భారతదేశ చరిత్ర - చరిత్రపూర్వ మరియు ఆదిచారిత్రక భారతదేశం - టెస్ట్ 13 - హరప్పా మరియు మొహెంజోదారో
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which statement correctly distinguishes the geographical locations of Harappa and Mohenjo-daro?
హరప్పా మరియు మొహెంజోదారో భౌగోళిక స్థానాలను క్రింది ఏ ప్రకటన సరిగ్గా వేరు చేస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Harappa is located in present-day Punjab province of Pakistan, southwest of Sahiwal and near the Ravi river system.
• Mohenjo-daro lies in present-day Sindh province on the right bank of the Indus River.
• The two cities occupied different parts of the enormous Harappan geographical zone and should not be assigned to the same river valley.
• Mohenjo-daro lies in present-day Sindh province on the right bank of the Indus River.
• The two cities occupied different parts of the enormous Harappan geographical zone and should not be assigned to the same river valley.
వివరణ:
• హరప్పా ప్రస్తుత పాకిస్తాన్ పంజాబ్ ప్రావిన్స్లో, సాహివాల్కు నైరుతిగా మరియు రావి నదీ వ్యవస్థ సమీపంలో ఉంది.
• మొహెంజోదారో ప్రస్తుత సింధ్ ప్రావిన్స్లో సింధు నది కుడి తీరంలో ఉంది.
• ఈ రెండు నగరాలు విస్తృత హరప్పా భూభాగంలోని వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో ఉండేవి; వాటిని ఒకే నదీ లోయకు చెందినవిగా చూడకూడదు.
• మొహెంజోదారో ప్రస్తుత సింధ్ ప్రావిన్స్లో సింధు నది కుడి తీరంలో ఉంది.
• ఈ రెండు నగరాలు విస్తృత హరప్పా భూభాగంలోని వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో ఉండేవి; వాటిని ఒకే నదీ లోయకు చెందినవిగా చూడకూడదు.
Question 2
ప్రశ్న 2
Which pairing of archaeologist and early excavation is correct?
పురావస్తు శాస్త్రవేత్త మరియు తొలి తవ్వకాల స్థలానికి సంబంధించిన సరైన జత ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Daya Ram Sahni led the first major regular excavation season at Harappa in 1921.
• R. D. Banerji's investigations at Mohenjo-daro in the early 1920s revealed remains comparable with Harappa.
• Their discoveries formed an essential archaeological basis for recognising the wider Indus or Harappan civilisation.
• R. D. Banerji's investigations at Mohenjo-daro in the early 1920s revealed remains comparable with Harappa.
• Their discoveries formed an essential archaeological basis for recognising the wider Indus or Harappan civilisation.
వివరణ:
• దయారామ్ సాహ్ని 1921లో హరప్పాలో తొలి ప్రధాన క్రమబద్ధ తవ్వకాల సీజన్కు నాయకత్వం వహించాడు.
• 1920ల ప్రారంభంలో ఆర్. డి. బెనర్జీ మొహెంజోదారోలో చేసిన పరిశోధనలు హరప్పాతో పోల్చదగిన అవశేషాలను బయటపెట్టాయి.
• వీరి ఆవిష్కరణలు విస్తృత సింధు లేదా హరప్పా నాగరికతను గుర్తించడానికి ముఖ్యమైన పురావస్తు పునాదిని అందించాయి.
• 1920ల ప్రారంభంలో ఆర్. డి. బెనర్జీ మొహెంజోదారోలో చేసిన పరిశోధనలు హరప్పాతో పోల్చదగిన అవశేషాలను బయటపెట్టాయి.
• వీరి ఆవిష్కరణలు విస్తృత సింధు లేదా హరప్పా నాగరికతను గుర్తించడానికి ముఖ్యమైన పురావస్తు పునాదిని అందించాయి.
Question 3
ప్రశ్న 3
Why should the famous large structure traditionally called the 'Granary' at Harappa be described cautiously?
హరప్పాలో సాంప్రదాయంగా 'ధాన్యాగారం'గా పిలిచే ప్రసిద్ధ పెద్ద నిర్మాణాన్ని ఎందుకు జాగ్రత్తగా వివరించాలి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Early excavators interpreted a large building complex in the Mound F area at Harappa as a granary or grain-storage facility.
• Later excavation and reassessment found no compelling concentration of stored grain or other evidence proving that interpretation.
• 'So-called granary' is therefore a useful conventional label, while the building's precise function remains uncertain.
• Later excavation and reassessment found no compelling concentration of stored grain or other evidence proving that interpretation.
• 'So-called granary' is therefore a useful conventional label, while the building's precise function remains uncertain.
వివరణ:
• తొలి తవ్వకదారులు హరప్పా మౌండ్ F ప్రాంతంలోని ఒక పెద్ద నిర్మాణ సముదాయాన్ని ధాన్యాగారం లేదా ధాన్య నిల్వ స్థలంగా వ్యాఖ్యానించారు.
• తరువాతి తవ్వకాలు మరియు పునర్విశ్లేషణల్లో నిల్వ ధాన్యం లేదా ఆ వ్యాఖ్యానాన్ని నిర్ధారించే ఇతర బలమైన ఆధారం లభించలేదు.
• అందువల్ల 'అని పిలువబడే ధాన్యాగారం' అనే సాంప్రదాయ పేరు ఉపయోగించవచ్చు; కానీ దాని ఖచ్చిత ఉపయోగం ఇంకా నిర్ధారించబడలేదు.
• తరువాతి తవ్వకాలు మరియు పునర్విశ్లేషణల్లో నిల్వ ధాన్యం లేదా ఆ వ్యాఖ్యానాన్ని నిర్ధారించే ఇతర బలమైన ఆధారం లభించలేదు.
• అందువల్ల 'అని పిలువబడే ధాన్యాగారం' అనే సాంప్రదాయ పేరు ఉపయోగించవచ్చు; కానీ దాని ఖచ్చిత ఉపయోగం ఇంకా నిర్ధారించబడలేదు.
Question 4
ప్రశ్న 4
Mortimer Wheeler's 1946 excavation at Harappa is especially important for establishing which feature of Mound AB?
1946లో హరప్పాలో మార్టిమర్ వీలర్ చేసిన తవ్వకాలు మౌండ్ ABలోని ఏ లక్షణాన్ని స్థాపించడంలో ప్రత్యేకంగా ముఖ్యమైనవి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Wheeler's 1946 trenches established the presence of massive mud-brick constructions around the edges of Mound AB.
• Wheeler reconstructed these as fortifications reinforced by rectangular projecting salients or bastions and baked-brick facing.
• Later scholars have cautioned that some details of Wheeler's reconstructed plan and the exact defensive function remain interpretive, although the massive perimeter construction itself is secure.
• Wheeler reconstructed these as fortifications reinforced by rectangular projecting salients or bastions and baked-brick facing.
• Later scholars have cautioned that some details of Wheeler's reconstructed plan and the exact defensive function remain interpretive, although the massive perimeter construction itself is secure.
వివరణ:
• 1946లో వీలర్ తవ్విన ట్రెంచ్లు మౌండ్ AB అంచుల వెంట భారీ మట్టి ఇటుక నిర్మాణాలు ఉన్నట్లు నిర్ధారించాయి.
• వీలర్ వాటిని కాల్చిన ఇటుక పూత మరియు దీర్ఘచతురస్రాకారంగా బయటకు పొడుచుకొచ్చిన సాలియెంట్లు లేదా బురుజులతో బలపరిచిన కోట నిర్మాణాలుగా పునర్నిర్మించాడు.
• భారీ పరివేష్టన నిర్మాణం ఉన్నది నిర్ధారితమైనప్పటికీ, వీలర్ పునర్నిర్మించిన ప్రణాళికలోని కొన్ని వివరాలు మరియు ఖచ్చిత రక్షణ విధి వ్యాఖ్యానాత్మకమని తరువాతి పరిశోధకులు జాగ్రత్త సూచించారు.
• వీలర్ వాటిని కాల్చిన ఇటుక పూత మరియు దీర్ఘచతురస్రాకారంగా బయటకు పొడుచుకొచ్చిన సాలియెంట్లు లేదా బురుజులతో బలపరిచిన కోట నిర్మాణాలుగా పునర్నిర్మించాడు.
• భారీ పరివేష్టన నిర్మాణం ఉన్నది నిర్ధారితమైనప్పటికీ, వీలర్ పునర్నిర్మించిన ప్రణాళికలోని కొన్ని వివరాలు మరియు ఖచ్చిత రక్షణ విధి వ్యాఖ్యానాత్మకమని తరువాతి పరిశోధకులు జాగ్రత్త సూచించారు.
Question 5
ప్రశ్న 5
Which statement correctly distinguishes Cemetery R-37 and Cemetery H at Harappa?
హరప్పాలోని Cemetery R-37 మరియు Cemetery Hలను క్రింది ఏ ప్రకటన సరిగ్గా వేరు చేస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Cemetery R-37 is a major Harappan-phase cemetery south of the principal settlement mounds.
• Cemetery H is later and is associated with Late Harappan cultural developments following the Mature urban phase.
• Keeping these cemeteries chronologically distinct is essential for understanding changes in Harappan mortuary practices.
• Cemetery H is later and is associated with Late Harappan cultural developments following the Mature urban phase.
• Keeping these cemeteries chronologically distinct is essential for understanding changes in Harappan mortuary practices.
వివరణ:
• Cemetery R-37 ప్రధాన నివాస దిబ్బలకు దక్షిణంగా ఉన్న ముఖ్య హరప్పా దశ సమాధి ప్రదేశం.
• Cemetery H తరువాతి కాలానికి చెందినది మరియు పరిపక్వ పట్టణ దశ తరువాతి లేట్ హరప్పా సాంస్కృతిక పరిణామాలతో అనుసంధానమైంది.
• హరప్పా అంత్యక్రియ పద్ధతుల్లో మార్పులను అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ రెండు సమాధి ప్రదేశాల కాలక్రమ భేదాన్ని గుర్తించడం అవసరం.
• Cemetery H తరువాతి కాలానికి చెందినది మరియు పరిపక్వ పట్టణ దశ తరువాతి లేట్ హరప్పా సాంస్కృతిక పరిణామాలతో అనుసంధానమైంది.
• హరప్పా అంత్యక్రియ పద్ధతుల్లో మార్పులను అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ రెండు సమాధి ప్రదేశాల కాలక్రమ భేదాన్ని గుర్తించడం అవసరం.
Question 6
ప్రశ్న 6
Which burial pattern is well documented in primary graves of Cemetery R-37 at Harappa?
హరప్పాలోని Cemetery R-37 ప్రాథమిక సమాధుల్లో బాగా నమోదైన సమాధి విధానం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Primary burials in Cemetery R-37 typically contain skeletons in an extended supine position, commonly with the head toward the north.
• Pottery vessels, shell bangles, beads and other personal objects occur in several graves.
• Some individuals were also placed in wooden coffins, demonstrating variation within the broader Harappan inhumation tradition.
• Pottery vessels, shell bangles, beads and other personal objects occur in several graves.
• Some individuals were also placed in wooden coffins, demonstrating variation within the broader Harappan inhumation tradition.
వివరణ:
• Cemetery R-37 ప్రాథమిక సమాధుల్లో సాధారణంగా వెనుకకు పడుకోబెట్టిన పొడిగించిన అస్థిపంజరాలు కనిపిస్తాయి; తల తరచుగా ఉత్తర దిశగా ఉంటుంది.
• అనేక సమాధుల్లో మట్టిపాత్రలు, శంఖ గాజులు, పూసలు మరియు ఇతర వ్యక్తిగత వస్తువులు లభించాయి.
• కొందరిని చెక్క శవపేటికల్లో కూడా ఉంచారు; ఇది విస్తృత హరప్పా శరీర సమాధి సంప్రదాయంలో వైవిధ్యాన్ని చూపిస్తుంది.
• అనేక సమాధుల్లో మట్టిపాత్రలు, శంఖ గాజులు, పూసలు మరియు ఇతర వ్యక్తిగత వస్తువులు లభించాయి.
• కొందరిని చెక్క శవపేటికల్లో కూడా ఉంచారు; ఇది విస్తృత హరప్పా శరీర సమాధి సంప్రదాయంలో వైవిధ్యాన్ని చూపిస్తుంది.
Question 7
ప్రశ్న 7
Which change is documented in the later levels of Cemetery H at Harappa?
హరప్పాలోని Cemetery H తరువాతి స్థాయిల్లో నమోదైన మార్పు ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Earlier Cemetery H burials could retain extended inhumation practices resembling preceding Harappan traditions.
• In later burials, bodies could first be exposed or cremated and selected bones were subsequently deposited in elaborately painted urns.
• The sequence demonstrates change within Late Harappan mortuary practice rather than one unchanging ritual.
• In later burials, bodies could first be exposed or cremated and selected bones were subsequently deposited in elaborately painted urns.
• The sequence demonstrates change within Late Harappan mortuary practice rather than one unchanging ritual.
వివరణ:
• Cemetery H తొలి సమాధుల్లో ముందరి హరప్పా సంప్రదాయాలను పోలిన పొడిగించిన శరీర సమాధులు కొనసాగిన సందర్భాలు ఉన్నాయి.
• తరువాతి సమాధుల్లో శరీరాన్ని ముందుగా బహిర్గతం చేయడం లేదా దహనం చేయడం జరిగి, ఎంపిక చేసిన ఎముకలను తరువాత చిత్రలేఖన కలశాల్లో ఉంచారు.
• అందువల్ల లేట్ హరప్పా అంత్యక్రియ పద్ధతి ఒకేలా కొనసాగకుండా కాలక్రమంలో మార్పులకు లోనైనట్లు తెలుస్తుంది.
• తరువాతి సమాధుల్లో శరీరాన్ని ముందుగా బహిర్గతం చేయడం లేదా దహనం చేయడం జరిగి, ఎంపిక చేసిన ఎముకలను తరువాత చిత్రలేఖన కలశాల్లో ఉంచారు.
• అందువల్ల లేట్ హరప్పా అంత్యక్రియ పద్ధతి ఒకేలా కొనసాగకుండా కాలక్రమంలో మార్పులకు లోనైనట్లు తెలుస్తుంది.
Question 8
ప్రశ్న 8
Which celebrated sculpture is securely associated with Harappa rather than Mohenjo-daro?
మొహెంజోదారోకు కాకుండా హరప్పాతో విశ్వసనీయంగా అనుసంధానమైన ప్రసిద్ధ శిల్పం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• A celebrated small male torso carved from reddish jaspery stone was recovered from Harappa.
• Sockets for separately fitted elements demonstrate sophisticated Harappan sculptural workmanship.
• The bronze 'Dancing Girl' and the conventional 'Priest-King' bust are instead associated with Mohenjo-daro.
• Sockets for separately fitted elements demonstrate sophisticated Harappan sculptural workmanship.
• The bronze 'Dancing Girl' and the conventional 'Priest-King' bust are instead associated with Mohenjo-daro.
వివరణ:
• ఎర్రటి జాస్పరీ రాతితో చెక్కిన ప్రసిద్ధ చిన్న పురుష శరీర భాగం హరప్పాలో లభించింది.
• విడిగా అమర్చే భాగాల కోసం చేసిన సాకెట్లు హరప్పా శిల్పకళలోని ఉన్నత సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తాయి.
• కంచు 'నాట్య బాలిక' మరియు సాంప్రదాయంగా 'పూజారి-రాజు'గా పిలిచే అర్ధవిగ్రహం మాత్రం మొహెంజోదారోతో అనుసంధానించబడ్డాయి.
• విడిగా అమర్చే భాగాల కోసం చేసిన సాకెట్లు హరప్పా శిల్పకళలోని ఉన్నత సాంకేతిక నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తాయి.
• కంచు 'నాట్య బాలిక' మరియు సాంప్రదాయంగా 'పూజారి-రాజు'గా పిలిచే అర్ధవిగ్రహం మాత్రం మొహెంజోదారోతో అనుసంధానించబడ్డాయి.
Question 9
ప్రశ్న 9
Which evidence most directly demonstrates specialised craft production at Harappa?
హరప్పాలో ప్రత్యేక హస్తకళ ఉత్పత్తి ఉన్నట్లు అత్యంత నేరుగా చూపించే ఆధారం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Harappa has yielded bead blanks, partly drilled beads, spent drills and other debris that identify actual bead-manufacturing locations.
• Shell-working, lithic-working, faience and other crafts were organised in specialised activity areas.
• Copper-working evidence has also been identified, demonstrating on-site production rather than merely consumption of finished objects.
• Shell-working, lithic-working, faience and other crafts were organised in specialised activity areas.
• Copper-working evidence has also been identified, demonstrating on-site production rather than merely consumption of finished objects.
వివరణ:
• హరప్పాలో పూసల బ్లాంకులు, పూర్తిగా త్రవ్వని పూసలు, ఉపయోగించిన డ్రిల్లులు మరియు ఇతర వ్యర్థాలు లభించడం నిజమైన పూసల తయారీ ప్రాంతాలను గుర్తించడానికి సహాయపడింది.
• శంఖ పని, రాతి పని, ఫయెన్స్ మరియు ఇతర హస్తకళలు ప్రత్యేక కార్యకలాప ప్రాంతాల్లో నిర్వహించబడ్డాయి.
• రాగి పనితనానికి కూడా ఆధారాలు ఉండటం పూర్తయిన వస్తువుల వినియోగం మాత్రమే కాకుండా స్థలంలోనే ఉత్పత్తి జరిగినట్లు చూపిస్తుంది.
• శంఖ పని, రాతి పని, ఫయెన్స్ మరియు ఇతర హస్తకళలు ప్రత్యేక కార్యకలాప ప్రాంతాల్లో నిర్వహించబడ్డాయి.
• రాగి పనితనానికి కూడా ఆధారాలు ఉండటం పూర్తయిన వస్తువుల వినియోగం మాత్రమే కాకుండా స్థలంలోనే ఉత్పత్తి జరిగినట్లు చూపిస్తుంది.
Question 10
ప్రశ్న 10
Why is Harappa's surviving architecture generally more fragmentary than the extensively exposed remains at Mohenjo-daro?
మొహెంజోదారోలో విస్తృతంగా బయటపడిన నిర్మాణాలతో పోలిస్తే హరప్పాలో మిగిలిన నిర్మాణాలు ఎందుకు ఎక్కువగా శిథిల రూపంలో ఉన్నాయి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Harappa suffered extensive brick robbing before systematic archaeological protection and excavation.
• Cunningham recorded that ancient bricks had supplied ballast for a substantial length of the Lahore-Multan railway.
• This destruction is an important reason why many of Harappa's architectural remains survive less completely than those exposed at Mohenjo-daro.
• Cunningham recorded that ancient bricks had supplied ballast for a substantial length of the Lahore-Multan railway.
• This destruction is an important reason why many of Harappa's architectural remains survive less completely than those exposed at Mohenjo-daro.
వివరణ:
• క్రమబద్ధమైన పురావస్తు సంరక్షణ మరియు తవ్వకాలకు ముందు హరప్పాలో పెద్ద ఎత్తున పురాతన ఇటుకలను తొలగించారు.
• లాహోర్-ముల్తాన్ రైల్వేలో గణనీయ దూరానికి బ్యాలస్ట్గా హరప్పా పురాతన ఇటుకలను ఉపయోగించినట్లు కన్నింగ్‌హామ్ నమోదు చేశాడు.
• అందువల్ల మొహెంజోదారోలో బయటపడిన నిర్మాణాలతో పోలిస్తే హరప్పాలో అనేక నిర్మాణ అవశేషాలు తక్కువ సమగ్రంగా మిగిలాయి.
• లాహోర్-ముల్తాన్ రైల్వేలో గణనీయ దూరానికి బ్యాలస్ట్గా హరప్పా పురాతన ఇటుకలను ఉపయోగించినట్లు కన్నింగ్‌హామ్ నమోదు చేశాడు.
• అందువల్ల మొహెంజోదారోలో బయటపడిన నిర్మాణాలతో పోలిస్తే హరప్పాలో అనేక నిర్మాణ అవశేషాలు తక్కువ సమగ్రంగా మిగిలాయి.
Question 11
ప్రశ్న 11
Which major structure is securely associated with Mohenjo-daro rather than Harappa?
హరప్పాకు కాకుండా మొహెంజోదారోతో విశ్వసనీయంగా అనుసంధానమైన ప్రధాన నిర్మాణం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Great Bath is one of the most celebrated structures excavated on the elevated western mound at Mohenjo-daro.
• Its carefully engineered tank, staircases and surrounding rooms distinguish it as a major public architectural complex.
• Cemetery R-37, Cemetery H and the Mound F so-called granary complex are associated with Harappa.
• Its carefully engineered tank, staircases and surrounding rooms distinguish it as a major public architectural complex.
• Cemetery R-37, Cemetery H and the Mound F so-called granary complex are associated with Harappa.
వివరణ:
• మహాస్నానగారం మొహెంజోదారో పశ్చిమంలోని ఎత్తైన దిబ్బపై తవ్వబడిన అత్యంత ప్రసిద్ధ నిర్మాణాల్లో ఒకటి.
• జాగ్రత్తగా నిర్మించిన నీటి తొట్టి, మెట్లు మరియు చుట్టుపక్కల గదులు దీన్ని ప్రధాన ప్రజా నిర్మాణ సముదాయంగా గుర్తింపజేస్తాయి.
• Cemetery R-37, Cemetery H మరియు మౌండ్ Fలోని అని పిలువబడే ధాన్యాగార సముదాయం హరప్పాతో అనుసంధానించబడ్డాయి.
• జాగ్రత్తగా నిర్మించిన నీటి తొట్టి, మెట్లు మరియు చుట్టుపక్కల గదులు దీన్ని ప్రధాన ప్రజా నిర్మాణ సముదాయంగా గుర్తింపజేస్తాయి.
• Cemetery R-37, Cemetery H మరియు మౌండ్ Fలోని అని పిలువబడే ధాన్యాగార సముదాయం హరప్పాతో అనుసంధానించబడ్డాయి.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which combination of engineering features helped make the Great Bath at Mohenjo-daro suitable for holding and draining water?
మొహెంజోదారో మహాస్నానగారం నీటిని నిల్వ చేసి బయటకు పంపడానికి అనుకూలంగా ఉండేందుకు ఏ ఇంజినీరింగ్ లక్షణాల సమ్మేళనం సహాయపడింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The tank was constructed from finely fitted baked bricks with gypsum plaster or mortar helping to seal the masonry.
• Bitumen was applied along the tank to improve waterproofing.
• A drain connected to the sloping tank floor allowed controlled removal of water, demonstrating sophisticated hydraulic engineering.
• Bitumen was applied along the tank to improve waterproofing.
• A drain connected to the sloping tank floor allowed controlled removal of water, demonstrating sophisticated hydraulic engineering.
వివరణ:
• నీటి తొట్టిని దగ్గరగా అమర్చిన కాల్చిన ఇటుకలతో నిర్మించి, గోడలను సీలింగ్ చేయడానికి జిప్సం పూత లేదా మోర్టార్ ఉపయోగించారు.
• జలనిరోధకతను పెంచడానికి బిటుమెన్ను ఉపయోగించారు.
• వాలుగా ఉన్న తొట్టి నేలకు అనుసంధానమైన కాలువ ద్వారా నీటిని నియంత్రితంగా బయటకు పంపడం అభివృద్ధి చెందిన జల ఇంజినీరింగ్ను చూపిస్తుంది.
• జలనిరోధకతను పెంచడానికి బిటుమెన్ను ఉపయోగించారు.
• వాలుగా ఉన్న తొట్టి నేలకు అనుసంధానమైన కాలువ ద్వారా నీటిని నియంత్రితంగా బయటకు పంపడం అభివృద్ధి చెందిన జల ఇంజినీరింగ్ను చూపిస్తుంది.
Question 13
ప్రశ్న 13
Why do many modern archaeologists avoid confidently calling the massive building southwest of the Great Bath at Mohenjo-daro a 'Granary'?
మొహెంజోదారో మహాస్నానగారానికి నైరుతిలో ఉన్న భారీ నిర్మాణాన్ని ఆధునిక పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ఖచ్చితంగా 'ధాన్యాగారం'గా ఎందుకు పిలవడం నివారిస్తున్నారు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Early excavators labelled the massive structure near the Great Bath a granary largely from architectural analogy.
• Later reassessment notes the absence of convincing grain concentrations, storage containers or commodity sealings that would establish such a function.
• 'Great Hall' or 'so-called granary' is therefore safer terminology for a major building whose precise function remains uncertain.
• Later reassessment notes the absence of convincing grain concentrations, storage containers or commodity sealings that would establish such a function.
• 'Great Hall' or 'so-called granary' is therefore safer terminology for a major building whose precise function remains uncertain.
వివరణ:
• మహాస్నానగారం సమీపంలోని భారీ నిర్మాణాన్ని తొలి తవ్వకదారులు ప్రధానంగా నిర్మాణ సారూప్యత ఆధారంగా ధాన్యాగారంగా పేర్కొన్నారు.
• తరువాతి పునర్విశ్లేషణలు ధాన్య నిల్వను నిర్ధారించే గణనీయ ధాన్య నిక్షేపాలు, నిల్వ పాత్రలు లేదా సరకు సీలింగ్లు లేవని సూచిస్తున్నాయి.
• అందువల్ల ఖచ్చిత ఉపయోగం తెలియని ప్రధాన నిర్మాణానికి 'గ్రేట్ హాల్' లేదా 'అని పిలువబడే ధాన్యాగారం' అనే పదాలు మరింత సురక్షితమైనవి.
• తరువాతి పునర్విశ్లేషణలు ధాన్య నిల్వను నిర్ధారించే గణనీయ ధాన్య నిక్షేపాలు, నిల్వ పాత్రలు లేదా సరకు సీలింగ్లు లేవని సూచిస్తున్నాయి.
• అందువల్ల ఖచ్చిత ఉపయోగం తెలియని ప్రధాన నిర్మాణానికి 'గ్రేట్ హాల్' లేదా 'అని పిలువబడే ధాన్యాగారం' అనే పదాలు మరింత సురక్షితమైనవి.
Question 14
ప్రశ్న 14
Which statement correctly identifies the famous bronze figure conventionally called the 'Dancing Girl'?
సాంప్రదాయంగా 'నాట్య బాలిక'గా పిలిచే ప్రసిద్ధ కంచు విగ్రహాన్ని క్రింది ఏ ప్రకటన సరిగ్గా గుర్తిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The celebrated bronze female figure was recovered from the HR area of Mohenjo-daro.
• The National Museum identifies it as an example of sophisticated bronze casting using the lost-wax technique.
• 'Dancing Girl' is a modern conventional title based on interpretation of the pose and does not constitute evidence of the individual's actual occupation.
• The National Museum identifies it as an example of sophisticated bronze casting using the lost-wax technique.
• 'Dancing Girl' is a modern conventional title based on interpretation of the pose and does not constitute evidence of the individual's actual occupation.
వివరణ:
• ప్రసిద్ధ కంచు మహిళా విగ్రహం మొహెంజోదారో HR ప్రాంతంలో లభించింది.
• నేషనల్ మ్యూజియం దీనిని లాస్ట్-వాక్స్ పద్ధతిని ఉపయోగించిన అభివృద్ధి చెందిన కంచు కాస్టింగ్కు ఉదాహరణగా గుర్తిస్తుంది.
• 'నాట్య బాలిక' అనేది విగ్రహ భంగిమను బట్టి పెట్టిన ఆధునిక సాంప్రదాయ పేరు మాత్రమే; ఆ వ్యక్తి నిజమైన వృత్తికి అది ఆధారం కాదు.
• నేషనల్ మ్యూజియం దీనిని లాస్ట్-వాక్స్ పద్ధతిని ఉపయోగించిన అభివృద్ధి చెందిన కంచు కాస్టింగ్కు ఉదాహరణగా గుర్తిస్తుంది.
• 'నాట్య బాలిక' అనేది విగ్రహ భంగిమను బట్టి పెట్టిన ఆధునిక సాంప్రదాయ పేరు మాత్రమే; ఆ వ్యక్తి నిజమైన వృత్తికి అది ఆధారం కాదు.
Question 15
ప్రశ్న 15
Which statement about the Mohenjo-daro sculpture conventionally called the 'Priest-King' is the most accurate?
మొహెంజోదారోలో సాంప్రదాయంగా 'పూజారి-రాజు'గా పిలిచే శిల్పం గురించి క్రింది ఏ ప్రకటన అత్యంత ఖచ్చితమైనది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The famous bearded steatite figure was recovered from the DK-B area of Mohenjo-daro.
• Its garment bears the distinctive trefoil design that contributed to later interpretations of the figure.
• No deciphered inscription identifies the individual, so 'Priest-King' is a modern interpretive label rather than a verified political or religious title.
• Its garment bears the distinctive trefoil design that contributed to later interpretations of the figure.
• No deciphered inscription identifies the individual, so 'Priest-King' is a modern interpretive label rather than a verified political or religious title.
వివరణ:
• ప్రసిద్ధ గడ్డం గల స్టియాటైట్ పురుష విగ్రహం మొహెంజోదారో DK-B ప్రాంతంలో లభించింది.
• దాని వస్త్రంపై ప్రత్యేక త్రిపత్ర ఆకృతి ఉండటం తరువాతి వ్యాఖ్యానాలకు కారణమైంది.
• ఆ వ్యక్తిని గుర్తించే పఠించబడిన శాసనం ఏదీ లేదు; కాబట్టి 'పూజారి-రాజు' అనేది నిర్ధారిత రాజకీయ లేదా మతపరమైన పదవి కాకుండా ఆధునిక వ్యాఖ్యానాత్మక పేరు.
• దాని వస్త్రంపై ప్రత్యేక త్రిపత్ర ఆకృతి ఉండటం తరువాతి వ్యాఖ్యానాలకు కారణమైంది.
• ఆ వ్యక్తిని గుర్తించే పఠించబడిన శాసనం ఏదీ లేదు; కాబట్టి 'పూజారి-రాజు' అనేది నిర్ధారిత రాజకీయ లేదా మతపరమైన పదవి కాకుండా ఆధునిక వ్యాఖ్యానాత్మక పేరు.
Question 16
ప్రశ్న 16
Which feature of Mohenjo-daro most clearly demonstrates integrated household and street-level wastewater management?
గృహ స్థాయి మరియు వీధి స్థాయి మురుగునీటి నిర్వహణను సమన్వయంగా చేసినట్లు మొహెంజోదారోలో ఏ లక్షణం అత్యంత స్పష్టంగా చూపిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Many Mohenjo-daro houses incorporated bathing floors and wastewater outlets directed toward street drains.
• Major street drains were built of baked brick and were usually covered.
• Settling pools or traps collected sediment for periodic removal, demonstrating planned maintenance as well as sophisticated drainage construction.
• Major street drains were built of baked brick and were usually covered.
• Settling pools or traps collected sediment for periodic removal, demonstrating planned maintenance as well as sophisticated drainage construction.
వివరణ:
• మొహెంజోదారోలో అనేక ఇళ్లలో స్నాన నేలలు మరియు వీధి కాలువల వైపు మురుగునీటిని పంపే ఔట్‌లెట్లు ఉన్నాయి.
• ప్రధాన వీధి కాలువలను కాల్చిన ఇటుకలతో నిర్మించి సాధారణంగా మూతపెట్టారు.
• మలినాలు పేరుకునే పూల్స్ లేదా ట్రాప్లను శుభ్రం చేయగల విధంగా నిర్మించడం కాలువ నిర్మాణంతో పాటు నిర్వహణ కూడా ప్రణాళికబద్ధంగా జరిగిందని చూపిస్తుంది.
• ప్రధాన వీధి కాలువలను కాల్చిన ఇటుకలతో నిర్మించి సాధారణంగా మూతపెట్టారు.
• మలినాలు పేరుకునే పూల్స్ లేదా ట్రాప్లను శుభ్రం చేయగల విధంగా నిర్మించడం కాలువ నిర్మాణంతో పాటు నిర్వహణ కూడా ప్రణాళికబద్ధంగా జరిగిందని చూపిస్తుంది.
Question 17
ప్రశ్న 17
Which statement about wells at Mohenjo-daro is correct?
మొహెంజోదారోలోని బావుల గురించి క్రింది ఏ ప్రకటన సరైనది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Mohenjo-daro contains numerous wells distributed through residential and public contexts.
• Many circular wells used wedge-shaped bricks that produced strong curved masonry.
• The combination of private and public wells, bathing facilities and drainage demonstrates substantial neighbourhood-level investment in water supply and sanitation.
• Many circular wells used wedge-shaped bricks that produced strong curved masonry.
• The combination of private and public wells, bathing facilities and drainage demonstrates substantial neighbourhood-level investment in water supply and sanitation.
వివరణ:
• మొహెంజోదారోలో నివాస మరియు ప్రజా ప్రాంతాల్లో విస్తరించిన పెద్ద సంఖ్యలో బావులు ఉన్నాయి.
• అనేక వృత్తాకార బావుల్లో బలమైన వంకర గోడలను నిర్మించడానికి వెడ్జ్ ఆకారపు ఇటుకలను ఉపయోగించారు.
• వ్యక్తిగత మరియు ప్రజా బావులు, స్నాన సదుపాయాలు, కాలువల సమ్మేళనం పరిసరాల స్థాయిలో నీటి సరఫరా మరియు పారిశుధ్యంపై గణనీయ పెట్టుబడిని చూపిస్తుంది.
• అనేక వృత్తాకార బావుల్లో బలమైన వంకర గోడలను నిర్మించడానికి వెడ్జ్ ఆకారపు ఇటుకలను ఉపయోగించారు.
• వ్యక్తిగత మరియు ప్రజా బావులు, స్నాన సదుపాయాలు, కాలువల సమ్మేళనం పరిసరాల స్థాయిలో నీటి సరఫరా మరియు పారిశుధ్యంపై గణనీయ పెట్టుబడిని చూపిస్తుంది.
Question 18
ప్రశ్న 18
What does the street plan of the excavated lower town at Mohenjo-daro indicate?
మొహెంజోదారో తవ్వబడిన దిగువ పట్టణంలోని వీధి ప్రణాళిక ఏమి సూచిస్తుంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Excavated neighbourhoods at Mohenjo-daro reveal recurring street orientations and organised blocks of buildings.
• Major streets and subsidiary lanes frequently meet at approximately right angles.
• The layout worked together with drains, wells and house access, although repeated rebuilding means the city should not be imagined as a perfectly unchanged geometric grid.
• Major streets and subsidiary lanes frequently meet at approximately right angles.
• The layout worked together with drains, wells and house access, although repeated rebuilding means the city should not be imagined as a perfectly unchanged geometric grid.
వివరణ:
• మొహెంజోదారో తవ్వబడిన పరిసరాల్లో పునరావృత వీధి దిశలు మరియు క్రమబద్ధంగా అమర్చిన నిర్మాణ బ్లాకులు కనిపిస్తాయి.
• ప్రధాన వీధులు మరియు ఉపసందులు తరచుగా సుమారు సమకోణాల్లో కలుస్తాయి.
• ఈ అమరిక కాలువలు, బావులు మరియు ఇళ్ల ప్రవేశాలతో సమన్వయంగా ఉండేది; అయితే పునర్నిర్మాణాలు జరిగినందున నగరం ఎప్పటికీ మారని ఖచ్చిత జ్యామితీయ గ్రిడ్గా ఉందని భావించకూడదు.
• ప్రధాన వీధులు మరియు ఉపసందులు తరచుగా సుమారు సమకోణాల్లో కలుస్తాయి.
• ఈ అమరిక కాలువలు, బావులు మరియు ఇళ్ల ప్రవేశాలతో సమన్వయంగా ఉండేది; అయితే పునర్నిర్మాణాలు జరిగినందున నగరం ఎప్పటికీ మారని ఖచ్చిత జ్యామితీయ గ్రిడ్గా ఉందని భావించకూడదు.
Question 19
ప్రశ్న 19
Why should the Buddhist stupa complex visible on the high western mound of Mohenjo-daro not be identified as a Harappan religious monument?
మొహెంజోదారో పశ్చిమంలోని ఎత్తైన దిబ్బపై కనిపించే బౌద్ధ స్తూప సముదాయాన్ని హరప్పా మత స్మారకంగా ఎందుకు గుర్తించకూడదు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• UNESCO and regional archaeological authorities identify the visible stupa and monastery complex as a later Buddhist construction over the ancient Indus remains.
• Earlier Harappan architectural deposits lie beneath and around this historic-period occupation.
• Archaeological interpretation must therefore distinguish the later visible religious complex from the Bronze Age city beneath it.
• Earlier Harappan architectural deposits lie beneath and around this historic-period occupation.
• Archaeological interpretation must therefore distinguish the later visible religious complex from the Bronze Age city beneath it.
వివరణ:
• UNESCO మరియు ప్రాంతీయ పురావస్తు సంస్థలు కనిపించే స్తూపం-విహార సముదాయాన్ని పురాతన సింధు అవశేషాలపై నిర్మించిన తరువాతి బౌద్ధ నిర్మాణంగా గుర్తిస్తున్నాయి.
• ఈ చారిత్రక కాల నివాసం కింద మరియు చుట్టూ ముందటి హరప్పా నిర్మాణ నిక్షేపాలు ఉన్నాయి.
• కాబట్టి కనిపించే తరువాతి మత సముదాయాన్ని దాని కింద ఉన్న కంచుయుగ నగరంతో కలపకుండా వేరు చేసి చూడాలి.
• ఈ చారిత్రక కాల నివాసం కింద మరియు చుట్టూ ముందటి హరప్పా నిర్మాణ నిక్షేపాలు ఉన్నాయి.
• కాబట్టి కనిపించే తరువాతి మత సముదాయాన్ని దాని కింద ఉన్న కంచుయుగ నగరంతో కలపకుండా వేరు చేసి చూడాలి.
Question 20
ప్రశ్న 20
What is the safest modern interpretation of the scattered human skeletons once used to support a 'massacre' or invasion theory at Mohenjo-daro?
మొహెంజోదారోలో ఒకప్పుడు 'మారణహోమం' లేదా దండయాత్ర సిద్ధాంతానికి ఆధారంగా ఉపయోగించిన చెల్లాచెదురైన మానవ అస్థిపంజరాల గురించి ఆధునికంగా అత్యంత సురక్షితమైన వ్యాఖ్యానం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The skeletons came from different locations and archaeological contexts rather than one securely demonstrated city-wide destruction layer.
• Later reassessment rejected their use as proof of a single massacre associated with an invading army.
• Mohenjo-daro's later history and the wider transformation of the Harappan urban system require more complex explanations than the older invasion narrative.
• Later reassessment rejected their use as proof of a single massacre associated with an invading army.
• Mohenjo-daro's later history and the wider transformation of the Harappan urban system require more complex explanations than the older invasion narrative.
వివరణ:
• ఆ అస్థిపంజరాలు ఒకే స్పష్టమైన నగరవ్యాప్త విధ్వంస పొర నుంచి కాకుండా వేర్వేరు ప్రదేశాలు మరియు పురావస్తు సందర్భాల నుంచి లభించాయి.
• తరువాతి పునర్విశ్లేషణలు వాటిని దండయాత్ర సైన్యం చేసిన ఒకే మారణహోమానికి నిర్ధారిత ఆధారంగా ఉపయోగించడాన్ని తిరస్కరించాయి.
• మొహెంజోదారో తరువాతి చరిత్ర మరియు హరప్పా పట్టణ వ్యవస్థలో జరిగిన విస్తృత పరివర్తనను పాత దండయాత్ర కథనంకంటే మరింత సంక్లిష్ట కారణాలతో అర్థం చేసుకోవాలి.
• తరువాతి పునర్విశ్లేషణలు వాటిని దండయాత్ర సైన్యం చేసిన ఒకే మారణహోమానికి నిర్ధారిత ఆధారంగా ఉపయోగించడాన్ని తిరస్కరించాయి.
• మొహెంజోదారో తరువాతి చరిత్ర మరియు హరప్పా పట్టణ వ్యవస్థలో జరిగిన విస్తృత పరివర్తనను పాత దండయాత్ర కథనంకంటే మరింత సంక్లిష్ట కారణాలతో అర్థం చేసుకోవాలి.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: B. Harappa is in Punjab near the Ravi river system, while Mohenjo-daro is in Sindh on the Indus సమాధానం: B. హరప్పా పంజాబ్‌లో రావి నదీ వ్యవస్థ సమీపంలో ఉండగా, మొహెంజోదారో సింధ్‌లో సింధు నది వద్ద ఉంది
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: C. Daya Ram Sahni – Harappa in 1921; R. D. Banerji – Mohenjo-daro in the early 1920s సమాధానం: C. దయారామ్ సాహ్ని – 1921లో హరప్పా; ఆర్. డి. బెనర్జీ – 1920ల ప్రారంభంలో మొహెంజోదారో
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: A. Its identification as a granary is an older interpretation, while compelling direct evidence such as stored grain has not established that function సమాధానం: A. దానిని ధాన్యాగారంగా గుర్తించడం పాత వ్యాఖ్యానం; నిల్వ ధాన్యం వంటి నిర్ధారిత ప్రత్యక్ష ఆధారం ఆ ఉపయోగాన్ని స్థాపించలేదు
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: B. A massive mud-brick perimeter or rampart, which Wheeler interpreted as a fortified wall with projecting salients or bastions సమాధానం: B. భారీ మట్టి ఇటుక పరివేష్టన లేదా రాంపార్ట్; దీనిని వీలర్ బయటకు పొడుచుకొచ్చిన సాలియెంట్లు లేదా బురుజులతో కూడిన కోటగోడగా వ్యాఖ్యానించాడు
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: B. Cemetery R-37 is principally associated with the urban Harappan phase, while Cemetery H represents Late Harappan mortuary traditions సమాధానం: B. Cemetery R-37 ప్రధానంగా పట్టణ హరప్పా దశతో అనుసంధానమై ఉండగా, Cemetery H లేట్ హరప్పా అంత్యక్రియ సంప్రదాయాలను సూచిస్తుంది
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: A. Extended human burials, generally supine, accompanied in many cases by pottery and personal ornaments సమాధానం: A. సాధారణంగా వెనుకకు చాపి ఉంచిన పొడిగించిన మానవ సమాధులు; అనేక సందర్భాల్లో మట్టిపాత్రలు మరియు వ్యక్తిగత ఆభరణాలు కూడా ఉంచారు
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: C. Greater use of secondary or cremated skeletal remains placed in large painted burial urns సమాధానం: C. ద్వితీయంగా సేకరించిన లేదా దహనం చేసిన అస్థి అవశేషాలను పెద్ద చిత్రలేఖన సమాధి కలశాల్లో ఉంచడం పెరగడం
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: C. The small male torso carved from reddish jaspery stone with sockets for separately fitted elements సమాధానం: C. విడిగా అమర్చే భాగాల కోసం సాకెట్లు కలిగిన ఎర్రటి జాస్పరీ రాతితో చెక్కిన చిన్న పురుష శరీర భాగం
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: B. Bead blanks and drilling waste, stone-working debris, shell-working remains and evidence for other specialised production including copper working సమాధానం: B. పూసల బ్లాంకులు, డ్రిల్లింగ్ వ్యర్థాలు, రాతి పని అవశేషాలు, శంఖ పనితనం మరియు రాగి పనితో సహా ఇతర ప్రత్యేక ఉత్పత్తి ఆధారాలు
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: C. Large quantities of ancient bricks were removed before systematic excavation, including for nineteenth-century railway ballast సమాధానం: C. క్రమబద్ధ తవ్వకాలకు ముందు, ముఖ్యంగా 19వ శతాబ్దపు రైల్వే బ్యాలస్ట్ కోసం, పెద్ద మొత్తంలో పురాతన ఇటుకలను తొలగించారు
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: A. The Great Bath సమాధానం: A. మహాస్నానగారం
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: D. Closely fitted baked bricks, gypsum plaster, bituminous waterproofing and a controlled drain outlet సమాధానం: D. దగ్గరగా అమర్చిన కాల్చిన ఇటుకలు, జిప్సం పూత, బిటుమెన్ జలనిరోధక పొర మరియు నియంత్రిత నీటి విడుదల కాలువ
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: B. Direct evidence such as stored grain, storage containers or commodity sealings is insufficient, so its exact function remains uncertain సమాధానం: B. నిల్వ ధాన్యం, నిల్వ పాత్రలు లేదా సరకు సీలింగ్‌ల వంటి ప్రత్యక్ష ఆధారాలు తగినంతగా లేనందున దాని ఖచ్చిత ఉపయోగం నిర్ధారించబడలేదు
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: C. It was found in the HR area of Mohenjo-daro and was cast in bronze using the lost-wax technique సమాధానం: C. ఇది మొహెంజోదారో HR ప్రాంతంలో లభించిన కంచు విగ్రహం; లాస్ట్-వాక్స్ పద్ధతిలో కాస్ట్ చేశారు
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: A. It is a steatite male figure from Mohenjo-daro, but the title 'Priest-King' is interpretive and does not prove that the individual was either a priest or a king సమాధానం: A. ఇది మొహెంజోదారోలో లభించిన స్టియాటైట్ పురుష విగ్రహం; అయితే 'పూజారి-రాజు' అనే పేరు వ్యాఖ్యానాత్మకం మాత్రమే, ఆ వ్యక్తి నిజంగా పూజారి లేదా రాజు అని నిరూపించదు
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: D. House bathing drains and wastewater outlets connected to covered brick street drains with settling traps సమాధానం: D. ఇళ్ల స్నాన ప్రదేశాల కాలువలు మరియు మురుగునీటి ఔట్‌లెట్లు మూతపెట్టిన ఇటుక వీధి కాలువలు, మలినాల నిల్వ ట్రాప్‌లతో అనుసంధానించబడటం
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: B. Numerous wells served private houses and public areas, and many circular wells used specially shaped wedge-like bricks సమాధానం: B. అనేక బావులు వ్యక్తిగత ఇళ్లు మరియు ప్రజా ప్రాంతాలకు నీరు అందించాయి; అనేక వృత్తాకార బావుల్లో ప్రత్యేక వెడ్జ్ ఆకారపు ఇటుకలను ఉపయోగించారు
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: C. A highly organised urban layout in which major streets and lanes frequently intersected at or near right angles సమాధానం: C. ప్రధాన వీధులు మరియు సందులు తరచుగా సమకోణంలో లేదా దానికి సమీపంగా కలిసే అత్యంత క్రమబద్ధమైన పట్టణ అమరిక
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. The visible Buddhist complex belongs to a much later historic occupation constructed over earlier Harappan remains సమాధానం: C. కనిపించే బౌద్ధ సముదాయం చాలా తరువాతి చారిత్రక నివాస దశకు చెందినది; అది ముందున్న హరప్పా అవశేషాలపై నిర్మించబడింది
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: A. They do not constitute secure evidence for one simultaneous massacre or for an invading army destroying the city సమాధానం: A. అవి ఒకేసారి జరిగిన ఒక మారణహోమానికి లేదా దండయాత్ర సైన్యం నగరాన్ని నాశనం చేసిందనే నిర్ధారిత ఆధారంగా పరిగణించలేము