TG TET పేపర్ 1 - 2_తెలుగు - టెస్ట్ 18 - వ్యుత్పత్యర్థాలు
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
'వ్యుత్పత్యర్థం' అనే భావానికి సరైన వివరణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పదం ఎలా ఏర్పడిందో, దాని నిర్మాణంలోని భాగాలు ఏ భావాన్ని సూచిస్తున్నాయో తెలిపే అర్థాన్ని వ్యుత్పత్యర్థం అంటారు.
• ఉదాహరణకు 'దాశరథి' అనే పదానికి 'దశరథుని కుమారుడు' అనేది వ్యుత్పత్యర్థం.
• ఒకే పదానికి అనేక అర్థాలు రావడం నానార్థం; ఒకే భావానికి వేర్వేరు పదాలు ఉండటం పర్యాయపదం.
• ఉదాహరణకు 'దాశరథి' అనే పదానికి 'దశరథుని కుమారుడు' అనేది వ్యుత్పత్యర్థం.
• ఒకే పదానికి అనేక అర్థాలు రావడం నానార్థం; ఒకే భావానికి వేర్వేరు పదాలు ఉండటం పర్యాయపదం.
Question 2
ప్రశ్న 2
'ఆంజనేయుడు' అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'ఆంజనేయుడు' అనే పదానికి పాఠ్యస్థాయిలో 'అంజనీదేవి కుమారుడు' అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• ఈ పదం హనుమంతుడిని సూచిస్తుంది.
• వ్యక్తి తల్లి పేరుతో ఏర్పడిన పదానికి ఇది స్పష్టమైన పాఠ్యస్థాయి ఉదాహరణ.
• ఈ పదం హనుమంతుడిని సూచిస్తుంది.
• వ్యక్తి తల్లి పేరుతో ఏర్పడిన పదానికి ఇది స్పష్టమైన పాఠ్యస్థాయి ఉదాహరణ.
Question 3
ప్రశ్న 3
'మూడు అడుగులచే ముల్లోకాలను ఆక్రమించినవాడు' అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరైన పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'త్రివిక్రముడు' అనే పదానికి మూడు అడుగులతో ముల్లోకాలను ఆక్రమించినవాడు అనే వ్యుత్పత్యర్థం చెప్పబడుతుంది.
• ఈ పేరు వామనావతారంలో మూడడుగులతో లోకాలను కొలిచిన విష్ణువును సూచిస్తుంది.
• 'త్రి' మూడు అనే భావాన్ని కలిగి ఉండటం పద నిర్మాణాన్ని గుర్తించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
• ఈ పేరు వామనావతారంలో మూడడుగులతో లోకాలను కొలిచిన విష్ణువును సూచిస్తుంది.
• 'త్రి' మూడు అనే భావాన్ని కలిగి ఉండటం పద నిర్మాణాన్ని గుర్తించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
Question 4
ప్రశ్న 4
'దాశరథి' అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'దాశరథి' అంటే దశరథుని కుమారుడు అనే వ్యుత్పత్యర్థం.
• వాడుకలో ఈ పదం ప్రధానంగా శ్రీరాముడిని సూచిస్తుంది.
• పదం సూచించే వ్యక్తి 'శ్రీరాముడు'; ఆ పేరు ఏర్పడిన మూలభావం 'దశరథుని కుమారుడు'.
• వాడుకలో ఈ పదం ప్రధానంగా శ్రీరాముడిని సూచిస్తుంది.
• పదం సూచించే వ్యక్తి 'శ్రీరాముడు'; ఆ పేరు ఏర్పడిన మూలభావం 'దశరథుని కుమారుడు'.
Question 5
ప్రశ్న 5
'పయోనిధి' అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'పయోనిధి' అనే పదానికి 'నీటికి నిలయమైనది' అనే వ్యుత్పత్యర్థం పాఠ్యస్థాయిలో ఇవ్వబడుతుంది.
• పయోనిధి అనే పదం సముద్రాన్ని సూచిస్తుంది.
• అపారమైన నీరు నిలిచి ఉండే ప్రదేశం సముద్రం కావడం వల్ల ఈ నిర్మాణార్థం ఏర్పడింది.
• పయోనిధి అనే పదం సముద్రాన్ని సూచిస్తుంది.
• అపారమైన నీరు నిలిచి ఉండే ప్రదేశం సముద్రం కావడం వల్ల ఈ నిర్మాణార్థం ఏర్పడింది.
Question 6
ప్రశ్న 6
'భాస్కరుడు' అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'భాస్కరుడు' అనే పదానికి కాంతిని కలుగజేయువాడు లేదా వెలుగునిచ్చేవాడు అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• ఈ పదం సూర్యుడిని సూచిస్తుంది.
• సూర్యుని ప్రధాన లక్షణమైన వెలుగును ఆధారంగా చేసుకొని ఈ వ్యుత్పత్యర్థాన్ని గుర్తించవచ్చు.
• ఈ పదం సూర్యుడిని సూచిస్తుంది.
• సూర్యుని ప్రధాన లక్షణమైన వెలుగును ఆధారంగా చేసుకొని ఈ వ్యుత్పత్యర్థాన్ని గుర్తించవచ్చు.
Question 7
ప్రశ్న 7
'కర్షకుడు' అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'కర్షకుడు' అనే పదానికి 'కృషి చేయువాడు' అనే వ్యుత్పత్యర్థం పాఠ్యస్థాయిలో ఇవ్వబడుతుంది.
• కర్షకుడు అంటే రైతు.
• వ్యక్తి చేసే ప్రధానమైన కృషి లేదా వ్యవసాయ కార్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని పదార్థం ఏర్పడింది.
• కర్షకుడు అంటే రైతు.
• వ్యక్తి చేసే ప్రధానమైన కృషి లేదా వ్యవసాయ కార్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని పదార్థం ఏర్పడింది.
Question 8
ప్రశ్న 8
'హాలికుడు' అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'హాలికుడు' అనే పదానికి హలము లేదా నాగలిని చేత పట్టినవాడు అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• ఈ పదం రైతును సూచిస్తుంది.
• రైతు వ్యవసాయంలో ఉపయోగించే హలము అనే సాధనంతో పద నిర్మాణానికి ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉంది.
• ఈ పదం రైతును సూచిస్తుంది.
• రైతు వ్యవసాయంలో ఉపయోగించే హలము అనే సాధనంతో పద నిర్మాణానికి ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉంది.
Question 9
ప్రశ్న 9
'సీరము లేదా నాగలిని ధరించినవారు' అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరైన పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'సైరికులు' అనే పదానికి సీరము లేదా నాగలిని ధరించినవారు అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• ఈ పదం రైతులను సూచిస్తుంది.
• వ్యవసాయ సాధనమైన నాగలితో రైతుల సంబంధాన్ని ఆధారంగా చేసుకున్న వ్యుత్పత్తి ఇది.
• ఈ పదం రైతులను సూచిస్తుంది.
• వ్యవసాయ సాధనమైన నాగలితో రైతుల సంబంధాన్ని ఆధారంగా చేసుకున్న వ్యుత్పత్తి ఇది.
Question 10
ప్రశ్న 10
'వేత్త' అనే పదానికి పాఠ్యస్థాయిలో సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'వేత్త' అనే పదానికి 'బాగా తెలిసినవాడు' అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• వాడుకలో వేత్త అంటే ఒక విషయంపై విశేషమైన జ్ఞానం కలిగిన జ్ఞాని లేదా నిపుణుడు.
• తెలిసిన జ్ఞానాన్ని ప్రధానంగా సూచించే పద నిర్మాణార్థం ఇందులో ఉంది.
• వాడుకలో వేత్త అంటే ఒక విషయంపై విశేషమైన జ్ఞానం కలిగిన జ్ఞాని లేదా నిపుణుడు.
• తెలిసిన జ్ఞానాన్ని ప్రధానంగా సూచించే పద నిర్మాణార్థం ఇందులో ఉంది.
Question 11
ప్రశ్న 11
'సంయమి' అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'సంయమి' అనే పదానికి యమ నియమాలను పాటించేవాడు అనే వ్యుత్పత్యర్థం పాఠ్యస్థాయిలో ఇవ్వబడుతుంది.
• నియమబద్ధమైన, ఇంద్రియనిగ్రహంతో కూడిన జీవనాన్ని అనుసరించే వ్యక్తిని సంయమి అంటారు.
• పాఠ్యసందర్భంలో ఈ పదం ఋషి వంటి నియమపరుడైన వ్యక్తిని సూచిస్తుంది.
• నియమబద్ధమైన, ఇంద్రియనిగ్రహంతో కూడిన జీవనాన్ని అనుసరించే వ్యక్తిని సంయమి అంటారు.
• పాఠ్యసందర్భంలో ఈ పదం ఋషి వంటి నియమపరుడైన వ్యక్తిని సూచిస్తుంది.
Question 12
ప్రశ్న 12
'అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని తొలగించేవాడు' అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరిపోయే పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పాఠ్యస్థాయిలో 'గురువు'కు 'అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని తొలగించేవాడు' అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• గురువు జ్ఞానాన్ని అందించి శిష్యుని అజ్ఞానాన్ని తొలగిస్తాడనే భావం ఇందులో ఉంది.
• ఇది గురువు అనే పదానికి సాధారణమైన 'ఉపాధ్యాయుడు' అనే పదార్థాన్ని మించి నిర్మాణాత్మక భావాన్ని తెలియజేస్తుంది.
• గురువు జ్ఞానాన్ని అందించి శిష్యుని అజ్ఞానాన్ని తొలగిస్తాడనే భావం ఇందులో ఉంది.
• ఇది గురువు అనే పదానికి సాధారణమైన 'ఉపాధ్యాయుడు' అనే పదార్థాన్ని మించి నిర్మాణాత్మక భావాన్ని తెలియజేస్తుంది.
Question 13
ప్రశ్న 13
'అధ్యక్షుడు' అనే పదానికి ఇచ్చే వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• తెలంగాణ పాఠ్యస్థాయి భాషాంశాల్లో 'అధ్యక్షుడు'కు 'చర్యలను కనిపెట్టి చూచేవాడు' అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడింది.
• అధ్యక్షుడు ఒక కార్యక్రమం లేదా సంస్థ కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షించే వ్యక్తిగా వ్యవహరిస్తాడు.
• పదానికి వాడుకలోని పదార్థం మరియు దాని నిర్మాణాత్మక వివరణ మధ్య సంబంధాన్ని ఈ ఉదాహరణ చూపిస్తుంది.
• అధ్యక్షుడు ఒక కార్యక్రమం లేదా సంస్థ కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షించే వ్యక్తిగా వ్యవహరిస్తాడు.
• పదానికి వాడుకలోని పదార్థం మరియు దాని నిర్మాణాత్మక వివరణ మధ్య సంబంధాన్ని ఈ ఉదాహరణ చూపిస్తుంది.
Question 14
ప్రశ్న 14
'పురాణము తెలిసినవాడు లేదా చెప్పువాడు' అనే వ్యుత్పత్యర్థానికి సరైన పదం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'పౌరాణికుడు' అనే పదానికి పురాణము తెలిసినవాడు లేదా పురాణాలను చెప్పువాడు అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది.
• పురాణ విషయాలను వివరించే వ్యక్తిని పౌరాణికుడు అంటారు.
• వ్యక్తికి సంబంధించిన జ్ఞానం లేదా కార్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని ఏర్పడిన పదానికి ఇది ఉదాహరణ.
• పురాణ విషయాలను వివరించే వ్యక్తిని పౌరాణికుడు అంటారు.
• వ్యక్తికి సంబంధించిన జ్ఞానం లేదా కార్యాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని ఏర్పడిన పదానికి ఇది ఉదాహరణ.
Question 15
ప్రశ్న 15
'కావ్యం' అనే పదానికి పాఠ్యస్థాయిలో ఇచ్చే వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• పాఠ్యస్థాయి వ్యుత్పత్తి వివరణలో 'కావ్యం' అంటే 'కవి యొక్క కర్మము' అని ఇవ్వబడుతుంది.
• కవి సృష్టించిన సాహిత్యరచనను కావ్యం అంటారు.
• రచయిత అయిన కవి మరియు అతని సృజనాత్మక కర్మ మధ్య సంబంధాన్ని ఈ వ్యుత్పత్తి తెలియజేస్తుంది.
• కవి సృష్టించిన సాహిత్యరచనను కావ్యం అంటారు.
• రచయిత అయిన కవి మరియు అతని సృజనాత్మక కర్మ మధ్య సంబంధాన్ని ఈ వ్యుత్పత్తి తెలియజేస్తుంది.
Question 16
ప్రశ్న 16
'సౌధము' అనే పదానికి పాఠ్యస్థాయిలో సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• తెలంగాణ పాఠ్యస్థాయి భాషాంశాల్లో 'సౌధము'కు 'సుధతో నిర్మింపబడునది' అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడింది.
• వాడుకలో సౌధము అంటే మేడ, భవనం వంటి అర్థం వస్తుంది.
• పదానికి ప్రస్తుతం ఉన్న సాధారణ అర్థం మరియు పాఠ్యస్థాయి వ్యుత్పత్యర్థం వేర్వేరు కోణాలను తెలియజేస్తాయి.
• వాడుకలో సౌధము అంటే మేడ, భవనం వంటి అర్థం వస్తుంది.
• పదానికి ప్రస్తుతం ఉన్న సాధారణ అర్థం మరియు పాఠ్యస్థాయి వ్యుత్పత్యర్థం వేర్వేరు కోణాలను తెలియజేస్తాయి.
Question 17
ప్రశ్న 17
'సంప్రదాయం' అనే పదానికి సరైన వ్యుత్పత్యర్థం ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'సంప్రదాయం'కు గురుపరంపర చేతనో, వంశక్రమం చేతనో వచ్చిన వాడుక అనే వ్యుత్పత్తి వివరణ పాఠ్యస్థాయిలో ఇవ్వబడింది.
• ఒక ఆచారం లేదా పద్ధతి తరతరాలకు సంక్రమించడం సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన అంశం.
• ఇది ఒక్క వ్యక్తి కొత్తగా రూపొందించిన నియమాన్ని సూచించదు.
• ఒక ఆచారం లేదా పద్ధతి తరతరాలకు సంక్రమించడం సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన అంశం.
• ఇది ఒక్క వ్యక్తి కొత్తగా రూపొందించిన నియమాన్ని సూచించదు.
Question 18
ప్రశ్న 18
కింది వాటిని జతపరచండి:
A. భాష
B. గురువు
C. పండితుడు
D. మిత్రుడు
1. అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని తొలగించేవాడు
2. భాషింపబడునది
3. శాస్త్రమందు మంచి బుద్ధి గలవాడు
4. సర్వభూతములయందు స్నేహయుక్తుడు
సరైన జతను గుర్తించండి.
A. భాష
B. గురువు
C. పండితుడు
D. మిత్రుడు
1. అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని తొలగించేవాడు
2. భాషింపబడునది
3. శాస్త్రమందు మంచి బుద్ధి గలవాడు
4. సర్వభూతములయందు స్నేహయుక్తుడు
సరైన జతను గుర్తించండి.
Explanation:
వివరణ:
• 'భాష — భాషింపబడునది', 'గురువు — అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని తొలగించేవాడు' అనే జతలు పాఠ్యస్థాయి వ్యుత్పత్యర్థాలు.
• 'పండితుడు — శాస్త్రమందు మంచి బుద్ధి గలవాడు', 'మిత్రుడు — సర్వభూతములయందు స్నేహయుక్తుడు' అనే జతలు కూడా సరైనవి.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం A-2, B-1, C-3, D-4.
• 'పండితుడు — శాస్త్రమందు మంచి బుద్ధి గలవాడు', 'మిత్రుడు — సర్వభూతములయందు స్నేహయుక్తుడు' అనే జతలు కూడా సరైనవి.
• అందువల్ల సరైన సంకేతం A-2, B-1, C-3, D-4.
Question 19
ప్రశ్న 19
కింది పదం–వ్యుత్పత్యర్థం జతల్లో తప్పుగా జతపరచబడినది ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'సౌధము — యుద్ధము చేయుటకు తగిన సాధనము' అనే జత తప్పు.
• 'సౌధము'కు పాఠ్యస్థాయిలో 'సుధతో నిర్మింపబడునది' అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది; యుద్ధము చేయుటకు తగిన సాధనం 'ఆయుధము'.
• నీరజభవుడు–పద్మమున పుట్టినవాడు, విశ్వంభరుడు–విశ్వాన్ని భరించేవాడు, పారాశర్యుడు–పరాశర మహర్షి కుమారుడు అనే జతలు సరైనవి.
• 'సౌధము'కు పాఠ్యస్థాయిలో 'సుధతో నిర్మింపబడునది' అనే వ్యుత్పత్యర్థం ఇవ్వబడుతుంది; యుద్ధము చేయుటకు తగిన సాధనం 'ఆయుధము'.
• నీరజభవుడు–పద్మమున పుట్టినవాడు, విశ్వంభరుడు–విశ్వాన్ని భరించేవాడు, పారాశర్యుడు–పరాశర మహర్షి కుమారుడు అనే జతలు సరైనవి.
Question 20
ప్రశ్న 20
'పదార్థం' మరియు 'వ్యుత్పత్యర్థం' మధ్య తేడాను సరిగ్గా చూపించే ఉదాహరణ ఏది?
Explanation:
వివరణ:
• 'దాశరథి' అనే పదం పాఠ్యసందర్భంలో శ్రీరాముడిని సూచిస్తుంది; ఇది దాని పదార్థం లేదా రూఢమైన సూచన.
• 'దశరథుని కుమారుడు' అనేది ఆ పదం ఎలా ఏర్పడిందో తెలిపే వ్యుత్పత్యర్థం.
• కాబట్టి పదం దేనిని సూచిస్తుందో చెప్పేది పదార్థం; పద నిర్మాణం ద్వారా వచ్చిన మూలభావాన్ని చెప్పేది వ్యుత్పత్యర్థం.
• 'దశరథుని కుమారుడు' అనేది ఆ పదం ఎలా ఏర్పడిందో తెలిపే వ్యుత్పత్యర్థం.
• కాబట్టి పదం దేనిని సూచిస్తుందో చెప్పేది పదార్థం; పద నిర్మాణం ద్వారా వచ్చిన మూలభావాన్ని చెప్పేది వ్యుత్పత్యర్థం.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: C. సమాధానం: C. పదం పుట్టుక లేదా నిర్మాణాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని తెలిపే మూలార్థం
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: A. సమాధానం: A. అంజనీదేవి కుమారుడు
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: D. సమాధానం: D. త్రివిక్రముడు
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: B. సమాధానం: B. దశరథుని కుమారుడు
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: B. సమాధానం: B. నీటికి నిలయమైనది
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: D. సమాధానం: D. కాంతిని కలుగజేయువాడు లేదా వెలుగునిచ్చేవాడు
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: A. సమాధానం: A. కృషి లేదా వ్యవసాయం చేయువాడు
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: C. సమాధానం: C. హలము లేదా నాగలిని చేత పట్టినవాడు
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: A. సమాధానం: A. సైరికులు
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: D. సమాధానం: D. బాగా తెలిసినవాడు
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: B. సమాధానం: B. యమ నియమాలను పాటించేవాడు
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: C. సమాధానం: C. గురువు
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: D. సమాధానం: D. చర్యలను కనిపెట్టి చూచేవాడు
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: A. సమాధానం: A. పౌరాణికుడు
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: C. సమాధానం: C. కవి యొక్క కర్మము
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: B. సమాధానం: B. సుధతో నిర్మింపబడునది
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: C. సమాధానం: C. గురుపరంపర చేతనో, వంశక్రమం చేతనో వచ్చిన వాడుక
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: A. సమాధానం: A. A-2, B-1, C-3, D-4
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: D. సమాధానం: D. సౌధము — యుద్ధము చేయుటకు తగిన సాధనము
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: B. సమాధానం: B. 'దాశరథి' పదార్థం — శ్రీరాముడు; వ్యుత్పత్యర్థం — దశరథుని కుమారుడు
