుర్తించడం → సమాచారాన్ని విశ్లేషించడం → ప్రత్యామ్నాయాలను రూపొందించడం → పరిష్కారాన్ని ఎంచుకొని అమలు చేసి మూల్యాంకనం చేయడం D Act immediately → Hide the result → Change the goal → Avoid evaluation వెంటనే చర్య తీసుకోవడం → ఫలితాన్ని దాచడం → లక్ష్యాన్ని మార్చడం → మూల్యాంకనం నివారించడం

Question 8 ప్రశ్న 8

A learner cannot imagine using a cardboard box for anything except storing objects. This difficulty is called:

ఒక విద్యార్థి కార్డ్‌బోర్డ్ పెట్టెను వస్తువులను నిల్వ చేయడం తప్ప మరే విధంగా ఉపయోగించవచ్చో ఊహించలేకపోతున్నాడు. ఈ ఇబ్బందిని ఏమంటారు?

A Metacognition అధిజ్ఞానం B Concept attainment భావన సాధన C Divergent thinking విస్తృత ఆలోచన D Functional fixedness కార్యాత్మక స్థిరత్వం

Question 9 ప్రశ్న 9

A learner plans how to study, checks understanding and changes strategy when confused. This demonstrates:

ఒక విద్యార్థి ఎలా చదవాలో ప్రణాళిక చేసి తన అవగాహనను తనిఖీ చేసి గందరగోళం వచ్చినప్పుడు పద్ధతిని మార్చుకుంటున్నాడు. ఇది దేనిని సూచిస్తుంది?

A Metacognition అధిజ్ఞానం B Mechanical memory యాంత్రిక జ్ఞాపకశక్తి C Social imitation only కేవలం సామాజిక అనుకరణ D Language delay భాషా ఆలస్యం

Question 10 ప్రశ్న 10

Which statement best explains the relationship between attention and memory?

అవధానం మరియు జ్ఞాపకశక్తి మధ్య సంబంధాన్ని అత్యుత్తమంగా వివరించే వాక్యం ఏది?

A Attention has no influence on memory అవధానం జ్ఞాపకశక్తిపై ఎటువంటి ప్రభావం చూపదు B Information that receives focused attention is more likely to be meaningfully encoded and remembered కేంద్రీకృత అవధానం పొందిన సమాచారం అర్థవంతంగా సంకేతీకరించబడి గుర్తుండే అవకాశం ఎక్కువ C Every attended item is remembered permanently అవధానం పెట్టిన ప్రతి అంశం శాశ్వతంగా గుర్తుంటుంది D Memory develops independently of experience అనుభవానికి సంబంధం లేకుండా జ్ఞాపకశక్తి అభివృద్ధి చెందుతుంది

Question 11 ప్రశ్న 11

Language acquisition refers to:

భాషా అభ్యసనం అంటే ఏమిటి?

A Learning only the written alphabet కేవలం లిఖిత వర్ణమాలను నేర్చుకోవడం B Memorising dictionary definitions నిఘంటువు నిర్వచనాలను కంఠస్థం చేయడం C The process through which a child develops the ability to understand and use language భాషను అర్థం చేసుకొని ఉపయోగించే సామర్థ్యాన్ని బాలుడు అభివృద్ధి చేసుకునే ప్రక్రియ D The ability to speak without listening to others ఇతరులను వినకుండా మాట్లాడే సామర్థ్యం

Explanation:

Language acquisition includes the development of comprehension and expression.Option C is correct because children gradually acquire sounds, words, grammar, meanings and social rules of communication.It begins before formal schooling through interaction with caregivers and the environment.Both biological readiness and meaningful language exposure contribute to acquisition.Rich conversation supports language more effectively than passive exposure alone.

వివరణ:

భాషను అర్థం చేసుకోవడం మరియు వ్యక్తీకరించడం రెండింటి అభివృద్ధి భాషా అభ్యసనంలో ఉంటుంది.శబ్దాలు, పదాలు, వ్యాకరణం, అర్థాలు మరియు సంభాషణ సామాజిక నియమాలను పిల్లలు క్రమంగా సంపాదిస్తారు కాబట్టి C ఎంపిక సరైనది.సంరక్షకులు మరియు పరిసరాలతో పరస్పర చర్య ద్వారా ఔపచారిక పాఠశాల విద్యకు ముందే ఇది ప్రారంభమవుతుంది.జీవశాస్త్ర సిద్ధత మరియు అర్థవంతమైన భాషా అనుభవం రెండూ భాషా అభ్యసనానికి తోడ్పడతాయి.కేవలం నిష్క్రియాత్మక వినికిడికంటే సమృద్ధ సంభాషణ భాషా వికాసానికి ఎక్కువగా సహాయపడుతుంది.

Question 12 ప్రశ్న 12

Which component of language is concerned with the sound system of a language?

భాషలోని ధ్వని వ్యవస్థకు సంబంధించిన భాషా భాగం ఏది?

A Semantics అర్థశాస్త్రం B Pragmatics వ్యావహారిక భాషా వినియోగం C Syntax వాక్య నిర్మాణం D Phonology ధ్వనిశాస్త్రం

Question 13 ప్రశ్న 13

Which area of language deals with the smallest meaningful units such as prefixes, suffixes and word roots?

ఉపసర్గలు, ప్రత్యయాలు మరియు పదమూలాలు వంటి అర్థవంతమైన అతి చిన్న భాషా యూనిట్లకు సంబంధించిన రంగం ఏది?

A Morphology రూపశాస్త్రం B Phonetics ధ్వని ఉచ్చారణ శాస్త్రం C Pragmatics వ్యావహారిక భాషా వినియోగం D Discourse విస్తృత సంభాషణ నిర్మాణం

Question 14 ప్రశ్న 14

Which component of language governs the arrangement of words into grammatically acceptable sentences?

పదాలను వ్యాకరణపరంగా సరైన వాక్యాలుగా క్రమపరచడాన్ని నియంత్రించే భాషా భాగం ఏది?

A Phonology ధ్వనిశాస్త్రం B Syntax వాక్య నిర్మాణశాస్త్రం C Semantics అర్థశాస్త్రం D Articulation ఉచ్చారణ

Question 15 ప్రశ్న 15

Which language component is primarily concerned with word and sentence meaning?

పదాలు మరియు వాక్యాల అర్థానికి ప్రధానంగా సంబంధించిన భాషా భాగం ఏది?

A Phonology ధ్వనిశాస్త్రం B Morphology రూపశాస్త్రం C Semantics అర్థశాస్త్రం D Articulation ఉచ్చారణ

Question 16 ప్రశ్న 16

A child speaks politely to a teacher but uses informal language with a close friend. This demonstrates knowledge of:

ఒక బాలుడు ఉపాధ్యాయుడితో మర్యాదపూర్వకంగా, సన్నిహిత మిత్రుడితో అనౌపచారికంగా మాట్లాడుతున్నాడు. ఇది ఏ భాషా జ్ఞానాన్ని చూపుతుంది?

A Phonology ధ్వనిశాస్త్రం B Morphology రూపశాస్త్రం C Syntax only కేవలం వాక్య నిర్మాణం D Pragmatics వ్యావహారిక భాషా వినియోగం

Question 17 ప్రశ్న 17

Which statement correctly distinguishes receptive language from expressive language?

గ్రాహ్య భాష మరియు వ్యక్తీకరణ భాష మధ్య తేడాను సరిగ్గా వివరించే వాక్యం ఏది?

A Receptive language concerns understanding, while expressive language concerns communicating through speech, signs or writing గ్రాహ్య భాష అర్థం చేసుకోవడానికి సంబంధించినది; వ్యక్తీకరణ భాష మాట, సంకేతాలు లేదా వ్రాత ద్వారా భావాన్ని తెలియజేయడానికి సంబంధించినది B Receptive language develops only after expressive language వ్యక్తీకరణ భాష తరువాత మాత్రమే గ్రాహ్య భాష అభివృద్ధి చెందుతుంది C Expressive language refers only to listening వ్యక్తీకరణ భాష కేవలం వినికిడిని సూచిస్తుంది D The two terms have exactly the same meaning ఈ రెండు పదాలకు ఖచ్చితంగా ఒకే అర్థం ఉంది

Question 18 ప్రశ్న 18

Which behaviour is a normal early stage of speech development?

మాటల వికాసంలో సహజమైన ప్రారంభ దశ ఏది?

A Reading complex paragraphs సంక్లిష్ట పేరాలను చదవడం B Babbling repeated sound patterns such as ba-ba or ma-ma బా-బా లేదా మా-మా వంటి పునరావృత ధ్వని నమూనాలను పలకడం C Writing grammatically complete essays వ్యాకరణపరంగా సంపూర్ణ వ్యాసాలు వ్రాయడం D Using abstract metaphors accurately నైరూప్య రూపకాలను ఖచ్చితంగా ఉపయోగించడం

Question 19 ప్రశ్న 19

A young child uses the word dog for dogs, cows, goats and other four-legged animals. This is called:

ఒక చిన్న బాలుడు కుక్కలు, ఆవులు, మేకలు మరియు ఇతర నాలుగు కాళ్ల జంతువులన్నింటినీ కుక్క అని పిలుస్తున్నాడు. దీనిని ఏమంటారు?

A Underextension అతి సంకుచిత వినియోగం B Code switching భాషా కోడ్ మార్పు C Overextension అతి విస్తృత పద వినియోగం D Language loss భాషా నష్టం

Question 20 ప్రశ్న 20

Which statement about bilingual language development is most accurate?

ద్విభాషా వికాసం గురించి అత్యంత ఖచ్చితమైన వాక్యం ఏది?

A Exposure to two languages inevitably causes permanent confusion రెండు భాషల పరిచయం తప్పనిసరిగా శాశ్వత గందరగోళాన్ని కలిగిస్తుంది B Children must stop using the home language to learn the school language పాఠశాల భాషను నేర్చుకోవడానికి గృహభాష వినియోగాన్ని పిల్లలు ఆపాలి C Bilingual children cannot develop strong concepts ద్విభాషా పిల్లలు బలమైన భావనలను అభివృద్ధి చేసుకోలేరు D With meaningful exposure and support, children can develop competence in two languages అర్థవంతమైన పరిచయం మరియు సహాయంతో పిల్లలు రెండు భాషల్లో సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేసుకోగలరు

Question 21 ప్రశ్న 21

Consider the following statements: 1. Concept formation involves recognising common characteristics. 2. Deductive reasoning moves from a general rule to a specific conclusion. 3. Problem-solving ends immediately after selecting a solution. Which statements are correct?

క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. భావనల నిర్మాణంలో ఉమ్మడి లక్షణాలను గుర్తించడం ఉంటుంది. 2. నిగమన హేతుబద్ధత సాధారణ నియమం నుంచి నిర్దిష్ట నిర్ణయానికి సాగుతుంది. 3. పరిష్కారాన్ని ఎంచుకున్న వెంటనే సమస్యా పరిష్కార ప్రక్రియ ముగుస్తుంది. సరైన వాక్యాలు ఏవి?

A 1 and 2 only 1 మరియు 2 మాత్రమే B 1 and 3 only 1 మరియు 3 మాత్రమే C 2 and 3 only 2 మరియు 3 మాత్రమే D 1, 2 and 3 1, 2 మరియు 3

Question 22 ప్రశ్న 22

Assertion (A): Language development is supported by social interaction. Reason (R): Responsive conversation gives children meaningful opportunities to hear, interpret and use language.

వాదన (A): సామాజిక పరస్పర చర్య భాషా వికాసానికి తోడ్పడుతుంది. కారణం (R): స్పందనాత్మక సంభాషణ పిల్లలకు భాషను వినడం, అర్థం చేసుకోవడం మరియు ఉపయోగించడం కోసం అర్థవంతమైన అవకాశాలను అందిస్తుంది.

A Both A and R are true, but R is not the correct explanation of A A మరియు R రెండూ సరైనవి; కానీ R, Aకు సరైన వివరణ కాదు B Both A and R are true, and R is the correct explanation of A A మరియు R రెండూ సరైనవి; R, Aకు సరైన వివరణ C A is true, but R is false A సరైనది; కానీ R తప్పు D A is false, but R is true A తప్పు; కానీ R సరైనది

Question 23 ప్రశ్న 23

Assertion (A): A child who mixes two languages is necessarily suffering from language confusion. Reason (R): Bilingual speakers may shift between languages according to context, listener or available vocabulary.

వాదన (A): రెండు భాషలను కలిపి మాట్లాడే బాలుడు తప్పనిసరిగా భాషా గందరగోళాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాడు. కారణం (R): సందర్భం, వినేవారు లేదా అందుబాటులో ఉన్న పదజాలం ఆధారంగా ద్విభాషా వ్యక్తులు భాషల మధ్య మారవచ్చు.

A Both A and R are true, and R is the correct explanation of A A మరియు R రెండూ సరైనవి; R, Aకు సరైన వివరణ B A is true, but R is false A సరైనది; కానీ R తప్పు C A is false, but R is true A తప్పు; కానీ R సరైనది D Both A and R are false A మరియు R రెండూ తప్పు

Question 24 ప్రశ్న 24

Match List I with List II: a. Phonology b. Syntax c. Semantics d. Pragmatics; 1. Meaning 2. Social use of language 3. Sound system 4. Sentence structure. Select the correct code.

జాబితా Iను జాబితా IIతో జతపరచండి: a. ధ్వనిశాస్త్రం b. వాక్య నిర్మాణం c. అర్థశాస్త్రం d. వ్యావహారిక భాషా వినియోగం; 1. అర్థం 2. భాష యొక్క సామాజిక వినియోగం 3. ధ్వని వ్యవస్థ 4. వాక్య నిర్మాణం. సరైన కోడ్‌ను ఎంచుకోండి.

A a-4, b-3, c-2, d-1 B a-1, b-2, c-4, d-3 C a-2, b-1, c-3, d-4 D a-3, b-4, c-1, d-2

Question 25 ప్రశ్న 25

Which educational practice best supports both cognitive and language development?

జ్ఞానాత్మక మరియు భాషా వికాసం రెండింటికీ అత్యుత్తమంగా తోడ్పడే విద్యా పద్ధతి ఏది?

A Providing only copied notes and one-word answers కేవలం నకలు నోట్స్ మరియు ఒక పద సమాధానాలు ఇవ్వడం B Correcting every speech error through public criticism ప్రతి మాట తప్పును బహిరంగ విమర్శ ద్వారా సరిచేయడం C Using discussion, stories, classification, inquiry and open-ended problem-solving చర్చలు, కథలు, వర్గీకరణ, విచారణ మరియు ముక్త ముగింపు సమస్యా పరిష్కారాన్ని ఉపయోగించడం D Preventing children from using their home language పిల్లలు తమ గృహభాషను ఉపయోగించకుండా నిరోధించడం

Explanation:

Cognitive and language development strengthen one another through meaningful activity and communication.Option C is correct because discussion and inquiry require learners to organise, express and revise their thinking.Stories develop vocabulary, sequencing, inference and imagination.Classification and open-ended problems strengthen concepts, reasoning and explanation.Home-language resources can support understanding while additional languages are developed systematically.

వివరణ:

అర్థవంతమైన కార్యకలాపం మరియు సంభాషణ ద్వారా జ్ఞానాత్మక, భాషా వికాసాలు పరస్పరం బలపడతాయి.చర్చ మరియు విచారణ విద్యార్థులు తమ ఆలోచనను క్రమబద్ధీకరించి వ్యక్తీకరించి సవరించాల్సిన అవసరాన్ని కలిగిస్తాయి కాబట్టి C ఎంపిక సరైనది.కథలు పదజాలం, సంఘటనల క్రమం, అనుమానాత్మక అవగాహన మరియు ఊహాశక్తిని అభివృద్ధి చేస్తాయి.వర్గీకరణ మరియు ముక్త ముగింపు సమస్యలు భావనలు, హేతుబద్ధత మరియు వివరణ సామర్థ్యాన్ని బలపరుస్తాయి.అదనపు భాషలను వ్యవస్థీకృతంగా అభివృద్ధి చేస్తూనే గృహభాషా వనరులు అవగాహనకు తోడ్పడగలవు.

Answer Key / సమాధానాల పట్టిక

Related Quizzes / సంబంధిత క్విజ్‌లు

DYEO, TGPSC Quiz

Answer Key సమాధానాల పట్టిక

Related Quizzes సంబంధిత క్విజ్‌లు