4 November 2026 – Daily Current Affairs – తెలుగు మరియు English లో

English – Daily Current Affairs – 4 November 2026

A. International Current Affairs

1. Democrats Secure Control of US Congress in 2026 Midterm Elections

Why in News?

The Democratic Party secured control of both chambers of the United States Congress following the midterm elections held on 3 November 2026. The results became clear on 4 November, significantly changing the balance of political power during President Donald Trump’s second presidential term.

Key Points

• The United States conducted midterm congressional elections on 3 November 2026.
• The Democratic Party won control of both the House of Representatives and the Senate.
• The result created a divided-government situation, with the presidency and Congress controlled by different political parties.
• Midterm elections take place halfway through a four-year presidential term.
• All 435 voting seats in the House of Representatives are contested every two years.
• Approximately one-third of the 100 Senate seats are contested in each regular federal election cycle.
• Congress has major powers over legislation, taxation, federal expenditure and government oversight.
• The newly elected Congress will begin its term in January 2027.

Exam Focus

• Country: United States of America
• Capital: Washington, D.C.
• Legislature: United States Congress
• Two Chambers: Senate and House of Representatives
• Senate Membership: 100
• House Voting Membership: 435

2. China Announces Participation in COP31 Leaders’ Summit in Türkiye

Why in News?

On 4 November 2026, China announced that Vice President Han Zheng would attend the COP31 Leaders’ Summit in Antalya, Türkiye, as the special representative of President Xi Jinping.

Key Points

• Han Zheng, Vice President of China, will represent President Xi Jinping at COP31.
• COP31 is the 31st Conference of the Parties to the United Nations Framework Convention on Climate Change.
• The conference is scheduled for 9–20 November 2026.
• The host city is Antalya, Türkiye.
• Türkiye will hold the COP31 presidency and lead the conference’s Action Agenda.
• Australia will serve as President of Negotiations.
• Han Zheng’s foreign visit is scheduled for 6–12 November 2026.
• The visit will also include Georgia.
• COP31 will focus on global climate commitments, adaptation, mitigation and climate finance.
• The announcement highlights China’s participation in international climate negotiations.

Exam Focus

• COP31 Host Country: Türkiye
• Host City: Antalya
• Organisation: UNFCCC
• UNFCCC Headquarters: Bonn, Germany
• UNFCCC Adopted: 1992
• China’s Vice President: Han Zheng

B. National Current Affairs

3. Union Cabinet Approves Five-Year Extension of Fast Track Special Courts Scheme

Why in News?

On 4 November 2026, the Union Cabinet approved the continuation of the Centrally Sponsored Scheme for Fast Track Special Courts (FTSCs), including exclusive POCSO Courts, for another five years.

Key Points

• The scheme has been extended from 1 April 2026 to 31 March 2031.
• The approved financial outlay is ₹3,788.04 crore.
• The central government’s share is ₹2,353.15 crore.
• The states’ and Union Territories’ share is ₹1,434.89 crore.
• The central share will be funded through the Nirbhaya Fund.
• The scheme provides for the operationalisation of 850 Fast Track Special Courts.
• These courts will handle cases involving rape and offences under the Protection of Children from Sexual Offences Act.
• Each court will have a dedicated judicial officer, special public prosecutor and support staff.
• The initiative aims to reduce case pendency and ensure timely justice.
• The Department of Justice will monitor implementation in coordination with states and Union Territories.

Exam Focus

• FTSC: Fast Track Special Court
• POCSO: Protection of Children from Sexual Offences
• POCSO Act: 2012
• Implementing Department: Department of Justice
• Parent Ministry: Ministry of Law and Justice
• Original Scheme Launch: 2 October 2019
• Approved Extension: 2026–2031

4. Union Cabinet Approves ₹4,371.10 Crore VISTAR Scheme

Why in News?

On 4 November 2026, the Union Cabinet approved the Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research (VISTAR), a major programme to modernise India’s official statistical system.

Key Points

• VISTAR stands for Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research.
• The approved financial outlay is ₹4,371.10 crore.
• The scheme will operate from FY 2026–27 to FY 2030–31.
• It is a Central Sector Scheme implemented by the Ministry of Statistics and Programme Implementation.
• The initiative aims to modernise statistical surveys, data collection, processing and dissemination.
• MoSPI proposes to conduct 59 surveys during the 16th Finance Commission cycle.
• Artificial intelligence and machine learning will be integrated into statistical operations.
• The programme includes Support for Statistical Strengthening to improve statistical capabilities in states and Union Territories.
• The scheme provides for conducting the 8th Economic Census.
• The Economic Census will cover non-farm establishments and workers, including at Gram Panchayat and ward levels.
• The census will support the development of a National Statistical Business Register.

Exam Focus

• VISTAR Full Form: Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research
• Ministry: MoSPI
• Scheme Type: Central Sector Scheme
• Proposed Economic Census: 8th Economic Census
• Key Objective: Modernisation of official statistics
• Development Vision: Viksit Bharat 2047

5. Public Accounts Committee Conference Adopts Resolution in Thiruvananthapuram

Why in News?

On 4 November 2026, the Conference of Chairpersons of Public Accounts Committees of Parliament and State/UT Legislatures adopted a resolution in Thiruvananthapuram, Kerala, to strengthen financial accountability and legislative oversight.

Key Points

• The conference was conducted on 3–4 November 2026.
• The venue was Thiruvananthapuram, Kerala.
• Participants included chairpersons and representatives of Public Accounts Committees.
• The resolution emphasised transparency in public expenditure and timely examination of audit findings.
• It supported the development of a common digital platform for sharing audit-related information.
• The resolution recommended standardised timelines for submitting Action Taken Notes.
• It encouraged an Audit Para Monitoring System (APMS) for state and Union Territory legislatures.
• Stronger cooperation between Public Accounts Committees and the Comptroller and Auditor General was emphasised.
• The initiative seeks to improve monitoring of government spending and compliance with legislative recommendations.

Exam Focus

• PAC: Public Accounts Committee
• CAG: Comptroller and Auditor General of India
• Article 148: Establishment of the CAG’s office
• PAC Function: Examination of public expenditure and audit findings
• Conference Venue: Thiruvananthapuram

6. Ministry of Minority Affairs Organises Samavesh Se VIKAS Programme

Why in News?

The Ministry of Minority Affairs organised the ‘Samavesh Se VIKAS’ implementation review and stakeholder dialogue in New Delhi on 4 November 2026 to strengthen the implementation of PM VIKAS.

Key Points

• The event was held at the Dr. Ambedkar International Centre, New Delhi.
• It reviewed the implementation of Pradhan Mantri Virasat Ka Samvardhan (PM VIKAS).
• PM VIKAS focuses on skill development, livelihood improvement and traditional crafts among minority communities.
• The ministry signed agreements with training institutions to expand industry-oriented skills.
• Participating institutions included Pithampur Auto Cluster, the Centre of Excellence in Maritime & Shipbuilding and the Institute of Entrepreneurship Development.
• Training areas include electric vehicle servicing, warehousing, artificial intelligence-related skills and solar photovoltaic installation.
• The partnerships will support skill development and improved employment opportunities.
• The programme emphasised certification, placement outcomes and industry participation.
• A related partnership with the Central University of Kashmir will support traditional willow-craft training in Ganderbal district.

Exam Focus

• PM VIKAS: Pradhan Mantri Virasat Ka Samvardhan
• Ministry: Ministry of Minority Affairs
• Main Objective: Skill development and livelihood empowerment
• Programme Venue: New Delhi

7. Health Ministry Proposes Changes to Schedule M of Drugs Rules

Why in News?

On 4 November 2026, the Ministry of Health and Family Welfare announced proposed amendments to Schedule M of the Drugs Rules, 1945, to align microbial monitoring standards in sterile pharmaceutical manufacturing with World Health Organization guidelines.

Key Points

• The proposed amendments concern Schedule M of the Drugs Rules, 1945.
• The draft notification was issued on 28 October 2026.
• Schedule M deals with Good Manufacturing Practices for pharmaceutical products.
• The changes focus on microbial contamination limits in Grade A clean areas.
• Grade A areas are critical zones used for handling sterile pharmaceutical products and components.
• The proposed standards are intended to align with WHO guidance for sterile pharmaceutical manufacturing.
• Any microbial growth detected in a Grade A area will trigger an investigation under the proposed approach.
• The objective is to improve product safety and manufacturing quality.
• The proposal is part of India’s efforts to align pharmaceutical regulation with international standards.

Exam Focus

• Schedule M: Good Manufacturing Practices
• Relevant Rules: Drugs Rules, 1945
• International Organisation: WHO
• WHO Headquarters: Geneva, Switzerland
• Regulating Ministry: Ministry of Health and Family Welfare

8. Jaipur Becomes First City to Co-Locate Commerce and Industry Ministry Offices

Why in News?

On 4 November 2026, Union Minister Piyush Goyal inaugurated Vanijya Bhawan and Udyog Bhawan in Jaipur, Rajasthan, bringing offices associated with the Ministry of Commerce and Industry together at one location.

Key Points

• The buildings were inaugurated virtually by Union Minister Piyush Goyal.
• Jaipur became the first city and state capital to bring the ministry’s relevant offices together at one location.
• The initiative involves offices of the Department of Commerce and the Department for Promotion of Industry and Internal Trade.
• The new administrative arrangement aims to improve coordination between government agencies.
• It is intended to create a one-stop centre for business and industry-related services.
• Major focus areas include exports, investment promotion, internal trade and industrial development.
• The minister encouraged similar co-location arrangements in other state capitals.
• The initiative is expected to improve administrative efficiency and citizen-centric service delivery.

Exam Focus

• City: Jaipur
• State: Rajasthan
• Ministry: Ministry of Commerce and Industry
• DPIIT: Department for Promotion of Industry and Internal Trade
• Union Minister: Piyush Goyal

C. Economy & Banking Current Affairs

9. RBI Constitutes Technical Consultative Committee for Financial Markets

Why in News?

On 4 November 2026, the Reserve Bank of India constituted the Technical Consultative Committee for Financial Markets (TCCFM) to strengthen consultation on financial-market regulation and infrastructure.

Key Points

• The committee has been established by the Reserve Bank of India.
• Its chairperson is RBI Deputy Governor Rohit Jain.
• The committee includes seven external members representing financial-market institutions.
• It will examine issues related to money markets, government securities markets and foreign exchange markets.
• Derivatives and supporting financial-market infrastructure will also fall within its scope.
• The committee is expected to meet at least once every quarter.
• It will examine developments affecting market liquidity, efficiency and resilience.
• The committee will provide technical advice on emerging risks and operational challenges.
• The initiative seeks to improve consultation between the central bank and financial-market participants.

Exam Focus

• TCCFM: Technical Consultative Committee for Financial Markets
• Chairperson: Rohit Jain
• Constituted By: RBI
• RBI Established: 1 April 1935
• RBI Headquarters: Mumbai

10. Union Cabinet Approves ₹2,814 Crore Critical Mineral Processing Scheme

Why in News?

The Union Cabinet approved the Capex Support Scheme to Promote Critical Mineral Processing on 4 November 2026 to strengthen India’s domestic capacity for processing lithium and nickel.

Key Points

• The scheme has a financial outlay of ₹2,814 crore.
• It will operate from FY 2026–27 to FY 2030–31.
• The programme targets the establishment of four critical mineral-processing plants.
• Two plants will process lithium and two will process nickel.
• Each lithium-processing plant must have a minimum capacity of 30,000 tonnes.
• Each nickel-processing plant must have a minimum capacity of 50,000 tonnes.
• Eligible projects may receive capital support of 30% of eligible investment.
• The maximum support is ₹500 crore per lithium beneficiary and ₹900 crore per nickel beneficiary.
• Cobalt is expected to be recovered as a by-product of nickel processing.
• The scheme aims to reduce dependence on imported critical mineral materials.
• Critical minerals are essential for electric vehicles, batteries, electronics, speciality steel and defence manufacturing.

Exam Focus

• Scheme: Capex Support Scheme to Promote Critical Mineral Processing
• Primary Minerals: Lithium and Nickel
• Expected By-product: Cobalt
• Supported Plants: Four
• Main Objective: Critical mineral supply-chain security

11. Indian Railways Records Highest-Ever October Freight Loading

Why in News?

On 4 November 2026, Indian Railways announced that freight loading had reached a record level for the month of October, highlighting increased railway freight activity.

Key Points

• Indian Railways transported 145.07 million tonnes of freight in October 2026.
• This represented the highest-ever freight loading for the month of October.
• Freight loading increased by 8.32% compared with October 2025.
• October 2025 freight loading stood at 133.93 million tonnes.
• Foodgrain loading increased by 26.3%.
• Domestic coal loading recorded growth of 16%.
• Increased freight movement was also recorded in several industrial commodities.
• Cumulative freight loading during April–October 2026 reached 978.78 million tonnes.
• Cumulative growth over the corresponding previous-year period was 4.67%.
• Railway freight transportation supports power generation, industrial production, agriculture and national logistics.

Exam Focus

• Organisation: Indian Railways
• Ministry: Ministry of Railways
• Freight Loading: Quantity of goods transported
• Major Freight Commodities: Coal, iron ore, foodgrains and cement-related materials
• Economic Relevance: Logistics and industrial activity

12. SEBI Simplifies Digital KYC for Overseas Individual Investors

Why in News?

On 4 November 2026, the Securities and Exchange Board of India issued revised Know Your Client (KYC) requirements for eligible individual investors residing outside India. The changes aim to make digital onboarding easier while retaining safeguards against financial crime.

Key Points

• The revised framework covers eligible Persons Resident Outside India (PROIs).
• It includes Non-Resident Indians, Overseas Citizens of India and foreign nationals.
• The simplified digital onboarding facility applies to eligible clients residing in countries compliant with Financial Action Task Force requirements.
• The framework will take effect on 3 December 2026.
• Eligible investors will be able to complete KYC digitally without being physically present in India.
• Intermediaries may use video-based identification and electronic document submission.
• Overseas addresses can be accepted as address proof under the revised framework.
• KYC records may be shared through recognised KYC registration systems.
• Registered intermediaries remain responsible for customer due diligence.
• The initiative aims to make participation in Indian securities markets more convenient for overseas investors.

Exam Focus

• SEBI: Securities and Exchange Board of India
• KYC: Know Your Client
• PROI: Person Resident Outside India
• NRI: Non-Resident Indian
• OCI: Overseas Citizen of India
• FATF: Financial Action Task Force
• Effective Date: 3 December 2026

D. Science, Technology & Space Current Affairs

13. TRAI Launches Network Anubhav Platform

Why in News?

On 4 November 2026, the Telecom Regulatory Authority of India launched the Network Anubhav Platform to improve transparency in mobile and broadband network performance.

Key Points

• The platform was launched by TRAI.
• Network Anubhav is a geospatial and analytical dashboard.
• It allows users to view and compare telecom network-performance information.
• Data are gathered through consumer tests and independent network drive tests.
• Consumer inputs are associated with the TRAI MySpeed and MyCall applications.
• Users can access information related to mobile and fixed broadband network performance.
• The platform helps consumers compare connectivity quality across locations and service providers.
• It also includes a web interface for Do Not Disturb services.
• Consumers can manage communication preferences and complaints relating to unsolicited commercial communications.
• The initiative aims to strengthen consumer awareness and telecom-service accountability.

Exam Focus

• TRAI: Telecom Regulatory Authority of India
• Established Under: TRAI Act, 1997
• Associated Ministry: Ministry of Communications
• Platform: Network Anubhav
• Related Applications: MySpeed and MyCall

14. JNCASR Researchers Develop Silicon Photonic Chip for Future 6G Communication

Why in News?

A scientific development highlighted on 4 November 2026 involved a silicon-based photonic chip developed by researchers at the Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research.

The experimental device demonstrated high-speed terahertz signal transmission through engineered barriers.

Key Points

• The research was conducted by scientists at JNCASR, Bengaluru.
• JNCASR functions under the Department of Science and Technology.
• The researchers developed a specially designed silicon photonic crystal structure.
• The technology uses principles of topological photonics.
• The device can guide terahertz waves while reducing losses caused by certain obstacles.
• The experimental system demonstrated data transmission at up to 100 gigabits per second.
• Terahertz waves occupy frequencies between the microwave and infrared regions.
• Researchers are exploring terahertz communication for future high-capacity wireless networks.
• The development has potential applications in compact communication circuits.
• It remains a laboratory demonstration and does not represent the commercial deployment of 6G technology.

Exam Focus

• JNCASR: Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research
• Location: Bengaluru
• Parent Department: Department of Science and Technology
• Technology: Topological Photonics
• Potential Application: Future 6G communication

15. Hyderabad Scientists Develop Advanced Coatings for Superalloy Machining

Why in News?

On 4 November 2026, a research development involving advanced protective coatings for machining nickel-based superalloys was highlighted. The technology was developed by researchers at the International Advanced Research Centre for Powder Metallurgy and New Materials (ARCI), Hyderabad.

Key Points

• The research was conducted at ARCI, Hyderabad.
• ARCI is an autonomous research and development institution under the Department of Science and Technology.
• The scientists developed and evaluated advanced nanocomposite protective coatings.
• The coatings include Titanium Aluminium Silicon Nitride (TiAlSiN) and Chromium Aluminium Silicon Nitride (CrAlSiN).
• The coatings were applied to tungsten carbide cutting tools.
• The research focused on machining nickel-based superalloys such as Inconel 718, IN625 and IN617.
• These materials are commonly used in aircraft engines, power plants and petrochemical equipment.
• Nickel-based superalloys are difficult to machine because of their high strength, hardness and low thermal conductivity.
• Protective coatings can improve cutting-tool durability and reduce machining-related wear.
• The development could benefit aerospace, energy and advanced manufacturing industries.

Exam Focus

• ARCI: International Advanced Research Centre for Powder Metallurgy and New Materials
• Location: Hyderabad, Telangana
• Parent Department: Department of Science and Technology
• Technology: Nanocomposite Protective Coatings
• Application: Superalloy machining

16. IndiaAI Mission-Backed Startups Introduce Offline Sovereign AI Models

Why in News?

New sovereign artificial intelligence models developed by IndiaAI Mission-backed startups Soket AI and ZenteiQ were unveiled in New Delhi. Details of the models were highlighted in the current news cycle on 4 November 2026.

Key Points

• The models were developed by startups supported by the IndiaAI Mission.
• Soket AI introduced a model called EKA-1.
• EKA-1 is a 26.3-billion-parameter AI model designed for tasks involving mathematics and coding.
• The model supports English and India’s 22 scheduled languages.
• ZenteiQ introduced two models named Dhīr 2B and Dhīr 5B.
• These models are designed for multilingual scientific and research-related applications.
• The systems can operate in air-gapped environments, where they are disconnected from external networks.
• Offline AI deployment can support secure processing of sensitive information.
• Potential application areas include cybersecurity, defence and other critical sectors.
• The development is connected to India’s efforts to strengthen domestic artificial intelligence capabilities.

Exam Focus

• Mission: IndiaAI Mission
• Associated Ministry: Ministry of Electronics and Information Technology
• Soket AI Model: EKA-1
• ZenteiQ Models: Dhīr 2B and Dhīr 5B
• Air-Gapped System: A system isolated from external networks
• Main Significance: Secure domestic AI capabilities

17. CSIR and DAKSHIN-RIS Announce Cooperation for Global South Innovation

Why in News?

On 4 November 2026, details were released of a new scientific cooperation arrangement between the Council of Scientific and Industrial Research and DAKSHIN, the Global South Centre of Excellence at the Research and Information System for Developing Countries.

The Letter of Association was signed on 3 November 2026.

Key Points

• The participating organisations are CSIR and DAKSHIN-RIS.
• Their cooperation focuses on science, technology and innovation for countries of the Global South.
• The partnership promotes research collaboration and scientific capacity building.
• It aims to increase access to affordable and adaptable technologies.
• Areas of cooperation include technology partnerships, knowledge sharing and training.
• The initiative will draw on CSIR’s scientific expertise and technological capabilities.
• DAKSHIN supports knowledge exchange and development cooperation among Global South countries.
• The partnership seeks to address common development challenges.
• It also supports progress towards the United Nations Sustainable Development Goals.
• The initiative highlights the importance of South-South cooperation in science and technology.

Exam Focus

• CSIR: Council of Scientific and Industrial Research
• DAKSHIN: Global South Centre of Excellence
• RIS: Research and Information System for Developing Countries
• Main Focus: Science and technology cooperation
• Related Concept: South-South Cooperation

E. Environment & Ecology Current Affairs

18. Union Cabinet Approves ₹14,500 Crore Grid-Scale Energy Storage Scheme

Why in News?

On 4 November 2026, the Union Cabinet approved a Viability Gap Funding scheme worth ₹14,500 crore to support the development of 92 gigawatt-hours of grid-scale energy-storage capacity.

Key Points

• The approved scheme provides ₹14,500 crore in viability gap funding.
• It covers FY 2026–27 to FY 2030–31.
• The target is 92 GWh of grid-scale energy-storage capacity.
• The programme includes 60 GWh of pumped hydro storage.
• Another 30 GWh will be developed through Battery Energy Storage Systems.
• The remaining 2 GWh will come from emerging or alternative energy-storage technologies.
• The total estimated investment associated with the targeted capacity is ₹97,600 crore.
• Eligible projects will be selected through tariff-based competitive bidding.
• Battery-storage projects will have a minimum 40% domestic content requirement.
• Energy storage can help manage variations in solar and wind electricity generation.
• The initiative aims to improve grid stability and reliable electricity supply.

Exam Focus

• VGF: Viability Gap Funding
• BESS: Battery Energy Storage System
• PSP: Pumped Storage Plant
• Approved Capacity: 92 GWh
• Main Objective: Renewable energy integration and grid stability

19. NITI Aayog and GIZ India Announce Cooperation for Road Freight Decarbonisation

Why in News?

On 4 November 2026, an implementation agreement between NITI Aayog and GIZ India was announced to accelerate the decarbonisation of road freight transport.

The agreement was signed on 3 November under the Nationally Determined Contribution–Transport Initiative for Asia Phase II.

Key Points

• The participating institutions are NITI Aayog and GIZ India.
• The agreement falls under NDC-TIA II.
• NDC-TIA II stands for Nationally Determined Contribution–Transport Initiative for Asia Phase II.
• The programme receives support through Germany’s International Climate Initiative.
• Its objective is to reduce greenhouse gas emissions from road freight transport.
• An important focus is the electrification of medium- and heavy-duty commercial vehicles.
• The initiative also addresses charging infrastructure, financing and regulatory requirements.
• Supporting organisations include World Resources Institute India and the International Council on Clean Transportation.
• The partnership supports India’s wider climate goals and transport-sector decarbonisation.
• It promotes sustainable freight systems and cleaner transportation technologies.

Exam Focus

• NITI Aayog: National Institution for Transforming India
• GIZ: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit
• NDC: Nationally Determined Contribution
• Initiative: NDC-TIA II
• Main Focus: Road freight decarbonisation
• Supporting Country: Germany

20. Cyclone Murasu Weakens into Depression over Telangana and Andhra Pradesh

Why in News?

On 4 November 2026, Cyclone Murasu weakened into a depression over eastern Telangana and adjoining coastal Andhra Pradesh after crossing the Andhra Pradesh coast. The India Meteorological Department continued issuing rainfall and weather warnings.

Key Points

• The cyclonic system originated over the Bay of Bengal.
• Cyclone Murasu crossed the southern Andhra Pradesh coast on 3 November 2026.
• By 4 November, the system had weakened into a depression.
• The weakened system affected eastern Telangana and adjoining coastal Andhra Pradesh.
• Heavy rainfall was reported in parts of the affected regions.
• The India Meteorological Department continued monitoring the system’s movement and weakening.
• Weather warnings included thunderstorms, lightning and strong surface winds in affected areas.
• Cyclones can cause flooding, transport disruptions, damage to agriculture and interruptions to essential services.
• The development highlights the importance of disaster preparedness and early-warning systems.

Exam Focus

• Cyclone: Murasu
• Ocean Basin: North Indian Ocean
• Affected Region: Andhra Pradesh and Telangana
• National Weather Agency: India Meteorological Department
• Parent Ministry of IMD: Ministry of Earth Sciences
• IMD Headquarters: New Delhi

F. Defence & Security Current Affairs

21. Union Cabinet Approves Additional Two-Year Engagement for Agniveers

Why in News?

On 4 November 2026, the Union Cabinet approved a major change to the Agnipath recruitment scheme, creating an additional two-year engagement option for Agniveers who are not selected for regular service after their initial four-year term.

Key Points

• The Agnipath scheme was launched in June 2022.
• Agniveers are recruited for an initial engagement period of four years.
• Under the existing framework, up to 25% of each batch can be selected for regular service based on merit.
• The Cabinet approved an additional two-year engagement period for willing Agniveers among the remaining 75%.
• This creates a possible six-year engagement period for those choosing the extension.
• At the end of the additional period, these Agniveers will be offered regular enrolment, subject to willingness and meeting selection criteria.
• The second engagement period will provide enhanced remuneration.
• The government also announced an enhanced Seva Nidhi package and seniority benefits.
• The revision followed a review of the scheme’s implementation and Agniveer performance.
• The Agnipath scheme will continue under the revised arrangement.

Exam Focus

• Scheme: Agnipath
• Personnel: Agniveers
• Original Engagement: Four years
• Additional Engagement: Two years
• Regular Service Selection: Subject to the prescribed criteria
• Introduced: 2022

22. Indo-Pacific Regional Dialogue 2026 Focuses on Maritime Cooperation and Technology

Why in News?

Defence Minister Rajnath Singh addressed the Indo-Pacific Regional Dialogue 2026 in New Delhi on 4 November, emphasising maritime security, regional cooperation and technological development.

Key Points

• The Indo-Pacific Regional Dialogue (IPRD) is an international strategic conference associated with the Indian Navy.
• The 2026 edition was held in New Delhi.
• Defence Minister Rajnath Singh participated in the conference on 4 November.
• The theme focuses on science, technology and academic cooperation in the Indo-Pacific.
• Discussions addressed maritime security, supply-chain resilience and international cooperation.
• Maritime awareness and protection of critical maritime infrastructure were important topics.
• Emerging technologies such as artificial intelligence and autonomous systems were discussed.
• Non-traditional maritime threats include piracy, trafficking, illegal fishing and cyberattacks.
• The dialogue emphasised the need for stronger cooperation among regional maritime partners.
• The conference is linked to India’s wider engagement with the Indo-Pacific region.

Exam Focus

• IPRD: Indo-Pacific Regional Dialogue
• Host Institution: Indian Navy
• Venue: New Delhi
• Related Organisation: National Maritime Foundation
• IPOI: Indo-Pacific Oceans Initiative

G. Awards, Appointments, Reports & Rankings

23. MoSPI Releases Detailed Annual Survey of Industries 2024–25 Results

Why in News?

On 4 November 2026, the Ministry of Statistics and Programme Implementation released detailed publications of the Annual Survey of Industries (ASI) 2024–25, including Volume I and Summary Results of the Factory Sector.

Key Points

• The survey covers the financial year 2024–25.
• The detailed publications were released in November 2026.
• The ASI factsheet had previously been released on 30 September 2026.
• ASI measures the structure and performance of India’s registered factory sector.
• Manufacturing Gross Value Added increased by 9.28% over the previous year.
• Net Value Added per operating factory increased by 6.59%.
• Gross Value Added per person engaged increased by 2.25%.
• Maharashtra, Gujarat, Tamil Nadu, Karnataka and Uttar Pradesh were the leading states in manufacturing GVA.
• These five states collectively contributed more than 54% of manufacturing GVA.
• Food products, textiles, basic metals, motor vehicles and wearing apparel were important sources of manufacturing employment.
• ASI data support industrial policymaking, economic analysis and national income estimation.

Exam Focus

• ASI: Annual Survey of Industries
• Releasing Ministry: MoSPI
• Survey Year: 2024–25
• GVA: Gross Value Added
• Main Coverage: Registered factory sector
• Use: Industrial and economic statistics

H. Andhra Pradesh Current Affairs

24. TDP-Led Alliance Wins Greater Visakhapatnam Municipal Corporation Elections

Why in News?

Results declared on 3 November 2026 gave the Telugu Desam Party-led alliance a commanding victory in the Greater Visakhapatnam Municipal Corporation elections. The outcome received major attention on 4 November.

Key Points

• Elections to the Greater Visakhapatnam Municipal Corporation were held on 1 November 2026.
• The results were declared on 3 November 2026.
• The corporation has 120 wards.
• The TDP-led alliance won 98 wards.
• The Telugu Desam Party secured 64 wards.
• The Jana Sena Party won 26 wards.
• The Bharatiya Janata Party won eight wards.
• The YSR Congress Party secured 13 wards.
• Independent candidates won eight wards, while CPI(M) secured one ward.
• Mukka Sravani of the TDP won the mayoral election.
• The results determine the elected local government responsible for urban administration in Visakhapatnam.

Exam Focus

• GVMC: Greater Visakhapatnam Municipal Corporation
• City: Visakhapatnam
• State: Andhra Pradesh
• Mayor: Mukka Sravani
• Constitutional Amendment: 74th Constitutional Amendment Act, 1992
• Subject: Urban Local Government

25. Binoy Kumar Appointed Chairperson of Andhra Pradesh Electricity Regulatory Commission

Why in News?

The Andhra Pradesh government appointed retired IAS officer Binoy Kumar as Chairperson of the Andhra Pradesh Electricity Regulatory Commission. The appointment became an important state-level update on 4 November 2026.

Key Points

• Binoy Kumar, a retired IAS officer, has been appointed Chairperson of APERC.
• The appointment was made by the Andhra Pradesh government.
• The appointment term is five years or until the age of 70, whichever is earlier.
• The term begins from the date of assuming office.
• The appointment was made under the provisions of the Andhra Pradesh Electricity Reform Act, 1999.
• APERC is responsible for important regulatory functions in Andhra Pradesh’s electricity sector.
• These functions include electricity tariff regulation and other statutory responsibilities.
• The commission plays a role in safeguarding consumer interests.
• Binoy Kumar previously served in senior administrative positions at the state and central levels.
• The appointment is significant for the administration of the state’s electricity sector.

Exam Focus

• APERC: Andhra Pradesh Electricity Regulatory Commission
• New Chairperson: Binoy Kumar
• State: Andhra Pradesh
• Relevant State Law: Andhra Pradesh Electricity Reform Act, 1999
• Relevant Central Law: Electricity Act, 2003

26. RINL Land E-Auction in Visakhapatnam Generates ₹218 Crore in Second Phase

Why in News?

On 4 November 2026, the Ministry of Finance announced the results of the second phase of the Rashtriya Ispat Nigam Limited land e-auction in Visakhapatnam.

Key Points

• The auction was conducted by the National Land Monetization Corporation.
• The land parcels belonged to Rashtriya Ispat Nigam Limited.
• RINL operates the Visakhapatnam Steel Plant.
• The second phase was held on 3 November 2026.
• A total of 114 land parcels received successful bids.
• The successful bid value was ₹218 crore.
• The aggregate reserve price was approximately ₹184.81 crore.
• The bids represented an overall premium of 17.96% over the reserve price.
• Across the two completed phases, 264 land parcels attracted successful bids.
• The combined successful bid value was ₹584.33 crore.
• NLMC functions under the Department of Public Enterprises in the Ministry of Finance.
• The programme demonstrates transparent and competitive monetisation of surplus public-sector assets.

Exam Focus

• RINL: Rashtriya Ispat Nigam Limited
• NLMC: National Land Monetization Corporation
• Location: Visakhapatnam
• Administrative Department: Department of Public Enterprises
• Parent Ministry: Ministry of Finance
• Concept: Public Asset Monetisation

27. National SARAS Mela in Vijayawada Records Strong Rural Women’s Enterprise Participation

Why in News?

On 4 November 2026, the Ministry of Rural Development released details of the recently concluded National SARAS Mela held in Vijayawada, Andhra Pradesh. The programme highlighted the role of self-help groups and rural women entrepreneurs.

Key Points

• The National SARAS Mela was organised at Punnami Ghat, Vijayawada.
• It was the first National SARAS Mela organised outside the Delhi-NCR region.
• The programme was organised by the Ministry of Rural Development in collaboration with the Andhra Pradesh government.
• President Droupadi Murmu inaugurated the mela on 15 October 2026.
• Around 1,500 rural women entrepreneurs participated.
• Participants came from more than 30 states and Union Territories.
• Women entrepreneurs displayed products through approximately 600 stalls.
• Total sales exceeded ₹12.8 crore.
• Handloom and handicraft products accounted for a major share of sales.
• Participants included members of Self-Help Groups and Lakhpati Didis.
• The programme helped rural entrepreneurs reach a wider consumer market.
• It supported women’s economic participation and rural livelihood development.

Exam Focus

• Event: National SARAS Mela 2026
• Venue: Punnami Ghat, Vijayawada
• State: Andhra Pradesh
• Organising Ministry: Ministry of Rural Development
• Main Beneficiaries: Rural women entrepreneurs and Self-Help Groups
• Related Initiative: Lakhpati Didi

I. Telangana Current Affairs

28. Telangana Celebrates Sadar Sammelanam at NTR Gardens in Hyderabad

Why in News?

Sadar Sammelanam celebrations were held at NTR Gardens, Hyderabad, on 4 November 2026. Telangana Chief Minister A. Revanth Reddy attended the celebrations and highlighted their importance to the state’s cultural traditions.

Key Points

• The celebrations were held on 4 November 2026.
• The venue was NTR Gardens, Hyderabad.
• Chief Minister A. Revanth Reddy participated in the event.
• Sadar Sammelanam is a traditional festival associated with the Yadav community.
• The celebrations feature decorated buffaloes and cultural activities.
• The festival reflects traditional cattle-rearing occupations and community heritage.
• The Telangana government has recognised Sadar Sammelanam as a state festival.
• The state government sanctioned ₹5 crore for organising the celebrations.
• The festival is particularly associated with Hyderabad and its surrounding areas.
• The event highlights Telangana’s cultural diversity and traditional celebrations.

Exam Focus

• Festival: Sadar Sammelanam
• State: Telangana
• Associated Community: Yadav
• Venue: NTR Gardens, Hyderabad
• Special Feature: Traditional buffalo celebrations

29. MANAGE Hyderabad Recognised as Centre of Excellence for Agricultural Skills

Why in News?

On 4 November 2026, the National Institute of Agricultural Extension Management (MANAGE), Hyderabad, was recognised as a Centre of Excellence-Skills in the agriculture sector by the Ministry of Skill Development and Entrepreneurship.

Key Points

• The recognition was awarded to MANAGE, Hyderabad.
• MANAGE is the National Institute of Agricultural Extension Management.
• The recognition was granted by the Ministry of Skill Development and Entrepreneurship.
• MANAGE is an autonomous institution under the Ministry of Agriculture and Farmers Welfare.
• The institution was established in 1987.
• It works to strengthen India’s agricultural extension system.
• MANAGE provides training, research, consultancy and policy support.
• It offers educational programmes in agricultural extension, agri-business and agricultural warehousing.
• The Centre of Excellence recognition aims to strengthen agricultural skill development.
• The initiative will also support entrepreneurship and capacity building in the agriculture sector.

Exam Focus

• MANAGE: National Institute of Agricultural Extension Management
• Location: Hyderabad, Telangana
• Established: 1987
• Parent Ministry: Ministry of Agriculture and Farmers Welfare
• Recognition By: Ministry of Skill Development and Entrepreneurship
• Sector: Agriculture and Skill Development

J. Sports Current Affairs

30. Women’s Asian Champions Trophy 2026 Schedule Announced for Bhopal

Why in News?

On 4 November 2026, the Asian Hockey Federation announced the match schedule for the Madhya Pradesh Women’s Asian Champions Trophy Bhopal 2026.

Key Points

• The tournament will be held from 19 to 28 November 2026.
• The host city is Bhopal, Madhya Pradesh.
• The venue is the hockey stadium at the International Sports Complex, Nathu Barkheda.
• The competition is organised under the Asian Hockey Federation.
• Six teams will participate: India, China, Japan, South Korea, Malaysia and Thailand.
• The tournament will follow a round-robin format.
• The top four teams will qualify for the semifinals.
• India will begin its campaign against Malaysia on 19 November.
• India enters the tournament as the defending champion.
• The Indian women’s team previously won the competition in 2016, 2023 and 2024.
• The final is scheduled for 28 November 2026.

Exam Focus

• Tournament: Women’s Asian Champions Trophy 2026
• Host City: Bhopal
• Host State: Madhya Pradesh
• Continental Organisation: Asian Hockey Federation
• Participating Teams: Six
• India’s First Opponent: Malaysia

31. Sports Ministry Launches Khelo Bharat Quiz on MY Bharat Portal

Why in News?

On 4 November 2026, the Department of Sports launched the ‘Khelo Bharat: From Manufacturing to Podium Finish Quiz’ on the MY Bharat portal to promote awareness about India’s sports ecosystem.

Key Points

• The quiz was launched by the Department of Sports.
• The department functions under the Ministry of Youth Affairs and Sports.
• The quiz is titled Khelo Bharat: From Manufacturing to Podium Finish Quiz.
• It is hosted on the MY Bharat portal.
• The competition runs from 4 to 20 November 2026.
• It focuses on sports development, sports-goods manufacturing and Indian sporting achievements.
• The initiative highlights the Khelo India Sports Goods Manufacturing Scheme.
• That scheme has an outlay of ₹1,856.67 crore.
• The quiz also covers India’s participation in major international sporting competitions.
• The competition is open to Indian citizens of all ages.
• Participants must answer 20 questions within 15 minutes.
• The top 100 participants will receive Fit India merchandise.

Exam Focus

• Organising Ministry: Ministry of Youth Affairs and Sports
• Platform: MY Bharat
• Related Initiative: Khelo India
• Quiz Name: Khelo Bharat: From Manufacturing to Podium Finish
• Main Objective: Sports awareness and domestic sports manufacturing

K. Important Days & Observances

32. UNESCO Marks 80 Years Since Its Constitution Entered into Force

Why in News?

On 4 November 2026, UNESCO marked 80 years since its Constitution entered into force. The anniversary highlights the organisation’s role in promoting international cooperation in education, science and culture.

Key Points

• UNESCO’s Constitution entered into force on 4 November 1946.
• Its Constitution was originally adopted on 16 November 1945.
• The year 2026 marks the 80th anniversary of the Constitution entering into force.
• UNESCO is a specialised agency of the United Nations.
• Its headquarters is located in Paris, France.
• UNESCO promotes international cooperation in education, science, culture and communication.
• The organisation works to protect cultural and natural heritage.
• Its World Heritage programme is an important international conservation initiative.
• The World Heritage Convention was adopted in 1972.
• UNESCO also works on literacy, scientific cooperation and access to knowledge.
• The anniversary highlights the importance of international cooperation in building peace through education and culture.

Exam Focus

• UNESCO: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization
• Constitution Adopted: 16 November 1945
• Constitution Entered into Force: 4 November 1946
• Headquarters: Paris, France
• World Heritage Convention: 1972
• 80th Anniversary: 2026

---

తెలుగులో – 4 నవంబర్ 2026 – డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్

A. అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

1. అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికల్లో కాంగ్రెస్ ఉభయ సభలపై డెమోక్రటిక్ పార్టీ ఆధిపత్యం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 3న అమెరికాలో జరిగిన మధ్యంతర ఎన్నికల్లో డెమోక్రటిక్ పార్టీ సెనేట్, ప్రతినిధుల సభ రెండింటిలోనూ మెజారిటీ సాధించింది. నవంబర్ 4న వెలువడిన ఎన్నికల ఫలితాలు అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ రెండో పదవీకాలంలో అమెరికా రాజకీయ సమీకరణాలను గణనీయంగా మార్చాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• అమెరికాలో మధ్యంతర ఎన్నికలు 2026 నవంబర్ 3న జరిగాయి.
• డెమోక్రటిక్ పార్టీ కాంగ్రెస్‌లోని రెండు సభలపై ఆధిపత్యం సాధించింది.
• అధ్యక్ష పదవి ఒక పార్టీ నియంత్రణలో, కాంగ్రెస్ మరో పార్టీ నియంత్రణలో ఉండే పరిస్థితి ఏర్పడింది. దీనిని విభజిత ప్రభుత్వం (Divided Government) అంటారు.
• అమెరికా అధ్యక్షుడి నాలుగేళ్ల పదవీకాలం మధ్యలో ఈ ఎన్నికలు జరుగుతాయి.
• ప్రతినిధుల సభలోని మొత్తం 435 ఓటింగ్ స్థానాలకు ప్రతి రెండేళ్లకు ఎన్నికలు నిర్వహిస్తారు.
• సెనేట్‌లో మొత్తం 100 స్థానాలు ఉంటాయి. సాధారణ సమాఖ్య ఎన్నికల్లో దాదాపు మూడింట ఒకవంతు స్థానాలకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి.
• చట్టాల రూపకల్పన, పన్నులు, ప్రభుత్వ వ్యయాలు, కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ పర్యవేక్షణలో కాంగ్రెస్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
• కొత్తగా ఎన్నికైన కాంగ్రెస్ పదవీకాలం 2027 జనవరిలో ప్రారంభమవుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• దేశం: అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
• రాజధాని: వాషింగ్టన్ డి.సి.
• శాసనసభ: యునైటెడ్ స్టేట్స్ కాంగ్రెస్
• రెండు సభలు: సెనేట్, ప్రతినిధుల సభ
• సెనేట్ సభ్యుల సంఖ్య: 100
• ప్రతినిధుల సభలో ఓటింగ్ స్థానాలు: 435

2. టర్కియేలో జరిగే COP31 సదస్సులో చైనా ఉపాధ్యక్షుడు హాన్ జెంగ్ పాల్గొననున్నారు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 4న చైనా ప్రభుత్వం కీలక ప్రకటన చేసింది. టర్కియేలోని అంటాల్యా నగరంలో జరగనున్న COP31 ప్రపంచ నాయకుల సదస్సులో చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్‌పింగ్ ప్రత్యేక ప్రతినిధిగా ఉపాధ్యక్షుడు హాన్ జెంగ్ పాల్గొననున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• చైనా ఉపాధ్యక్షుడు హాన్ జెంగ్ COP31 సదస్సులో పాల్గొంటారు.
• COP31 అనేది ఐక్యరాజ్యసమితి వాతావరణ మార్పుల చట్ర ఒప్పందంలోని సభ్యదేశాల 31వ సమావేశం.
• ఈ సదస్సు 2026 నవంబర్ 9 నుంచి 20 వరకు జరగనుంది.
• ఆతిథ్య నగరం అంటాల్యా, టర్కియే.
• COP31 అధ్యక్ష బాధ్యతలను టర్కియే నిర్వహిస్తుంది.
• వాతావరణ చర్చలకు సంబంధించిన అధ్యక్ష బాధ్యతలను ఆస్ట్రేలియా నిర్వహిస్తుంది.
• హాన్ జెంగ్ విదేశీ పర్యటన నవంబర్ 6 నుంచి 12 వరకు జరగనుంది.
• ఈ పర్యటనలో జార్జియా దేశాన్ని కూడా సందర్శిస్తారు.
• కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపు, వాతావరణ మార్పులకు అనుగుణంగా చర్యలు, వాతావరణ ఆర్థిక సహాయం వంటి అంశాలు సదస్సులో చర్చకు రానున్నాయి.
• అంతర్జాతీయ వాతావరణ విధానాల రూపకల్పనలో చైనా భాగస్వామ్యాన్ని ఈ ప్రకటన సూచిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• COP31 ఆతిథ్య దేశం: టర్కియే
• ఆతిథ్య నగరం: అంటాల్యా
• సంస్థ: UNFCCC
• UNFCCC ప్రధాన కార్యాలయం: బాన్, జర్మనీ
• UNFCCC ఆమోదించిన సంవత్సరం: 1992
• చైనా ఉపాధ్యక్షుడు: హాన్ జెంగ్

B. జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

3. ఫాస్ట్ ట్రాక్ ప్రత్యేక న్యాయస్థానాల పథకాన్ని మరో ఐదేళ్లు పొడిగించిన కేంద్ర మంత్రివర్గం

ఎందుకు వార్తల్లో?

అత్యాచారాలు, బాలలపై లైంగిక నేరాలకు సంబంధించిన కేసుల విచారణను వేగవంతం చేయడానికి అమలవుతున్న ఫాస్ట్ ట్రాక్ ప్రత్యేక న్యాయస్థానాల పథకాన్ని మరో ఐదేళ్లు కొనసాగించేందుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం 2026 నవంబర్ 4న ఆమోదం తెలిపింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ పథకాన్ని 2026 ఏప్రిల్ 1 నుంచి 2031 మార్చి 31 వరకు పొడిగించారు.
• మొత్తం ఆర్థిక కేటాయింపు ₹3,788.04 కోట్లు.
• కేంద్ర ప్రభుత్వ వాటా ₹2,353.15 కోట్లు.
• రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల వాటా ₹1,434.89 కోట్లు.
• కేంద్ర ప్రభుత్వ వాటాకు నిర్భయ నిధి ద్వారా ఆర్థిక సహాయం అందించనున్నారు.
• ఈ పథకం కింద 850 ఫాస్ట్ ట్రాక్ ప్రత్యేక న్యాయస్థానాలు పనిచేసేలా చర్యలు తీసుకుంటారు.
• వీటిలో ప్రత్యేక POCSO న్యాయస్థానాలు కూడా ఉంటాయి.
• అత్యాచారాలు, బాలలపై లైంగిక నేరాలకు సంబంధించిన కేసుల విచారణను వేగవంతం చేయడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• ప్రతి న్యాయస్థానంలో ప్రత్యేక న్యాయాధికారి, ప్రత్యేక పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్, సహాయక సిబ్బంది ఉంటారు.
• పెండింగ్ కేసుల సంఖ్యను తగ్గించి బాధితులకు సకాలంలో న్యాయం అందించడంపై దృష్టి సారిస్తారు.
• కేంద్ర న్యాయ శాఖ రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలతో సమన్వయం చేసుకుంటూ అమలును పర్యవేక్షిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• FTSC: Fast Track Special Court
• POCSO: Protection of Children from Sexual Offences
• POCSO చట్టం: 2012
• అమలు చేసే శాఖ: న్యాయ శాఖ
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర న్యాయ, చట్ట మంత్రిత్వ శాఖ
• పథకం ప్రారంభం: 2019 అక్టోబర్ 2
• పొడిగించిన కాలం: 2026–2031

4. ₹4,371.10 కోట్లతో VISTAR పథకానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారతదేశ అధికారిక గణాంక వ్యవస్థను ఆధునికీకరించేందుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం 2026 నవంబర్ 4న వికసిత్ భారత్ ఇనిషియేటివ్ ఫర్ స్టాటిస్టికల్ ట్రాన్స్‌ఫర్మేషన్, అనలిటిక్స్ అండ్ రీసెర్చ్ (VISTAR) పథకానికి ఆమోదం తెలిపింది.

ముఖ్యాంశాలు

• VISTAR పూర్తి పేరు Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research.
• ఈ పథకానికి ₹4,371.10 కోట్లు కేటాయించారు.
• 2026–27 నుంచి 2030–31 ఆర్థిక సంవత్సరాల వరకు అమలు చేస్తారు.
• ఇది కేంద్ర రంగ పథకం (Central Sector Scheme).
• కేంద్ర గణాంకాలు, కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) ఈ పథకాన్ని అమలు చేస్తుంది.
• గణాంక సర్వేలు, సమాచార సేకరణ, విశ్లేషణ, ఫలితాల ప్రచురణను ఆధునికీకరించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• 16వ ఆర్థిక సంఘం కాలంలో 59 సర్వేలు నిర్వహించాలని ప్రతిపాదించారు.
• గణాంక కార్యకలాపాల్లో కృత్రిమ మేధస్సు, మెషిన్ లెర్నింగ్ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తారు.
• రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల గణాంక వ్యవస్థల సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తారు.
• ఈ పథకంలో భాగంగా 8వ ఆర్థిక గణన (Economic Census) నిర్వహించనున్నారు.
• వ్యవసాయేతర సంస్థలు, వాటిలో పనిచేసే వ్యక్తుల వివరాలను గ్రామ పంచాయతీ, వార్డు స్థాయి వరకు సేకరించనున్నారు.
• జాతీయ గణాంక వ్యాపార రిజిస్టర్ ఏర్పాటుకు ఈ సమాచారం ఉపయోగపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• VISTAR: Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research
• మంత్రిత్వ శాఖ: MoSPI
• పథకం రకం: కేంద్ర రంగ పథకం
• ప్రతిపాదిత ఆర్థిక గణన: 8వ ఆర్థిక గణన
• ప్రధాన లక్ష్యం: అధికారిక గణాంక వ్యవస్థ ఆధునికీకరణ
• అనుబంధ అభివృద్ధి లక్ష్యం: వికసిత్ భారత్ 2047

5. తిరువనంతపురంలో పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీల సదస్సు కీలక తీర్మానం

ఎందుకు వార్తల్లో?

ప్రభుత్వ వ్యయాలపై పర్యవేక్షణ, ఆర్థిక జవాబుదారీతనాన్ని బలోపేతం చేయడానికి కేరళలోని తిరువనంతపురంలో జరిగిన పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీల అధ్యక్షుల సదస్సు 2026 నవంబర్ 4న కీలక తీర్మానాన్ని ఆమోదించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ సదస్సు 2026 నవంబర్ 3, 4 తేదీల్లో జరిగింది.
• వేదిక కేరళ రాజధాని తిరువనంతపురం.
• పార్లమెంట్, రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల శాసనసభల పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
• ప్రభుత్వ వ్యయాల్లో పారదర్శకత పెంచాలని తీర్మానించారు.
• ఆడిట్ నివేదికల్లో గుర్తించిన అంశాలపై సకాలంలో చర్యలు తీసుకోవాలని సూచించారు.
• ఆడిట్ సమాచారాన్ని పరస్పరం పంచుకోవడానికి ఉమ్మడి డిజిటల్ వేదికను అభివృద్ధి చేయాలని ప్రతిపాదించారు.
• ఆడిట్ అభ్యంతరాలపై తీసుకున్న చర్యల నివేదికలు సమర్పించేందుకు ప్రామాణిక గడువులు ఉండాలని సూచించారు.
• రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో Audit Para Monitoring System (APMS) ఏర్పాటును ప్రోత్సహించారు.
• పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీలు, కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ మధ్య సమన్వయం పెంచాలని నిర్ణయించారు.
• ప్రభుత్వ నిధుల వినియోగాన్ని సమర్థంగా పర్యవేక్షించడం ఈ చర్యల ముఖ్య ఉద్దేశం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PAC: Public Accounts Committee
• CAG: Comptroller and Auditor General of India
• రాజ్యాంగ అధికరణం 148: CAG పదవి ఏర్పాటు
• PAC ప్రధాన విధి: ప్రభుత్వ వ్యయాలు, ఆడిట్ నివేదికల పరిశీలన
• సదస్సు వేదిక: తిరువనంతపురం

6. ప్రధానమంత్రి వికాస్ పథకంపై ‘సమావేశ్ సే వికాస్’ కార్యక్రమం

ఎందుకు వార్తల్లో?

ప్రధానమంత్రి వికాస్ పథకం అమలును సమీక్షించేందుకు కేంద్ర మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ 2026 నవంబర్ 4న న్యూఢిల్లీలో ‘సమావేశ్ సే వికాస్’ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం న్యూఢిల్లీలోని డాక్టర్ అంబేడ్కర్ ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్లో జరిగింది.
• ప్రధానమంత్రి విరాసత్ కా సంవర్ధన్ (PM VIKAS) పథకం అమలును సమీక్షించారు.
• మైనారిటీ వర్గాల్లో నైపుణ్యాభివృద్ధి, ఉపాధి అవకాశాలు, సంప్రదాయ వృత్తుల పరిరక్షణపై ఈ పథకం దృష్టి సారిస్తుంది.
• పరిశ్రమలకు అవసరమైన నైపుణ్య శిక్షణను విస్తరించేందుకు వివిధ సంస్థలతో ఒప్పందాలు కుదుర్చుకున్నారు.
• పీఠంపూర్ ఆటో క్లస్టర్, సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ఇన్ మారిటైమ్ అండ్ షిప్‌బిల్డింగ్, ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎంటర్‌ప్రెన్యూర్‌షిప్ డెవలప్‌మెంట్ వంటి సంస్థలు పాల్గొన్నాయి.
• ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల సర్వీసింగ్, గిడ్డంగుల నిర్వహణ, కృత్రిమ మేధస్సు, సౌర విద్యుత్ వ్యవస్థల ఏర్పాటు వంటి రంగాల్లో శిక్షణ ఇవ్వనున్నారు.
• శిక్షణ పొందిన వారికి ఉపాధి అవకాశాలు పెంచడం ప్రధాన ఉద్దేశం.
• నైపుణ్య ధ్రువీకరణ, ఉద్యోగ నియామక ఫలితాలు, పరిశ్రమల భాగస్వామ్యంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారు.
• కశ్మీర్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీతో కుదిరిన మరో భాగస్వామ్యం ద్వారా గందర్‌బల్ జిల్లాలో సంప్రదాయ విల్లో కళలకు సంబంధించిన శిక్షణను ప్రోత్సహించనున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PM VIKAS: Pradhan Mantri Virasat Ka Samvardhan
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ
• ప్రధాన లక్ష్యం: నైపుణ్యాభివృద్ధి, జీవనోపాధి కల్పన
• కార్యక్రమ వేదిక: న్యూఢిల్లీ

7. ఔషధ తయారీ నిబంధనల్లో షెడ్యూల్ M సవరణల ప్రతిపాదన

ఎందుకు వార్తల్లో?

స్టెరైల్ ఔషధాల తయారీలో సూక్ష్మజీవుల నియంత్రణ ప్రమాణాలను ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా మార్చేందుకు కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతిపాదించిన షెడ్యూల్ M సవరణల వివరాలు 2026 నవంబర్ 4న వెల్లడయ్యాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రతిపాదిత మార్పులు Drugs Rules, 1945లోని Schedule Mకు సంబంధించినవి.
• ముసాయిదా నోటిఫికేషన్ 2026 అక్టోబర్ 28న జారీ అయింది.
• షెడ్యూల్ M ఔషధ తయారీలో అనుసరించాల్సిన **మంచి తయారీ పద్ధతులు (Good Manufacturing Practices)**కు సంబంధించినది.
• స్టెరైల్ ఔషధాల తయారీలో ఉపయోగించే Grade A శుభ్రమైన ప్రాంతాల్లో సూక్ష్మజీవుల నియంత్రణపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారు.
• స్టెరైల్ ఉత్పత్తులను నిర్వహించే అత్యంత కీలక ప్రాంతాలను Grade A ప్రాంతాలుగా పరిగణిస్తారు.
• ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ప్రమాణాలను మార్చాలని ప్రతిపాదించారు.
• Grade A ప్రాంతంలో సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదల గుర్తిస్తే దానిపై విచారణ చేపట్టే విధానాన్ని ప్రతిపాదించారు.
• ఔషధాల నాణ్యత, భద్రతను మెరుగుపరచడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• భారత ఔషధ తయారీ ప్రమాణాలను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా తీర్చిదిద్దడంలో ఈ చర్య ఉపయోగపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Schedule M: మంచి ఔషధ తయారీ పద్ధతులు
• సంబంధిత నిబంధనలు: Drugs Rules, 1945
• అంతర్జాతీయ సంస్థ: WHO
• WHO ప్రధాన కార్యాలయం: జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ

8. వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యాలయాలను ఒకేచోట ఏర్పాటు చేసిన తొలి నగరంగా జైపూర్

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 4న కేంద్ర మంత్రి పీయూష్ గోయల్ రాజస్థాన్ రాజధాని జైపూర్‌లో వాణిజ్య భవన్, ఉద్యోగ్ భవన్‌లను వర్చువల్ విధానంలో ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పీయూష్ గోయల్ ఈ భవనాలను ప్రారంభించారు.
• వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖకు సంబంధించిన కార్యాలయాలను ఒకేచోట ఏర్పాటు చేసిన తొలి నగరంగా జైపూర్ నిలిచింది.
• వాణిజ్య శాఖ, పరిశ్రమలు-అంతర్గత వాణిజ్య ప్రోత్సాహక శాఖ కార్యాలయాలు ఈ ఏర్పాటులో భాగమయ్యాయి.
• ప్రభుత్వ విభాగాల మధ్య సమన్వయాన్ని మెరుగుపరచడం ప్రధాన ఉద్దేశం.
• వ్యాపార, పరిశ్రమలకు సంబంధించిన సేవలను ఒకే కేంద్రం ద్వారా అందించేందుకు ఈ ఏర్పాటు ఉపయోగపడుతుంది.
• ఎగుమతులు, పెట్టుబడుల ప్రోత్సాహం, అంతర్గత వాణిజ్యం, పారిశ్రామిక అభివృద్ధి వంటి రంగాలకు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
• ఇతర రాష్ట్ర రాజధానుల్లో కూడా ఇదే తరహా ఏర్పాట్లు చేపట్టాలని కేంద్ర మంత్రి సూచించారు.
• పరిపాలనా సామర్థ్యాన్ని పెంచి ప్రజలకు సేవలను సులభతరం చేయడం లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• నగరం: జైపూర్
• రాష్ట్రం: రాజస్థాన్
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ
• DPIIT: Department for Promotion of Industry and Internal Trade
• కేంద్ర మంత్రి: పీయూష్ గోయల్

C. ఆర్థిక & బ్యాంకింగ్ కరెంట్ అఫైర్స్

9. ఆర్థిక మార్కెట్ల కోసం సాంకేతిక సంప్రదింపుల కమిటీని ఏర్పాటు చేసిన RBI

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఆర్థిక మార్కెట్ల నియంత్రణ, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిపై నిపుణుల సూచనలు పొందేందుకు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ 2026 నవంబర్ 4న **టెక్నికల్ కన్సల్టేటివ్ కమిటీ ఫర్ ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్స్ (TCCFM)**ను ఏర్పాటు చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ కమిటీని భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ఏర్పాటు చేసింది.
• RBI డిప్యూటీ గవర్నర్ రోహిత్ జైన్ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా వ్యవహరిస్తారు.
• ఆర్థిక మార్కెట్ సంస్థలకు చెందిన ఏడుగురు బాహ్య సభ్యులు కమిటీలో ఉంటారు.
• ద్రవ్య మార్కెట్లు, ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల మార్కెట్లు, విదేశీ మారక మార్కెట్లకు సంబంధించిన అంశాలను పరిశీలిస్తుంది.
• డెరివేటివ్ మార్కెట్లు, ఆర్థిక మార్కెట్లకు అవసరమైన మౌలిక వ్యవస్థలు కూడా కమిటీ పరిధిలో ఉంటాయి.
• కనీసం ప్రతి మూడు నెలలకు ఒకసారి సమావేశమయ్యే అవకాశం ఉంది.
• మార్కెట్లలో ద్రవ్యత, సామర్థ్యం, స్థిరత్వానికి సంబంధించిన అంశాలను సమీక్షిస్తుంది.
• కొత్త ఆర్థిక ప్రమాదాలు, నిర్వహణ సమస్యలపై సాంకేతిక సూచనలు అందిస్తుంది.
• కేంద్ర బ్యాంక్, ఆర్థిక మార్కెట్ సంస్థల మధ్య సంప్రదింపులను బలోపేతం చేయడం ఈ కమిటీ ప్రధాన లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• TCCFM: Technical Consultative Committee for Financial Markets
• అధ్యక్షుడు: రోహిత్ జైన్
• ఏర్పాటు చేసిన సంస్థ: RBI
• RBI స్థాపన: 1935 ఏప్రిల్ 1
• RBI ప్రధాన కార్యాలయం: ముంబై

10. కీలక ఖనిజాల శుద్ధి కోసం ₹2,814 కోట్ల పథకానికి కేంద్ర ఆమోదం

ఎందుకు వార్తల్లో?

దేశీయంగా లిథియం, నికెల్ వంటి కీలక ఖనిజాల శుద్ధి సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం 2026 నవంబర్ 4న క్రిటికల్ మినరల్ ప్రాసెసింగ్ ప్రోత్సాహక పథకానికి ఆమోదం తెలిపింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ పథకానికి ₹2,814 కోట్లు కేటాయించారు.
• 2026–27 నుంచి 2030–31 ఆర్థిక సంవత్సరాల వరకు అమలు చేస్తారు.
• మొత్తం నాలుగు కీలక ఖనిజ శుద్ధి కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడం లక్ష్యం.
• రెండు కేంద్రాల్లో లిథియం, మరో రెండు కేంద్రాల్లో నికెల్ శుద్ధి చేస్తారు.
• ప్రతి లిథియం శుద్ధి కేంద్రానికి కనీసం 30,000 టన్నుల సామర్థ్యం ఉండాలి.
• ప్రతి నికెల్ శుద్ధి కేంద్రానికి కనీసం 50,000 టన్నుల సామర్థ్యం ఉండాలి.
• అర్హత కలిగిన ప్రాజెక్టులకు పెట్టుబడిలో 30 శాతం వరకు మూలధన సహాయం అందించవచ్చు.
• లిథియం ప్రాజెక్టుకు గరిష్ఠంగా ₹500 కోట్లు, నికెల్ ప్రాజెక్టుకు ₹900 కోట్లు సహాయం అందించవచ్చు.
• నికెల్ శుద్ధి సమయంలో ఉప ఉత్పత్తిగా కోబాల్ట్‌ను కూడా పొందే అవకాశం ఉంది.
• కీలక ఖనిజాల దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• విద్యుత్ వాహనాలు, బ్యాటరీలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, ప్రత్యేక ఉక్కు, రక్షణ తయారీ రంగాలకు ఈ ఖనిజాలు అవసరం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• పథకం: Capex Support Scheme to Promote Critical Mineral Processing
• ప్రధాన ఖనిజాలు: లిథియం, నికెల్
• ఉప ఉత్పత్తి: కోబాల్ట్
• ప్రతిపాదిత కేంద్రాలు: నాలుగు
• ప్రధాన లక్ష్యం: కీలక ఖనిజాల సరఫరా భద్రత

11. అక్టోబర్ నెలలో రికార్డు స్థాయిలో సరుకు రవాణా చేసిన భారతీయ రైల్వేలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 అక్టోబర్ నెలలో భారతీయ రైల్వేలు అత్యధిక సరుకు రవాణా నమోదు చేసినట్లు రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ నవంబర్ 4న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• 2026 అక్టోబర్‌లో 145.07 మిలియన్ టన్నుల సరుకులను రైల్వేలు రవాణా చేశాయి.
• అక్టోబర్ నెలకు సంబంధించి ఇది అత్యధిక సరుకు రవాణా రికార్డు.
• 2025 అక్టోబర్‌తో పోలిస్తే 8.32 శాతం వృద్ధి నమోదైంది.
• 2025 అక్టోబర్‌లో సరుకు రవాణా 133.93 మిలియన్ టన్నులుగా ఉంది.
• ఆహార ధాన్యాల రవాణా 26.3 శాతం పెరిగింది.
• దేశీయ బొగ్గు రవాణా 16 శాతం వృద్ధి చెందింది.
• పలు పారిశ్రామిక వస్తువుల రవాణాలో కూడా పెరుగుదల నమోదైంది.
• 2026 ఏప్రిల్ నుంచి అక్టోబర్ వరకు మొత్తం 978.78 మిలియన్ టన్నుల సరుకు రవాణా జరిగింది.
• గత ఆర్థిక సంవత్సరం ఇదే కాలంతో పోలిస్తే మొత్తం వృద్ధి 4.67 శాతంగా నమోదైంది.
• విద్యుత్ ఉత్పత్తి, పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలు, వ్యవసాయం, జాతీయ సరఫరా వ్యవస్థలకు రైల్వే సరుకు రవాణా కీలకం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• సంస్థ: భారతీయ రైల్వేలు
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ
• Freight Loading: రవాణా చేసిన సరుకుల పరిమాణం
• ప్రధాన సరుకులు: బొగ్గు, ఇనుప ఖనిజం, ఆహార ధాన్యాలు, సిమెంట్ సంబంధిత వస్తువులు
• ఆర్థిక ప్రాధాన్యం: రవాణా, పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలు

12. విదేశాల్లో నివసించే పెట్టుబడిదారులకు డిజిటల్ KYC నిబంధనలను సరళీకరించిన SEBI

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారతదేశం వెలుపల నివసించే అర్హతగల వ్యక్తిగత పెట్టుబడిదారులకు డిజిటల్ విధానంలో ఖాతా ప్రారంభ ప్రక్రియను సులభతరం చేసేందుకు భారత సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డు 2026 నవంబర్ 4న సవరించిన KYC నిబంధనలను జారీ చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ నిబంధనలు భారతదేశం వెలుపల నివసించే వ్యక్తులకు (PROIs) వర్తిస్తాయి.
• ప్రవాస భారతీయులు, భారత సంతతికి చెందిన OCI కార్డుదారులు, విదేశీ పౌరులు ఇందులో భాగమవుతారు.
• FATF ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉన్న దేశాల్లో నివసించే అర్హతగల వ్యక్తులకు డిజిటల్ KYC సౌకర్యం అందుబాటులోకి వస్తుంది.
• కొత్త విధానం 2026 డిసెంబర్ 3 నుంచి అమల్లోకి వస్తుంది.
• అర్హతగల పెట్టుబడిదారులు భారతదేశానికి ప్రత్యక్షంగా రాకుండానే KYC ప్రక్రియను పూర్తి చేయవచ్చు.
• వీడియో ఆధారిత గుర్తింపు ధ్రువీకరణ, ఎలక్ట్రానిక్ పత్రాల సమర్పణకు అవకాశం ఉంటుంది.
• విదేశీ నివాస చిరునామాను అర్హత ప్రమాణాల ప్రకారం చిరునామా ధ్రువీకరణగా ఉపయోగించవచ్చు.
• గుర్తింపు పొందిన KYC నమోదు వ్యవస్థల ద్వారా రికార్డులను పంచుకోవచ్చు.
• వినియోగదారుల వివరాల పరిశీలనలో నమోదిత మధ్యవర్తి సంస్థల బాధ్యత కొనసాగుతుంది.
• భారత సెక్యూరిటీల మార్కెట్లో విదేశీ పెట్టుబడిదారుల భాగస్వామ్యాన్ని సులభతరం చేయడం ఈ మార్పుల లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• SEBI: Securities and Exchange Board of India
• KYC: Know Your Client
• PROI: Person Resident Outside India
• NRI: Non-Resident Indian
• OCI: Overseas Citizen of India
• FATF: Financial Action Task Force
• అమలు తేదీ: 2026 డిసెంబర్ 3

D. సైన్స్, టెక్నాలజీ & అంతరిక్ష కరెంట్ అఫైర్స్

13. టెలికాం నెట్‌వర్క్ పనితీరు తెలుసుకునేందుకు ‘నెట్‌వర్క్ అనుభవ్’ వేదిక ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

మొబైల్, బ్రాడ్‌బ్యాండ్ నెట్‌వర్క్‌ల పనితీరులో పారదర్శకతను పెంచేందుకు టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (TRAI) 2026 నవంబర్ 4న నెట్‌వర్క్ అనుభవ్ (Network Anubhav) వేదికను ప్రారంభించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ వేదికను TRAI ప్రారంభించింది.
• నెట్‌వర్క్ అనుభవ్ అనేది భౌగోళిక సమాచారం, విశ్లేషణ ఆధారంగా పనిచేసే డిజిటల్ డ్యాష్‌బోర్డ్.
• వివిధ ప్రాంతాల్లో టెలికాం నెట్‌వర్క్‌ల పనితీరును వినియోగదారులు పరిశీలించవచ్చు.
• వినియోగదారులు నిర్వహించిన పరీక్షలు, స్వతంత్ర నెట్‌వర్క్ డ్రైవ్ టెస్టుల ద్వారా సమాచారం సేకరిస్తారు.
• TRAI MySpeed, MyCall అప్లికేషన్ల ద్వారా కూడా సమాచారం అందుతుంది.
• మొబైల్, స్థిర బ్రాడ్‌బ్యాండ్ సేవల నాణ్యతను పరిశీలించవచ్చు.
• వివిధ టెలికాం సంస్థల సేవలను ప్రాంతాల వారీగా పోల్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
• అవాంఛిత వాణిజ్య సమాచారాన్ని నియంత్రించే Do Not Disturb సేవలకు వెబ్ సౌకర్యం కూడా అందుబాటులో ఉంటుంది.
• వినియోగదారులు తమ సమాచార స్వీకరణ ప్రాధాన్యాలను నిర్వహించుకోవచ్చు.
• టెలికాం సేవల నాణ్యత, వినియోగదారుల అవగాహన, సంస్థల జవాబుదారీతనాన్ని పెంచడం ప్రధాన లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• TRAI: Telecom Regulatory Authority of India
• సంబంధిత చట్టం: TRAI Act, 1997
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర కమ్యూనికేషన్ల మంత్రిత్వ శాఖ
• వేదిక: Network Anubhav
• సంబంధిత అప్లికేషన్లు: MySpeed, MyCall

14. భవిష్యత్ 6G కమ్యూనికేషన్ కోసం సిలికాన్ ఫోటానిక్ చిప్‌ను అభివృద్ధి చేసిన JNCASR పరిశోధకులు

ఎందుకు వార్తల్లో?

బెంగళూరులోని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ సెంటర్ ఫర్ అడ్వాన్స్‌డ్ సైంటిఫిక్ రీసెర్చ్ పరిశోధకులు అభివృద్ధి చేసిన సిలికాన్ ఆధారిత ఫోటానిక్ చిప్‌కు సంబంధించిన పరిశోధన 2026 నవంబర్ 4న ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

ప్రయోగాత్మకంగా రూపొందించిన ఈ పరికరం ప్రత్యేక నిర్మాణాల మధ్య అధిక వేగంతో టెరాహెర్ట్జ్ సంకేతాలను ప్రసారం చేయగలదని చూపించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పరిశోధనను బెంగళూరులోని JNCASR శాస్త్రవేత్తలు నిర్వహించారు.
• JNCASR కేంద్ర శాస్త్ర, సాంకేతిక శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
• పరిశోధకులు ప్రత్యేక సిలికాన్ ఫోటానిక్ క్రిస్టల్ నిర్మాణాన్ని అభివృద్ధి చేశారు.
• ఈ సాంకేతికతలో టోపోలాజికల్ ఫోటానిక్స్ (Topological Photonics) సూత్రాలను ఉపయోగించారు.
• కొన్ని అడ్డంకుల వల్ల కలిగే సంకేత నష్టాలను తగ్గిస్తూ టెరాహెర్ట్జ్ తరంగాలను ప్రసారం చేయవచ్చు.
• ప్రయోగాత్మక వ్యవస్థలో సెకనుకు 100 గిగాబిట్ల వరకు డేటా ప్రసారాన్ని ప్రదర్శించారు.
• టెరాహెర్ట్జ్ తరంగాలు మైక్రోవేవ్, ఇన్‌ఫ్రారెడ్ తరంగాల మధ్య పౌనఃపున్య పరిధిలో ఉంటాయి.
• భవిష్యత్తులో అధిక సామర్థ్యమున్న వైర్‌లెస్ నెట్‌వర్క్‌ల కోసం ఈ తరంగాల వినియోగంపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నాయి.
• చిన్న పరిమాణంలో అధిక వేగంతో పనిచేసే కమ్యూనికేషన్ సర్క్యూట్ల తయారీలో ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడవచ్చు.
• ఇది ప్రయోగశాల స్థాయిలో సాధించిన ఫలితం మాత్రమే. వాణిజ్యపరంగా 6G నెట్‌వర్క్ ప్రారంభమైనట్లు కాదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• JNCASR: Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research
• ప్రాంతం: బెంగళూరు
• సంబంధిత శాఖ: కేంద్ర శాస్త్ర, సాంకేతిక శాఖ
• సాంకేతికత: Topological Photonics
• సంభావ్య వినియోగం: భవిష్యత్ 6G కమ్యూనికేషన్

15. సూపర్ అల్లాయ్‌ల మెషినింగ్ కోసం అధునాతన పూతలను అభివృద్ధి చేసిన హైదరాబాద్ శాస్త్రవేత్తలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

నికెల్ ఆధారిత సూపర్ అల్లాయ్ లోహాలను యంత్రాలతో కత్తిరించి అవసరమైన ఆకృతుల్లో తయారు చేసే ప్రక్రియలో ఉపయోగపడే అధునాతన రక్షణ పూతలపై హైదరాబాద్‌లోని ARCI పరిశోధకులు చేసిన అభివృద్ధి 2026 నవంబర్ 4న ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• పరిశోధనను హైదరాబాద్‌లోని ARCI నిర్వహించింది.
• ARCI కేంద్ర శాస్త్ర, సాంకేతిక శాఖ పరిధిలో పనిచేసే స్వయంప్రతిపత్తి పరిశోధనా సంస్థ.
• శాస్త్రవేత్తలు అధునాతన నానోకంపోజిట్ రక్షణ పూతలను అభివృద్ధి చేసి పరీక్షించారు.
• వీటిలో టైటానియం అల్యూమినియం సిలికాన్ నైట్రైడ్ (TiAlSiN), క్రోమియం అల్యూమినియం సిలికాన్ నైట్రైడ్ (CrAlSiN) ఉన్నాయి.
• టంగ్‌స్టన్ కార్బైడ్ కట్టింగ్ టూల్స్‌పై ఈ పూతలను ఉపయోగించారు.
• Inconel 718, IN625, IN617 వంటి నికెల్ ఆధారిత సూపర్ అల్లాయ్‌ల మెషినింగ్‌పై పరిశోధన సాగింది.
• ఈ లోహాలను విమాన ఇంజిన్లు, విద్యుత్ కేంద్రాలు, పెట్రోకెమికల్ పరిశ్రమల్లో ఉపయోగిస్తారు.
• అధిక బలం, కాఠిన్యం, తక్కువ ఉష్ణ వాహకత కారణంగా ఈ లోహాలను యంత్రాలతో కత్తిరించడం కష్టం.
• రక్షణ పూతలు పరికరాల మన్నికను పెంచి అరుగుదలను తగ్గించగలవు.
• విమానయాన, ఇంధన, అధునాతన తయారీ పరిశ్రమలకు ఈ పరిశోధన ఉపయోగపడవచ్చు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ARCI: International Advanced Research Centre for Powder Metallurgy and New Materials
• ప్రాంతం: హైదరాబాద్, తెలంగాణ
• సంబంధిత శాఖ: కేంద్ర శాస్త్ర, సాంకేతిక శాఖ
• సాంకేతికత: నానోకంపోజిట్ రక్షణ పూతలు
• వినియోగం: సూపర్ అల్లాయ్‌ల మెషినింగ్

16. ఇంటర్నెట్ లేకుండా పనిచేసే స్వదేశీ AI నమూనాలను అభివృద్ధి చేసిన IndiaAI స్టార్టప్‌లు

ఎందుకు వార్తల్లో?

IndiaAI మిషన్ మద్దతుతో పనిచేస్తున్న సోకెట్ AI, జెంటెయిక్ సంస్థలు అభివృద్ధి చేసిన స్వదేశీ కృత్రిమ మేధస్సు నమూనాలకు సంబంధించిన వివరాలు 2026 నవంబర్ 4న ప్రాధాన్యం పొందాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ AI నమూనాలను IndiaAI మిషన్ మద్దతు పొందిన స్టార్టప్ సంస్థలు అభివృద్ధి చేశాయి.
• సోకెట్ AI సంస్థ EKA-1 అనే నమూనాను పరిచయం చేసింది.
• EKA-1 అనేది 26.3 బిలియన్ పారామీటర్లతో రూపొందించిన AI నమూనా.
• గణిత సమస్యలు, కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామింగ్ సంబంధిత పనుల కోసం దీనిని రూపొందించారు.
• ఇది ఆంగ్లంతోపాటు భారత రాజ్యాంగంలోని ఎనిమిదో షెడ్యూల్‌లో ఉన్న 22 భాషలకు మద్దతు ఇస్తుంది.
• జెంటెయిక్ సంస్థ Dhīr 2B, Dhīr 5B అనే నమూనాలను అభివృద్ధి చేసింది.
• బహుభాషా శాస్త్రీయ, పరిశోధన సంబంధిత పనుల కోసం వీటిని రూపొందించారు.
• ఈ నమూనాలు ఎయిర్-గ్యాప్డ్ వ్యవస్థల్లో కూడా పనిచేయగలవు.
• ఎయిర్-గ్యాప్డ్ వ్యవస్థ అంటే బాహ్య నెట్‌వర్క్‌లకు అనుసంధానం లేకుండా పనిచేసే కంప్యూటింగ్ వ్యవస్థ.
• సున్నితమైన సమాచారాన్ని సురక్షితంగా నిర్వహించడానికి ఇటువంటి వ్యవస్థలు ఉపయోగపడతాయి.
• సైబర్ భద్రత, రక్షణ, ఇతర కీలక రంగాల్లో వీటి వినియోగానికి అవకాశముంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• మిషన్: IndiaAI Mission
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్, సమాచార సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ
• సోకెట్ AI నమూనా: EKA-1
• జెంటెయిక్ నమూనాలు: Dhīr 2B, Dhīr 5B
• Air-Gapped System: బాహ్య నెట్‌వర్క్‌ల నుంచి వేరుగా పనిచేసే వ్యవస్థ
• ప్రధాన ప్రాధాన్యం: సురక్షిత స్వదేశీ AI సామర్థ్యాల అభివృద్ధి

17. గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల్లో శాస్త్ర, సాంకేతిక సహకారానికి CSIR–DAKSHIN-RIS భాగస్వామ్యం

ఎందుకు వార్తల్లో?

గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల్లో శాస్త్ర, సాంకేతికత, ఆవిష్కరణల అభివృద్ధికి CSIR, DAKSHIN-RIS మధ్య కుదిరిన భాగస్వామ్యానికి సంబంధించిన వివరాలు 2026 నవంబర్ 4న వెల్లడయ్యాయి.

ఈ సహకారానికి సంబంధించిన లెటర్ ఆఫ్ అసోసియేషన్‌పై నవంబర్ 3న సంతకాలు చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ భాగస్వామ్యంలో CSIR, DAKSHIN-RIS సంస్థలు పాల్గొంటున్నాయి.
• గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల మధ్య శాస్త్ర, సాంకేతిక సహకారాన్ని పెంచడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• సంయుక్త పరిశోధనలు, శాస్త్రీయ సామర్థ్యాల అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తారు.
• తక్కువ ఖర్చుతో అందుబాటులోకి వచ్చే సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేయడంపై దృష్టి పెడతారు.
• సాంకేతిక భాగస్వామ్యాలు, జ్ఞాన మార్పిడి, శిక్షణ వంటి రంగాల్లో సహకారం అందించనున్నారు.
• CSIRకు ఉన్న శాస్త్రీయ నైపుణ్యం, పరిశోధనా సామర్థ్యాలను వినియోగించనున్నారు.
• DAKSHIN గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల మధ్య అభివృద్ధి సంబంధిత జ్ఞాన మార్పిడిని ప్రోత్సహిస్తుంది.
• అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఎదుర్కొంటున్న ఉమ్మడి సమస్యలకు పరిష్కారాలను కనుగొనడంపై దృష్టి సారిస్తారు.
• ఐక్యరాజ్యసమితి సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల సాధనకు ఈ భాగస్వామ్యం దోహదపడుతుంది.
• దక్షిణ–దక్షిణ సహకారంలో శాస్త్ర, సాంకేతికత ప్రాధాన్యాన్ని ఈ చర్య వెల్లడిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CSIR: Council of Scientific and Industrial Research
• DAKSHIN: Global South Centre of Excellence
• RIS: Research and Information System for Developing Countries
• ప్రధాన రంగం: శాస్త్ర, సాంకేతిక సహకారం
• సంబంధిత భావన: దక్షిణ–దక్షిణ సహకారం

E. పర్యావరణం & జీవావరణ కరెంట్ అఫైర్స్

18. గ్రిడ్ స్థాయి విద్యుత్ నిల్వ కోసం ₹14,500 కోట్ల పథకానికి కేంద్ర ఆమోదం

ఎందుకు వార్తల్లో?

పునరుత్పాదక విద్యుత్‌ను సమర్థంగా వినియోగించేందుకు, విద్యుత్ సరఫరాలో స్థిరత్వాన్ని పెంచేందుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం 2026 నవంబర్ 4న ₹14,500 కోట్ల వయబిలిటీ గ్యాప్ ఫండింగ్ పథకాన్ని ఆమోదించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ పథకానికి ₹14,500 కోట్లు కేటాయించారు.
• 2026–27 నుంచి 2030–31 ఆర్థిక సంవత్సరాల వరకు అమలు చేస్తారు.
• మొత్తం 92 గిగావాట్ గంటల (GWh) విద్యుత్ నిల్వ సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయడం లక్ష్యం.
• ఇందులో 60 GWh పంప్డ్ హైడ్రో స్టోరేజ్ ద్వారా అందుబాటులోకి వస్తుంది.
• మరో 30 GWh బ్యాటరీ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (BESS) ద్వారా అభివృద్ధి చేస్తారు.
• మిగిలిన 2 GWh కొత్త లేదా ప్రత్యామ్నాయ విద్యుత్ నిల్వ సాంకేతికతల ద్వారా సమకూరుస్తారు.
• మొత్తం లక్ష్య సామర్థ్యానికి సంబంధించి అంచనా పెట్టుబడి ₹97,600 కోట్లు.
• అర్హతగల ప్రాజెక్టులను పోటీ బిడ్డింగ్ విధానంలో ఎంపిక చేస్తారు.
• బ్యాటరీ నిల్వ ప్రాజెక్టుల్లో కనీసం 40 శాతం దేశీయ భాగాల వినియోగం తప్పనిసరి.
• సౌర, పవన విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో వచ్చే హెచ్చుతగ్గులను సమర్థంగా నిర్వహించేందుకు విద్యుత్ నిల్వ వ్యవస్థలు ఉపయోగపడతాయి.
• విద్యుత్ గ్రిడ్ స్థిరత్వం, నిరంతర విద్యుత్ సరఫరా మెరుగుపడటం ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• VGF: Viability Gap Funding
• BESS: Battery Energy Storage System
• PSP: Pumped Storage Plant
• మొత్తం లక్ష్య సామర్థ్యం: 92 GWh
• ప్రధాన లక్ష్యం: పునరుత్పాదక విద్యుత్ అనుసంధానం, గ్రిడ్ స్థిరత్వం

19. రోడ్డు సరుకు రవాణాలో కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపుకు NITI ఆయోగ్–GIZ భాగస్వామ్యం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారతదేశంలో రోడ్డు మార్గంలో సరుకు రవాణా వల్ల వెలువడే కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించేందుకు NITI ఆయోగ్, GIZ ఇండియా మధ్య కుదిరిన అమలు ఒప్పందాన్ని 2026 నవంబర్ 4న ప్రకటించారు.

ఈ ఒప్పందంపై నవంబర్ 3న సంతకాలు చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ ఒప్పందంలో NITI ఆయోగ్, GIZ ఇండియా భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి.
• NDC-TIA II కార్యక్రమం కింద ఈ ఒప్పందం కుదిరింది.
• NDC-TIA II పూర్తి పేరు Nationally Determined Contribution–Transport Initiative for Asia Phase II.
• జర్మనీకి చెందిన అంతర్జాతీయ వాతావరణ కార్యక్రమం ద్వారా ఈ ప్రాజెక్టుకు మద్దతు లభిస్తుంది.
• రోడ్డు సరుకు రవాణాలో గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలను తగ్గించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• మధ్యస్థ, భారీ వాణిజ్య వాహనాలను విద్యుత్ వాహనాలుగా మార్చడంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెడతారు.
• ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు, ఆర్థిక సహాయం, నియంత్రణ అవసరాలను కూడా పరిశీలిస్తారు.
• వరల్డ్ రిసోర్సెస్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఇండియా, ఇంటర్నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆన్ క్లీన్ ట్రాన్స్‌పోర్టేషన్ సహకారం అందిస్తున్నాయి.
• భారతదేశ వాతావరణ లక్ష్యాల సాధనకు ఈ భాగస్వామ్యం దోహదపడుతుంది.
• పర్యావరణహిత సరుకు రవాణా వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NITI Aayog: National Institution for Transforming India
• GIZ: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit
• NDC: Nationally Determined Contribution
• కార్యక్రమం: NDC-TIA II
• ప్రధాన లక్ష్యం: రోడ్డు సరుకు రవాణాలో కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపు
• సహకార దేశం: జర్మనీ

20. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతాల్లో అల్పపీడనంగా బలహీనపడిన మురసు తుఫాను

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఆంధ్రప్రదేశ్ తీరాన్ని దాటిన మురసు తుఫాను 2026 నవంబర్ 4 నాటికి బలహీనపడి తూర్పు తెలంగాణ, ఆనుకుని ఉన్న కోస్తాంధ్ర ప్రాంతాల్లో అల్పపీడన వ్యవస్థగా మారింది. ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో భారత వాతావరణ శాఖ వర్ష సూచనలు, హెచ్చరికలను కొనసాగించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• మురసు తుఫాను బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడింది.
• 2026 నవంబర్ 3న దక్షిణ ఆంధ్రప్రదేశ్ తీరాన్ని దాటింది.
• నవంబర్ 4 నాటికి తుఫాను బలహీనపడి డిప్రెషన్ స్థాయికి చేరుకుంది.
• తూర్పు తెలంగాణ, ఆనుకుని ఉన్న కోస్తాంధ్ర ప్రాంతాలపై దీని ప్రభావం పడింది.
• ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు నమోదయ్యాయి.
• భారత వాతావరణ శాఖ తుఫాను కదలికలు, తీవ్రత తగ్గుదలను పర్యవేక్షించింది.
• కొన్ని ప్రాంతాలకు ఉరుములు, మెరుపులు, బలమైన గాలులతో కూడిన వర్ష హెచ్చరికలు జారీ చేసింది.
• తుఫానుల వల్ల వరదలు, రవాణా అంతరాయాలు, వ్యవసాయ నష్టం, అత్యవసర సేవల్లో సమస్యలు ఏర్పడవచ్చు.
• విపత్తుల నిర్వహణలో ముందస్తు హెచ్చరికలు, సంసిద్ధత అవసరాన్ని ఈ పరిణామం గుర్తుచేస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• తుఫాను: మురసు
• సముద్ర ప్రాంతం: ఉత్తర హిందూ మహాసముద్రం
• ప్రభావిత రాష్ట్రాలు: ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ
• జాతీయ వాతావరణ సంస్థ: భారత వాతావరణ శాఖ
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ
• IMD ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ

F. రక్షణ & భద్రత కరెంట్ అఫైర్స్

21. అగ్నివీరులకు అదనంగా రెండేళ్ల సేవా అవకాశానికి కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం

ఎందుకు వార్తల్లో?

అగ్నిపథ్ సైనిక నియామక పథకంలో కీలక మార్పుకు కేంద్ర మంత్రివర్గం 2026 నవంబర్ 4న ఆమోదం తెలిపింది. మొదటి నాలుగేళ్ల సేవ పూర్తయిన తర్వాత రెగ్యులర్ సర్వీసుకు ఎంపిక కాని అగ్నివీరులకు అదనంగా రెండేళ్లు సేవలందించే అవకాశం కల్పించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• అగ్నిపథ్ పథకం 2022 జూన్‌లో ప్రారంభమైంది.
• ఈ పథకం ద్వారా ఎంపికైన వారిని అగ్నివీరులు అంటారు.
• ప్రారంభ నియామక కాలం నాలుగేళ్లు.
• ప్రస్తుతం ప్రతి బ్యాచ్‌లో గరిష్ఠంగా 25 శాతం మందిని ప్రతిభ ఆధారంగా రెగ్యులర్ సర్వీసుకు ఎంపిక చేయవచ్చు.
• మిగిలిన 75 శాతం మందిలో ఆసక్తి ఉన్నవారికి అదనంగా రెండేళ్లు సేవలందించే అవకాశం కల్పించారు.
• ఈ మార్పుతో అర్హతగలవారు మొత్తం ఆరేళ్లు సేవ చేయగలరు.
• అదనపు సేవాకాలం పూర్తయ్యాక కూడా నిర్దేశిత ఎంపిక ప్రమాణాల ప్రకారం రెగ్యులర్ సర్వీసుకు అవకాశం ఉంటుంది.
• రెండో సేవాకాలంలో మెరుగైన వేతన సదుపాయాలు అందించనున్నారు.
• సేవా నిధి ప్యాకేజీ, సీనియారిటీ ప్రయోజనాల్లో కూడా మార్పులు ప్రకటించారు.
• పథకం అమలు, అగ్నివీరుల పనితీరును సమీక్షించిన తర్వాత ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• పథకం: అగ్నిపథ్
• నియామక సిబ్బంది: అగ్నివీరులు
• ప్రారంభ సేవాకాలం: నాలుగేళ్లు
• అదనపు సేవాకాలం: రెండేళ్లు
• రెగ్యులర్ సర్వీసు ఎంపిక: నిర్దేశిత ప్రమాణాల ప్రకారం
• పథకం ప్రారంభమైన సంవత్సరం: 2022

22. సముద్ర భద్రత, సాంకేతిక సహకారంపై ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతీయ సదస్సు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 4న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతీయ సదస్సులో రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ పాల్గొని సముద్ర భద్రత, ప్రాంతీయ సహకారం, సాంకేతిక అభివృద్ధి ప్రాధాన్యాన్ని వివరించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ఇండో-పసిఫిక్ రీజినల్ డైలాగ్ (IPRD) భారత నౌకాదళంతో అనుబంధమున్న అంతర్జాతీయ వ్యూహాత్మక సదస్సు.
• 2026 సదస్సు న్యూఢిల్లీలో నిర్వహించారు.
• రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ నవంబర్ 4న పాల్గొన్నారు.
• ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో శాస్త్ర, సాంకేతిక, విద్యా సహకారం ప్రధాన అంశంగా ఉంది.
• సముద్ర భద్రత, సరఫరా వ్యవస్థల స్థిరత్వం, అంతర్జాతీయ సహకారంపై చర్చించారు.
• సముద్ర కార్యకలాపాలపై అవగాహన, కీలక సముద్ర మౌలిక సదుపాయాల రక్షణపై దృష్టి పెట్టారు.
• కృత్రిమ మేధస్సు, స్వయంచాలక వ్యవస్థలు వంటి ఆధునిక సాంకేతికతలను పరిశీలించారు.
• సముద్ర దోపిడీ, అక్రమ రవాణా, అక్రమ చేపల వేట, సైబర్ దాడులు వంటి భద్రతా సమస్యలను చర్చించారు.
• ప్రాంతీయ నౌకాదళ భాగస్వాముల మధ్య సహకారాన్ని బలోపేతం చేయాలని సూచించారు.
• ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో భారతదేశ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యానికి ఈ సదస్సు ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• IPRD: Indo-Pacific Regional Dialogue
• నిర్వాహక సంస్థ: భారత నౌకాదళం
• వేదిక: న్యూఢిల్లీ
• సంబంధిత సంస్థ: National Maritime Foundation
• IPOI: Indo-Pacific Oceans Initiative

G. అవార్డులు, నియామకాలు, నివేదికలు & ర్యాంకింగ్స్

23. వార్షిక పరిశ్రమల సర్వే 2024–25 సమగ్ర ఫలితాలను విడుదల చేసిన MoSPI

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర గణాంకాలు, కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ 2026 నవంబర్ 4న వార్షిక పరిశ్రమల సర్వే (ASI) 2024–25కు సంబంధించిన సమగ్ర ప్రచురణలను విడుదల చేసింది.

ఇందులో వాల్యూమ్-I, ఫ్యాక్టరీ రంగ సమగ్ర ఫలితాలు ఉన్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ సర్వే 2024–25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించినది.
• సమగ్ర ఫలితాలను 2026 నవంబర్‌లో విడుదల చేశారు.
• ASI ముఖ్యాంశాల నివేదికను 2026 సెప్టెంబర్ 30న విడుదల చేశారు.
• భారతదేశంలోని నమోదిత ఫ్యాక్టరీ రంగ నిర్మాణం, పనితీరును ASI ద్వారా అంచనా వేస్తారు.
• తయారీ రంగంలో స్థూల విలువ జోడింపు (GVA) 9.28 శాతం పెరిగింది.
• పనిచేస్తున్న ప్రతి ఫ్యాక్టరీకి నికర విలువ జోడింపు 6.59 శాతం పెరిగింది.
• పరిశ్రమల్లో పనిచేసే ప్రతి వ్యక్తికి స్థూల విలువ జోడింపు 2.25 శాతం పెరిగింది.
• తయారీ రంగ GVAలో మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఉత్తరప్రదేశ్ అగ్రస్థానాల్లో ఉన్నాయి.
• ఈ ఐదు రాష్ట్రాలు కలిపి తయారీ రంగ GVAలో 54 శాతానికి పైగా వాటా కలిగి ఉన్నాయి.
• ఆహార ఉత్పత్తులు, వస్త్రాలు, ప్రాథమిక లోహాలు, మోటారు వాహనాలు, దుస్తుల తయారీ రంగాలు ఉపాధిలో ముఖ్యమైనవి.
• పారిశ్రామిక విధానాల రూపకల్పన, ఆర్థిక విశ్లేషణ, జాతీయ ఆదాయ అంచనాలకు ASI సమాచారం ఉపయోగపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ASI: Annual Survey of Industries
• విడుదల చేసిన మంత్రిత్వ శాఖ: MoSPI
• సర్వే సంవత్సరం: 2024–25
• GVA: Gross Value Added
• ప్రధాన పరిధి: నమోదిత ఫ్యాక్టరీ రంగం
• వినియోగం: పారిశ్రామిక, ఆర్థిక గణాంకాలు

H. ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

24. విశాఖపట్నం మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఎన్నికల్లో టీడీపీ కూటమి విజయం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 3న ప్రకటించిన గ్రేటర్ విశాఖపట్నం మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఎన్నికల ఫలితాల్లో తెలుగుదేశం పార్టీ నేతృత్వంలోని కూటమి భారీ విజయం సాధించింది. నవంబర్ 4న ఈ ఫలితాలు రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ప్రధాన అంశంగా నిలిచాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• గ్రేటర్ విశాఖపట్నం మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఎన్నికలు 2026 నవంబర్ 1న జరిగాయి.
• ఎన్నికల ఫలితాలను నవంబర్ 3న ప్రకటించారు.
• కార్పొరేషన్‌లో మొత్తం 120 వార్డులు ఉన్నాయి.
• టీడీపీ నేతృత్వంలోని కూటమి 98 వార్డుల్లో విజయం సాధించింది.
• తెలుగుదేశం పార్టీ 64 వార్డులు గెలుచుకుంది.
• జనసేన పార్టీ 26 వార్డులు సాధించింది.
• భారతీయ జనతా పార్టీ ఎనిమిది వార్డుల్లో విజయం సాధించింది.
• వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ 13 వార్డులు గెలుచుకుంది.
• స్వతంత్ర అభ్యర్థులు ఎనిమిది వార్డులు, సీపీఐ(ఎం) ఒక వార్డు గెలుచుకున్నారు.
• టీడీపీకి చెందిన ముక్కా స్రవంతి మేయర్ ఎన్నికల్లో విజయం సాధించారు.
• విశాఖపట్నం నగర పాలనను నిర్వహించే స్థానిక ప్రభుత్వ నిర్మాణాన్ని ఈ ఎన్నికలు నిర్ణయిస్తాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• GVMC: Greater Visakhapatnam Municipal Corporation
• నగరం: విశాఖపట్నం
• రాష్ట్రం: ఆంధ్రప్రదేశ్
• మేయర్: ముక్కా స్రవంతి
• రాజ్యాంగ సవరణ: 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 1992
• అంశం: పట్టణ స్థానిక సంస్థల పాలన

25. ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ నియంత్రణ మండలి చైర్‌పర్సన్‌గా బినోయ్ కుమార్ నియామకం

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ నియంత్రణ మండలి చైర్‌పర్సన్‌గా విశ్రాంత ఐఏఎస్ అధికారి బినోయ్ కుమార్‌ను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నియమించింది. ఈ నియామకం 2026 నవంబర్ 4న రాష్ట్రస్థాయి ముఖ్యమైన వార్తగా నిలిచింది.

ముఖ్యాంశాలు

• బినోయ్ కుమార్ APERC చైర్‌పర్సన్‌గా నియమితులయ్యారు.
• ఆయన విశ్రాంత ఐఏఎస్ అధికారి.
• ఈ నియామకాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపట్టింది.
• పదవీకాలం ఐదేళ్లు లేదా 70 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు, ఏది ముందైతే అది వర్తిస్తుంది.
• బాధ్యతలు స్వీకరించిన తేదీ నుంచి పదవీకాలం ప్రారంభమవుతుంది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ సంస్కరణల చట్టం, 1999లోని నిబంధనల ప్రకారం నియామకం జరిగింది.
• రాష్ట్ర విద్యుత్ రంగ నియంత్రణలో APERC కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
• విద్యుత్ టారిఫ్‌ల నియంత్రణ, ఇతర చట్టబద్ధ బాధ్యతలను నిర్వహిస్తుంది.
• విద్యుత్ వినియోగదారుల ప్రయోజనాల పరిరక్షణలో మండలికి ప్రాధాన్యం ఉంది.
• బినోయ్ కుమార్ గతంలో రాష్ట్ర, కేంద్ర స్థాయిల్లో ఉన్నత పరిపాలనా బాధ్యతలు నిర్వహించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• APERC: Andhra Pradesh Electricity Regulatory Commission
• కొత్త చైర్‌పర్సన్: బినోయ్ కుమార్
• రాష్ట్రం: ఆంధ్రప్రదేశ్
• సంబంధిత రాష్ట్ర చట్టం: ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ సంస్కరణల చట్టం, 1999
• సంబంధిత కేంద్ర చట్టం: విద్యుత్ చట్టం, 2003

26. విశాఖపట్నంలో RINL భూముల రెండో దశ ఈ-వేలం ద్వారా ₹218 కోట్లు

ఎందుకు వార్తల్లో?

విశాఖపట్నంలోని రాష్ట్రీయ ఇస్పాత్ నిగమ్ లిమిటెడ్ భూముల రెండో దశ ఈ-వేలం ఫలితాలను కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ 2026 నవంబర్ 4న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ వేలాన్ని నేషనల్ ల్యాండ్ మానిటైజేషన్ కార్పొరేషన్ (NLMC) నిర్వహించింది.
• వేలం వేసిన భూములు రాష్ట్రీయ ఇస్పాత్ నిగమ్ లిమిటెడ్‌కు చెందినవి.
• RINL విశాఖపట్నం ఉక్కు కర్మాగారాన్ని నిర్వహిస్తుంది.
• రెండో దశ వేలం 2026 నవంబర్ 3న జరిగింది.
• మొత్తం 114 భూభాగాలకు విజయవంతమైన బిడ్లు వచ్చాయి.
• బిడ్ల మొత్తం విలువ ₹218 కోట్లు.
• ఈ భూముల మొత్తం కనీస రిజర్వ్ ధర సుమారు ₹184.81 కోట్లు.
• రిజర్వ్ ధరతో పోలిస్తే బిడ్ల విలువ 17.96 శాతం ఎక్కువగా ఉంది.
• రెండు దశల్లో కలిపి 264 భూభాగాలకు విజయవంతమైన బిడ్లు వచ్చాయి.
• రెండు దశల బిడ్ల మొత్తం విలువ ₹584.33 కోట్లు.
• NLMC కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలోని ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల విభాగం పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
• ఉపయోగంలో లేని ప్రభుత్వ రంగ ఆస్తులను పారదర్శకంగా నగదీకరించేందుకు ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• RINL: Rashtriya Ispat Nigam Limited
• NLMC: National Land Monetization Corporation
• ప్రాంతం: విశాఖపట్నం
• సంబంధిత విభాగం: Department of Public Enterprises
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ
• ప్రధాన అంశం: ప్రభుత్వ ఆస్తుల నగదీకరణ

27. విజయవాడ జాతీయ సరస్ మేళాలో గ్రామీణ మహిళా పారిశ్రామికవేత్తల భాగస్వామ్యం

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విజయవాడలో ఇటీవల ముగిసిన జాతీయ సరస్ మేళాకు సంబంధించిన వివరాలను కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ 2026 నవంబర్ 4న విడుదల చేసింది.

స్వయం సహాయక సంఘాలు, గ్రామీణ మహిళా పారిశ్రామికవేత్తల ఆర్థిక సాధికారతలో ఈ కార్యక్రమం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• జాతీయ సరస్ మేళాను విజయవాడలోని పున్నమి ఘాట్ వద్ద నిర్వహించారు.
• ఢిల్లీ-NCR ప్రాంతం వెలుపల నిర్వహించిన తొలి జాతీయ సరస్ మేళా ఇదే.
• కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి.
• రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 2026 అక్టోబర్ 15న మేళాను ప్రారంభించారు.
• సుమారు 1,500 మంది గ్రామీణ మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలు పాల్గొన్నారు.
• 30కి పైగా రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల నుంచి ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు.
• సుమారు 600 స్టాళ్ల ద్వారా వివిధ ఉత్పత్తులను ప్రదర్శించారు.
• మొత్తం అమ్మకాలు ₹12.8 కోట్లకు పైగా నమోదయ్యాయి.
• చేనేత, హస్తకళల ఉత్పత్తులు అమ్మకాల్లో ముఖ్యమైన వాటా సాధించాయి.
• స్వయం సహాయక సంఘాల సభ్యులు, లఖ్‌పతి దీదీలు పాల్గొన్నారు.
• గ్రామీణ మహిళల ఉత్పత్తులకు విస్తృత మార్కెట్ కల్పించేందుకు ఈ కార్యక్రమం ఉపయోగపడింది.
• మహిళల ఆర్థిక భాగస్వామ్యం, గ్రామీణ జీవనోపాధుల అభివృద్ధికి ప్రోత్సాహం లభించింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• కార్యక్రమం: National SARAS Mela 2026
• వేదిక: పున్నమి ఘాట్, విజయవాడ
• రాష్ట్రం: ఆంధ్రప్రదేశ్
• మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ
• ప్రధాన లబ్ధిదారులు: గ్రామీణ మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలు, స్వయం సహాయక సంఘాలు
• సంబంధిత కార్యక్రమం: లఖ్‌పతి దీదీ

I. తెలంగాణ కరెంట్ అఫైర్స్

28. హైదరాబాద్‌లోని ఎన్టీఆర్ గార్డెన్స్‌లో సదర్ సమ్మేళనం వేడుకలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 4న హైదరాబాద్‌లోని ఎన్టీఆర్ గార్డెన్స్‌లో సదర్ సమ్మేళనం వేడుకలు నిర్వహించారు. తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి పాల్గొని రాష్ట్ర సాంస్కృతిక సంప్రదాయాల్లో ఈ వేడుకల ప్రాధాన్యాన్ని వివరించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సదర్ సమ్మేళనం వేడుకలు 2026 నవంబర్ 4న జరిగాయి.
• వేదిక హైదరాబాద్‌లోని ఎన్టీఆర్ గార్డెన్స్.
• ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
• సదర్ సమ్మేళనం యాదవ సమాజానికి సంబంధించిన సంప్రదాయ పండుగ.
• ఈ వేడుకల్లో అలంకరించిన దున్నపోతులు ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి.
• పశుపోషణకు సంబంధించిన సంప్రదాయ వృత్తులు, సామాజిక సంస్కృతిని ఈ పండుగ ప్రతిబింబిస్తుంది.
• తెలంగాణ ప్రభుత్వం సదర్ సమ్మేళనాన్ని రాష్ట్ర పండుగగా గుర్తించింది.
• వేడుకల నిర్వహణకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ₹5 కోట్లు మంజూరు చేసింది.
• హైదరాబాద్, పరిసర ప్రాంతాల్లో ఈ పండుగకు ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.
• తెలంగాణ సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని, సంప్రదాయ వేడుకలను ఈ కార్యక్రమం తెలియజేస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• పండుగ: సదర్ సమ్మేళనం
• రాష్ట్రం: తెలంగాణ
• సంబంధిత సమాజం: యాదవ
• వేదిక: ఎన్టీఆర్ గార్డెన్స్, హైదరాబాద్
• ప్రత్యేకత: అలంకరించిన దున్నపోతులతో సంప్రదాయ వేడుకలు

29. వ్యవసాయ నైపుణ్యాభివృద్ధిలో అత్యుత్తమ కేంద్రంగా MANAGE హైదరాబాద్‌కు గుర్తింపు

ఎందుకు వార్తల్లో?

హైదరాబాద్‌లోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ ఎక్స్‌టెన్షన్ మేనేజ్‌మెంట్ (MANAGE) సంస్థకు వ్యవసాయ రంగంలో సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్–స్కిల్స్ గుర్తింపు లభించింది. ఈ గుర్తింపును కేంద్ర నైపుణ్యాభివృద్ధి, వ్యవస్థాపకత మంత్రిత్వ శాఖ 2026 నవంబర్ 4న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ గుర్తింపు హైదరాబాద్‌లోని MANAGE సంస్థకు లభించింది.
• MANAGE పూర్తి పేరు National Institute of Agricultural Extension Management.
• కేంద్ర నైపుణ్యాభివృద్ధి, వ్యవస్థాపకత మంత్రిత్వ శాఖ ఈ గుర్తింపును ఇచ్చింది.
• MANAGE కేంద్ర వ్యవసాయం, రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థ.
• ఈ సంస్థ 1987లో స్థాపించబడింది.
• భారతదేశ వ్యవసాయ విస్తరణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంలో MANAGE కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
• శిక్షణ, పరిశోధన, సలహా సేవలు, విధానపరమైన సహకారాన్ని అందిస్తుంది.
• వ్యవసాయ విస్తరణ, వ్యవసాయ వ్యాపార నిర్వహణ, వ్యవసాయ గిడ్డంగుల నిర్వహణ వంటి రంగాల్లో విద్యా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తుంది.
• వ్యవసాయ నైపుణ్యాభివృద్ధిని బలోపేతం చేయడం ఈ గుర్తింపు ప్రధాన లక్ష్యం.
• వ్యవసాయ రంగంలో వ్యవస్థాపకత, సామర్థ్యాభివృద్ధికి ఈ గుర్తింపు ఉపయోగపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• MANAGE: National Institute of Agricultural Extension Management
• ప్రాంతం: హైదరాబాద్, తెలంగాణ
• స్థాపన సంవత్సరం: 1987
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర వ్యవసాయం, రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ
• గుర్తింపు ఇచ్చిన మంత్రిత్వ శాఖ: నైపుణ్యాభివృద్ధి, వ్యవస్థాపకత మంత్రిత్వ శాఖ
• రంగం: వ్యవసాయం, నైపుణ్యాభివృద్ధి

J. క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్

30. భోపాల్‌లో జరిగే మహిళల ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ 2026 షెడ్యూల్ విడుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 4న ఆసియా హాకీ సమాఖ్య మధ్యప్రదేశ్ మహిళల ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ భోపాల్ 2026 టోర్నమెంట్ మ్యాచ్‌ల షెడ్యూల్‌ను ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్ 2026 నవంబర్ 19 నుంచి 28 వరకు జరుగుతుంది.
• ఆతిథ్య నగరం భోపాల్, మధ్యప్రదేశ్.
• నాథు బర్ఖేడాలోని అంతర్జాతీయ క్రీడా సముదాయంలోని హాకీ స్టేడియంలో మ్యాచ్‌లు జరుగుతాయి.
• ఆసియా హాకీ సమాఖ్య ఆధ్వర్యంలో ఈ పోటీలు నిర్వహిస్తారు.
• మొత్తం ఆరు జట్లు పాల్గొంటాయి.
• పాల్గొనే దేశాలు భారత్, చైనా, జపాన్, దక్షిణ కొరియా, మలేషియా, థాయ్‌లాండ్.
• రౌండ్ రాబిన్ విధానంలో లీగ్ మ్యాచ్‌లు జరుగుతాయి.
• మొదటి నాలుగు స్థానాల్లో నిలిచిన జట్లు సెమీఫైనల్స్‌కు అర్హత సాధిస్తాయి.
• భారత్ తన తొలి మ్యాచ్‌ను నవంబర్ 19న మలేషియాతో ఆడుతుంది.
• భారత మహిళల హాకీ జట్టు డిఫెండింగ్ ఛాంపియన్‌గా బరిలోకి దిగుతుంది.
• భారత్ గతంలో 2016, 2023, 2024 సంవత్సరాల్లో ఈ టోర్నమెంట్‌ను గెలుచుకుంది.
• ఫైనల్ మ్యాచ్ 2026 నవంబర్ 28న జరగనుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• టోర్నమెంట్: Women’s Asian Champions Trophy 2026
• ఆతిథ్య నగరం: భోపాల్
• ఆతిథ్య రాష్ట్రం: మధ్యప్రదేశ్
• నిర్వాహక సంస్థ: ఆసియా హాకీ సమాఖ్య
• పాల్గొనే జట్లు: ఆరు
• భారత్ తొలి ప్రత్యర్థి: మలేషియా

31. MY Bharat పోర్టల్‌లో ఖేలో భారత్ క్విజ్ ప్రారంభించిన కేంద్ర క్రీడా మంత్రిత్వ శాఖ

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత క్రీడా రంగం, క్రీడా సామగ్రి తయారీ, అంతర్జాతీయ క్రీడా విజయాలపై అవగాహన పెంచేందుకు కేంద్ర క్రీడల శాఖ 2026 నవంబర్ 4న ఖేలో భారత్: ఫ్రమ్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ టు పోడియం ఫినిష్ క్విజ్ను ప్రారంభించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ క్విజ్‌ను కేంద్ర క్రీడల శాఖ ప్రారంభించింది.
• ఈ శాఖ కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
• క్విజ్ పేరు Khelo Bharat: From Manufacturing to Podium Finish Quiz.
• MY Bharat పోర్టల్ ద్వారా ఈ పోటీ నిర్వహిస్తున్నారు.
• క్విజ్ 2026 నవంబర్ 4 నుంచి 20 వరకు అందుబాటులో ఉంటుంది.
• క్రీడల అభివృద్ధి, క్రీడా సామగ్రి తయారీ, భారత క్రీడాకారుల విజయాలపై ప్రశ్నలు ఉంటాయి.
• ఖేలో ఇండియా స్పోర్ట్స్ గూడ్స్ మాన్యుఫాక్చరింగ్ స్కీమ్కు ఈ కార్యక్రమం ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
• ఈ పథకం ఆర్థిక కేటాయింపు ₹1,856.67 కోట్లు.
• ప్రధాన అంతర్జాతీయ క్రీడా పోటీల్లో భారత ప్రదర్శనకు సంబంధించిన అంశాలు కూడా ఉంటాయి.
• భారత పౌరులందరూ వయస్సుతో సంబంధం లేకుండా పాల్గొనవచ్చు.
• 15 నిమిషాల్లో 20 ప్రశ్నలకు సమాధానాలు ఇవ్వాలి.
• అత్యుత్తమ ప్రతిభ కనబరిచిన మొదటి 100 మందికి ఫిట్ ఇండియా వస్తువులను బహుమతులుగా అందిస్తారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• నిర్వాహక మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ
• వేదిక: MY Bharat
• సంబంధిత కార్యక్రమం: ఖేలో ఇండియా
• క్విజ్ పేరు: Khelo Bharat: From Manufacturing to Podium Finish
• ప్రధాన లక్ష్యం: క్రీడలపై అవగాహన, దేశీయ క్రీడా సామగ్రి తయారీ ప్రోత్సాహం

K. ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు

32. యునెస్కో రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చి 80 సంవత్సరాలు పూర్తి

ఎందుకు వార్తల్లో?

యునెస్కో రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ నుంచి 2026 నవంబర్ 4 నాటికి 80 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి. విద్య, శాస్త్రం, సంస్కృతి రంగాల్లో అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని ప్రోత్సహించడంలో ఈ సంస్థకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది.

ముఖ్యాంశాలు

• యునెస్కో రాజ్యాంగం 1946 నవంబర్ 4న అమల్లోకి వచ్చింది.
• యునెస్కో రాజ్యాంగాన్ని 1945 నవంబర్ 16న ఆమోదించారు.
• 2026తో రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చి 80 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి.
• యునెస్కో ఐక్యరాజ్యసమితికి చెందిన ప్రత్యేక సంస్థ.
• ప్రధాన కార్యాలయం ఫ్రాన్స్ రాజధాని పారిస్లో ఉంది.
• విద్య, శాస్త్రం, సంస్కృతి, సమాచార రంగాల్లో అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.
• సాంస్కృతిక, సహజ వారసత్వ సంపద పరిరక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
• యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ కార్యక్రమం అంతర్జాతీయ పరిరక్షణ కార్యక్రమాల్లో ముఖ్యమైనది.
• ప్రపంచ వారసత్వ ఒప్పందాన్ని 1972లో ఆమోదించారు.
• అక్షరాస్యత, శాస్త్రీయ సహకారం, విజ్ఞానానికి ప్రాప్యత వంటి రంగాల్లో కూడా పనిచేస్తుంది.
• విద్య, సంస్కృతి ద్వారా ప్రపంచ శాంతి స్థాపనకు అంతర్జాతీయ సహకారం అవసరమని ఈ వార్షికోత్సవం గుర్తుచేస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• UNESCO: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization
• రాజ్యాంగం ఆమోదం: 1945 నవంబర్ 16
• రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ: 1946 నవంబర్ 4
• ప్రధాన కార్యాలయం: పారిస్, ఫ్రాన్స్
• ప్రపంచ వారసత్వ ఒప్పందం: 1972
• 80వ వార్షికోత్సవం: 2026

---

Daily Current Affairs Test – కరెంట్ అఫైర్స్ టెస్ట్ – 4 November 2026