భారతదేశ చరిత్ర - చరిత్రపూర్వ మరియు ఆదిచారిత్రక భారతదేశం - టెస్ట్ 19 - హరప్పా వాణిజ్యం, రవాణా, తూనికలు మరియు కొలతలు
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which archaeological observation provides particularly strong evidence for long-distance internal exchange within the Harappan civilisation?
హరప్పా నాగరికతలో దీర్ఘదూర అంతర్గత మార్పిడి జరిగినట్లు ప్రత్యేకంగా బలమైన ఆధారాన్ని అందించే పురావస్తు పరిశీలన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Harappa lies on an alluvial plain with very limited local stone resources.
• Provenance studies show that many stones and minerals found there originated in source regions located roughly 120 to more than 700 kilometres away.
• Their presence demonstrates extensive inter-regional acquisition and exchange without requiring one centrally controlled trading system.
• Provenance studies show that many stones and minerals found there originated in source regions located roughly 120 to more than 700 kilometres away.
• Their presence demonstrates extensive inter-regional acquisition and exchange without requiring one centrally controlled trading system.
వివరణ:
• హరప్పా స్థానిక రాతి వనరులు చాలా పరిమితంగా ఉన్న జలదోస మైదానంలో ఉంది.
• అక్కడ లభించిన అనేక రాళ్లు మరియు ఖనిజాలు సుమారు 120 నుంచి 700 కిలోమీటర్లకు మించిన దూరంలోని మూల ప్రాంతాల నుంచి వచ్చినట్లు అధ్యయనాలు చూపిస్తున్నాయి.
• ఈ వస్తువుల ఉనికి విస్తృత ప్రాంతాంతర సేకరణ మరియు మార్పిడిని సూచిస్తుంది; అయితే ఒకే కేంద్ర నియంత్రిత వాణిజ్య వ్యవస్థను తప్పనిసరిగా నిరూపించదు.
• అక్కడ లభించిన అనేక రాళ్లు మరియు ఖనిజాలు సుమారు 120 నుంచి 700 కిలోమీటర్లకు మించిన దూరంలోని మూల ప్రాంతాల నుంచి వచ్చినట్లు అధ్యయనాలు చూపిస్తున్నాయి.
• ఈ వస్తువుల ఉనికి విస్తృత ప్రాంతాంతర సేకరణ మరియు మార్పిడిని సూచిస్తుంది; అయితే ఒకే కేంద్ర నియంత్రిత వాణిజ్య వ్యవస్థను తప్పనిసరిగా నిరూపించదు.
Question 2
ప్రశ్న 2
What does the wide distribution of Rohri Hills chert at Harappan settlements most clearly demonstrate?
హరప్పా నివాసాల్లో రోహ్రి కొండల చెర్ట్ విస్తృతంగా లభించడం ప్రధానంగా ఏమి చూపిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Rohri Hills of Sindh contain major high-quality chert sources and quarry-workshop areas.
• Harappan craftspeople produced blades and other stone artefacts from this material.
• Rohri-related chert occurring far from its geological source provides strong evidence for extensive distribution and exchange.
• Harappan craftspeople produced blades and other stone artefacts from this material.
• Rohri-related chert occurring far from its geological source provides strong evidence for extensive distribution and exchange.
వివరణ:
• సింధ్‌లోని రోహ్రి కొండల్లో నాణ్యమైన చెర్ట్ వనరులు మరియు గని-వర్క్షాప్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
• హరప్పా హస్తకళాకారులు ఈ పదార్థంతో బ్లేడ్లు మరియు ఇతర రాతి వస్తువులను తయారు చేశారు.
• భూభౌతిక మూలానికి చాలా దూరంలో రోహ్రి సంబంధిత చెర్ట్ లభించడం విస్తృత పంపిణీ మరియు మార్పిడికి బలమైన ఆధారం.
• హరప్పా హస్తకళాకారులు ఈ పదార్థంతో బ్లేడ్లు మరియు ఇతర రాతి వస్తువులను తయారు చేశారు.
• భూభౌతిక మూలానికి చాలా దూరంలో రోహ్రి సంబంధిత చెర్ట్ లభించడం విస్తృత పంపిణీ మరియు మార్పిడికి బలమైన ఆధారం.
Question 3
ప్రశ్న 3
Why is Shortugai in northern Afghanistan important for understanding Harappan long-distance exchange?
హరప్పా దీర్ఘదూర మార్పిడిని అర్థం చేసుకోవడంలో ఉత్తర ఆఫ్ఘానిస్తాన్‌లోని షోర్టుగై ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Shortugai was a Harappan settlement in the Oxus region of northern Afghanistan, far beyond the Indus plains.
• Its location placed Harappan communities near routes connected with resource-rich regions including Badakhshan.
• It is strong evidence for Harappan participation in long-distance northern exchange, although its role should not be reduced to procurement of one commodity alone.
• Its location placed Harappan communities near routes connected with resource-rich regions including Badakhshan.
• It is strong evidence for Harappan participation in long-distance northern exchange, although its role should not be reduced to procurement of one commodity alone.
వివరణ:
• షోర్టుగై సింధు మైదానాలకు చాలా దూరంగా ఉత్తర ఆఫ్ఘానిస్తాన్‌లోని ఆక్సస్ ప్రాంతంలో ఉన్న హరప్పా నివాసం.
• బదఖ్షాన్ వంటి వనరుల సమృద్ధ ప్రాంతాలతో అనుసంధానమైన మార్గాలకు ఇది సమీపంగా ఉంది.
• హరప్పా ప్రజలు దీర్ఘదూర ఉత్తర మార్పిడిలో పాల్గొన్నట్లు ఇది బలమైన ఆధారం; అయితే దాని పాత్రను ఒకే వస్తువు సేకరణకు పరిమితం చేయకూడదు.
• బదఖ్షాన్ వంటి వనరుల సమృద్ధ ప్రాంతాలతో అనుసంధానమైన మార్గాలకు ఇది సమీపంగా ఉంది.
• హరప్పా ప్రజలు దీర్ఘదూర ఉత్తర మార్పిడిలో పాల్గొన్నట్లు ఇది బలమైన ఆధారం; అయితే దాని పాత్రను ఒకే వస్తువు సేకరణకు పరిమితం చేయకూడదు.
Question 4
ప్రశ్న 4
Which statement about the Mesopotamian term 'Meluhha' is the most academically cautious?
మెసపొటేమియా గ్రంథాల్లోని 'మెలుహ్హా' అనే పదం గురించి విద్యాపరంగా అత్యంత జాగ్రత్తైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Mesopotamian texts refer to Meluhha in contexts of long-distance trade and seafaring.
• Archaeological and textual correlations lead most scholars to associate third-millennium BCE Meluhha with the Indus civilisation or its wider region.
• Because the Indus script remains undeciphered, Meluhha cannot be claimed as a securely known Harappan self-name.
• Archaeological and textual correlations lead most scholars to associate third-millennium BCE Meluhha with the Indus civilisation or its wider region.
• Because the Indus script remains undeciphered, Meluhha cannot be claimed as a securely known Harappan self-name.
వివరణ:
• మెసపొటేమియా గ్రంథాలు మెలుహ్హాను దీర్ఘదూర వాణిజ్యం మరియు సముద్రయాన సందర్భాల్లో ప్రస్తావిస్తాయి.
• పురావస్తు మరియు లిఖిత ఆధారాల అనుసంధానం వల్ల క్రీ.పూ. మూడవ సహస్రాబ్దపు మెలుహ్హాను సింధు నాగరికత లేదా దాని విస్తృత ప్రాంతంతో ఎక్కువమంది పండితులు అనుసంధానిస్తారు.
• హరప్పా లిపి ఇంకా పఠించబడనందున మెలుహ్హా హరప్పా ప్రజల నిర్ధారిత స్వీయనామమని చెప్పలేము.
• పురావస్తు మరియు లిఖిత ఆధారాల అనుసంధానం వల్ల క్రీ.పూ. మూడవ సహస్రాబ్దపు మెలుహ్హాను సింధు నాగరికత లేదా దాని విస్తృత ప్రాంతంతో ఎక్కువమంది పండితులు అనుసంధానిస్తారు.
• హరప్పా లిపి ఇంకా పఠించబడనందున మెలుహ్హా హరప్పా ప్రజల నిర్ధారిత స్వీయనామమని చెప్పలేము.
Question 5
ప్రశ్న 5
Which pairing of regions named in Mesopotamian texts is broadly accepted in studies of Persian Gulf trade?
పర్షియన్ గల్ఫ్ వాణిజ్య అధ్యయనాల్లో మెసపొటేమియా గ్రంథాల్లో పేర్కొన్న ప్రాంతాలకు విస్తృతంగా అంగీకరించిన జత ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Dilmun is generally associated with Bahrain and adjacent Gulf areas in Bronze Age studies.
• Magan is broadly associated with Oman and neighbouring southeastern Arabia.
• Both were important nodes within maritime networks connecting Mesopotamia with the Indus and other regions.
• Magan is broadly associated with Oman and neighbouring southeastern Arabia.
• Both were important nodes within maritime networks connecting Mesopotamia with the Indus and other regions.
వివరణ:
• కాంస్యయుగ అధ్యయనాల్లో దిల్మున్ను సాధారణంగా బహ్రెయిన్ మరియు సమీప గల్ఫ్ ప్రాంతాలతో అనుసంధానిస్తారు.
• మగన్ను విస్తృతంగా ఒమాన్ మరియు సమీప ఆగ్నేయ అరేబియా ప్రాంతంతో అనుసంధానిస్తారు.
• మెసపొటేమియా, సింధు ప్రాంతం మరియు ఇతర ప్రాంతాలను కలిపిన సముద్ర నెట్‌వర్క్‌లలో ఇవి ముఖ్య కేంద్రాలు.
• మగన్ను విస్తృతంగా ఒమాన్ మరియు సమీప ఆగ్నేయ అరేబియా ప్రాంతంతో అనుసంధానిస్తారు.
• మెసపొటేమియా, సింధు ప్రాంతం మరియు ఇతర ప్రాంతాలను కలిపిన సముద్ర నెట్‌వర్క్‌లలో ఇవి ముఖ్య కేంద్రాలు.
Question 6
ప్రశ్న 6
Which combination provides the strongest evidence for contact between the Harappan world and Mesopotamia?
హరప్పా ప్రపంచం మరియు మెసపొటేమియా మధ్య సంబంధాలకు అత్యంత బలమైన ఆధారాల సమ్మేళనం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Mesopotamian texts refer to Meluhha, its ships and people within commercial contexts.
• Indus-style or Indus-related seals and artefacts have been recovered in Mesopotamia and the Persian Gulf interaction zone.
• No securely deciphered bilingual Indus inscription or Harappan coinage is known, so contact is reconstructed through combined archaeological and textual evidence.
• Indus-style or Indus-related seals and artefacts have been recovered in Mesopotamia and the Persian Gulf interaction zone.
• No securely deciphered bilingual Indus inscription or Harappan coinage is known, so contact is reconstructed through combined archaeological and textual evidence.
వివరణ:
• మెసపొటేమియా గ్రంథాలు మెలుహ్హా, దాని నౌకలు మరియు ప్రజలను వాణిజ్య సందర్భాల్లో ప్రస్తావిస్తాయి.
• మెసపొటేమియా మరియు పర్షియన్ గల్ఫ్ పరస్పర సంబంధ ప్రాంతంలో సింధు శైలి లేదా సింధు సంబంధిత ముద్రలు, వస్తువులు లభించాయి.
• విశ్వసనీయంగా పఠించబడిన ద్విభాషా సింధు శాసనం లేదా హరప్పా నాణేలు తెలియనందున ఈ సంబంధాన్ని పురావస్తు మరియు లిఖిత ఆధారాల సమ్మేళనంతో పునర్నిర్మించాలి.
• మెసపొటేమియా మరియు పర్షియన్ గల్ఫ్ పరస్పర సంబంధ ప్రాంతంలో సింధు శైలి లేదా సింధు సంబంధిత ముద్రలు, వస్తువులు లభించాయి.
• విశ్వసనీయంగా పఠించబడిన ద్విభాషా సింధు శాసనం లేదా హరప్పా నాణేలు తెలియనందున ఈ సంబంధాన్ని పురావస్తు మరియు లిఖిత ఆధారాల సమ్మేళనంతో పునర్నిర్మించాలి.
Question 7
ప్రశ్న 7
What is the significance of the Mesopotamian cylinder seal identifying Shu-ilishu as an 'interpreter of Meluhha'?
షు-ఇలిషును 'మెలుహ్హా అనువాదకుడు'గా గుర్తించే మెసపొటేమియా సిలిండర్ ముద్ర ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The cylinder seal identifies Shu-ilishu as an interpreter associated with the land of Meluhha.
• Such an occupation is evidence for direct linguistic and interpersonal interaction involving Meluhhan connections in Mesopotamia.
• The seal neither deciphers the Indus script nor establishes Mesopotamian political control over the Harappan world.
• Such an occupation is evidence for direct linguistic and interpersonal interaction involving Meluhhan connections in Mesopotamia.
• The seal neither deciphers the Indus script nor establishes Mesopotamian political control over the Harappan world.
వివరణ:
• ఈ సిలిండర్ ముద్ర షు-ఇలిషును మెలుహ్హా దేశంతో అనుసంధానమైన అనువాదకుడిగా గుర్తిస్తుంది.
• ఇలాంటి వృత్తి మెసపొటేమియాలో మెలుహ్హా సంబంధాలతో కూడిన ప్రత్యక్ష భాషా మరియు వ్యక్తిగత పరస్పర చర్యలకు ఆధారం.
• ఈ ముద్ర హరప్పా లిపిని పఠించదు; అలాగే హరప్పా ప్రపంచంపై మెసపొటేమియా రాజకీయ నియంత్రణను నిరూపించదు.
• ఇలాంటి వృత్తి మెసపొటేమియాలో మెలుహ్హా సంబంధాలతో కూడిన ప్రత్యక్ష భాషా మరియు వ్యక్తిగత పరస్పర చర్యలకు ఆధారం.
• ఈ ముద్ర హరప్పా లిపిని పఠించదు; అలాగే హరప్పా ప్రపంచంపై మెసపొటేమియా రాజకీయ నియంత్రణను నిరూపించదు.
Question 8
ప్రశ్న 8
Which statement best describes the standard Harappan stone-weight system?
ప్రమాణ హరప్పా రాతి తూనికల వ్యవస్థను క్రింది ఏ ప్రకటన ఉత్తమంగా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Cubical stone weights occur in graduated mass classes across Mature Harappan settlements.
• Smaller standard denominations commonly follow a binary sequence in which successive principal units double.
• Their broad standardisation indicates shared metrological conventions across distant Harappan communities.
• Smaller standard denominations commonly follow a binary sequence in which successive principal units double.
• Their broad standardisation indicates shared metrological conventions across distant Harappan communities.
వివరణ:
• పరిపక్వ హరప్పా నివాసాల్లో క్రమంగా పెరిగే బరువు వర్గాల్లో ఘనాకార రాతి తూనికలు లభించాయి.
• చిన్న ప్రమాణ యూనిట్లు సాధారణంగా ప్రధాన విలువ ప్రతి దశలో రెట్టింపు అయ్యే ద్విగుణ క్రమాన్ని అనుసరించాయి.
• వాటి విస్తృత ప్రమాణీకరణ దూర హరప్పా సమాజాల మధ్య పంచుకున్న కొలత ప్రమాణాలను సూచిస్తుంది.
• చిన్న ప్రమాణ యూనిట్లు సాధారణంగా ప్రధాన విలువ ప్రతి దశలో రెట్టింపు అయ్యే ద్విగుణ క్రమాన్ని అనుసరించాయి.
• వాటి విస్తృత ప్రమాణీకరణ దూర హరప్పా సమాజాల మధ్య పంచుకున్న కొలత ప్రమాణాలను సూచిస్తుంది.
Question 9
ప్రశ్న 9
How did the Harappan weight system operate at larger denominations?
పెద్ద బరువు ప్రమాణాల్లో హరప్పా తూనికల వ్యవస్థ ఎలా పనిచేసింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Smaller Harappan standard weights are strongly structured by binary relationships.
• At higher denominations, decimal multiplication was incorporated into the sequence.
• The combined structure created a flexible system for weighing commodities of widely differing quantities.
• At higher denominations, decimal multiplication was incorporated into the sequence.
• The combined structure created a flexible system for weighing commodities of widely differing quantities.
వివరణ:
• చిన్న హరప్పా ప్రమాణ తూనికల్లో ద్విగుణ సంబంధాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
• పెద్ద బరువు యూనిట్లలో దశాంశ గుణకాలను కూడా క్రమంలో చేర్చారు.
• ఈ కలయిక వివిధ పరిమాణాల వస్తువులను తూకం వేయగల సౌకర్యవంతమైన వ్యవస్థను అందించింది.
• పెద్ద బరువు యూనిట్లలో దశాంశ గుణకాలను కూడా క్రమంలో చేర్చారు.
• ఈ కలయిక వివిధ పరిమాణాల వస్తువులను తూకం వేయగల సౌకర్యవంతమైన వ్యవస్థను అందించింది.
Question 10
ప్రశ్న 10
Which statement about the approximately 13.7-gram Harappan weight is correct?
సుమారు 13.7 గ్రాముల హరప్పా తూనిక గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Harappan weight series include a commonly represented weight of roughly 13.6–13.7 grams corresponding to the 16-ratio position.
• This value is useful for reconstructing the standard metrological sequence but was not a coin denomination.
• Similarities with much later South Asian weight traditions should not be used to claim the existence of a modern currency in Harappan times.
• This value is useful for reconstructing the standard metrological sequence but was not a coin denomination.
• Similarities with much later South Asian weight traditions should not be used to claim the existence of a modern currency in Harappan times.
వివరణ:
• హరప్పా తూనికల క్రమంలో సుమారు 13.6–13.7 గ్రాముల బరువు 16 నిష్పత్తి స్థాయికి అనుగుణంగా సాధారణంగా కనిపిస్తుంది.
• ప్రమాణ కొలత క్రమాన్ని పునర్నిర్మించడంలో ఈ విలువ ఉపయోగకరమైనప్పటికీ ఇది నాణెం విలువ కాదు.
• తరువాతి దక్షిణాసియా తూనిక సంప్రదాయాలతో పోలికల ఆధారంగా హరప్పా కాలంలో ఆధునిక కరెన్సీ ఉందని చెప్పకూడదు.
• ప్రమాణ కొలత క్రమాన్ని పునర్నిర్మించడంలో ఈ విలువ ఉపయోగకరమైనప్పటికీ ఇది నాణెం విలువ కాదు.
• తరువాతి దక్షిణాసియా తూనిక సంప్రదాయాలతో పోలికల ఆధారంగా హరప్పా కాలంలో ఆధునిక కరెన్సీ ఉందని చెప్పకూడదు.
Question 11
ప్రశ్న 11
What is the safest conclusion to draw from Harappan standardised weights regarding money?
హరప్పా ప్రమాణీకృత తూనికల ఆధారంగా ద్రవ్య వ్యవస్థ గురించి తీసుకోగల అత్యంత సురక్షితమైన నిర్ధారణ ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Standard weights allowed commodities and craft materials to be measured according to shared quantitative conventions.
• No securely established Harappan struck coinage comparable to later South Asian coin traditions is known.
• The precise roles of barter, weighed commodities, credit or other payment mechanisms cannot be reconstructed from the weights alone.
• No securely established Harappan struck coinage comparable to later South Asian coin traditions is known.
• The precise roles of barter, weighed commodities, credit or other payment mechanisms cannot be reconstructed from the weights alone.
వివరణ:
• ప్రమాణీకృత తూనికలు వస్తువులు మరియు హస్తకళ పదార్థాలను పంచుకున్న పరిమాణ ప్రమాణాల ప్రకారం కొలవడానికి వీలు కల్పించాయి.
• తరువాతి దక్షిణాసియా నాణేల సంప్రదాయాలతో పోల్చదగిన నిర్ధారిత హరప్పా ముద్రించిన నాణేల వ్యవస్థ తెలియదు.
• వస్తు మార్పిడి, తూకం వేసిన వస్తువులు, అప్పు లేదా ఇతర చెల్లింపు పద్ధతుల ఖచ్చిత పాత్రలను తూనికల ఆధారంతో మాత్రమే పునర్నిర్మించలేము.
• తరువాతి దక్షిణాసియా నాణేల సంప్రదాయాలతో పోల్చదగిన నిర్ధారిత హరప్పా ముద్రించిన నాణేల వ్యవస్థ తెలియదు.
• వస్తు మార్పిడి, తూకం వేసిన వస్తువులు, అప్పు లేదా ఇతర చెల్లింపు పద్ధతుల ఖచ్చిత పాత్రలను తూనికల ఆధారంతో మాత్రమే పునర్నిర్మించలేము.
Question 12
ప్రశ్న 12
What does the incised shell scale recovered from Mohenjo-daro most securely demonstrate?
మొహెంజోదారోలో లభించిన గీతలతో కూడిన శంఖ కొలత పరికరం అత్యంత విశ్వసనీయంగా ఏమి చూపిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Mohenjo-daro yielded a broken shell scale with a series of carefully incised, regularly spaced divisions.
• It provides direct evidence that portable instruments could be used for repeated linear measurement.
• Such artefacts are rare, and the exact relationship of its divisions to every other Harappan measurement standard should not be overstated.
• It provides direct evidence that portable instruments could be used for repeated linear measurement.
• Such artefacts are rare, and the exact relationship of its divisions to every other Harappan measurement standard should not be overstated.
వివరణ:
• మొహెంజోదారోలో జాగ్రత్తగా చెక్కిన, క్రమబద్ధ అంతరాలతో కూడిన విరిగిన శంఖ కొలత పట్టీ లభించింది.
• పునరావృత రేఖీయ కొలతలకు తీసుకెళ్లగల పరికరాలను ఉపయోగించగలిగారని ఇది ప్రత్యక్ష ఆధారం అందిస్తుంది.
• ఇలాంటి వస్తువులు అరుదుగా లభిస్తాయి; అందువల్ల దాని విభాగాలను ప్రతి ఇతర హరప్పా కొలత ప్రమాణంతో ఖచ్చితంగా అనుసంధానించకూడదు.
• పునరావృత రేఖీయ కొలతలకు తీసుకెళ్లగల పరికరాలను ఉపయోగించగలిగారని ఇది ప్రత్యక్ష ఆధారం అందిస్తుంది.
• ఇలాంటి వస్తువులు అరుదుగా లభిస్తాయి; అందువల్ల దాని విభాగాలను ప్రతి ఇతర హరప్పా కొలత ప్రమాణంతో ఖచ్చితంగా అనుసంధానించకూడదు.
Question 13
ప్రశ్న 13
Which interpretation of Harappan seals and sealings is most defensible in the context of exchange?
మార్పిడి సందర్భంలో హరప్పా ముద్రలు మరియు సీలింగ్‌లకు అత్యంత సమర్థించదగిన వ్యాఖ్యానం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Seal impressions occur on clay that could have secured containers, packages or other objects.
• Seals may have conveyed identity, authority or information relevant to administration and exchange.
• Because the Indus inscriptions remain undeciphered, one universal function or precise economic meaning cannot be assigned to every seal.
• Seals may have conveyed identity, authority or information relevant to administration and exchange.
• Because the Indus inscriptions remain undeciphered, one universal function or precise economic meaning cannot be assigned to every seal.
వివరణ:
• ఒకప్పుడు పాత్రలు, ప్యాకేజీలు లేదా ఇతర వస్తువులను మూసివేసిన మట్టిపై ముద్ర ముద్రణలు లభించాయి.
• గుర్తింపు, అధికారం లేదా పరిపాలన మరియు మార్పిడికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని ముద్రలు తెలియజేసి ఉండవచ్చు.
• హరప్పా లిపి ఇంకా పఠించబడనందున ప్రతి ముద్రకు ఒకే సార్వత్రిక విధి లేదా ఖచ్చితమైన ఆర్థిక అర్థాన్ని నిర్ణయించలేము.
• గుర్తింపు, అధికారం లేదా పరిపాలన మరియు మార్పిడికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని ముద్రలు తెలియజేసి ఉండవచ్చు.
• హరప్పా లిపి ఇంకా పఠించబడనందున ప్రతి ముద్రకు ఒకే సార్వత్రిక విధి లేదా ఖచ్చితమైన ఆర్థిక అర్థాన్ని నిర్ణయించలేము.
Question 14
ప్రశ్న 14
What do terracotta cart models and wheels from Harappan sites most reasonably indicate?
హరప్పా స్థలాల్లో లభించిన టెర్రాకోటా బండి నమూనాలు మరియు చక్రాలు అత్యంత సముచితంగా ఏమి సూచిస్తాయి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Terracotta cart frames and wheels are known from Harappan settlements.
• Some models preserve details associated with axles, poles or yokes, showing familiarity with wheeled transport technology.
• Full-sized wooden carts rarely survive archaeologically, making models and wheel remains important evidence for land transport.
• Some models preserve details associated with axles, poles or yokes, showing familiarity with wheeled transport technology.
• Full-sized wooden carts rarely survive archaeologically, making models and wheel remains important evidence for land transport.
వివరణ:
• హరప్పా నివాసాల్లో టెర్రాకోటా బండి నమూనాలు మరియు చక్రాలు లభించాయి.
• కొన్ని నమూనాల్లో అక్షాలు, దండులు లేదా యోక్లకు సంబంధించిన లక్షణాలు ఉండటం చక్రాల రవాణా సాంకేతికత తెలిసినట్లు చూపిస్తుంది.
• పూర్తి పరిమాణపు చెక్క బండ్లు పురావస్తు రికార్డులో అరుదుగా సంరక్షించబడటం వల్ల నమూనాలు మరియు చక్రాల అవశేషాలు భూ రవాణాకు ముఖ్య ఆధారాలు.
• కొన్ని నమూనాల్లో అక్షాలు, దండులు లేదా యోక్లకు సంబంధించిన లక్షణాలు ఉండటం చక్రాల రవాణా సాంకేతికత తెలిసినట్లు చూపిస్తుంది.
• పూర్తి పరిమాణపు చెక్క బండ్లు పురావస్తు రికార్డులో అరుదుగా సంరక్షించబడటం వల్ల నమూనాలు మరియు చక్రాల అవశేషాలు భూ రవాణాకు ముఖ్య ఆధారాలు.
Question 15
ప్రశ్న 15
Which archaeological evidence supports the use of boats in Harappan transport?
హరప్పా రవాణాలో పడవల వినియోగానికి మద్దతు ఇచ్చే పురావస్తు ఆధారం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Boat models and depictions occur in Harappan archaeological contexts.
• The Indus and its tributaries offered important routes for riverine movement of people and goods.
• Coastal settlements and contacts across the Arabian Sea and Persian Gulf provide additional evidence for waterborne transport.
• The Indus and its tributaries offered important routes for riverine movement of people and goods.
• Coastal settlements and contacts across the Arabian Sea and Persian Gulf provide additional evidence for waterborne transport.
వివరణ:
• హరప్పా పురావస్తు సందర్భాల్లో పడవ నమూనాలు మరియు పడవ చిత్రాలు లభించాయి.
• సింధు నది మరియు దాని ఉపనదులు ప్రజలు, వస్తువుల నదీ రవాణాకు ముఖ్య మార్గాలను అందించాయి.
• తీర నివాసాలు మరియు అరేబియా సముద్రం, పర్షియన్ గల్ఫ్ అవతల సంబంధాలు జల రవాణాకు అదనపు ఆధారాలను అందిస్తాయి.
• సింధు నది మరియు దాని ఉపనదులు ప్రజలు, వస్తువుల నదీ రవాణాకు ముఖ్య మార్గాలను అందించాయి.
• తీర నివాసాలు మరియు అరేబియా సముద్రం, పర్షియన్ గల్ఫ్ అవతల సంబంధాలు జల రవాణాకు అదనపు ఆధారాలను అందిస్తాయి.
Question 16
ప్రశ్న 16
Which statement about Lothal's large brick-lined basin is most appropriate in a study of Harappan trade?
హరప్పా వాణిజ్య అధ్యయనంలో లోథల్ పెద్ద ఇటుకలతో నిర్మించిన తొట్టి గురించి అత్యంత సముచితమైన ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• S. R. Rao interpreted Lothal's large brick-lined basin as a dock associated with ancient waterways.
• Lothal's geographical setting and palaeochannel evidence are consistent with ancient water connectivity.
• Alternative interpretations have also been proposed, so the specific dockyard function should be presented as an archaeological interpretation rather than an uncontested fact.
• Lothal's geographical setting and palaeochannel evidence are consistent with ancient water connectivity.
• Alternative interpretations have also been proposed, so the specific dockyard function should be presented as an archaeological interpretation rather than an uncontested fact.
వివరణ:
• ఎస్. ఆర్. రావు లోథల్లోని పెద్ద ఇటుక తొట్టిని పురాతన జలమార్గాలతో అనుసంధానమైన డాక్గా వ్యాఖ్యానించాడు.
• లోథల్ భౌగోళిక పరిస్థితి మరియు పురాతన నదీమార్గ ఆధారాలు గతంలో జల సంబంధం ఉన్న అవకాశానికి అనుకూలంగా ఉన్నాయి.
• ప్రత్యామ్నాయ వ్యాఖ్యానాలు కూడా ప్రతిపాదించబడినందున నిర్దిష్ట డాక్యార్డ్ విధిని వివాదరహిత వాస్తవంగా కాకుండా పురావస్తు వ్యాఖ్యానంగా పేర్కొనాలి.
• లోథల్ భౌగోళిక పరిస్థితి మరియు పురాతన నదీమార్గ ఆధారాలు గతంలో జల సంబంధం ఉన్న అవకాశానికి అనుకూలంగా ఉన్నాయి.
• ప్రత్యామ్నాయ వ్యాఖ్యానాలు కూడా ప్రతిపాదించబడినందున నిర్దిష్ట డాక్యార్డ్ విధిని వివాదరహిత వాస్తవంగా కాకుండా పురావస్తు వ్యాఖ్యానంగా పేర్కొనాలి.
Question 17
ప్రశ్న 17
Which statement most cautiously describes the significance of Sutkagen Dor?
సుత్కాగెన్ డోర్ ప్రాముఖ్యతను క్రింది ఏ ప్రకటన అత్యంత జాగ్రత్తగా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Sutkagen Dor lies far west in the Makran-Balochistan zone near the Dasht River and routes toward Iran and the Arabian Sea.
• It has often been described as a trading or control outpost, but changing coastlines and limited excavation complicate reconstruction of its precise role.
• Maritime exchange, overland communication and access to regional mineral resources all remain relevant possibilities.
• It has often been described as a trading or control outpost, but changing coastlines and limited excavation complicate reconstruction of its precise role.
• Maritime exchange, overland communication and access to regional mineral resources all remain relevant possibilities.
వివరణ:
• సుత్కాగెన్ డోర్ మక్రాన్-బలూచిస్తాన్ ప్రాంతంలో దాష్ట్ నది సమీపంలో, ఇరాన్ మరియు అరేబియా సముద్రం వైపు వెళ్లే మార్గాలకు దగ్గరగా ఉంది.
• దీనిని తరచుగా వాణిజ్య లేదా నియంత్రణ అవుట్పోస్ట్గా పేర్కొన్నప్పటికీ మారిన తీరరేఖలు మరియు పరిమిత తవ్వకాలు దాని ఖచ్చిత పాత్రను పునర్నిర్మించడం కష్టతరం చేస్తాయి.
• సముద్ర మార్పిడి, భూ సంబంధాలు మరియు ప్రాంతీయ ఖనిజ వనరుల ప్రాప్యత అన్నీ సంబంధిత అవకాశాలుగా ఉన్నాయి.
• దీనిని తరచుగా వాణిజ్య లేదా నియంత్రణ అవుట్పోస్ట్గా పేర్కొన్నప్పటికీ మారిన తీరరేఖలు మరియు పరిమిత తవ్వకాలు దాని ఖచ్చిత పాత్రను పునర్నిర్మించడం కష్టతరం చేస్తాయి.
• సముద్ర మార్పిడి, భూ సంబంధాలు మరియు ప్రాంతీయ ఖనిజ వనరుల ప్రాప్యత అన్నీ సంబంధిత అవకాశాలుగా ఉన్నాయి.
Question 18
ప్రశ్న 18
What does the occurrence of marine-shell products at inland Harappan settlements demonstrate?
అంతర్భాగ హరప్పా నివాసాల్లో సముద్ర శంఖ వస్తువులు లభించడం ఏమి చూపిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Coastal settlements such as Nageshwar preserve strong evidence for specialised marine-shell working.
• Marine-shell objects also occur at settlements located far from the coast.
• Their inland presence demonstrates exchange between coastal resource and production zones and consumers elsewhere in the Harappan interaction sphere.
• Marine-shell objects also occur at settlements located far from the coast.
• Their inland presence demonstrates exchange between coastal resource and production zones and consumers elsewhere in the Harappan interaction sphere.
వివరణ:
• నాగేశ్వర్ వంటి తీర నివాసాల్లో ప్రత్యేక సముద్ర శంఖ పనితనానికి బలమైన ఆధారాలు ఉన్నాయి.
• సముద్రతీరానికి చాలా దూరంలోని హరప్పా నివాసాల్లో కూడా సముద్ర శంఖ వస్తువులు లభిస్తాయి.
• అవి అంతర్భాగంలో లభించడం తీర వనరులు, ఉత్పత్తి ప్రాంతాలు మరియు హరప్పా పరస్పర సంబంధ ప్రాంతంలోని ఇతర వినియోగదారుల మధ్య మార్పిడిని చూపిస్తుంది.
• సముద్రతీరానికి చాలా దూరంలోని హరప్పా నివాసాల్లో కూడా సముద్ర శంఖ వస్తువులు లభిస్తాయి.
• అవి అంతర్భాగంలో లభించడం తీర వనరులు, ఉత్పత్తి ప్రాంతాలు మరియు హరప్పా పరస్పర సంబంధ ప్రాంతంలోని ఇతర వినియోగదారుల మధ్య మార్పిడిని చూపిస్తుంది.
Question 19
ప్రశ్న 19
What is the significance of weights from Early Dilmun contexts that follow the Indus metric system?
సింధు కొలత వ్యవస్థను అనుసరించే తొలి దిల్మున్ సందర్భాల తూనికల ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Archaeological work at Qal'at al-Bahrain has identified weights that conform to the Indus metric system and general weight morphology.
• Several appear to have been manufactured locally, while at least one banded-chert cubical weight has been identified as a genuine Harappan import.
• The evidence demonstrates technological and commercial transmission between the Indus world and Dilmun without proving Harappan political control or coinage.
• Several appear to have been manufactured locally, while at least one banded-chert cubical weight has been identified as a genuine Harappan import.
• The evidence demonstrates technological and commercial transmission between the Indus world and Dilmun without proving Harappan political control or coinage.
వివరణ:
• ఖలాత్ అల్-బహ్రెయిన్ పురావస్తు పరిశోధనల్లో సింధు కొలత వ్యవస్థ మరియు సాధారణ తూనిక ఆకృతికి అనుగుణమైన తూనికలు గుర్తించబడ్డాయి.
• వాటిలో అనేకవి స్థానికంగా తయారైనట్లు కనిపిస్తుండగా, కనీసం ఒక బాండెడ్ చెర్ట్ ఘనాకార తూనికను నిజమైన హరప్పా దిగుమతిగా గుర్తించారు.
• ఈ ఆధారం సింధు ప్రపంచం మరియు దిల్మున్ మధ్య సాంకేతిక, వాణిజ్య పద్ధతుల ప్రసరణను చూపిస్తుంది; హరప్పా రాజకీయ నియంత్రణ లేదా నాణేల వ్యవస్థను నిరూపించదు.
• వాటిలో అనేకవి స్థానికంగా తయారైనట్లు కనిపిస్తుండగా, కనీసం ఒక బాండెడ్ చెర్ట్ ఘనాకార తూనికను నిజమైన హరప్పా దిగుమతిగా గుర్తించారు.
• ఈ ఆధారం సింధు ప్రపంచం మరియు దిల్మున్ మధ్య సాంకేతిక, వాణిజ్య పద్ధతుల ప్రసరణను చూపిస్తుంది; హరప్పా రాజకీయ నియంత్రణ లేదా నాణేల వ్యవస్థను నిరూపించదు.
Question 20
ప్రశ్న 20
Which statement best characterises the relationship between internal and external exchange in the Harappan economy?
హరప్పా ఆర్థిక వ్యవస్థలో అంతర్గత మరియు బాహ్య మార్పిడి మధ్య సంబంధాన్ని క్రింది ఏ ప్రకటన ఉత్తమంగా వివరిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Harappan urban centres participated in flows of food, raw materials and manufactured products from diverse regional zones.
• Archaeological and textual evidence also demonstrates long-distance interaction extending into Afghanistan, Iran and the Persian Gulf-Mesopotamian world.
• External exchange was important, but it should not be treated as the sole cause of Harappan urbanisation or as a substitute for extensive internal networks.
• Archaeological and textual evidence also demonstrates long-distance interaction extending into Afghanistan, Iran and the Persian Gulf-Mesopotamian world.
• External exchange was important, but it should not be treated as the sole cause of Harappan urbanisation or as a substitute for extensive internal networks.
వివరణ:
• హరప్పా పట్టణ కేంద్రాలు వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన ఆహారం, ముడి పదార్థాలు మరియు తయారైన వస్తువుల ప్రవాహాల్లో పాల్గొన్నాయి.
• పురావస్తు మరియు లిఖిత ఆధారాలు ఆఫ్ఘానిస్తాన్, ఇరాన్ మరియు పర్షియన్ గల్ఫ్-మెసపొటేమియా ప్రపంచం వరకు విస్తరించిన దీర్ఘదూర సంబంధాలను కూడా చూపిస్తున్నాయి.
• బాహ్య మార్పిడి ముఖ్యమైనదే అయినప్పటికీ హరప్పా పట్టణీకరణకు ఏకైక కారణంగా లేదా విస్తృత అంతర్గత నెట్‌వర్క్‌లకు ప్రత్యామ్నాయంగా దానిని పరిగణించకూడదు.
• పురావస్తు మరియు లిఖిత ఆధారాలు ఆఫ్ఘానిస్తాన్, ఇరాన్ మరియు పర్షియన్ గల్ఫ్-మెసపొటేమియా ప్రపంచం వరకు విస్తరించిన దీర్ఘదూర సంబంధాలను కూడా చూపిస్తున్నాయి.
• బాహ్య మార్పిడి ముఖ్యమైనదే అయినప్పటికీ హరప్పా పట్టణీకరణకు ఏకైక కారణంగా లేదా విస్తృత అంతర్గత నెట్‌వర్క్‌లకు ప్రత్యామ్నాయంగా దానిని పరిగణించకూడదు.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: B. Harappa contains many stones and minerals whose geological sources lie hundreds of kilometres away సమాధానం: B. హరప్పాలో వందల కిలోమీటర్ల దూరంలో భూభౌతిక మూలాలు ఉన్న అనేక రాళ్లు మరియు ఖనిజాలు లభించాయి
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: B. A high-quality raw material from Sindh was distributed through extensive exchange networks సమాధానం: B. సింధ్‌లోని నాణ్యమైన ముడి పదార్థం విస్తృత మార్పిడి నెట్‌వర్క్‌ల ద్వారా పంపిణీ చేయబడింది
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: B. It was a Harappan settlement in the Oxus region near northern resource and communication networks సమాధానం: B. ఇది ఉత్తర వనరులు మరియు సమాచార నెట్‌వర్క్‌లకు సమీపంలోని ఆక్సస్ ప్రాంతంలో ఉన్న హరప్పా నివాసం
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: A. It is generally associated by scholars with the Indus region involved in Mesopotamian trade, but it is not a deciphered Harappan self-designation సమాధానం: A. మెసపొటేమియా వాణిజ్యంలో పాల్గొన్న సింధు ప్రాంతంతో దీనిని సాధారణంగా పండితులు అనుసంధానిస్తారు; అయితే ఇది పఠించబడిన హరప్పా స్వీయనామం కాదు
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: A. Dilmun – Bahrain region; Magan – Oman region సమాధానం: A. దిల్మున్ – బహ్రెయిన్ ప్రాంతం; మగన్ – ఒమాన్ ప్రాంతం
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: A. Mesopotamian textual references to Meluhha together with Indus or Indus-related seals and artefacts found west of the Indus సమాధానం: A. మెలుహ్హాపై మెసపొటేమియా లిఖిత ప్రస్తావనలు మరియు సింధు ప్రాంతానికి పశ్చిమాన లభించిన హరప్పా లేదా హరప్పా సంబంధిత ముద్రలు, వస్తువులు
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: A. It indicates interpersonal and linguistic contact associated with Meluhhan connections in Mesopotamia సమాధానం: A. మెసపొటేమియాలో మెలుహ్హా సంబంధాలకు అనుబంధంగా వ్యక్తిగత మరియు భాషా సంబంధాలు ఉన్నాయని ఇది సూచిస్తుంది
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: A. Smaller weights commonly followed a binary progression such as 1, 2, 4, 8, 16 and 32 సమాధానం: A. చిన్న తూనికలు సాధారణంగా 1, 2, 4, 8, 16, 32 వంటి ద్విగుణ క్రమాన్ని అనుసరించాయి
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: B. Larger values incorporated decimal multiplication in addition to the binary structure characteristic of smaller denominations సమాధానం: B. చిన్న తూనికల్లో కనిపించే ద్విగుణ నిర్మాణంతో పాటు పెద్ద విలువల్లో దశాంశ గుణకాలను కూడా ఉపయోగించింది
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: A. It corresponds approximately to the commonly represented 16-ratio position in the standard weight sequence సమాధానం: A. ఇది ప్రమాణ తూనికల క్రమంలో సాధారణంగా కనిపించే సుమారు 16 నిష్పత్తి స్థాయికి అనుగుణంగా ఉంటుంది
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: B. They indicate precise weighing in exchange and production, but do not by themselves demonstrate a coin-based monetary economy సమాధానం: B. మార్పిడి మరియు ఉత్పత్తిలో ఖచ్చితమైన తూకం వినియోగాన్ని అవి సూచిస్తాయి; కానీ నాణేల ఆధారిత ద్రవ్య ఆర్థిక వ్యవస్థను అవి ఒక్కటే నిరూపించవు
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: A. Harappans possessed portable instruments with regularly divided intervals for linear measurement సమాధానం: A. రేఖీయ కొలత కోసం క్రమబద్ధ అంతరాలతో విభజించిన తీసుకెళ్లగల కొలత పరికరాలు హరప్పా ప్రజలకు తెలిసినట్లు ఇది చూపిస్తుంది
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: A. They could participate in identifying, securing or administering goods and transactions, although their inscriptions remain undeciphered సమాధానం: A. వస్తువులు మరియు లావాదేవీలను గుర్తించడం, భద్రపరచడం లేదా నిర్వహించడంలో అవి పాత్ర పోషించి ఉండవచ్చు; అయితే వాటి లిపి ఇంకా పఠించబడలేదు
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: A. Wheeled vehicles formed part of Harappan land-transport technology సమాధానం: A. చక్రాల వాహనాలు హరప్పా భూ రవాణా సాంకేతికతలో భాగంగా ఉన్నాయి
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: A. Boat models and boat depictions, together with riverine and coastal settlement evidence సమాధానం: A. పడవ నమూనాలు మరియు పడవ చిత్రాలతో పాటు నదీ, తీర నివాసాల ఆధారాలు
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: A. It was interpreted by the excavator as a dockyard connected with waterborne trade, but its precise function remains debated సమాధానం: A. తవ్వకదారుడు దానిని జల వాణిజ్యంతో అనుసంధానమైన డాక్‌యార్డ్‌గా వ్యాఖ్యానించాడు; అయితే దాని ఖచ్చిత విధిపై ఇంకా చర్చ ఉంది
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: A. It was a western Harappan outpost in the Makran-Balochistan region, but whether its principal role involved maritime trade, resource access, overland exchange or a combination remains debated సమాధానం: A. ఇది మక్రాన్-బలూచిస్తాన్ ప్రాంతంలోని పశ్చిమ హరప్పా అవుట్‌పోస్ట్; అయితే దాని ప్రధాన పాత్ర సముద్ర వాణిజ్యం, వనరుల ప్రాప్యత, భూ మార్పిడి లేదా వీటి సమ్మేళనంలో ఏదో అన్నది ఇంకా చర్చనీయాంశం
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: A. Coastal shell-resource and production zones were linked with inland consumers through exchange networks సమాధానం: A. తీర శంఖ వనరులు మరియు ఉత్పత్తి ప్రాంతాలు మార్పిడి నెట్‌వర్క్‌ల ద్వారా అంతర్భాగ వినియోగదారులతో అనుసంధానమయ్యాయి
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: A. They indicate transmission and local adoption of Indus-related metrological practices within Persian Gulf exchange networks సమాధానం: A. పర్షియన్ గల్ఫ్ మార్పిడి నెట్‌వర్క్‌లలో సింధు సంబంధిత కొలత పద్ధతులు వ్యాప్తి చెంది స్థానికంగా స్వీకరించబడ్డాయని అవి సూచిస్తాయి
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: A. Internal exchange linked settlements with regional food, raw-material and production zones, while external exchange connected parts of the Harappan world with Afghanistan, Iran, Oman, Bahrain and Mesopotamia సమాధానం: A. అంతర్గత మార్పిడి నివాసాలను ప్రాంతీయ ఆహార, ముడి పదార్థ మరియు ఉత్పత్తి ప్రాంతాలతో అనుసంధానించగా, బాహ్య మార్పిడి హరప్పా ప్రపంచంలోని కొన్ని భాగాలను ఆఫ్ఘానిస్తాన్, ఇరాన్, ఒమాన్, బహ్రెయిన్ మరియు మెసపొటేమియాతో కలిపింది