3 November 2026 – Daily Current Affairs – తెలుగు మరియు English లో

English – Daily Current Affairs – 3 November 2026

Daily Current Affairs for UPSC, SSC, Banking, Railways, Defence, APPSC, TGPSC, Group 1, Group 2, Group 3, Group 4 and Other Competitive Examinations

This edition covers important national and international developments, government decisions, economic affairs, science and technology, environment, defence, Andhra Pradesh, Telangana, sports and important observances.

A. International Current Affairs

1. United States Holds Midterm Elections for Congress

Why in News?

The United States began voting in its midterm elections on 3 November 2026. The elections will determine the composition of the US House of Representatives and several seats in the Senate, along with governorships and other elected positions.

Key Points

• Country: United States of America.
• Election Date: 3 November 2026.
• All 435 seats in the House of Representatives are being contested.
• Elections are being held for 35 seats in the US Senate.
• Gubernatorial elections are taking place in 36 states.
• Midterm elections occur halfway through a four-year presidential term.
• The results will influence the balance of power in the US Congress.
• Final results were not available within the reporting period.

Exam Focus

• US Congress: Consists of the Senate and House of Representatives.
• Senate: 100 members, with six-year terms.
• House of Representatives: 435 voting members, with two-year terms.
• US Capital: Washington, D.C.
• Currency: US Dollar.

2. India Highlights Third Consecutive Presidency of International Solar Alliance

Why in News?

On 3 November 2026, Union Minister for New and Renewable Energy Pralhad Joshi highlighted India’s election as President of the International Solar Alliance (ISA) for a third consecutive term during the Bharat Renewable Energy Summit and Expo 2026.

Key Points

• Organisation: International Solar Alliance.
• Indian Minister: Pralhad Joshi.
• Event: Bharat Renewable Energy Summit and Expo 2026.
• Venue: New Delhi.
• India has been elected ISA President for a third consecutive term.
• India and France jointly initiated the International Solar Alliance in 2015.
• The summit runs from 2 to 5 November 2026.
• The minister emphasised solar financing, international partnerships and clean-energy access.
• The ISA’s work includes expanding affordable solar power, particularly in developing countries.
• India reaffirmed its commitment to the vision of One Sun, One World, One Grid.

Exam Focus

• ISA Full Form: International Solar Alliance.
• Headquarters: Gurugram, Haryana.
• Founding Partners: India and France.
• Initiated: 2015, during COP21 in Paris.
• Main Objective: Promoting solar-energy deployment and international cooperation.

B. National Current Affairs

3. Prime Minister Launches Pune Metro Projects Worth Approximately ₹21,800 Crore

Why in News?

Prime Minister Narendra Modi inaugurated and laid foundation stones for Pune Metro projects worth approximately ₹21,800 crore through video conferencing on 3 November 2026.

Key Points

• State: Maharashtra.
• City: Pune.
• Total Project Value: Approximately ₹21,800 crore.
• Inaugurated by: Prime Minister Narendra Modi.
• The programme included the inauguration of new metro connectivity and the foundation-stone laying for additional metro corridors.
• The Hinjawadi–Shivajinagar corridor is an important component of Pune’s expanding metro network.
• Metro expansion aims to improve daily commuting and reduce road congestion.
• The new infrastructure is expected to improve links between residential areas, employment centres and commercial districts.
• The projects support mass public transportation and urban development.
• Greater metro connectivity can also reduce dependence on private vehicles.

Exam Focus

• Pune: Maharashtra.
• Hinjawadi: Major information technology hub near Pune.
• Metro Rail: A mass rapid transit system.
• Main Purpose: Efficient, affordable and sustainable urban mobility.

4. Health Ministry Proposes Additional Import Gateways for Drugs and Medical Devices

Why in News?

On 3 November 2026, the Union Ministry of Health and Family Welfare proposed amendments to Rule 43A of the Drugs Rules, 1945, to expand the list of authorised import entry points for drugs, medical devices and cosmetics.

Key Points

• Ministry: Ministry of Health and Family Welfare.
• Legal Framework: Drugs Rules, 1945.
• Relevant Provision: Rule 43A.
• The proposal seeks to include additional Inland Container Depots (ICDs), a Special Economic Zone and an international airport.
• Proposed locations include Sonipat, Piyala and Harsaru in Haryana.
• Dadri in Uttar Pradesh and Gandhidham/Mundra in Gujarat are also included.
• Sanath Nagar and Thimmapur in Telangana are among the proposed ICD locations.
• Whitefield and Bommasandra in Karnataka are included under the relevant categories.
• Noida International Airport in Uttar Pradesh is proposed as an additional entry point for drug imports by air.
• The objective is to improve import logistics, reduce transport delays and strengthen healthcare supply chains.

Important: This is a proposed amendment, not a final implementation decision.

Exam Focus

• Drugs Rules: 1945.
• ICD: Inland Container Depot.
• SEZ: Special Economic Zone.
• CDSCO: Central Drugs Standard Control Organisation.
• CDSCO Parent Ministry: Ministry of Health and Family Welfare.

5. TRAI Releases Telecommunication Interconnection Amendment Regulations, 2026

Why in News?

On 3 November 2026, the Telecom Regulatory Authority of India released the Telecommunication Interconnection (Third Amendment) Regulations, 2026.

Key Points

• Regulatory Body: Telecom Regulatory Authority of India.
• Regulations: Telecommunication Interconnection (Third Amendment) Regulations, 2026.
• Release Date: 3 November 2026.
• Effective Date: 1 January 2027.
• The amendment modernises interconnection arrangements between telecommunications service providers.
• It enables providers to mutually agree on locations for exchanging telecommunications traffic.
• The framework facilitates a shift towards interconnection at the Licensed Service Area level.
• Existing traffic at certain lower-level interconnection points is to be migrated in phases.
• The changes aim to improve network efficiency, routing and service reliability.
• Interconnection enables users of different telecom operators to communicate with one another.

Exam Focus

• TRAI: Telecom Regulatory Authority of India.
• Established: 1997.
• Governing Act: TRAI Act, 1997.
• Headquarters: New Delhi.
• LSA: Licensed Service Area.
• POI: Point of Interconnection.

6. Lok Sabha Speaker Inaugurates Conference of Public Accounts Committee Chairpersons

Why in News?

On 3 November 2026, Lok Sabha Speaker Om Birla inaugurated a conference of chairpersons of Public Accounts Committees of Parliament and State/Union Territory legislatures in Thiruvananthapuram, Kerala.

Key Points

• Venue: Thiruvananthapuram, Kerala.
• Inaugurated by: Lok Sabha Speaker Om Birla.
• Institutional Focus: Public Accounts Committees.
• The conference emphasised transparency and accountability in the use of public funds.
• Public Accounts Committees examine government expenditure and audit observations.
• The Speaker called for timely resolution of pending audit observations.
• He encouraged the use of artificial intelligence and data analytics to strengthen financial oversight.
• The conference focused on improving coordination and legislative financial scrutiny.

Exam Focus

• PAC: Public Accounts Committee.
• The PAC examines government expenditure in light of audit findings.
• The Comptroller and Auditor General of India provides important audit material for parliamentary financial scrutiny.
• CAG Constitutional Article: Article 148.
• The Public Accounts Committee is an important legislative oversight committee.

7. NHRC Takes Suo Motu Cognizance of Alleged Trafficking of Girls Across Three States

Why in News?

On 3 November 2026, the National Human Rights Commission (NHRC) took suo motu cognizance of allegations concerning trafficking of minor girls from districts bordering Madhya Pradesh and Rajasthan to cities in Maharashtra.

Key Points

• Institution: National Human Rights Commission.
• States Concerned: Madhya Pradesh, Rajasthan and Maharashtra.
• The matter involves allegations of child trafficking and exploitation.
• NHRC issued notices to the Chief Secretaries and Directors General of Police of the three states.
• Detailed reports were sought within two weeks.
• The Commission considered the allegations serious enough to warrant examination of possible human-rights violations.
• Child trafficking is an important issue connected to child protection, law enforcement and fundamental rights.
• The allegations remain subject to examination and should not be treated as judicially established facts.

Exam Focus

• NHRC: National Human Rights Commission.
• Established: 1993.
• Statutory Basis: Protection of Human Rights Act, 1993.
• Headquarters: New Delhi.
• Article 23: Prohibits trafficking in human beings and forced labour.

8. Government Seeks Wider Coverage Under Digital Life Certificate Campaign 5

Why in News?

On 3 November 2026, the Department of Pension and Pensioners’ Welfare called for wider participation and full coverage of pensioners under the nationwide Digital Life Certificate Campaign 5.

Key Points

• Department: Department of Pension and Pensioners’ Welfare.
• Initiative: Digital Life Certificate Campaign 5.
• Target Group: Pensioners.
• The initiative promotes digital submission of life certificates.
• Digital Life Certificates help pensioners confirm their continued eligibility for pension payments.
• The programme reduces the need for physical visits to banks and pension-disbursing offices.
• Digital authentication can simplify the process for elderly and less-mobile pensioners.
• The campaign forms part of efforts to improve public-service delivery through technology.

Exam Focus

• DLC: Digital Life Certificate.
• Jeevan Pramaan: Digital Life Certificate initiative for pensioners.
• Parent Ministry: Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions.
• Main Objective: Easier pension verification through digital technology.

C. Economy & Banking Current Affairs

9. RBI Conducts Variable Rate Reverse Repo Auction to Manage Liquidity

Why in News?

On 3 November 2026, the Reserve Bank of India conducted an overnight Variable Rate Reverse Repo (VRRR) auction under the Liquidity Adjustment Facility.

Key Points

• Central Bank: Reserve Bank of India.
• Instrument: Variable Rate Reverse Repo.
• Auction Date: 3 November 2026.
• Tenor: One day.
• Notified Amount: ₹50,000 crore.
• Amount Accepted: ₹23,905 crore.
• Cut-off Rate: 5.49%.
• The operation was used to absorb surplus liquidity from the banking system.
• The reverse repo mechanism enables banks to place funds with the RBI.
• Variable-rate auctions are among the RBI’s instruments for managing short-term liquidity.

Exam Focus

• RBI: Reserve Bank of India.
• Established: 1 April 1935.
• Headquarters: Mumbai.
• LAF: Liquidity Adjustment Facility.
• VRRR: Variable Rate Reverse Repo.
• Reverse Repo: A liquidity-absorption instrument.

10. APEDA Facilitates Trial Export of Arunachal Pradesh Kiwi to Dubai

Why in News?

On 3 November 2026, the Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority announced the successful trial export of kiwi fruit from Ziro in Arunachal Pradesh to Dubai in the United Arab Emirates.

Key Points

• Export Product: Kiwi fruit.
• Origin: Ziro, Arunachal Pradesh.
• Destination: Dubai, UAE.
• Trial Consignment: 1.5 metric tonnes.
• Facilitating Agency: APEDA.
• The initiative was undertaken under the Ministry of Development of North Eastern Region.
• The branding initiative is called Kiwi: USP of Arunachal Pradesh.
• The consignment was showcased at LuLu Hypermarket in Al Qusais, Dubai.
• The objective is to evaluate consumer demand and develop export markets for local growers.
• The initiative promotes the commercial potential of horticultural produce from northeastern India.

Exam Focus

• APEDA: Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority.
• Parent Ministry: Ministry of Commerce and Industry.
• APEDA Act: 1985.
• Arunachal Pradesh Capital: Itanagar.
• UAE Capital: Abu Dhabi.
• UAE Currency: UAE Dirham.

11. APEDA Facilitates Export of Sinduri Pomegranates from Himachal Pradesh to Dubai

Why in News?

On 3 November 2026, APEDA announced the export of Sinduri variety pomegranates from Kullu district of Himachal Pradesh to Dubai.

Key Points

• Export Product: Sinduri variety pomegranate.
• State of Origin: Himachal Pradesh.
• District: Kullu.
• Export Destination: Dubai, UAE.
• Quantity: 1.3 metric tonnes.
• Facilitating Agency: APEDA.
• The consignment comprised 650 boxes of 2 kg each.
• The initiative involved growers associated with the Bhuntar Farmer Producer Organisation.
• It demonstrates efforts to connect local horticultural producers with overseas markets.
• Farmer Producer Organisations can support collective marketing, procurement and improved market access.

Exam Focus

• FPO: Farmer Producer Organisation.
• APEDA Headquarters: New Delhi.
• Himachal Pradesh Capital: Shimla.
• Kullu: Important horticultural district in Himachal Pradesh.
• Main Economic Significance: Export diversification and improved market access for farmers.

D. Science, Technology & Space Current Affairs

12. Aditya-L1 Reveals Asymmetric Expansion of a Solar Eruption

Why in News?

On 3 November 2026, new scientific findings from India’s Aditya-L1 solar observatory were announced. The observations revealed that a coronal mass ejection expanded asymmetrically, providing new insights into solar eruptions and space weather.

Key Points

• Mission: Aditya-L1.
• Organisation: Indian Space Research Organisation.
• Scientific Instrument: Visible Emission Line Coronagraph.
• Abbreviation: VELC.
• Researchers used observations from Aditya-L1 and NASA’s Solar Dynamics Observatory.
• Three-dimensional modelling helped scientists study the structure and expansion of the eruption.
• The observations showed that a solar eruption does not necessarily expand equally in every direction.
• Understanding such expansion can improve the study of space weather.
• Solar eruptions can affect satellites, communication systems and other space-based infrastructure.
• The research involved scientists from the Indian Institute of Astrophysics.

Exam Focus

• Aditya-L1: India’s first space-based solar observatory.
• Launch: September 2023.
• Observational Location: Sun–Earth Lagrange Point L1.
• Distance of L1 from Earth: Approximately 1.5 million kilometres towards the Sun.
• Number of Payloads: Seven.
• CME: Coronal Mass Ejection.
• VELC: Visible Emission Line Coronagraph.

13. Government Reviews India’s Biopharma Startup Ecosystem

Why in News?

On 3 November 2026, Union Commerce and Industry Minister Piyush Goyal chaired a roundtable to discuss ways to strengthen India’s biopharma startup ecosystem and accelerate the growth of the bioeconomy.

Key Points

• Minister: Piyush Goyal.
• Ministry: Ministry of Commerce and Industry.
• Sector: Biotechnology and biopharmaceuticals.
• The discussions focused on innovation, startup growth and commercial development.
• Biopharmaceutical products are manufactured using biological systems and processes.
• The sector includes biotechnology-based medicines, vaccines and therapeutic proteins.
• Research-oriented startups play an important role in developing new biotechnology solutions.
• Strengthening research, innovation and manufacturing capabilities is important for the growth of the bioeconomy.
• The initiative connects entrepreneurship with India’s longer-term industrial and technological development goals.

Exam Focus

• Bioeconomy: Economic activity using biological resources and biotechnology.
• DBT: Department of Biotechnology.
• DBT Parent Ministry: Ministry of Science and Technology.
• BIRAC: Biotechnology Industry Research Assistance Council.
• Biopharmaceuticals: Pharmaceutical products developed using biological processes.

E. Environment & Ecology Current Affairs

14. India Announces Climate Negotiation Priorities for COP31 in Türkiye

Why in News?

On 3 November 2026, Union Environment Minister Bhupender Yadav outlined India’s priorities for the upcoming 31st Conference of the Parties to the United Nations Framework Convention on Climate Change.

The conference is scheduled in Antalya, Türkiye, from 9 to 20 November 2026.

Key Points

• Conference: UNFCCC COP31.
• Host Country: Türkiye.
• Host City: Antalya.
• Scheduled Dates: 9–20 November 2026.
• Indian Minister: Bhupender Yadav.
• India emphasised predictable and adequate climate finance.
• Technology transfer and capacity building were identified as important priorities.
• India highlighted climate adaptation and equitable mitigation responsibilities.
• A just transition is another important part of India’s negotiating position.
• India intends to cooperate with developing-country negotiating groups, including G77 and China, LMDC and BASIC.

Exam Focus

• UNFCCC: United Nations Framework Convention on Climate Change.
• Adopted: 1992.
• UNFCCC Secretariat: Bonn, Germany.
• Paris Agreement: Adopted at COP21 in 2015.
• BASIC Countries: Brazil, South Africa, India and China.
• COP31 Host City: Antalya.

15. Centre and Bihar Sign MoU for Nadi Sanjivani River Desilting Initiative

Why in News?

On 3 November 2026, the Ministry of Road Transport and Highways and the Government of Bihar signed a Memorandum of Understanding for scientific desilting of rivers and other water bodies and the use of suitable excavated material in National Highway projects.

Key Points

• Central Ministry: Ministry of Road Transport and Highways.
• Partner Government: Government of Bihar.
• Initiative: Nadi Sanjivani.
• Agreement Type: Memorandum of Understanding.
• The initiative seeks to improve the water-carrying capacity of rivers and water bodies.
• Scientific desilting can improve drainage and help reduce flood risks.
• Suitable excavated silt may be used in highway construction.
• The initiative connects water-body restoration with infrastructure development.
• It also supports better management of sediments removed from rivers.
• The programme aims to achieve environmental and infrastructure benefits through coordinated planning.

Exam Focus

• Desilting: Removal of accumulated silt and sediment from water bodies.
• MoRTH: Ministry of Road Transport and Highways.
• Bihar Capital: Patna.
• Major River of Bihar: Ganga.
• Main Objective: River restoration, improved drainage and productive use of suitable excavated material.

F. Defence & Security Current Affairs

16. Indian Navy Rescues Hijacked Fishing Vessel Azini off Somalia

Why in News?

On 3 November 2026, the Indian Navy announced the successful rescue of the hijacked fishing vessel Azini from pirates off the northeastern coast of Somalia.

Key Points

• Vessel: Azini.
• Operation Area: Waters near Somalia.
• Leading Service: Indian Navy.
• A mission-deployed naval warship was involved in the operation.
• Maritime reconnaissance aircraft supported surveillance and tracking.
• Indian Marine Commandos participated in the intervention.
• An Indian Air Force C-17 aircraft supported the deployment of commandos.
• All 20 crew members were rescued safely.
• The mission involved coordination between the Indian Navy and Indian Air Force.
• The operation strengthened India’s role in protecting shipping and maritime security in the Indian Ocean Region.

Exam Focus

• Somalia Capital: Mogadishu.
• Geographical Region: Horn of Africa.
• MARCOS: Marine Commandos of the Indian Navy.
• C-17 Globemaster III: Strategic transport aircraft.
• Indian Ocean Region: Important for international shipping and trade.

17. Defence Minister Reviews Modernisation of Indian Armed Forces in Jaisalmer

Why in News?

On 3 November 2026, Defence Minister Rajnath Singh chaired a meeting of the Consultative Committee of the Ministry of Defence in Jaisalmer, Rajasthan.

The meeting focused on modernisation of the armed forces and strengthening domestic defence capabilities.

Key Points

• Minister: Rajnath Singh.
• Ministry: Ministry of Defence.
• Venue: Jaisalmer, Rajasthan.
• Subject: Modernisation of Indian Defence Forces.
• The meeting examined future military capability requirements.
• Discussions included advanced weapons, emerging technologies and operational preparedness.
• Indigenous defence manufacturing received strong emphasis.
• The government reiterated its target of ₹3 lakh crore in defence production by 2029.
• A defence export target of ₹50,000 crore by 2029 was also highlighted.
• The discussions stressed technological self-reliance and coordination among the armed forces.

Exam Focus

• Defence Minister: Rajnath Singh.
• Jaisalmer: Rajasthan.
• DRDO: Defence Research and Development Organisation.
• CDS: Chief of Defence Staff.
• Aatmanirbhar Bharat in Defence: Strengthening domestic defence production and capabilities.

18. Delhi Defence Dialogue 2026 Highlights Indigenous Defence Technology

Why in News?

On 3 November 2026, Defence Minister Rajnath Singh addressed the Delhi Defence Dialogue 2026, emphasising indigenous technology, defence-sector reforms and international cooperation.

Key Points

• Event: Delhi Defence Dialogue 2026.
• Minister: Rajnath Singh.
• Focus: Indigenous defence production and technological self-reliance.
• The minister highlighted the importance of developing critical defence technologies within India.
• Domestic production and long-term maintenance capabilities were identified as important components of military preparedness.
• The discussion addressed the relationship between research, defence reforms and operational requirements.
• International cooperation through co-development and co-production was encouraged.
• The minister described innovation, collaboration and exports as important for India’s defence sector.
• The dialogue connected defence technological development with the broader goal of Viksit Bharat 2047.

Exam Focus

• DRDO: Defence Research and Development Organisation.
• Aatmanirbharta: Self-reliance.
• Defence Co-development: Joint research and development of defence technologies.
• Defence Co-production: Joint manufacturing of defence equipment.
• Viksit Bharat 2047: India’s long-term developed-nation vision.

19. India–US Exercise Tiger Triumph 2026 Conducted in Visakhapatnam

Why in News?

On 3 November 2026, details were released about the ongoing fifth edition of the India–US bilateral tri-service Exercise Tiger Triumph 2026.

The exercise opened at the Maritime Warfare Centre in Visakhapatnam on 2 November 2026 and focuses on humanitarian assistance and disaster relief.

Key Points

• Exercise: Tiger Triumph 2026.
• Edition: Fifth.
• Participating Countries: India and the United States.
• Venue: Maritime Warfare Centre, Visakhapatnam.
• Exercise Type: Tri-service Humanitarian Assistance and Disaster Relief.
• The 2026 edition is being conducted as a Tabletop Exercise.
• The objective is to improve joint planning and coordination during large-scale disaster-relief operations.
• The Indian Army, Navy and Air Force are participating.
• The National Disaster Response Force is participating for the first time in this edition.
• US participation includes specialists from multiple military services and operational domains.

Exam Focus

• Tiger Triumph: India–United States exercise.
• HADR: Humanitarian Assistance and Disaster Relief.
• TTX: Tabletop Exercise.
• NDRF: National Disaster Response Force.
• Visakhapatnam: Headquarters of the Indian Navy’s Eastern Naval Command.

G. Awards, Appointments, Reports & Rankings

20. NITI Aayog Launches India Science and Technology Scoreboard

Why in News?

On 3 November 2026, NITI Aayog launched the India Science and Technology Scoreboard in New Delhi to support the assessment and comparison of science and technology capabilities across Indian states and Union Territories.

Key Points

• Organisation: NITI Aayog.
• Initiative: India S&T Scoreboard.
• Launch Date: 3 November 2026.
• Venue: Civil Services Officers’ Institute, New Delhi.
• Unveiled by: Ashok Kumar Lahiri, Vice Chairman of NITI Aayog.
• The Scoreboard is an interactive platform for assessing science and technology performance.
• It brings together information on the science and technology landscape of states and Union Territories.
• The initiative supports evidence-based policymaking.
• It enables comparisons and benchmarking of regional performance.
• The platform considers dimensions such as research output, quality, impact and collaboration.

Exam Focus

• NITI Aayog: National Institution for Transforming India.
• Established: 1 January 2015.
• Headquarters: New Delhi.
• Chairperson: Prime Minister of India.
• Scoreboard Objective: State and Union Territory science-and-technology benchmarking.

H. Andhra Pradesh Current Affairs

21. Cyclone Murasu Crosses Andhra Pradesh Coast Near Ongole

Why in News?

Severe Cyclonic Storm Murasu crossed the south Andhra Pradesh coast near Ongole during the early morning of 3 November 2026, bringing strong winds and heavy rainfall to coastal districts.

Key Points

• Cyclone Name: Murasu.
• Landfall Date: 3 November 2026.
• Landfall Location: Near Ongole, Andhra Pradesh.
• Coastal Stretch: Between Nellore and Narsapur.
• Landfall Time: Approximately 3:30 AM to 5:30 AM IST.
• Wind Speed: Approximately 100–110 km/h, gusting to 120 km/h.
• Weather Agency: India Meteorological Department.
• The cyclone developed over the Bay of Bengal.
• Strong winds and heavy rainfall affected coastal transport, infrastructure and agricultural areas.
• Weather warnings and disaster-management advisories were issued for affected districts.
• The system was expected to weaken gradually after moving inland.

Exam Focus

• IMD: India Meteorological Department.
• IMD Parent Ministry: Ministry of Earth Sciences.
• Ongole: Prakasam district, Andhra Pradesh.
• Oceanic Region: Bay of Bengal.
• APSDMA: Andhra Pradesh State Disaster Management Authority.
• Landfall: The movement of the centre of a tropical cyclone across a coastline.

I. Telangana Current Affairs

22. Telangana MP Seeks ₹45,000-Crore Greenfield Radial Road Network for Hyderabad

Why in News?

On 3 November 2026, Bhongir Member of Parliament Chamala Kiran Kumar Reddy sought Union government support for major road connectivity proposals in Telangana, including a ₹45,000-crore plan for 10 greenfield radial roads.

Key Points

• State: Telangana.
• Major City: Hyderabad.
• Proposed Investment: ₹45,000 crore.
• Proposed Number of Radial Roads: 10.
• Objective: Improve connectivity between Hyderabad’s Outer Ring Road and proposed Regional Ring Road.
• The proposals were raised with Union Road Transport and Highways Minister Nitin Gadkari.
• Two additional road corridors were proposed for National Highway status.
• One corridor connects Sangareddy, Narsapur, Toopran, Gajwel, Jagdevpur, Bhongir and Choutuppal.
• The second connects Choutuppal, Amangal, Shadnagar and Sangareddy.
• Better connectivity is intended to support logistics, regional development and urban expansion.
• The Union government’s policy concerning the declaration of new National Highways was still under consultation.

Important: These are proposals. The ₹45,000-crore road plan has not been presented as a sanctioned project.

Exam Focus

• ORR: Outer Ring Road.
• RRR: Regional Ring Road.
• Greenfield Road: Road developed largely on a new alignment.
• Parent Ministry for National Highways: Ministry of Road Transport and Highways.
• Bhongir: Telangana parliamentary constituency.

23. Telangana Government Reviews Hyderabad Sanitation and Treated-Water Reuse

Why in News?

A review by Telangana Chief Minister A. Revanth Reddy, reported on 3 November 2026, focused on improving sanitation, promoting the reuse of treated wastewater and reducing traffic congestion in Hyderabad.

Key Points

• State: Telangana.
• Chief Minister: A. Revanth Reddy.
• Major Urban Area: Hyderabad.
• The government directed municipal authorities to strengthen daily waste collection and sanitation monitoring.
• Dedicated arrangements for construction and demolition waste were emphasised.
• The Chief Minister called for wider use of treated wastewater for non-drinking purposes.
• Green Water Tankers can supply treated water for construction, gardening, landscaping and maintenance of public spaces.
• The Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board had introduced the service through sewage-treatment facilities.
• Officials were directed to increase public awareness of treated-water use.
• The review also sought plans for underpasses, elevated corridors and improved traffic management at congested locations.

Exam Focus

• HMWSSB: Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board.
• STP: Sewage Treatment Plant.
• Treated Wastewater: Water processed for suitable reuse after treatment.
• Non-potable Use: A use that does not require drinking-water quality.
• Main Objective: Water conservation, improved sanitation and sustainable urban management.

J. Sports Current Affairs

24. Dhinidhi Desinghu Wins Historic Swimming Bronze at Dakar Youth Olympics

Why in News?

Indian swimmer Dhinidhi Desinghu won a bronze medal in the women’s 100-metre freestyle at the Dakar 2026 Youth Olympic Games on 2 November 2026, with the achievement receiving national attention during the reporting period.

The medal marked a historic achievement for Indian swimming at the Youth Olympics.

Key Points

• Athlete: Dhinidhi Desinghu.
• Country: India.
• Sport: Swimming.
• Event: Women’s 100-metre freestyle.
• Medal: Bronze.
• Competition: Dakar 2026 Youth Olympic Games.
• Host Country: Senegal.
• Timing: 56.27 seconds.
• The performance set a new Indian national record in the event.
• The Bengaluru swimmer became the first Indian to win a Youth Olympic swimming medal.
• The achievement represents an important milestone for India’s participation in international swimming.

Exam Focus

• Youth Olympic Games 2026 Host: Dakar, Senegal.
• Senegal Capital: Dakar.
• Senegal Currency: West African CFA Franc.
• Indian Medal Winner: Dhinidhi Desinghu.
• Event: Women’s 100-metre freestyle swimming.

25. Indian Men’s Hockey Team Defeats South Korea 8–0 in Asian Champions Trophy

Why in News?

India defeated South Korea 8–0 in its final league-stage match of the Men’s Asian Champions Trophy 2026 at Jalandhar on the evening of 2 November 2026.

The result ensured that India completed the league stage unbeaten.

Key Points

• Tournament: Men’s Asian Champions Trophy 2026.
• Sport: Field Hockey.
• Match: India versus South Korea.
• Result: India won 8–0.
• Venue: Olympian Surjit Singh Hockey Stadium, Jalandhar, Punjab.
• Indian Captain: Harmanpreet Singh.
• Dilpreet Singh: Scored two goals.
• India finished the league stage with five victories from five matches.
• India advanced to the semifinals as the top-ranked league-stage team.
• India is scheduled to face South Korea again in the semifinals in Mohali on 4 November 2026.

Exam Focus

• Asian Champions Trophy: International hockey tournament involving Asian teams.
• Indian Men’s Hockey Captain: Harmanpreet Singh.
• Jalandhar: Punjab.
• Semifinal Venue: Mohali, Punjab.
• India’s League-Stage Record: Five wins from five matches.

26. Australian All-Rounder Glenn Maxwell Announces International Cricket Retirement

Why in News?

Australian cricketer Glenn Maxwell announced his retirement from international cricket, with the announcement receiving widespread coverage on 2–3 November 2026.

He will continue participating in franchise-based T20 competitions.

Key Points

• Player: Glenn Maxwell.
• Country: Australia.
• Sport: Cricket.
• Primary Role: All-rounder.
• Nickname: The Big Show.
• ODI Appearances: 149.
• T20 International Appearances: 130.
• Test Appearances: Seven.
• Maxwell was part of Australia’s 2015 and 2023 ODI World Cup-winning teams.
• He was also part of Australia’s 2021 T20 World Cup-winning team.
• He scored an unbeaten double century against Afghanistan in the 2023 ODI World Cup.
• His retirement ends a notable international career across all three formats.

Exam Focus

• Glenn Maxwell: Australia.
• ODI World Cup Titles Won with Australia: 2015 and 2023.
• T20 World Cup Title: 2021.
• Notable ODI Performance: Unbeaten double century against Afghanistan in 2023.
• Sporting Category: International cricket.

K. Important Days & Observances

27. International Day for Biosphere Reserves Observed on 3 November

Why in News?

International Day for Biosphere Reserves was observed on 3 November 2026 to highlight the importance of biodiversity conservation, sustainable development and the relationship between people and nature.

Key Points

• Observance: International Day for Biosphere Reserves.
• Date: 3 November.
• Organisation: UNESCO.
• The observance was proclaimed by UNESCO in 2021.
• Biosphere reserves support biodiversity conservation and sustainable development.
• They encourage the sustainable use of natural resources.
• Biosphere reserves also promote scientific research, education and environmental monitoring.
• Local communities have an important role in biosphere-reserve management.
• Biosphere reserves generally contain core, buffer and transition zones.

Exam Focus

• UNESCO: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
• UNESCO Headquarters: Paris, France.
• MAB: Man and the Biosphere Programme.
• MAB Programme Started: 1971.
• Three Biosphere Reserve Zones: Core, Buffer and Transition.
• Observance Date: 3 November.

28. One Health Day Observed on 3 November

Why in News?

One Health Day was observed on 3 November 2026 to promote cooperation among human health, animal health and environmental health sectors.

A high-level One Health dialogue was also scheduled in Brussels, Belgium, involving international organisations and European partners.

Key Points

• Observance: One Health Day.
• Date: 3 November.
• Main Concept: Human, animal and environmental health are interconnected.
• The One Health approach promotes collaboration across health, veterinary, agricultural and environmental sectors.
• It is important for preventing and managing zoonotic diseases.
• Antimicrobial resistance is another major issue addressed through the One Health approach.
• Environmental change, biodiversity loss and emerging diseases can affect public health.
• International organisations involved in the One Health framework include WHO, FAO, UNEP and WOAH.
• Coordination among these sectors can strengthen disease surveillance and preparedness.

Exam Focus

• WHO: World Health Organization.
• FAO: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
• UNEP: United Nations Environment Programme.
• WOAH: World Organisation for Animal Health.
• Zoonotic Disease: Disease transmitted between animals and humans.
• One Health Day: 3 November.

---

తెలుగులో – 3 నవంబర్ 2026 – డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్

UPSC, SSC, బ్యాంకింగ్, రైల్వే, డిఫెన్స్, APPSC, TGPSC, గ్రూప్ 1, గ్రూప్ 2, గ్రూప్ 3, గ్రూప్ 4 మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్

ఈ రోజు అంతర్జాతీయ పరిణామాలు, జాతీయ వార్తలు, ఆర్థిక వ్యవహారాలు, సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, పర్యావరణం, రక్షణ రంగం, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, క్రీడలు, ముఖ్యమైన దినోత్సవాలకు సంబంధించిన అంశాలను తెలుసుకుందాం.

A. అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

1. అమెరికాలో మధ్యంతర కాంగ్రెస్ ఎన్నికలు ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

అమెరికాలో 3 నవంబర్ 2026న మధ్యంతర ఎన్నికల పోలింగ్ ప్రారంభమైంది. ఈ ఎన్నికల ద్వారా అమెరికా ప్రతినిధుల సభ సభ్యులను, సెనేట్‌లోని కొన్ని స్థానాలకు సభ్యులను, వివిధ రాష్ట్రాల గవర్నర్లను ఎన్నుకుంటారు.

ముఖ్యాంశాలు

• దేశం: అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు.
• ఎన్నికల తేదీ: 3 నవంబర్ 2026.
• ప్రతినిధుల సభలోని మొత్తం 435 స్థానాలకు ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి.
• సెనేట్‌లోని 35 స్థానాలకు ఎన్నికలు నిర్వహిస్తున్నారు.
• అమెరికాలోని 36 రాష్ట్రాల్లో గవర్నర్ ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి.
• అమెరికా అధ్యక్షుడి నాలుగేళ్ల పదవీకాలంలో రెండేళ్లు పూర్తయిన సమయంలో ఈ మధ్యంతర ఎన్నికలు జరుగుతాయి.
• అమెరికా కాంగ్రెస్‌లో అధికార సమతుల్యతను నిర్ణయించడంలో ఈ ఎన్నికలు ముఖ్యమైనవి.
• ఈ ఎన్నికల ఫలితాలు అమెరికా ప్రభుత్వ భవిష్యత్ విధానాలు, చట్టసభ నిర్ణయాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
• ఈ వార్తను సిద్ధం చేసిన సమయానికి తుది ఫలితాలు అందుబాటులో లేవు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• అమెరికా కాంగ్రెస్: సెనేట్, ప్రతినిధుల సభలతో ఏర్పడుతుంది.
• సెనేట్ సభ్యులు: 100 మంది.
• సెనేట్ సభ్యుల పదవీకాలం: 6 సంవత్సరాలు.
• ప్రతినిధుల సభ సభ్యులు: 435 మంది.
• ప్రతినిధుల సభ సభ్యుల పదవీకాలం: 2 సంవత్సరాలు.
• అమెరికా రాజధాని: వాషింగ్టన్ డి.సి.
• కరెన్సీ: అమెరికన్ డాలర్.

2. అంతర్జాతీయ సౌర కూటమికి వరుసగా మూడోసారి అధ్యక్ష బాధ్యతలు చేపట్టనున్న భారత్

ఎందుకు వార్తల్లో?

న్యూఢిల్లీలో జరుగుతున్న భారత్ పునరుత్పాదక ఇంధన సదస్సు, ప్రదర్శన 2026లో కేంద్ర పునరుత్పాదక ఇంధన శాఖ మంత్రి ప్రహ్లాద్ జోషి పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా అంతర్జాతీయ సౌర కూటమికి భారత్ వరుసగా మూడోసారి అధ్యక్ష దేశంగా ఎన్నికైన విషయాన్ని 3 నవంబర్ 2026న ప్రస్తావించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి (ISA).
• కేంద్ర మంత్రి: ప్రహ్లాద్ జోషి.
• కార్యక్రమం: భారత్ పునరుత్పాదక ఇంధన సదస్సు, ప్రదర్శన 2026.
• వేదిక: న్యూఢిల్లీ.
• అంతర్జాతీయ సౌర కూటమికి భారత్ వరుసగా మూడోసారి అధ్యక్ష దేశంగా ఎన్నికైంది.
• 2015లో భారత్, ఫ్రాన్స్ దేశాలు కలిసి అంతర్జాతీయ సౌర కూటమిని ప్రారంభించేందుకు చొరవ తీసుకున్నాయి.
• పునరుత్పాదక ఇంధన సదస్సు 2 నుంచి 5 నవంబర్ 2026 వరకు జరుగుతుంది.
• సౌర విద్యుత్ ప్రాజెక్టులకు ఆర్థిక సహాయం, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలు, పరిశుభ్రమైన ఇంధన వినియోగం పెంపుపై చర్చించారు.
• అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు తక్కువ ఖర్చుతో సౌర విద్యుత్ అందించడం ఈ కూటమి ముఖ్యమైన లక్ష్యాల్లో ఒకటి.
• ఒకే సూర్యుడు, ఒకే ప్రపంచం, ఒకే విద్యుత్ గ్రిడ్ అనే లక్ష్యానికి భారత్ కట్టుబడి ఉందని మంత్రి తెలిపారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ISA పూర్తి పేరు: International Solar Alliance.
• ప్రధాన కార్యాలయం: గురుగ్రామ్, హర్యానా.
• స్థాపనకు చొరవ తీసుకున్న దేశాలు: భారత్, ఫ్రాన్స్.
• ప్రారంభ సంవత్సరం: 2015.
• ప్రారంభించిన సందర్భం: పారిస్‌లో జరిగిన COP21 సమావేశం.
• ప్రధాన లక్ష్యం: ప్రపంచవ్యాప్తంగా సౌరశక్తి వినియోగాన్ని పెంచడం.

B. జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

3. పుణెలో సుమారు ₹21,800 కోట్ల మెట్రో ప్రాజెక్టులకు ప్రధానమంత్రి ప్రారంభోత్సవం

ఎందుకు వార్తల్లో?

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 3 నవంబర్ 2026న వీడియో కాన్ఫరెన్స్ ద్వారా మహారాష్ట్రలోని పుణెలో సుమారు ₹21,800 కోట్ల విలువైన మెట్రో రైలు ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించి, మరికొన్ని ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపన చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: మహారాష్ట్ర.
• నగరం: పుణె.
• ప్రాజెక్టుల మొత్తం విలువ: సుమారు ₹21,800 కోట్లు.
• ప్రారంభించినవారు: ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ.
• ఈ కార్యక్రమంలో కొత్త మెట్రో మార్గాలను ప్రారంభించడంతో పాటు అదనపు మార్గాలకు శంకుస్థాపన చేశారు.
• హింజేవాడి–శివాజీనగర్ మార్గం పుణె మెట్రో విస్తరణలో ముఖ్యమైన భాగం.
• మెట్రో విస్తరణ ద్వారా ప్రజల రోజువారీ ప్రయాణం మరింత సులభం కానుంది.
• నివాస ప్రాంతాలు, ఐటీ సంస్థలు, వ్యాపార కేంద్రాల మధ్య రవాణా సౌకర్యాలను మెరుగుపరచడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• నగరంలో రోడ్డు రద్దీని తగ్గించడానికి మెట్రో రవాణా ఉపయోగపడుతుంది.
• వ్యక్తిగత వాహనాల వినియోగం తగ్గడం ద్వారా కాలుష్య నియంత్రణకు కూడా తోడ్పడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• పుణె ఉన్న రాష్ట్రం: మహారాష్ట్ర.
• హింజేవాడి: పుణె సమీపంలోని ప్రముఖ ఐటీ కేంద్రం.
• మెట్రో రైలు: నగరాల్లో అధిక సంఖ్యలో ప్రయాణికులను తరలించే వేగవంతమైన ప్రజా రవాణా వ్యవస్థ.
• ప్రధాన లక్ష్యం: సమర్థవంతమైన, అందుబాటు ధరలో ఉండే నగర రవాణా సదుపాయాలు.

4. ఔషధాలు, వైద్య పరికరాల దిగుమతులకు కొత్త ప్రవేశ కేంద్రాల ప్రతిపాదన

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ 3 నవంబర్ 2026న డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945లోని రూల్ 43Aకు సవరణలు ప్రతిపాదించింది. ఔషధాలు, వైద్య పరికరాలు, సౌందర్య ఉత్పత్తుల దిగుమతులకు అనుమతించే ప్రవేశ కేంద్రాల సంఖ్యను పెంచడం ఈ ప్రతిపాదన లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ: ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.
• సంబంధిత నిబంధనలు: డ్రగ్స్ రూల్స్, 1945.
• సవరణకు ప్రతిపాదించిన నిబంధన: రూల్ 43A.
• కొత్త ఇన్‌ల్యాండ్ కంటైనర్ డిపోలు, ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి, అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని దిగుమతి కేంద్రాల జాబితాలో చేర్చాలని ప్రతిపాదించారు.
• హర్యానాలోని సోనిపట్, పియాలా, హర్సారు ప్రాంతాలు ప్రతిపాదిత కేంద్రాల్లో ఉన్నాయి.
• ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని దాద్రీ, గుజరాత్‌లోని గాంధీధామ్/ముంద్రా ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి.
• తెలంగాణలోని సనత్‌నగర్, తిమ్మాపూర్ ప్రాంతాలను ప్రతిపాదిత కంటైనర్ డిపోల జాబితాలో చేర్చారు.
• కర్ణాటకలోని వైట్‌ఫీల్డ్, బొమ్మసంద్ర ప్రాంతాలు కూడా సంబంధిత జాబితాలో ఉన్నాయి.
• ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని నోయిడా అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాన్ని విమాన మార్గంలో ఔషధాల దిగుమతికి అదనపు కేంద్రంగా ప్రతిపాదించారు.
• దిగుమతుల రవాణా సమయాన్ని తగ్గించడం, వైద్య ఉత్పత్తుల సరఫరా వ్యవస్థను మెరుగుపరచడం ప్రధాన ఉద్దేశం.

ముఖ్యమైన విషయం: ఇవి ప్రతిపాదిత సవరణలు మాత్రమే. తుది అమలు నిర్ణయాలుగా పరిగణించరాదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• డ్రగ్స్ రూల్స్: 1945.
• ICD: Inland Container Depot.
• SEZ: Special Economic Zone.
• CDSCO: Central Drugs Standard Control Organisation.
• CDSCO సంబంధిత కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ: ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.

5. టెలికమ్యూనికేషన్ ఇంటర్‌కనెక్షన్ సవరణ నిబంధనలు విడుదల చేసిన TRAI

ఎందుకు వార్తల్లో?

టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (TRAI) 3 నవంబర్ 2026న టెలికమ్యూనికేషన్ ఇంటర్‌కనెక్షన్ మూడో సవరణ నిబంధనలు, 2026ను విడుదల చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• నియంత్రణ సంస్థ: టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా.
• నిబంధనలు: Telecommunication Interconnection (Third Amendment) Regulations, 2026.
• విడుదల తేదీ: 3 నవంబర్ 2026.
• అమలులోకి వచ్చే తేదీ: 1 జనవరి 2027.
• వివిధ టెలికాం సంస్థల నెట్‌వర్క్‌ల మధ్య అనుసంధాన వ్యవస్థను ఆధునీకరించడం ఈ సవరణల లక్ష్యం.
• టెలికాం ట్రాఫిక్ మార్పిడి జరిగే కేంద్రాలను సంస్థలు పరస్పర అంగీకారంతో నిర్ణయించుకునేందుకు అవకాశం కల్పించారు.
• లైసెన్స్ సర్వీస్ ఏరియా స్థాయిలో ఇంటర్‌కనెక్షన్ ఏర్పాట్లను ప్రోత్సహిస్తారు.
• ఇప్పటికే కొన్ని దిగువ స్థాయి కేంద్రాల ద్వారా జరుగుతున్న టెలికాం ట్రాఫిక్‌ను దశలవారీగా కొత్త ఏర్పాట్లకు మార్చనున్నారు.
• నెట్‌వర్క్ సామర్థ్యం, కాల్ రూటింగ్, సేవల విశ్వసనీయతను మెరుగుపరచడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• ఇంటర్‌కనెక్షన్ వల్ల వేర్వేరు టెలికాం సంస్థలకు చెందిన వినియోగదారులు ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకోవచ్చు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• TRAI: Telecom Regulatory Authority of India.
• స్థాపన: 1997.
• చట్టం: TRAI Act, 1997.
• ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• LSA: Licensed Service Area.
• POI: Point of Interconnection.

6. తిరువనంతపురంలో పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ చైర్‌పర్సన్ల సదస్సు

ఎందుకు వార్తల్లో?

లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా 3 నవంబర్ 2026న కేరళ రాజధాని తిరువనంతపురంలో పార్లమెంట్, రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల శాసనసభల పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ చైర్‌పర్సన్ల సదస్సును ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• వేదిక: తిరువనంతపురం, కేరళ.
• ప్రారంభించినవారు: లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా.
• సంబంధిత కమిటీ: పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ.
• ప్రభుత్వ నిధుల వినియోగంలో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం పెంచాల్సిన అవసరాన్ని సదస్సులో ప్రస్తావించారు.
• ప్రభుత్వ వ్యయాలు, ఆడిట్ అభ్యంతరాలను పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ పరిశీలిస్తుంది.
• పెండింగ్‌లో ఉన్న ఆడిట్ అభ్యంతరాలను త్వరగా పరిష్కరించాలని స్పీకర్ సూచించారు.
• ఆర్థిక పర్యవేక్షణను బలోపేతం చేయడానికి కృత్రిమ మేధస్సు, డేటా విశ్లేషణ పద్ధతులను ఉపయోగించాలని సూచించారు.
• ప్రభుత్వ ఖర్చులపై చట్టసభల పర్యవేక్షణను మెరుగుపరచడం సదస్సు ముఖ్యమైన లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PAC: Public Accounts Committee.
• PAC ప్రధాన విధి: ప్రభుత్వ వ్యయాలు, ఆడిట్ నివేదికలను పరిశీలించడం.
• భారత కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ నివేదికలు ప్రభుత్వ ఆర్థిక వ్యవహారాల పర్యవేక్షణలో ముఖ్యమైనవి.
• CAGకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ అధికరణం: ఆర్టికల్ 148.
• PAC: పార్లమెంటరీ ఆర్థిక పర్యవేక్షణలో ముఖ్యమైన కమిటీ.

7. మూడు రాష్ట్రాల్లో బాలికల అక్రమ రవాణా ఆరోపణలపై NHRC సుమోటో విచారణ

ఎందుకు వార్తల్లో?

మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్ సరిహద్దు జిల్లాల నుంచి మైనర్ బాలికలను మహారాష్ట్రలోని నగరాలకు అక్రమంగా తరలిస్తున్నారనే ఆరోపణలను జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC) 3 నవంబర్ 2026న సుమోటోగా స్వీకరించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్.
• సంబంధిత రాష్ట్రాలు: మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, మహారాష్ట్ర.
• ఈ వ్యవహారం బాలికల అక్రమ రవాణా, దోపిడీకి సంబంధించిన ఆరోపణలపై ఆధారపడి ఉంది.
• మూడు రాష్ట్రాల ప్రధాన కార్యదర్శులు, పోలీసు డైరెక్టర్ జనరళ్లకు NHRC నోటీసులు జారీ చేసింది.
• రెండు వారాల్లో సమగ్ర నివేదికలు సమర్పించాలని కోరింది.
• ఆరోపణల్లో మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన జరిగే అవకాశం ఉందని కమిషన్ భావించింది.
• బాలల అక్రమ రవాణాను అరికట్టడానికి పోలీసు వ్యవస్థ, బాలల సంక్షేమ శాఖలు సమన్వయంతో పనిచేయాలి.
• ఈ ఆరోపణలపై విచారణ జరగాల్సి ఉంది. వాటిని నిర్ధారణ అయిన నేరాలుగా పరిగణించరాదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NHRC: National Human Rights Commission.
• స్థాపన: 1993.
• చట్టం: Protection of Human Rights Act, 1993.
• ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• రాజ్యాంగ అధికరణం 23: మానవ అక్రమ రవాణా, బలవంతపు శ్రమను నిషేధిస్తుంది.

8. డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ క్యాంపెయిన్ 5లో పెన్షనర్ల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచాలని కేంద్రం సూచన

ఎందుకు వార్తల్లో?

దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ క్యాంపెయిన్ 5లో ఎక్కువ మంది పెన్షనర్లు పాల్గొనేలా చర్యలు తీసుకోవాలని పెన్షన్, పెన్షనర్ల సంక్షేమ శాఖ 3 నవంబర్ 2026న సూచించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• శాఖ: పెన్షన్, పెన్షనర్ల సంక్షేమ శాఖ.
• కార్యక్రమం: Digital Life Certificate Campaign 5.
• లబ్ధిదారులు: పెన్షనర్లు.
• పెన్షన్ కొనసాగించేందుకు అవసరమైన జీవన ధ్రువీకరణ పత్రాన్ని డిజిటల్ విధానంలో సమర్పించే అవకాశాన్ని ఈ కార్యక్రమం ప్రోత్సహిస్తుంది.
• పెన్షనర్లు బ్యాంకులు, పెన్షన్ కార్యాలయాలకు నేరుగా వెళ్లాల్సిన అవసరాన్ని తగ్గించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• వృద్ధులు, ప్రయాణించలేని పెన్షనర్లకు డిజిటల్ ధ్రువీకరణ విధానం ఉపయోగపడుతుంది.
• ఆధునిక సాంకేతికత ద్వారా పెన్షన్ సేవలను సులభతరం చేయవచ్చు.
• ప్రభుత్వ సేవలను ప్రజలకు మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావడంలో ఈ కార్యక్రమం ముఖ్యమైనది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• DLC: Digital Life Certificate.
• జీవన్ ప్రమాణ్: పెన్షనర్ల కోసం డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ కార్యక్రమం.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పెన్షన్ల మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రధాన లక్ష్యం: పెన్షన్ ధ్రువీకరణను డిజిటల్ విధానంలో సులభతరం చేయడం.

C. ఆర్థిక & బ్యాంకింగ్ కరెంట్ అఫైర్స్

9. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో ద్రవ్య లభ్యత నియంత్రణకు RBI రివర్స్ రెపో వేలం

ఎందుకు వార్తల్లో?

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) 3 నవంబర్ 2026న లిక్విడిటీ అడ్జస్ట్‌మెంట్ ఫెసిలిటీ కింద ఒకరోజు వ్యవధి గల వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో వేలం నిర్వహించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• కేంద్ర బ్యాంకు: రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా.
• వేలం విధానం: Variable Rate Reverse Repo.
• వేలం తేదీ: 3 నవంబర్ 2026.
• కాలవ్యవధి: ఒక రోజు.
• ప్రకటించిన వేలం మొత్తం: ₹50,000 కోట్లు.
• ఆమోదించిన మొత్తం: ₹23,905 కోట్లు.
• కట్‌ఆఫ్ వడ్డీ రేటు: 5.49%.
• బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో అదనంగా ఉన్న ద్రవ్య లభ్యతను తగ్గించేందుకు ఈ వేలం నిర్వహించారు.
• రివర్స్ రెపో విధానంలో బ్యాంకులు తమ వద్ద ఉన్న నిధులను RBI వద్ద ఉంచుతాయి.
• స్వల్పకాలిక ద్రవ్య లభ్యతను నియంత్రించడానికి RBI ఉపయోగించే ముఖ్యమైన సాధనాల్లో ఇది ఒకటి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• RBI: Reserve Bank of India.
• స్థాపన: 1 ఏప్రిల్ 1935.
• ప్రధాన కార్యాలయం: ముంబై.
• LAF: Liquidity Adjustment Facility.
• VRRR: Variable Rate Reverse Repo.
• రివర్స్ రెపో: బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ నుంచి అదనపు ద్రవ్యాన్ని గ్రహించేందుకు ఉపయోగించే సాధనం.

10. అరుణాచల్ ప్రదేశ్ నుంచి దుబాయ్‌కు కివీ పండ్ల ప్రయోగాత్మక ఎగుమతి

ఎందుకు వార్తల్లో?

అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని జీరో ప్రాంతంలో పండించిన కివీ పండ్లను యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్‌లోని దుబాయ్‌కు ప్రయోగాత్మకంగా ఎగుమతి చేసినట్లు వ్యవసాయ, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహార ఉత్పత్తుల ఎగుమతి అభివృద్ధి సంస్థ (APEDA) 3 నవంబర్ 2026న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఎగుమతి చేసిన ఉత్పత్తి: కివీ పండ్లు.
• ఉత్పత్తి ప్రాంతం: జీరో, అరుణాచల్ ప్రదేశ్.
• గమ్యస్థానం: దుబాయ్, యూఏఈ.
• ఎగుమతి పరిమాణం: 1.5 మెట్రిక్ టన్నులు.
• సహకరించిన సంస్థ: APEDA.
• ఈ కార్యక్రమాన్ని ఈశాన్య ప్రాంత అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో చేపట్టారు.
• బ్రాండింగ్ కార్యక్రమం: Kiwi: USP of Arunachal Pradesh.
• దుబాయ్‌లోని అల్ ఖుసైస్ ప్రాంతంలో ఉన్న లులూ హైపర్‌మార్కెట్‌లో ఈ పండ్లను ప్రదర్శించారు.
• అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో అరుణాచల్ ప్రదేశ్ కివీ పండ్లకు ఉన్న డిమాండ్‌ను అంచనా వేయడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• ఈ కార్యక్రమం ద్వారా స్థానిక రైతులకు కొత్త ఎగుమతి అవకాశాలు లభించే అవకాశం ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• APEDA: Agricultural and Processed Food Products Export Development Authority.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ.
• APEDA చట్టం: 1985.
• అరుణాచల్ ప్రదేశ్ రాజధాని: ఇటానగర్.
• యూఏఈ రాజధాని: అబుదాబి.
• యూఏఈ కరెన్సీ: దిర్హామ్.

11. హిమాచల్ ప్రదేశ్ నుంచి దుబాయ్‌కు సిందూరి దానిమ్మ పండ్ల ఎగుమతి

ఎందుకు వార్తల్లో?

హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కుల్లు జిల్లా నుంచి సిందూరి రకం దానిమ్మ పండ్లను దుబాయ్‌కు ఎగుమతి చేసినట్లు APEDA 3 నవంబర్ 2026న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఎగుమతి ఉత్పత్తి: సిందూరి రకం దానిమ్మ పండ్లు.
• రాష్ట్రం: హిమాచల్ ప్రదేశ్.
• జిల్లా: కుల్లు.
• గమ్యస్థానం: దుబాయ్, యూఏఈ.
• ఎగుమతి పరిమాణం: 1.3 మెట్రిక్ టన్నులు.
• సహకరించిన సంస్థ: APEDA.
• మొత్తం 650 పెట్టెల్లో పండ్లను ఎగుమతి చేశారు.
• ప్రతి పెట్టె బరువు 2 కిలోలు.
• భుంటార్ రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థకు చెందిన రైతుల నుంచి పండ్లను సేకరించారు.
• రైతులను నేరుగా అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌తో అనుసంధానించడం ఈ కార్యక్రమం ముఖ్యమైన ఉద్దేశం.
• రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలు రైతులకు సమష్టి మార్కెటింగ్, మెరుగైన ధరలు, కొత్త వ్యాపార అవకాశాలను అందించడంలో సహాయపడతాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• FPO: Farmer Producer Organisation.
• APEDA ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• హిమాచల్ ప్రదేశ్ రాజధాని: సిమ్లా.
• కుల్లు: హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ముఖ్యమైన ఉద్యాన పంటల జిల్లా.
• ప్రధాన ఆర్థిక ప్రయోజనం: రైతుల ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ అవకాశాలు పెంచడం.

D. సైన్స్, టెక్నాలజీ & అంతరిక్ష కరెంట్ అఫైర్స్

12. సూర్యుడిపై జరిగిన భారీ విస్ఫోటనం గురించి కొత్త విషయాలను వెల్లడించిన ఆదిత్య-L1

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థకు చెందిన ఆదిత్య-L1 సౌర పరిశీలనా మిషన్ నుంచి లభించిన కొత్త శాస్త్రీయ పరిశోధన ఫలితాలను 3 నవంబర్ 2026న ప్రకటించారు.

సూర్యుడిపై జరిగిన ఒక భారీ విస్ఫోటనం అన్ని దిశల్లో సమానంగా విస్తరించలేదని శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• మిషన్: ఆదిత్య-L1.
• సంస్థ: భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ISRO).
• పరిశోధన పరికరం: Visible Emission Line Coronagraph.
• సంక్షిప్త రూపం: VELC.
• ఆదిత్య-L1తో పాటు నాసాకు చెందిన Solar Dynamics Observatory పరిశీలనలను కూడా ఉపయోగించారు.
• త్రిమితీయ నమూనాల సహాయంతో సూర్యుడిపై జరిగిన విస్ఫోటనం ఆకృతి, విస్తరణను అధ్యయనం చేశారు.
• సూర్యుడి నుంచి వెలువడే పదార్థం అన్ని దిశల్లో ఒకే విధంగా విస్తరించకపోవచ్చని పరిశోధన వెల్లడించింది.
• ఈ పరిశోధన అంతరిక్ష వాతావరణ పరిస్థితులను అర్థం చేసుకోవడంలో ఉపయోగపడుతుంది.
• సూర్యుడిపై జరిగే భారీ విస్ఫోటనాలు ఉపగ్రహాలు, సమాచార వ్యవస్థలు, అంతరిక్ష పరికరాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
• ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆస్ట్రోఫిజిక్స్ శాస్త్రవేత్తలు ఈ పరిశోధనలో పాల్గొన్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆదిత్య-L1: సూర్యుడిని అధ్యయనం చేసేందుకు భారత్ పంపిన తొలి అంతరిక్ష పరిశీలనా మిషన్.
• ప్రయోగించిన సంవత్సరం: సెప్టెంబర్ 2023.
• పరిశీలనా స్థానం: సూర్యుడు–భూమి మధ్య లాగ్రాంజ్ పాయింట్ L1.
• భూమి నుంచి L1 దూరం: సుమారు 15 లక్షల కిలోమీటర్లు.
• మిషన్‌లోని పరికరాలు: ఏడు.
• CME: Coronal Mass Ejection.
• VELC: Visible Emission Line Coronagraph.

13. భారత బయోఫార్మా స్టార్టప్ రంగం అభివృద్ధిపై కేంద్ర మంత్రి సమీక్ష

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారతదేశంలో బయోఫార్మా స్టార్టప్ రంగాన్ని బలోపేతం చేయడం, బయోఎకానమీ వృద్ధిని వేగవంతం చేయడంపై కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ 3 నవంబర్ 2026న రౌండ్‌టేబుల్ సమావేశం నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కేంద్ర మంత్రి: పీయూష్ గోయల్.
• మంత్రిత్వ శాఖ: వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ.
• రంగం: బయోటెక్నాలజీ, బయోఫార్మాస్యూటికల్స్.
• పరిశోధనలు, నూతన ఆవిష్కరణలు, స్టార్టప్ సంస్థల అభివృద్ధిపై చర్చించారు.
• జీవ వ్యవస్థలు, జీవ ప్రక్రియల సహాయంతో తయారుచేసే ఔషధాలను బయోఫార్మాస్యూటికల్స్ అంటారు.
• ఈ రంగంలో వ్యాక్సిన్లు, బయోటెక్నాలజీ ఆధారిత మందులు, చికిత్సలో ఉపయోగించే ప్రత్యేక ప్రోటీన్లు ఉంటాయి.
• కొత్త వైద్య సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేయడంలో స్టార్టప్ సంస్థలు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి.
• పరిశోధనల నుంచి వాణిజ్య ఉత్పత్తుల వరకు అభివృద్ధి ప్రక్రియను మెరుగుపరచాల్సిన అవసరాన్ని ప్రస్తావించారు.
• బయోటెక్నాలజీ రంగంలో దేశీయ తయారీ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం ద్వారా భారత బయోఎకానమీని బలోపేతం చేయవచ్చు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• బయోఎకానమీ: జీవ వనరులు, బయోటెక్నాలజీ ఆధారంగా జరిగే ఆర్థిక కార్యకలాపాలు.
• DBT: Department of Biotechnology.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ.
• BIRAC: Biotechnology Industry Research Assistance Council.
• బయోఫార్మాస్యూటికల్స్: జీవ ప్రక్రియల ఆధారంగా తయారయ్యే ఔషధ ఉత్పత్తులు.

E. పర్యావరణం & జీవావరణ కరెంట్ అఫైర్స్

14. COP31 వాతావరణ సదస్సుకు భారత ప్రాధాన్య అంశాల ప్రకటన

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఐక్యరాజ్యసమితి వాతావరణ మార్పుల చట్ర ఒప్పందానికి సంబంధించిన 31వ పక్షాల సమావేశం (COP31) కోసం భారత్ అనుసరించనున్న ప్రాధాన్య అంశాలను కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ 3 నవంబర్ 2026న వెల్లడించారు.

ఈ సదస్సు 9 నుంచి 20 నవంబర్ 2026 వరకు తుర్కియేలోని అంతాల్యా నగరంలో జరగనుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• సదస్సు: UNFCCC COP31.
• ఆతిథ్య దేశం: తుర్కియే.
• ఆతిథ్య నగరం: అంతాల్యా.
• సదస్సు తేదీలు: 9–20 నవంబర్ 2026.
• భారత కేంద్ర మంత్రి: భూపేందర్ యాదవ్.
• అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు తగినంత వాతావరణ ఆర్థిక సహాయం అందించాల్సిన అవసరాన్ని భారత్ ప్రస్తావించింది.
• పర్యావరణ అనుకూల సాంకేతికతల బదిలీని ప్రోత్సహించాలని సూచించింది.
• వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలను ఎదుర్కొనేందుకు అనుసరణ చర్యలు అవసరమని తెలిపింది.
• తక్కువ కార్బన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు మారే సమయంలో కార్మికులు, సమాజ ప్రయోజనాలను కాపాడే న్యాయమైన పరివర్తనకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది.
• G77 మరియు చైనా, LMDC, BASIC వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల కూటములతో కలిసి పనిచేయాలని భారత్ నిర్ణయించింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• UNFCCC: United Nations Framework Convention on Climate Change.
• ఆమోదించిన సంవత్సరం: 1992.
• UNFCCC ప్రధాన కార్యాలయం: బాన్, జర్మనీ.
• పారిస్ ఒప్పందం: 2015లో COP21 సమావేశంలో ఆమోదించారు.
• BASIC దేశాలు: బ్రెజిల్, దక్షిణాఫ్రికా, భారత్, చైనా.
• COP31 వేదిక: అంతాల్యా, తుర్కియే.

15. బిహార్‌లో నదుల పునరుద్ధరణకు నదీ సంజీవని కార్యక్రమం

ఎందుకు వార్తల్లో?

నదులు, ఇతర జలవనరుల్లో పేరుకుపోయిన పూడికను శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో తొలగించి, తగిన పదార్థాన్ని జాతీయ రహదారుల నిర్మాణంలో ఉపయోగించేందుకు కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, జాతీయ రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ, బిహార్ ప్రభుత్వం 3 నవంబర్ 2026న అవగాహన ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ: రోడ్డు రవాణా, జాతీయ రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ.
• భాగస్వామ్య రాష్ట్రం: బిహార్.
• కార్యక్రమం: నదీ సంజీవని.
• ఒప్పందం: అవగాహన ఒప్పందం (MoU).
• నదులు, చెరువులు, ఇతర జలవనరుల్లో పేరుకుపోయిన పూడికను తొలగించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• పూడిక తొలగించడం ద్వారా నీటి ప్రవాహ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచవచ్చు.
• వర్షాకాలంలో వరద ముప్పును తగ్గించడంలో ఈ చర్య ఉపయోగపడుతుంది.
• తొలగించిన పూడికలో నిర్మాణానికి అనుకూలమైన పదార్థాన్ని జాతీయ రహదారుల పనుల్లో ఉపయోగించనున్నారు.
• జలవనరుల పునరుద్ధరణ, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని సమన్వయం చేయడం ఈ కార్యక్రమం ప్రత్యేకత.
• పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు నిర్మాణ రంగానికి ప్రత్యామ్నాయ పదార్థాలను అందించడం కూడా ముఖ్యమైన ప్రయోజనం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Desilting: జలవనరుల్లో పేరుకుపోయిన పూడికను తొలగించడం.
• MoRTH: Ministry of Road Transport and Highways.
• బిహార్ రాజధాని: పాట్నా.
• బిహార్‌లోని ముఖ్యమైన నది: గంగా.
• ప్రధాన లక్ష్యం: నదుల పునరుద్ధరణ, వరద నియంత్రణ, రహదారి నిర్మాణానికి అనువైన పదార్థాల వినియోగం.

F. రక్షణ & భద్రత కరెంట్ అఫైర్స్

16. సోమాలియా తీరంలో హైజాక్‌కు గురైన అజినీ నౌకను రక్షించిన భారత నౌకాదళం

ఎందుకు వార్తల్లో?

సోమాలియా ఈశాన్య తీరానికి సమీపంలోని సముద్ర జలాల్లో సముద్ర దొంగల ఆధీనంలోకి వెళ్లిన అజినీ అనే చేపల వేట నౌకను భారత నౌకాదళం విజయవంతంగా రక్షించినట్లు 3 నవంబర్ 2026న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• నౌక పేరు: అజినీ (Azini).
• ఆపరేషన్ ప్రాంతం: సోమాలియా తీరానికి సమీపంలోని సముద్ర జలాలు.
• ప్రధాన రక్షణ విభాగం: భారత నౌకాదళం.
• ఈ ఆపరేషన్‌లో భారత నౌకాదళానికి చెందిన యుద్ధనౌక పాల్గొంది.
• సముద్ర నిఘా విమానాల ద్వారా పరిస్థితిని పరిశీలించారు.
• భారత మెరైన్ కమాండోలు రక్షణ చర్యల్లో పాల్గొన్నారు.
• కమాండోల తరలింపునకు భారత వైమానిక దళానికి చెందిన C-17 విమానం సహకరించింది.
• మొత్తం 20 మంది సిబ్బందిని సురక్షితంగా రక్షించారు.
• నౌకాదళం, వైమానిక దళం మధ్య సమన్వయానికి ఈ ఆపరేషన్ ఉదాహరణగా నిలిచింది.
• హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో నౌకల భద్రతకు భారత్ ఇస్తున్న ప్రాధాన్యాన్ని ఈ చర్య తెలియజేస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• సోమాలియా రాజధాని: మొగదిషు.
• భౌగోళిక ప్రాంతం: హార్న్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా.
• MARCOS: భారత నౌకాదళానికి చెందిన మెరైన్ కమాండోలు.
• C-17 Globemaster III: సైనిక రవాణా విమానం.
• హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతం: అంతర్జాతీయ సముద్ర వాణిజ్యానికి ముఖ్యమైన ప్రాంతం.

17. జైసల్మేర్‌లో భారత సాయుధ దళాల ఆధునీకరణపై రక్షణ మంత్రి సమీక్ష

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ 3 నవంబర్ 2026న రాజస్థాన్‌లోని జైసల్మేర్‌లో రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సంప్రదింపుల కమిటీ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించారు.

ఈ సమావేశంలో భారత సాయుధ దళాల ఆధునీకరణ, దేశీయ రక్షణ సామర్థ్యాల పెంపుపై చర్చించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కేంద్ర మంత్రి: రాజ్‌నాథ్ సింగ్.
• మంత్రిత్వ శాఖ: రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ.
• వేదిక: జైసల్మేర్, రాజస్థాన్.
• ప్రధాన అంశం: భారత రక్షణ దళాల ఆధునీకరణ.
• భవిష్యత్ రక్షణ అవసరాలకు అనుగుణంగా సైనిక సామర్థ్యాలను పెంచడంపై చర్చించారు.
• ఆధునిక ఆయుధాలు, కొత్త సాంకేతికతలు, సైనిక సన్నద్ధతకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
• దేశీయంగా రక్షణ పరికరాల తయారీని మరింత పెంచాల్సిన అవసరాన్ని ప్రస్తావించారు.
• 2029 నాటికి ₹3 లక్షల కోట్ల రక్షణ ఉత్పత్తి లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వం పునరుద్ఘాటించింది.
• 2029 నాటికి ₹50,000 కోట్ల రక్షణ ఎగుమతుల లక్ష్యాన్ని కూడా ప్రస్తావించింది.
• రక్షణ రంగంలో స్వదేశీ సాంకేతికత, మూడు సాయుధ దళాల మధ్య సమన్వయాన్ని బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి పెట్టారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• రక్షణ మంత్రి: రాజ్‌నాథ్ సింగ్.
• జైసల్మేర్: రాజస్థాన్.
• DRDO: Defence Research and Development Organisation.
• CDS: Chief of Defence Staff.
• ఆత్మనిర్భర్ భారత్: రక్షణ పరికరాల తయారీలో దేశీయ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం.

18. ఢిల్లీ డిఫెన్స్ డైలాగ్ 2026లో స్వదేశీ రక్షణ సాంకేతికతకు ప్రాధాన్యం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ 3 నవంబర్ 2026న ఢిల్లీ డిఫెన్స్ డైలాగ్ 2026లో పాల్గొని, స్వదేశీ రక్షణ సాంకేతికత, రక్షణ రంగ సంస్కరణలు, అంతర్జాతీయ సహకారం గురించి మాట్లాడారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: ఢిల్లీ డిఫెన్స్ డైలాగ్ 2026.
• కేంద్ర మంత్రి: రాజ్‌నాథ్ సింగ్.
• ప్రధాన అంశం: స్వదేశీ రక్షణ ఉత్పత్తి, సాంకేతిక స్వావలంబన.
• కీలకమైన రక్షణ సాంకేతికతలను భారత్‌లోనే అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరాన్ని మంత్రి ప్రస్తావించారు.
• దేశీయ తయారీతో పాటు రక్షణ పరికరాల నిర్వహణ, మరమ్మతుల సామర్థ్యాలను కూడా బలోపేతం చేయాలని సూచించారు.
• పరిశోధనలు, రక్షణ సంస్కరణలు, సైనిక అవసరాల మధ్య సమన్వయం ముఖ్యమని తెలిపారు.
• ఇతర దేశాలతో కలిసి రక్షణ పరికరాల అభివృద్ధి, ఉమ్మడి తయారీకి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని సూచించారు.
• సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాలు, ఎగుమతులు రక్షణ రంగ అభివృద్ధిలో కీలకమని పేర్కొన్నారు.
• వికసిత్ భారత్ 2047 లక్ష్య సాధనలో రక్షణ రంగ సాంకేతిక అభివృద్ధికి ముఖ్యమైన పాత్ర ఉందని తెలిపారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• DRDO: Defence Research and Development Organisation.
• ఆత్మనిర్భరత: స్వావలంబన.
• Defence Co-development: ఇతర దేశాలతో కలిసి రక్షణ సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేయడం.
• Defence Co-production: భాగస్వామ్యంతో రక్షణ పరికరాల తయారీ.
• వికసిత్ భారత్ 2047: భారత్‌ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా తీర్చిదిద్దే దీర్ఘకాలిక లక్ష్యం.

19. విశాఖపట్నంలో భారత్–అమెరికా టైగర్ ట్రయంఫ్ 2026 సైనిక విన్యాసాలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత్, అమెరికా దేశాల మధ్య జరుగుతున్న ఐదో టైగర్ ట్రయంఫ్ 2026 త్రివిధ దళాల విన్యాసాలకు సంబంధించిన వివరాలను 3 నవంబర్ 2026న విడుదల చేశారు.

ఈ విన్యాసాలు 2 నవంబర్ 2026న విశాఖపట్నంలోని మారిటైమ్ వార్‌ఫేర్ సెంటర్‌లో ప్రారంభమయ్యాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• విన్యాసాల పేరు: టైగర్ ట్రయంఫ్ 2026.
• ఎడిషన్: ఐదోది.
• పాల్గొంటున్న దేశాలు: భారత్, అమెరికా.
• వేదిక: మారిటైమ్ వార్‌ఫేర్ సెంటర్, విశాఖపట్నం.
• విన్యాసాల స్వభావం: త్రివిధ దళాల మానవతా సహాయం, విపత్తు సహాయక చర్యల విన్యాసాలు.
• 2026 ఎడిషన్‌ను టేబుల్‌టాప్ ఎక్సర్‌సైజ్ విధానంలో నిర్వహిస్తున్నారు.
• భారీ విపత్తుల సమయంలో ఇరు దేశాల దళాలు కలిసి ప్రణాళిక రూపొందించడం, సహాయక చర్యలు చేపట్టడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• భారత ఆర్మీ, నేవీ, ఎయిర్ ఫోర్స్ సిబ్బంది పాల్గొంటున్నారు.
• ఈ ఎడిషన్‌లో జాతీయ విపత్తు స్పందన దళం (NDRF) తొలిసారిగా పాల్గొంటోంది.
• అమెరికా సాయుధ దళాలకు చెందిన వివిధ విభాగాల నిపుణులు ఈ విన్యాసాల్లో పాల్గొంటున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• టైగర్ ట్రయంఫ్: భారత్–అమెరికా సంయుక్త త్రివిధ దళాల విన్యాసాలు.
• HADR: Humanitarian Assistance and Disaster Relief.
• TTX: Tabletop Exercise.
• NDRF: National Disaster Response Force.
• తూర్పు నౌకాదళ కమాండ్ ప్రధాన కార్యాలయం: విశాఖపట్నం.

G. అవార్డులు, నియామకాలు, నివేదికలు & ర్యాంకింగ్స్

20. ఇండియా సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ స్కోర్‌బోర్డ్ ప్రారంభించిన నీతి ఆయోగ్

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ రంగాల పనితీరును అంచనా వేయడానికి నీతి ఆయోగ్ 3 నవంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో ఇండియా సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ స్కోర్‌బోర్డ్‌ను ప్రారంభించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: నీతి ఆయోగ్.
• కార్యక్రమం: India S&T Scoreboard.
• ప్రారంభ తేదీ: 3 నవంబర్ 2026.
• వేదిక: సివిల్ సర్వీసెస్ ఆఫీసర్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్, న్యూఢిల్లీ.
• ఆవిష్కరించినవారు: నీతి ఆయోగ్ వైస్ చైర్మన్ అశోక్ కుమార్ లాహిరి.
• రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ రంగాల సమాచారాన్ని ఒకే వేదికపై అందించడం ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యం.
• పరిశోధనలు, సాంకేతిక అభివృద్ధి, శాస్త్రీయ సామర్థ్యాలను అంచనా వేయడానికి ఈ స్కోర్‌బోర్డ్ ఉపయోగపడుతుంది.
• ప్రభుత్వాలు కచ్చితమైన సమాచారంతో విధాన నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
• వివిధ రాష్ట్రాల పనితీరును పోల్చి, మెరుగుదలకు అవసరమైన చర్యలను గుర్తించవచ్చు.
• పరిశోధనల పరిమాణంతో పాటు వాటి నాణ్యత, ప్రభావం, సహకారానికి కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NITI Aayog: National Institution for Transforming India.
• స్థాపన: 1 జనవరి 2015.
• ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• చైర్‌పర్సన్: భారత ప్రధానమంత్రి.
• స్కోర్‌బోర్డ్ ముఖ్య ఉద్దేశం: రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ పనితీరును అంచనా వేయడం.

H. ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

21. ఒంగోలు సమీపంలో తీరం దాటిన మురసు తీవ్ర తుఫాను

ఎందుకు వార్తల్లో?

బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన మురసు తీవ్ర తుఫాను 3 నవంబర్ 2026 తెల్లవారుజామున ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఒంగోలు సమీపంలో తీరాన్ని దాటింది.

ఈ తుఫాను కారణంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ తీర ప్రాంతాల్లో బలమైన గాలులు, భారీ వర్షాలు కురిశాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• తుఫాను పేరు: మురసు (Murasu).
• తీరం దాటిన తేదీ: 3 నవంబర్ 2026.
• తీరం దాటిన ప్రాంతం: ఒంగోలు సమీపం, ఆంధ్రప్రదేశ్.
• తీర ప్రాంతం: నెల్లూరు నుంచి నరసాపురం మధ్య.
• తీరం దాటిన సమయం: తెల్లవారుజామున సుమారు 3:30 నుంచి 5:30 గంటల మధ్య.
• గాలుల వేగం: గంటకు సుమారు 100–110 కిలోమీటర్లు.
• గరిష్ఠ గాలుల వేగం: గంటకు 120 కిలోమీటర్ల వరకు.
• వాతావరణ సంస్థ: భారత వాతావరణ శాఖ (IMD).
• ఈ తుఫాను బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడింది.
• బలమైన గాలులు, భారీ వర్షాల కారణంగా తీర ప్రాంత రవాణా, మౌలిక సదుపాయాలు, వ్యవసాయానికి అంతరాయం ఏర్పడింది.
• ప్రభావిత జిల్లాలకు వాతావరణ హెచ్చరికలు, విపత్తు నిర్వహణ సూచనలు జారీ చేశారు.
• భూభాగంలోకి ప్రవేశించిన తరువాత తుఫాను క్రమంగా బలహీనపడే అవకాశం ఉందని అంచనా వేశారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• IMD: India Meteorological Department.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: భూ విజ్ఞాన శాస్త్రాల మంత్రిత్వ శాఖ.
• ఒంగోలు: ప్రకాశం జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్.
• తుఫాను ఏర్పడిన ప్రాంతం: బంగాళాఖాతం.
• APSDMA: Andhra Pradesh State Disaster Management Authority.
• Landfall: తుఫాను కేంద్రం సముద్రం నుంచి భూభాగంలోకి ప్రవేశించడం.

I. తెలంగాణ కరెంట్ అఫైర్స్

22. హైదరాబాద్ చుట్టూ ₹45,000 కోట్లతో గ్రీన్‌ఫీల్డ్ రేడియల్ రోడ్ల ప్రతిపాదన

ఎందుకు వార్తల్లో?

హైదరాబాద్ చుట్టూ రహదారి అనుసంధానాన్ని మెరుగుపరచేందుకు ₹45,000 కోట్లతో 10 గ్రీన్‌ఫీల్డ్ రేడియల్ రోడ్ల నిర్మాణ ప్రతిపాదనకు కేంద్ర ప్రభుత్వ సహకారం అందించాలని భువనగిరి ఎంపీ చామల కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి 3 నవంబర్ 2026న కోరారు.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: తెలంగాణ.
• ప్రధాన నగరం: హైదరాబాద్.
• ప్రతిపాదిత పెట్టుబడి: ₹45,000 కోట్లు.
• ప్రతిపాదిత రేడియల్ రోడ్లు: 10.
• హైదరాబాద్ ఔటర్ రింగ్ రోడ్డును ప్రతిపాదిత రీజినల్ రింగ్ రోడ్డుతో అనుసంధానించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• ఈ ప్రతిపాదనలను కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, జాతీయ రహదారుల శాఖ మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.
• మరో రెండు రహదారి మార్గాలకు జాతీయ రహదారి హోదా కల్పించాలని కోరారు.
• మొదటి మార్గం సంగారెడ్డి, నర్సాపూర్, తూప్రాన్, గజ్వేల్, జగదేవ్‌పూర్, భువనగిరి, చౌటుప్పల్ ప్రాంతాలను కలుపుతుంది.
• రెండో మార్గం చౌటుప్పల్, ఆమనగల్లు, షాద్‌నగర్, సంగారెడ్డి ప్రాంతాలను కలుపుతుంది.
• ఈ రహదారుల ద్వారా రవాణా, సరుకు రవాణా సౌకర్యాలు, ప్రాంతీయ ఆర్థిక అభివృద్ధి మెరుగుపడవచ్చు.
• కొత్త జాతీయ రహదారుల ప్రకటనకు సంబంధించిన కేంద్ర ప్రభుత్వ విధానం సంప్రదింపుల దశలో ఉంది.

ముఖ్యమైన విషయం: ఇవి ప్రతిపాదనలు మాత్రమే. ₹45,000 కోట్ల రహదారి ప్రణాళికకు తుది అనుమతి లభించిన ప్రాజెక్టుగా పరిగణించరాదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ORR: Outer Ring Road.
• RRR: Regional Ring Road.
• గ్రీన్‌ఫీల్డ్ రోడ్డు: ప్రధానంగా కొత్త మార్గంలో నిర్మించే రహదారి.
• సంబంధిత కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ: రోడ్డు రవాణా, జాతీయ రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ.
• భువనగిరి: తెలంగాణలోని లోక్‌సభ నియోజకవర్గం.

23. హైదరాబాద్ పారిశుద్ధ్యం, శుద్ధి చేసిన నీటి పునర్వినియోగంపై ముఖ్యమంత్రి సమీక్ష

ఎందుకు వార్తల్లో?

హైదరాబాద్ నగరంలో పారిశుద్ధ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని తిరిగి ఉపయోగించడం, ట్రాఫిక్ సమస్యలను తగ్గించడంపై తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి నిర్వహించిన సమీక్షకు సంబంధించిన వివరాలు 3 నవంబర్ 2026న వెలువడ్డాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: తెలంగాణ.
• ముఖ్యమంత్రి: ఎ. రేవంత్ రెడ్డి.
• ప్రధాన నగరం: హైదరాబాద్.
• నగరంలో ప్రతిరోజూ చెత్త సేకరణ, పారిశుద్ధ్య పర్యవేక్షణను మెరుగుపరచాలని అధికారులను ఆదేశించారు.
• భవన నిర్మాణం, కూల్చివేతల సమయంలో వచ్చే వ్యర్థాలను సేకరించడానికి ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేయాలని సూచించారు.
• శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని తాగునీరు అవసరం లేని పనులకు ఎక్కువగా ఉపయోగించాలని చెప్పారు.
• గ్రీన్ వాటర్ ట్యాంకర్ల ద్వారా నిర్మాణ పనులు, తోటలు, పచ్చదనం అభివృద్ధి, ప్రజా ప్రదేశాల నిర్వహణకు శుద్ధి చేసిన నీటిని సరఫరా చేయవచ్చు.
• హైదరాబాద్ మెట్రోపాలిటన్ వాటర్ సప్లై అండ్ సీవరేజ్ బోర్డు మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాల ద్వారా ఈ సేవను ప్రవేశపెట్టింది.
• శుద్ధి చేసిన నీటి వినియోగంపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచాలని అధికారులకు సూచించారు.
• ట్రాఫిక్ రద్దీ అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో అండర్‌పాస్‌లు, ఎలివేటెడ్ కారిడార్లు, మెరుగైన ట్రాఫిక్ నిర్వహణ కోసం ప్రణాళికలు రూపొందించాలని ఆదేశించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• HMWSSB: Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board.
• STP: Sewage Treatment Plant.
• శుద్ధి చేసిన మురుగునీరు: తగిన శుద్ధి ప్రక్రియల తరువాత పునర్వినియోగానికి అనుకూలంగా మార్చిన నీరు.
• Non-potable Use: తాగునీటి నాణ్యత అవసరం లేని ఉపయోగాలు.
• ప్రధాన లక్ష్యం: నీటి సంరక్షణ, మెరుగైన పారిశుద్ధ్యం, స్థిరమైన నగర నిర్వహణ.

J. క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్

24. డాకర్ యూత్ ఒలింపిక్స్‌లో ధినిధి దేశింగు చారిత్రాత్మక కాంస్య పతకం

ఎందుకు వార్తల్లో?

సెనెగల్‌లో జరుగుతున్న డాకర్ 2026 యూత్ ఒలింపిక్స్‌లో భారత స్విమ్మర్ ధినిధి దేశింగు 2 నవంబర్ 2026న మహిళల 100 మీటర్ల ఫ్రీస్టైల్ విభాగంలో కాంస్య పతకం సాధించింది.

ఈ విజయానికి సంబంధించిన వార్త 3 నవంబర్ 2026న దేశవ్యాప్తంగా ప్రాధాన్యం పొందింది.

ముఖ్యాంశాలు

• క్రీడాకారిణి: ధినిధి దేశింగు (Dhinidhi Desinghu).
• దేశం: భారత్.
• క్రీడ: స్విమ్మింగ్.
• విభాగం: మహిళల 100 మీటర్ల ఫ్రీస్టైల్.
• పతకం: కాంస్యం.
• పోటీలు: డాకర్ 2026 యూత్ ఒలింపిక్ గేమ్స్.
• ఆతిథ్య దేశం: సెనెగల్.
• నమోదు చేసిన సమయం: 56.27 సెకన్లు.
• ఈ ప్రదర్శనతో ఆమె కొత్త భారత జాతీయ రికార్డు నెలకొల్పింది.
• బెంగళూరుకు చెందిన ధినిధి దేశింగు యూత్ ఒలింపిక్స్ స్విమ్మింగ్‌లో పతకం సాధించిన తొలి భారత క్రీడాకారిణిగా నిలిచింది.
• అంతర్జాతీయ స్విమ్మింగ్ పోటీల్లో భారతదేశానికి ఇది ముఖ్యమైన మైలురాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• యూత్ ఒలింపిక్స్ 2026 ఆతిథ్య నగరం: డాకర్.
• ఆతిథ్య దేశం: సెనెగల్.
• సెనెగల్ రాజధాని: డాకర్.
• కరెన్సీ: పశ్చిమ ఆఫ్రికా CFA ఫ్రాంక్.
• భారత పతక విజేత: ధినిధి దేశింగు.
• పతక విభాగం: మహిళల 100 మీటర్ల ఫ్రీస్టైల్ స్విమ్మింగ్.

25. ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ హాకీలో దక్షిణ కొరియాపై భారత్ 8–0 విజయం

ఎందుకు వార్తల్లో?

పురుషుల ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ హాకీ 2026లో భాగంగా 2 నవంబర్ 2026 సాయంత్రం జలంధర్‌లో జరిగిన చివరి లీగ్ మ్యాచ్‌లో భారత్ 8–0 గోల్స్ తేడాతో దక్షిణ కొరియాను ఓడించింది.

ఈ విజయంతో భారత్ లీగ్ దశను ఒక్క ఓటమి లేకుండా పూర్తి చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్: పురుషుల ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ 2026.
• క్రీడ: హాకీ.
• మ్యాచ్: భారత్ వర్సెస్ దక్షిణ కొరియా.
• ఫలితం: భారత్ 8–0తో విజయం.
• వేదిక: ఒలింపియన్ సుర్జిత్ సింగ్ హాకీ స్టేడియం, జలంధర్, పంజాబ్.
• భారత జట్టు కెప్టెన్: హర్మన్‌ప్రీత్ సింగ్.
• దిల్‌ప్రీత్ సింగ్: రెండు గోల్స్ సాధించాడు.
• భారత్ ఐదు లీగ్ మ్యాచ్‌ల్లో ఐదింటినీ గెలిచింది.
• లీగ్ దశలో అగ్రస్థానంలో నిలిచి సెమీఫైనల్‌కు అర్హత సాధించింది.
• 4 నవంబర్ 2026న మొహాలీలో జరిగే సెమీఫైనల్‌లో భారత్ మరోసారి దక్షిణ కొరియాతో తలపడనుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ: ఆసియా దేశాల మధ్య జరిగే అంతర్జాతీయ హాకీ టోర్నమెంట్.
• భారత పురుషుల హాకీ కెప్టెన్: హర్మన్‌ప్రీత్ సింగ్.
• జలంధర్: పంజాబ్.
• సెమీఫైనల్ వేదిక: మొహాలీ, పంజాబ్.
• భారత్ లీగ్ రికార్డు: ఐదు మ్యాచ్‌ల్లో ఐదు విజయాలు.

26. అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు వీడ్కోలు పలికిన ఆస్ట్రేలియా ఆల్‌రౌండర్ గ్లెన్ మ్యాక్స్‌వెల్

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఆస్ట్రేలియా క్రికెటర్ గ్లెన్ మ్యాక్స్‌వెల్ అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌కు రిటైర్మెంట్ ప్రకటించారు. ఈ ప్రకటనకు సంబంధించిన వార్తలు 2–3 నవంబర్ 2026 మధ్య ప్రాధాన్యం పొందాయి.

అయితే ఫ్రాంచైజీ ఆధారిత టీ20 క్రికెట్ పోటీల్లో ఆయన కొనసాగనున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• క్రీడాకారుడు: గ్లెన్ మ్యాక్స్‌వెల్.
• దేశం: ఆస్ట్రేలియా.
• క్రీడ: క్రికెట్.
• ప్రధాన పాత్ర: ఆల్‌రౌండర్.
• ముద్దుపేరు: ది బిగ్ షో.
• వన్డే అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లు: 149.
• టీ20 అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లు: 130.
• టెస్ట్ మ్యాచ్‌లు: ఏడు.
• 2015, 2023 వన్డే ప్రపంచకప్‌లు గెలిచిన ఆస్ట్రేలియా జట్లలో మ్యాక్స్‌వెల్ సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.
• 2021 టీ20 ప్రపంచకప్ గెలిచిన ఆస్ట్రేలియా జట్టులో కూడా సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.
• 2023 వన్డే ప్రపంచకప్‌లో అఫ్గానిస్థాన్‌పై అజేయ డబుల్ సెంచరీ సాధించాడు.
• అన్ని ఫార్మాట్లలో ఆస్ట్రేలియా తరఫున విశేషంగా రాణించిన ఆల్‌రౌండర్లలో మ్యాక్స్‌వెల్ ఒకరు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• గ్లెన్ మ్యాక్స్‌వెల్ దేశం: ఆస్ట్రేలియా.
• ఆస్ట్రేలియాతో గెలిచిన వన్డే ప్రపంచకప్‌లు: 2015, 2023.
• టీ20 ప్రపంచకప్ విజయం: 2021.
• ముఖ్యమైన రికార్డు: 2023 వన్డే ప్రపంచకప్‌లో అఫ్గానిస్థాన్‌పై అజేయ డబుల్ సెంచరీ.
• క్రీడ: క్రికెట్.

K. ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు

27. నవంబర్ 3న అంతర్జాతీయ బయోస్ఫియర్ రిజర్వుల దినోత్సవం

ఎందుకు వార్తల్లో?

జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ, స్థిరమైన అభివృద్ధి, మనిషి–ప్రకృతి మధ్య సమతుల్యత ప్రాముఖ్యతను తెలియజేయడానికి 3 నవంబర్ 2026న అంతర్జాతీయ బయోస్ఫియర్ రిజర్వుల దినోత్సవాన్ని నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• దినోత్సవం: International Day for Biosphere Reserves.
• తేదీ: నవంబర్ 3.
• సంస్థ: యునెస్కో (UNESCO).
• ఈ దినోత్సవాన్ని 2021లో యునెస్కో ప్రకటించింది.
• జీవవైవిధ్యాన్ని కాపాడటంలో బయోస్ఫియర్ రిజర్వులు ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తాయి.
• సహజ వనరులను పరిరక్షిస్తూ వాటిని స్థిరమైన పద్ధతిలో ఉపయోగించడాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి.
• శాస్త్రీయ పరిశోధనలు, పర్యావరణ విద్య, పర్యావరణ పరిస్థితుల పర్యవేక్షణకు ఈ ప్రాంతాలు ఉపయోగపడతాయి.
• స్థానిక ప్రజల భాగస్వామ్యం బయోస్ఫియర్ రిజర్వుల నిర్వహణలో ముఖ్యమైనది.
• సాధారణంగా బయోస్ఫియర్ రిజర్వుల్లో కోర్, బఫర్, ట్రాన్సిషన్ అనే మూడు మండలాలు ఉంటాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• UNESCO: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
• ప్రధాన కార్యాలయం: పారిస్, ఫ్రాన్స్.
• MAB: Man and the Biosphere Programme.
• MAB కార్యక్రమం ప్రారంభం: 1971.
• బయోస్ఫియర్ రిజర్వులోని మండలాలు: కోర్, బఫర్, ట్రాన్సిషన్.
• దినోత్సవ తేదీ: నవంబర్ 3.

28. నవంబర్ 3న వన్ హెల్త్ డే

ఎందుకు వార్తల్లో?

మానవ ఆరోగ్యం, జంతువుల ఆరోగ్యం, పర్యావరణ ఆరోగ్యం ఒకదానితో మరొకటి అనుసంధానమై ఉన్నాయనే విషయంపై అవగాహన కల్పించేందుకు 3 నవంబర్ 2026న వన్ హెల్త్ డే నిర్వహించారు.

ఈ సందర్భంగా బెల్జియంలోని బ్రస్సెల్స్‌లో అంతర్జాతీయ సంస్థలు, యూరోపియన్ భాగస్వాములతో ఉన్నత స్థాయి వన్ హెల్త్ చర్చా కార్యక్రమాన్ని కూడా నిర్వహించేందుకు ఏర్పాట్లు చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• దినోత్సవం: One Health Day.
• తేదీ: నవంబర్ 3.
• ప్రధాన భావన: మనుషులు, జంతువులు, పర్యావరణం ఆరోగ్యాలు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉంటాయి.
• మానవ వైద్య రంగం, పశువైద్య రంగం, వ్యవసాయం, పర్యావరణ రంగాల మధ్య సమన్వయాన్ని వన్ హెల్త్ విధానం ప్రోత్సహిస్తుంది.
• జంతువుల నుంచి మనుషులకు వ్యాపించే వ్యాధుల నివారణలో ఈ విధానం ముఖ్యమైనది.
• యాంటీమైక్రోబియల్ రెసిస్టెన్స్ సమస్యను ఎదుర్కోవడంలో కూడా వన్ హెల్త్ విధానం ఉపయోగపడుతుంది.
• పర్యావరణ మార్పులు, జీవవైవిధ్యం తగ్గడం, కొత్త వ్యాధుల వ్యాప్తి ప్రజారోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి.
• WHO, FAO, UNEP, WOAH వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలు వన్ హెల్త్ విధానంలో భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి.
• ఆరోగ్య సంబంధిత విభాగాల మధ్య సమన్వయం పెరగడం వల్ల వ్యాధుల పర్యవేక్షణ, ముందస్తు నివారణ చర్యలను మెరుగుపరచవచ్చు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• WHO: World Health Organization.
• FAO: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
• UNEP: United Nations Environment Programme.
• WOAH: World Organisation for Animal Health.
• జూనోటిక్ వ్యాధులు: జంతువులు, మనుషుల మధ్య వ్యాపించే వ్యాధులు.
• వన్ హెల్త్ డే: నవంబర్ 3.

---

Daily Current Affairs Test – కరెంట్ అఫైర్స్ టెస్ట్ – 3 November 2026