8 November 2026 – Daily Current Affairs – తెలుగు మరియు English లో

English – Daily Current Affairs – 8 November 2026

A. International Current Affairs

1. Prime Minister Narendra Modi Holds Talks with Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy

Why in News?

On 9 November 2026, Prime Minister Narendra Modi held a telephone conversation with Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy. The leaders discussed the Russia–Ukraine conflict, peaceful settlement efforts and opportunities to strengthen bilateral cooperation.

Key Points

• Leaders involved: Narendra Modi and Volodymyr Zelenskyy.
• Date: 9 November 2026.
• President Zelenskyy discussed recent developments concerning the ongoing conflict.
• Prime Minister Modi reiterated India’s position that dialogue and diplomacy are essential for resolving the crisis.
• India reaffirmed its human-centric approach to the conflict.
• Prime Minister Modi expressed India’s readiness to contribute to peaceful resolution efforts.
• Both leaders discussed strengthening bilateral cooperation in sectors of mutual interest.
• The conversation highlighted India’s continued diplomatic engagement with Ukraine.

Exam Focus

• Ukraine’s capital: Kyiv.
• Currency: Ukrainian Hryvnia.
• India–Ukraine diplomatic relations established: 1992.
• India’s stated approach: Dialogue, diplomacy and peaceful resolution.

2. India and European Union Hold Seventh Strategic Partnership Review Meeting

Why in News?

India and the European Union held their seventh Strategic Partnership Review Meeting in New Delhi on 9 November 2026. The meeting reviewed progress under the Joint Comprehensive Strategic Agenda and explored ways to strengthen cooperation across important sectors.

Key Points

• Meeting: Seventh India–European Union Strategic Partnership Review.
• Venue: New Delhi.
• Date: 9 November 2026.
• Indian representative: Sibi George, Secretary (West), Ministry of External Affairs.
• EU representative: Matti Maasikas, Deputy Secretary-General for Geoeconomics and Interinstitutional Issues.
• The discussions covered progress in implementing the India–EU Joint Comprehensive Strategic Agenda.
• The India–EU Free Trade Agreement and broader trade relations were important areas of discussion.
• Cooperation in supply chains, economic security and investment was reviewed.
• Critical technologies, research, clean energy transition and connectivity were discussed.
• Both sides also examined talent mobility and people-to-people exchanges.

Exam Focus

• EU: European Union.
• EU headquarters: Brussels, Belgium, where its principal political institutions are based.
• India–EU Strategic Partnership launched: 2004.
• FTA: Free Trade Agreement.
• India’s nodal ministry for diplomatic relations: Ministry of External Affairs.

3. India and Saudi Arabia Sign Bilateral Haj Agreement for 2027

Why in News?

On 9 November 2026, India and Saudi Arabia signed the bilateral Haj Agreement for Haj 2027 in Jeddah. The agreement confirmed India’s pilgrim quota and strengthened coordination for the upcoming pilgrimage.

Key Points

• Agreement: Bilateral Haj Agreement for 2027.
• Signing date: 9 November 2026.
• Location: Jeddah, Saudi Arabia.
• Indian representative: Kiren Rijiju, Union Minister of Minority Affairs and Parliamentary Affairs.
• Saudi representative: Dr Tawfiq bin Fawzan Al-Rabiah, Minister of Hajj and Umrah.
• India’s confirmed Haj 2027 quota: 1,75,025 pilgrims.
• Discussions focused on arrangements for a safe, smooth and comfortable pilgrimage.
• Both countries reviewed logistical coordination and pilgrim welfare.
• India and Saudi Arabia reaffirmed their commitment to improving pilgrimage management.
• The ministerial engagement took place during Kiren Rijiju’s official visit to Saudi Arabia from 6 to 9 November 2026.

Exam Focus

• Saudi Arabia’s capital: Riyadh.
• Currency: Saudi Riyal.
• Haj pilgrimage destination: Mecca, Saudi Arabia.
• Nodal ministry for Haj in India: Ministry of Minority Affairs.
• Haj Committee of India: A statutory body under the Haj Committee Act, 2002.

4. New Zealand Faces Coalition Uncertainty Following General Election

Why in News?

On 9 November 2026, New Zealand’s political parties assessed coalition arrangements following the general election held on 7 November. Preliminary results indicated that Prime Minister Christopher Luxon’s coalition could retain power, but its parliamentary majority remained narrow.

Key Points

• Country: New Zealand.
• Prime Minister: Christopher Luxon.
• Election date: 7 November 2026.
• Political developments reviewed: 9 November 2026.
• The National Party secured 42 seats in the preliminary results.
• The Labour Party secured 36 seats.
• ACT New Zealand secured 13 seats.
• New Zealand First secured 12 seats.
• The Opportunity Party secured seven seats and appeared set to enter Parliament for the first time.
• The existing National–ACT–New Zealand First coalition had a narrow preliminary majority.
• Final results were scheduled for 27 November 2026 after the counting of special votes.
• Coalition arrangements remained subject to the final election outcome.

Exam Focus

• Capital: Wellington.
• Currency: New Zealand Dollar.
• Electoral system: Mixed Member Proportional representation.
• Legislature: House of Representatives.
• Government system: Parliamentary democracy under a constitutional monarchy.

5. Paraguay President Nominates Jorge Schreiner to Lead Central Bank

Why in News?

On 9 November 2026, Paraguayan President Pedro Alliana nominated economist Jorge Schreiner as the next head of the Central Bank of Paraguay. The nomination followed a serious banking crisis and requires congressional approval.

Key Points

• Country: Paraguay.
• President: Pedro Alliana.
• Nominee: Jorge Schreiner.
• Proposed position: President of the Central Bank of Paraguay.
• Nomination date: 9 November 2026.
• The nomination requires approval through Paraguay’s constitutional process.
• Schreiner previously served on the central bank’s board.
• He also headed Paraguay’s securities commission.
• The proposed leadership change followed the crisis involving digital bank Ueno.
• The government stated that strengthening institutional confidence and financial stability was a key objective.
• Schreiner had not yet assumed office at the time of the nomination.

Exam Focus

• Paraguay’s capital: Asunción.
• Currency: Paraguayan Guaraní.
• Central banking institution: Banco Central del Paraguay.
• Location: South America.
• Paraguay’s neighbouring countries: Argentina, Brazil and Bolivia.

B. National Current Affairs

6. Revised Prices of 1,364 Anti-Cancer Medicine Formulations Come into Effect

Why in News?

On 9 November 2026, revised Maximum Retail Prices for 1,364 anti-cancer medicine formulations became effective in India. The National Pharmaceutical Pricing Authority implemented trade-margin rationalisation to improve the affordability of cancer treatment.

Key Points

• Implementing authority: National Pharmaceutical Pricing Authority.
• Effective date: 9 November 2026.
• Parent department: Department of Pharmaceuticals.
• Ministry: Ministry of Chemicals and Fertilizers.
• Trade margins were capped for 137 identified anti-cancer drugs.
• A total of 85 pharmaceutical companies reported revised prices for 1,364 formulations covering 121 drugs.
• As many as 679 brands reported MRP reductions exceeding 50%.
• The highest reported MRP reduction was 96.45%.
• Estimated annual consumer savings: ₹3,540.38 crore.
• Consumers can check revised medicine prices through the Pharma Sahi Daam application.
• Pricing complaints can be submitted through Pharma Jan Samadhan.
• Pharmacies and hospitals must not charge more than the applicable revised MRP.

Exam Focus

• NPPA: National Pharmaceutical Pricing Authority.
• Established: 1997.
• MRP: Maximum Retail Price.
• TMR: Trade Margin Rationalisation.
• Drug Prices Control Order: DPCO, 2013.

7. Delhi to Launch First Recreational Yamuna River Cruise Service

Why in News?

On 9 November 2026, the Ministry of Ports, Shipping and Waterways announced the launch of Delhi’s first recreational Yamuna river cruise service. The inauguration was scheduled for 10 November 2026 at Sonia Vihar.

Key Points

• Project: Recreational Yamuna River Cruise Service.
• Location: Sonia Vihar, Delhi.
• River stretch: Sonia Vihar–Jagatpur.
• Scheduled inauguration: 10 November 2026.
• Union Minister: Sarbananda Sonowal, Minister of Ports, Shipping and Waterways.
• Implementing authority: Inland Waterways Authority of India.
• The service is being developed with the participation of Delhi government agencies.
• The project aims to promote river-based tourism and recreational navigation.
• Electric-powered cruise vessels are intended to support cleaner water-based mobility.
• The initiative seeks to strengthen inland waterway infrastructure in the National Capital Region.

Exam Focus

• Yamuna’s national waterway designation: National Waterway 110.
• Relevant legislation: National Waterways Act, 2016.
• IWAI: Inland Waterways Authority of India.
• Yamuna River origin: Yamunotri Glacier region, Uttarakhand.
• Yamuna–Ganga confluence: Prayagraj, Uttar Pradesh.

8. Amit Shah Inaugurates Development Projects Worth Approximately ₹1,400 Crore in Ahmedabad

Why in News?

Union Home Minister Amit Shah inaugurated and laid foundation stones for development projects worth approximately ₹1,400 crore in Ahmedabad, Gujarat, on 9 November 2026.

Key Points

• Location: Ahmedabad, Gujarat.
• Date: 9 November 2026.
• Union Minister: Amit Shah, Minister of Home Affairs and Cooperation.
• Gujarat Chief Minister: Bhupendra Patel.
• Approximate total project value: ₹1,400 crore.
• Projects worth approximately ₹1,024 crore were associated with the Ahmedabad Municipal Corporation.
• Other projects involved the Gujarat government’s Roads and Buildings Department and central government agencies.
• The works aim to improve urban services, infrastructure and public facilities.
• The programme also emphasised community safety and the prevention of drug abuse.
• Urban infrastructure development remains an important responsibility of municipal bodies and state governments.

Exam Focus

• Gujarat’s capital: Gandhinagar.
• Ahmedabad: Major commercial and industrial city of Gujarat.
• Municipal bodies: Urban local government institutions.
• 74th Constitutional Amendment Act: 1992.
• Twelfth Schedule: Lists functions associated with municipalities.

C. Economy & Banking Current Affairs

9. RBI Conducts Four-Day Variable Rate Repo Auction Worth ₹50,000 Crore

Why in News?

The Reserve Bank of India conducted a four-day Variable Rate Repo auction on 9 November 2026 to provide short-term liquidity to the banking system.

Key Points

• Conducting institution: Reserve Bank of India.
• Auction date: 9 November 2026.
• Operation: Four-day Variable Rate Repo auction.
• Notified amount: ₹50,000 crore.
• Total bids received: ₹62,872 crore.
• Amount allotted: ₹50,003 crore.
• Cut-off rate: 5.51%.
• Weighted average rate: 5.54%.
• The auction was conducted under the Liquidity Adjustment Facility.
• A Variable Rate Repo auction allows banks to obtain short-term funds through a competitive bidding process.
• The operation helps the RBI manage temporary liquidity conditions.
• A liquidity auction should not be confused with a change in the monetary policy repo rate.

Exam Focus

• RBI established: 1 April 1935.
• RBI headquarters: Mumbai.
• VRR: Variable Rate Repo.
• LAF: Liquidity Adjustment Facility.
• Repo: A transaction through which banks obtain funds against eligible securities with an agreement to repurchase them.

10. Indian Overseas Bank Launches Digital Rupee Application

Why in News?

On 9 November 2026, Indian Overseas Bank launched its Central Bank Digital Currency application, called IOB Digital Rupee, to enable customers to use India’s digital currency for payments.

Key Points

• Bank: Indian Overseas Bank.
• Application: IOB Digital Rupee.
• Launch date: 9 November 2026.
• Currency supported: Digital Rupee, represented as e₹.
• The application allows customers to maintain digital rupee wallets.
• It supports person-to-person transactions.
• It also supports person-to-merchant payments.
• UPI interoperability provides additional convenience in the digital payment ecosystem.
• The application includes programmable CBDC functionality for purpose-specific disbursements.
• Such functionality could support government benefit payments and other controlled disbursement programmes.
• The Digital Rupee is issued by the Reserve Bank of India.

Exam Focus

• CBDC: Central Bank Digital Currency.
• Digital Rupee issuer: Reserve Bank of India.
• IOB headquarters: Chennai.
• IOB established: 1937.
• Important distinction: The Digital Rupee is central bank money, whereas UPI is a payment system used to transfer money.

D. Science, Technology & Space Current Affairs

11. TRAI Introduces New Regulations for IP-Based Telecom Interconnection

Why in News?

On 9 November 2026, the Telecom Regulatory Authority of India released the Telecommunication Interconnection (Port Charges) (Third Amendment) Regulations, 2026. The amendment introduces a regulatory framework for Internet Protocol-based interconnection ports.

Key Points

• Regulator: Telecom Regulatory Authority of India.
• Notification date: 9 November 2026.
• Effective date: 1 January 2027.
• Regulation: Telecommunication Interconnection (Port Charges) (Third Amendment) Regulations, 2026.
• The amendment recognises Internet Protocol ports along with legacy E1 ports.
• Port capacity may be expressed in megabits per second or gigabits per second.
• Annual charge ceiling for a 1 Gbps IP port: ₹5.6 lakh.
• Annual charge ceiling for a 10 Gbps IP port: ₹42.3 lakh.
• Service providers may mutually agree to charges below the prescribed ceilings.
• The framework covers fixed-line, mobile, national long-distance and international long-distance services.
• The amendment also introduces financial disincentives for specified regulatory violations.
• The objective is to promote transparent, efficient and technologically updated telecom interconnection.

Exam Focus

• TRAI: Telecom Regulatory Authority of India.
• TRAI established: 1997.
• IP: Internet Protocol.
• TDM: Time Division Multiplexing.
• TRAI’s governing legislation: TRAI Act, 1997.

12. PierSight Reports Vibration Testing of Varuna 2.0 Satellite Qualification Model

Why in News?

On 9 November 2026, Indian space technology company PierSight released an update concerning vibration testing of the structural qualification model of its planned Varuna 2.0 maritime-surveillance satellite.

Key Points

• Company: PierSight Technologies.
• Project: Varuna 2.0.
• Date of the update: 9 November 2026.
• Testing location: ISRO’s Space Applications Centre, Ahmedabad.
• The development concerns the structural qualification model of the satellite.
• Vibration testing helps assess a satellite structure’s ability to withstand mechanical stresses associated with launch.
• The company reported that the model had undergone integration and vibration testing.
• Varuna 2.0 is associated with commercial maritime-monitoring applications.
• Such applications can use Synthetic Aperture Radar technology for observing ships and maritime activity.
• A structural qualification model is a development prototype and is not the same as flight-qualified satellite hardware.
• The update does not establish that the final satellite is ready for launch.

Exam Focus

• SAC: Space Applications Centre.
• SAC location: Ahmedabad, Gujarat.
• ISRO: Indian Space Research Organisation.
• SAR: Synthetic Aperture Radar.
• SAR advantage: Radar-based observation can work at night and through cloud cover.

E. Environment & Ecology Current Affairs

13. COP31 United Nations Climate Change Conference Begins in Antalya, Türkiye

Why in News?

The 31st Conference of the Parties to the United Nations Framework Convention on Climate Change began in Antalya, Türkiye, on 9 November 2026. The meeting focuses on strengthening global climate action and implementing international climate commitments.

Key Points

• Conference: COP31.
• Host country: Türkiye.
• Host city: Antalya.
• Venue: ANFAŞ Antalya Expo Center.
• Conference dates: 9–20 November 2026.
• COP President: Murat Kurum, Türkiye’s Minister of Environment, Urbanisation and Climate Change.
• Chair of negotiations: Chris Bowen, Australia’s Minister for Climate Change and Energy.
• The conference focuses on reducing greenhouse gas emissions and strengthening climate adaptation.
• Climate finance for vulnerable countries is an important area of negotiation.
• Countries are discussing progress in implementing the Paris Agreement.
• World Leaders Summit: Scheduled for 11–12 November 2026.
• The Türkiye–Australia arrangement separates the conference presidency from the leadership of formal negotiations.

Exam Focus

• COP: Conference of the Parties.
• UNFCCC: United Nations Framework Convention on Climate Change.
• UNFCCC adopted: 1992.
• Paris Agreement adopted: 2015 at COP21.
• NDC: Nationally Determined Contribution.

14. Delhi Records Very Poor Air Quality Following Diwali Celebrations

Why in News?

Delhi experienced a major deterioration in air quality on 9 November 2026 following Diwali celebrations. The city’s pollution levels remained in the very poor category, with several localities experiencing severe air pollution.

Key Points

• Location: Delhi and parts of the National Capital Region.
• Date: 9 November 2026.
• Delhi’s overall AQI was approximately 370 during the morning.
• This falls within the very poor air-quality category.
• Several monitoring locations recorded AQI levels exceeding 400.
• Firecracker emissions contributed to increased particulate pollution.
• Vehicle emissions, construction dust and other pollution sources also affect Delhi’s air quality.
• Meteorological conditions during winter can restrict the dispersal of pollutants.
• High concentrations of particulate matter increase health risks.
• The Graded Response Action Plan provides a framework for progressively stronger pollution-control measures in Delhi-NCR.

Exam Focus

• AQI: Air Quality Index.
• CPCB: Central Pollution Control Board.
• CAQM: Commission for Air Quality Management.
• AQI 301–400: Very Poor.
• AQI 401–500: Severe.

F. Defence & Security Current Affairs

15. INS Surat Participates in India–Oman Naval Engagement for Exercise Naseem Al Bahr

Why in News?

On 9 November 2026, the Ministry of Defence outlined the Indian Navy’s participation in the 15th edition of the bilateral maritime exercise Naseem Al Bahr with Oman. INS Surat had arrived in Muscat on 8 November for the naval engagement.

Key Points

• Exercise: Naseem Al Bahr.
• Edition: Fifteenth.
• Indian vessel: INS Surat.
• Partner country: Oman.
• Port: Muscat.
• Participating forces: Indian Navy and Royal Navy of Oman.
• The bilateral engagement includes harbour-phase and sea-phase activities.
• Professional interactions and cross-deck visits are part of the exercise programme.
• A Coordinated Patrol is planned following the bilateral exercise.
• The activities aim to improve interoperability and operational coordination.
• The exercise strengthens maritime cooperation between India and Oman.
• The engagement aligns with India’s MAHASAGAR vision for regional maritime cooperation.

Exam Focus

• Naseem Al Bahr: India–Oman bilateral naval exercise.
• Meaning: Sea Breeze.
• Oman’s capital: Muscat.
• Currency: Omani Rial.
• MAHASAGAR: Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions.

16. Indian Navy Announces Largest Agniveer Passing-Out Batch at INS Chilka

Why in News?

On 9 November 2026, the Indian Navy announced that INS Chilka would conduct a passing-out parade for its largest batch of Agniveers and Indian Coast Guard Naviks on 13 November 2026.

Key Points

• Training establishment: INS Chilka.
• Location: Odisha.
• Announcement date: 9 November 2026.
• Scheduled parade: 13 November 2026.
• Batch: Ninth batch of Indian Navy Agniveers, along with Indian Coast Guard Naviks.
• Number of trainees: More than 3,300.
• Training duration: 16 weeks.
• The batch will be the largest to pass out from INS Chilka.
• Chief Guest and Reviewing Officer: Admiral Krishna Swaminathan, Chief of the Naval Staff.
• The training covers academics, physical conditioning, swimming, parade training and outdoor activities.
• The passing-out parade marks the completion of initial training before recruits proceed to further professional assignments.

Exam Focus

• INS Chilka: Indian Navy’s initial training establishment in Odisha.
• Agnipath Scheme: Armed forces recruitment programme.
• Indian Navy headquarters: New Delhi.
• Indian Coast Guard: Operates under the Ministry of Defence.

G. Awards, Appointments, Reports & Rankings

17. President to Present Tenth Swachh Survekshan Awards on 11 November

Why in News?

On 9 November 2026, the Ministry of Housing and Urban Affairs announced that President Droupadi Murmu would confer the Swachh Survekshan 2025–26 Awards in New Delhi on 11 November 2026.

Key Points

• Award programme: Swachh Survekshan 2025–26.
• Edition: Tenth.
• Announcement date: 9 November 2026.
• Scheduled ceremony: 11 November 2026.
• Venue: Vigyan Bhawan, New Delhi.
• Chief Guest: President Droupadi Murmu.
• Responsible ministry: Ministry of Housing and Urban Affairs.
• Theme: Swachhata Ki Nayi Pehel – Badhayein Haath, Karein Safai Saath.
• The awards recognise achievements in urban sanitation and cleanliness.
• The assessment involves digital verification and on-ground evaluations.
• The Swachh Shehar Jodi initiative promotes knowledge-sharing between higher-performing and developing cities.
• The mentorship initiative includes 70 mentor cities and 191 mentee cities.
• Award winners were scheduled to be announced at the ceremony and had not yet been confirmed at the time of the announcement.

Exam Focus

• Swachh Survekshan first launched: 2016.
• Associated mission: Swachh Bharat Mission–Urban.
• MoHUA: Ministry of Housing and Urban Affairs.
• ULB: Urban Local Body.
• Swachh Shehar Jodi: Urban sanitation mentorship and peer-learning initiative.

H. Andhra Pradesh Current Affairs

18. Andhra Pradesh Secures Second Position in Access Equality Index 2026

Why in News?

On 9 November 2026, Andhra Pradesh Chief Minister N. Chandrababu Naidu welcomed the state’s second-place ranking in the Access Equality Index 2026. The index assesses the availability of essential services and opportunities across Indian states.

Key Points

• Index: Access Equality Index 2026.
• Prepared by: Centre for New Economics Studies.
• Number of states assessed: 28.
• First rank: Goa, with a score of 0.68.
• Second rank: Andhra Pradesh, with a score of 0.66.
• Third rank: Sikkim, with a score of 0.63.
• Kerala, Tamil Nadu and Telangana followed in fourth, fifth and sixth positions.
• The index evaluates five broad dimensions: basic amenities, healthcare, education, socio-economic security and legal services.
• The assessment uses 60 indicators across 23 categories.
• Andhra Pradesh ranked first in socio-economic security, with a score of 0.69.
• Despite ranking 13th in per capita income, Andhra Pradesh secured second place in the overall access assessment.
• The result highlights the distinction between economic income and access to essential public services.

Exam Focus

• Index: Access Equality Index 2026.
• Organisation: Centre for New Economics Studies.
• Top-ranked state: Goa.
• Andhra Pradesh rank: Second.
• Andhra Pradesh’s strongest dimension: Socio-economic security.

I. Telangana Current Affairs

19. Telangana Announces Census 2027 Population Enumeration Schedule

Why in News?

On 9 November 2026, the Telangana Government announced the schedule for the population enumeration phase of Census 2027. Residents will have an opportunity to complete online self-enumeration before door-to-door enumeration begins.

Key Points

• State: Telangana.
• Announcement date: 9 November 2026.
• Issuing department: General Administration Department.
• Online self-enumeration: 10–24 January 2027.
• Door-to-door enumeration: 25 January–28 February 2027.
• Revisional round: 1–5 March 2027.
• Census reference date: 1 March 2027.
• Self-enumeration enables eligible households to submit details digitally.
• Enumerators will conduct field visits during the door-to-door phase.
• The population enumeration will collect demographic and other prescribed census information.
• The schedule forms part of the nationwide Census 2027 exercise.
• Census operations are coordinated nationally by the Office of the Registrar General and Census Commissioner, India.

Exam Focus

• Governing legislation: Census Act, 1948.
• Administrative ministry: Ministry of Home Affairs.
• National authority: Office of the Registrar General and Census Commissioner, India.
• Telangana Census 2027 reference date: 1 March 2027.

20. Geological Survey of India Training Institute in Hyderabad to Receive Three New Facilities

Why in News?

On 9 November 2026, the Ministry of Mines announced the scheduled inauguration of three major facilities at the Geological Survey of India Training Institute in Hyderabad. Union Minister G. Kishan Reddy is scheduled to inaugurate the facilities on 10 November 2026.

Key Points

• Institution: Geological Survey of India Training Institute.
• Location: Bandlaguda–Nagole, Hyderabad.
• Announcement date: 9 November 2026.
• Scheduled inauguration: 10 November 2026.
• Union Minister: G. Kishan Reddy, Minister of Coal and Mines.
• Facility 1: International Hostel, named Nalanda and Takshashila.
• Hostel cost: ₹4.27 crore, providing 32 furnished suites.
• Facility 2: Advanced Geophysical Data Processing Laboratory.
• Laboratory cost: ₹4.55 crore, including 25 advanced computer systems.
• Facility 3: Digital Studio, developed at a cost of ₹30 lakh.
• The laboratory will support geophysical data processing, modelling and interpretation.
• The Digital Studio will support digital educational content for the iGOT Karmayogi platform.
• The facilities are intended to strengthen geoscience training and international cooperation.

Exam Focus

• GSI: Geological Survey of India.
• GSI established: 1851.
• Administrative ministry: Ministry of Mines.
• GSITI location: Hyderabad.
• iGOT Karmayogi: Digital learning platform associated with Mission Karmayogi.

J. Sports Current Affairs

21. Lando Norris Wins São Paulo Grand Prix as Mercedes Secures Constructors’ Championship

Why in News?

Lando Norris of McLaren won the Formula 1 São Paulo Grand Prix held in Brazil on 8 November 2026. The race finished after midnight in Indian Standard Time. Mercedes also secured the 2026 Formula 1 Constructors’ Championship.

Key Points

• Event: Formula 1 São Paulo Grand Prix 2026.
• Race date: 8 November 2026 in Brazil.
• Circuit: Autódromo José Carlos Pace, São Paulo.
• Race winner: Lando Norris.
• Winning team: McLaren.
• Second place: Max Verstappen, Red Bull.
• Third place: Isack Hadjar, Red Bull.
• The race was held over 71 laps in changing weather conditions.
• Norris finished approximately 14.6 seconds ahead of Verstappen.
• Mercedes drivers George Russell and Kimi Antonelli finished fourth and fifth.
• Those results secured the 2026 Constructors’ Championship for Mercedes.
• It was Mercedes’ ninth Formula 1 Constructors’ Championship.

Exam Focus

• Formula 1 governing body: Fédération Internationale de l’Automobile.
• FIA headquarters: Paris, France.
• São Paulo Grand Prix country: Brazil.
• Circuit nickname: Interlagos.
• 2026 Constructors’ Champion: Mercedes.

22. Magda Linette Wins Chennai Open 2026 Women’s Singles Title

Why in News?

Poland’s Magda Linette won the Chennai Open 2026 women’s singles title on 9 November 2026, defeating defending champion Janice Tjen of Indonesia in the final.

Key Points

• Tournament: Chennai Open 2026.
• Category: WTA 250.
• Venue: Chennai, Tamil Nadu.
• Women’s singles champion: Magda Linette, Poland.
• Runner-up: Janice Tjen, Indonesia.
• Final date: 9 November 2026.
• Final score: 5–7, 6–1, 6–4.
• Linette recovered after losing the first set to win the championship.
• It was her fourth WTA Tour singles title.
• The singles final had been postponed from 8 November because of rain.
• In the doubles competition, Indian players Vaishnavi Adkar and Rutuja Bhosale reached the final.
• The Indian pair finished runners-up to Switzerland’s Naïma Karamoko and Simona Waltert.

Exam Focus

• WTA: Women’s Tennis Association.
• Chennai Open location: Tamil Nadu.
• Women’s singles winner: Magda Linette.
• Winner’s country: Poland.
• Women’s singles runner-up: Janice Tjen.

K. Important Days & Observances

23. National Legal Services Day Observed Across India

Why in News?

India observed National Legal Services Day on 9 November 2026 to promote awareness of free legal aid, equal access to justice and legal rights.

Key Points

• Observed annually: 9 November.
• Country: India.
• Associated organisation: National Legal Services Authority.
• Key legislation: Legal Services Authorities Act, 1987.
• The Act came into force on 9 November 1995.
• The observance raises public awareness about legal assistance for eligible persons.
• Legal Services Authorities work at the national, state and district levels.
• Free legal aid helps ensure that financial disadvantage does not prevent access to justice.
• Lok Adalats provide a mechanism for resolving eligible disputes through settlement.
• The observance reinforces the constitutional principle of equal justice.

Exam Focus

• NALSA: National Legal Services Authority.
• Constitutional provision: Article 39A.
• Article 39A: Equal justice and free legal aid.
• Legal Services Authorities Act: 1987.
• National Legal Services Day: 9 November.

24. Uttarakhand Celebrates 26th State Foundation Day

Why in News?

Uttarakhand celebrated its 26th State Foundation Day on 9 November 2026. The state was formed on 9 November 2000 following its separation from Uttar Pradesh.

Key Points

• State: Uttarakhand.
• Foundation Day: 9 November.
• Formation year: 2000.
• Anniversary in 2026: 26th.
• Parent state: Uttar Pradesh.
• Formation legislation: Uttar Pradesh Reorganisation Act, 2000.
• Chief Minister: Pushkar Singh Dhami.
• The state was initially named Uttaranchal.
• It was officially renamed Uttarakhand in 2007.
• Uttarakhand is popularly called Devbhoomi, or the Land of the Gods.
• Garhwal and Kumaon are the state’s two major geographical and cultural regions.
• Statehood Day celebrations highlight the state’s history, culture and development.

Exam Focus

• Capital: Dehradun.
• Summer capital: Gairsain (Bhararisain).
• High Court: Nainital.
• Formation date: 9 November 2000.
• State animal: Alpine Musk Deer.

25. National Entrepreneurship Day Highlights India’s Startup Ecosystem

Why in News?

National Entrepreneurship Day was observed on 9 November 2026 to highlight the importance of entrepreneurs, innovation, employment generation and enterprise development in India’s economic growth.

Key Points

• Observed annually: 9 November.
• Associated ministry: Ministry of Skill Development and Entrepreneurship.
• The ministry was established on 9 November 2014.
• India has more than 2.62 lakh DPIIT-recognised startups.
• India is among the world’s three largest startup ecosystems.
• Startup India supports innovation and enterprise creation.
• The Startup India Seed Fund Scheme provides financial assistance for eligible early-stage startup activities.
• The Fund of Funds for Startups aims to improve access to investment capital.
• The Credit Guarantee Scheme for Startups supports access to loans through eligible lending institutions.
• The Atal Innovation Mission promotes innovation and entrepreneurship.
• Startup activity in Tier-II and Tier-III cities reflects the spread of entrepreneurship beyond major metropolitan centres.
• Entrepreneurship is linked to India’s broader goal of becoming a developed nation by 2047.

Exam Focus

• National Entrepreneurship Day: 9 November.
• MSDE: Ministry of Skill Development and Entrepreneurship.
• MSDE established: 9 November 2014.
• DPIIT: Department for Promotion of Industry and Internal Trade.
• Startup India launched: 16 January 2016.
• SISFS: Startup India Seed Fund Scheme.

తెలుగులో – 8 నవంబర్ 2026 – డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్

A. అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

1. ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలోదిమిర్ జెలెన్‌స్కీతో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చర్చలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలోదిమిర్ జెలెన్‌స్కీతో టెలిఫోన్‌లో మాట్లాడారు. రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, శాంతియుత పరిష్కార ప్రయత్నాలు, ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని బలోపేతం చేసే అవకాశాలపై ఇరువురు నేతలు చర్చించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• చర్చల్లో పాల్గొన్న నేతలు: నరేంద్ర మోదీ, వొలోదిమిర్ జెలెన్‌స్కీ.
• చర్చలు జరిగిన తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• ఉక్రెయిన్‌లో కొనసాగుతున్న యుద్ధానికి సంబంధించిన తాజా పరిణామాలను అధ్యక్షుడు జెలెన్‌స్కీ వివరించారు.
• సమస్య పరిష్కారానికి చర్చలు, దౌత్య మార్గాలే ప్రధానమని ప్రధాని మోదీ పునరుద్ఘాటించారు.
• ఈ సంక్షోభం విషయంలో మానవ సంక్షేమానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చే భారత వైఖరిని వెల్లడించారు.
• శాంతియుత పరిష్కార ప్రయత్నాలకు భారత్ తనవంతు సహకారం అందించేందుకు సిద్ధంగా ఉందని తెలిపారు.
• పరస్పర ప్రయోజనాలు ఉన్న రంగాల్లో ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని పెంచుకోవడంపై ఇరువురు నేతలు చర్చించారు.
• ఉక్రెయిన్‌తో భారత్ కొనసాగిస్తున్న దౌత్య సంబంధాలకు ఈ చర్చలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఉక్రెయిన్ రాజధాని: కీవ్ (Kyiv).
• కరెన్సీ: ఉక్రెయిన్ హ్రివ్నియా.
• భారత్–ఉక్రెయిన్ దౌత్య సంబంధాల ప్రారంభం: 1992.
• భారత్ వైఖరి: చర్చలు, దౌత్యం ద్వారా శాంతియుత పరిష్కారం.

2. భారత్–యూరోపియన్ యూనియన్ ఏడో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య సమీక్ష సమావేశం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న న్యూఢిల్లీలో భారత్, యూరోపియన్ యూనియన్ మధ్య ఏడో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య సమీక్ష సమావేశం జరిగింది. ఉమ్మడి సమగ్ర వ్యూహాత్మక కార్యాచరణ ప్రణాళిక అమలులో సాధించిన పురోగతిని సమీక్షించడంతోపాటు వివిధ రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంపొందించుకోవడంపై చర్చించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమావేశం: ఏడో భారత్–యూరోపియన్ యూనియన్ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య సమీక్ష.
• వేదిక: న్యూఢిల్లీ.
• తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• భారత ప్రతినిధి: సిబి జార్జ్, విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి (పశ్చిమ).
• యూరోపియన్ యూనియన్ ప్రతినిధి: మట్టి మాసికాస్, జియోఎకనామిక్స్, అంతర్‌సంస్థల వ్యవహారాల డిప్యూటీ సెక్రటరీ జనరల్.
• భారత్–EU ఉమ్మడి సమగ్ర వ్యూహాత్మక కార్యాచరణ ప్రణాళిక అమలును సమీక్షించారు.
• భారత్–EU స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం, విస్తృత వాణిజ్య సంబంధాలు ప్రధాన చర్చనీయాంశాలుగా నిలిచాయి.
• సరఫరా గొలుసులు, ఆర్థిక భద్రత, పెట్టుబడుల రంగాల్లో సహకారాన్ని సమీక్షించారు.
• కీలక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, పరిశోధన, స్వచ్ఛ ఇంధనం, అనుసంధానతపై చర్చించారు.
• నైపుణ్యవంతులైన వ్యక్తుల రాకపోకలు, ప్రజల మధ్య సంబంధాల బలోపేతంపైనా దృష్టి సారించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• EU పూర్తి పేరు: European Union (యూరోపియన్ యూనియన్).
• EU ప్రధాన సంస్థల కేంద్రం: బ్రస్సెల్స్, బెల్జియం.
• భారత్–EU వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం ప్రారంభం: 2004.
• FTA: Free Trade Agreement (స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం).
• భారత్ తరఫున సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ.

3. హజ్ 2027 కోసం భారత్–సౌదీ అరేబియా ద్వైపాక్షిక ఒప్పందం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న సౌదీ అరేబియాలోని జెడ్డాలో భారత్, సౌదీ అరేబియా మధ్య హజ్ 2027 ద్వైపాక్షిక ఒప్పందం కుదిరింది. ఈ ఒప్పందం ద్వారా భారత హజ్ యాత్రికుల కోటాను ఖరారు చేయడంతోపాటు యాత్ర నిర్వహణలో సమన్వయాన్ని బలోపేతం చేయాలని నిర్ణయించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ఒప్పందం: హజ్ 2027 ద్వైపాక్షిక ఒప్పందం.
• సంతకాల తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• ప్రదేశం: జెడ్డా, సౌదీ అరేబియా.
• భారత ప్రతినిధి: కేంద్ర మైనారిటీ వ్యవహారాలు, పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రి కిరణ్ రిజిజు.
• సౌదీ అరేబియా ప్రతినిధి: హజ్, ఉమ్రా మంత్రి డాక్టర్ తౌఫిక్ బిన్ ఫౌజాన్ అల్-రబియా.
• హజ్ 2027లో భారత్‌కు కేటాయించిన కోటా: 1,75,025 మంది యాత్రికులు.
• యాత్రికుల భద్రత, సౌకర్యాలు, రవాణా, వసతి ఏర్పాట్లపై చర్చించారు.
• యాత్ర నిర్వహణలో ఇరు దేశాల అధికారుల మధ్య సమన్వయాన్ని మెరుగుపరచడంపై దృష్టి పెట్టారు.
• యాత్రికుల సంక్షేమానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని నిర్ణయించారు.
• 2026 నవంబర్ 6 నుంచి 9 వరకు కిరణ్ రిజిజు సౌదీ అరేబియాలో అధికారిక పర్యటన నిర్వహించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• సౌదీ అరేబియా రాజధాని: రియాద్.
• కరెన్సీ: సౌదీ రియాల్.
• హజ్ యాత్ర ప్రధాన కేంద్రం: మక్కా, సౌదీ అరేబియా.
• భారత్‌లో సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ.
• భారత హజ్ కమిటీ: హజ్ కమిటీ చట్టం, 2002 కింద ఏర్పడిన చట్టబద్ధ సంస్థ.

4. న్యూజిలాండ్ సాధారణ ఎన్నికల అనంతరం సంకీర్ణ ప్రభుత్వంపై అనిశ్చితి

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 7న జరిగిన న్యూజిలాండ్ సాధారణ ఎన్నికల అనంతరం, నవంబర్ 9న రాజకీయ పార్టీలు సంకీర్ణ ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై చర్చలు కొనసాగించాయి. ప్రాథమిక ఫలితాల ప్రకారం ప్రధాని క్రిస్టోఫర్ లక్సన్ నేతృత్వంలోని కూటమి అధికారాన్ని నిలబెట్టుకునే అవకాశం కనిపించినప్పటికీ, పార్లమెంటులో మెజారిటీ స్వల్పంగా ఉంది.

ముఖ్యాంశాలు

• దేశం: న్యూజిలాండ్.
• ప్రధానమంత్రి: క్రిస్టోఫర్ లక్సన్.
• ఎన్నికల తేదీ: 7 నవంబర్ 2026.
• రాజకీయ పరిణామాల సమీక్ష తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• ప్రాథమిక ఫలితాల్లో నేషనల్ పార్టీకి 42 స్థానాలు లభించాయి.
• లేబర్ పార్టీకి 36 స్థానాలు లభించాయి.
• ACT న్యూజిలాండ్ పార్టీకి 13 స్థానాలు వచ్చాయి.
• న్యూజిలాండ్ ఫస్ట్ పార్టీకి 12 స్థానాలు లభించాయి.
• ఆపర్చునిటీ పార్టీ ఏడు స్థానాలను సాధించి తొలిసారిగా పార్లమెంటులో ప్రవేశించే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
• నేషనల్ పార్టీ, ACT, న్యూజిలాండ్ ఫస్ట్ కూటమికి స్వల్ప ఆధిక్యం లభించింది.
• విదేశీ ఓట్లు, ఇతర ప్రత్యేక ఓట్ల లెక్కింపు అనంతరం నవంబర్ 27న తుది ఫలితాలను ప్రకటించాల్సి ఉంది.
• తుది ఫలితాల ఆధారంగానే సంకీర్ణ ప్రభుత్వ ఏర్పాటుపై స్పష్టత రానుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• న్యూజిలాండ్ రాజధాని: వెల్లింగ్టన్.
• కరెన్సీ: న్యూజిలాండ్ డాలర్.
• ఎన్నికల విధానం: మిక్స్‌డ్ మెంబర్ ప్రొపోర్షనల్ ప్రాతినిధ్య విధానం.
• శాసనసభ: హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్.
• పాలనా వ్యవస్థ: రాజ్యాంగబద్ధ రాచరిక వ్యవస్థ పరిధిలో పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం.

5. పరాగ్వే సెంట్రల్ బ్యాంక్ అధిపతిగా జార్జ్ ష్రైనర్ నామినేషన్

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న పరాగ్వే అధ్యక్షుడు పెడ్రో అలియానా, దేశ సెంట్రల్ బ్యాంక్ తదుపరి అధిపతిగా ఆర్థికవేత్త జార్జ్ ష్రైనర్ పేరును ప్రతిపాదించారు. తీవ్రమైన బ్యాంకింగ్ సంక్షోభం నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈ నియామకానికి పార్లమెంటు ఆమోదం అవసరం.

ముఖ్యాంశాలు

• దేశం: పరాగ్వే.
• అధ్యక్షుడు: పెడ్రో అలియానా.
• నామినేట్ చేసిన వ్యక్తి: జార్జ్ ష్రైనర్.
• ప్రతిపాదిత పదవి: సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ పరాగ్వే అధ్యక్షుడు.
• నామినేషన్ తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• ఈ నియామకానికి దేశ రాజ్యాంగ ప్రక్రియ ప్రకారం ఆమోదం అవసరం.
• జార్జ్ ష్రైనర్ గతంలో సెంట్రల్ బ్యాంక్ బోర్డు సభ్యుడిగా పనిచేశారు.
• పరాగ్వే సెక్యూరిటీస్ కమిషన్ అధిపతిగానూ సేవలందించారు.
• డిజిటల్ బ్యాంక్ యూఎనోకు సంబంధించిన సంక్షోభం అనంతరం ఈ నాయకత్వ మార్పు ప్రతిపాదన వచ్చింది.
• ఆర్థిక వ్యవస్థపై విశ్వాసాన్ని పెంచడం, బ్యాంకింగ్ స్థిరత్వాన్ని బలోపేతం చేయడం ప్రధాన లక్ష్యాలుగా పేర్కొన్నారు.
• నామినేషన్ సమయంలో ష్రైనర్ ఇంకా అధికారికంగా బాధ్యతలు స్వీకరించలేదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• పరాగ్వే రాజధాని: అసున్సియోన్.
• కరెన్సీ: పరాగ్వే గ్వారానీ.
• సెంట్రల్ బ్యాంక్: Banco Central del Paraguay.
• ఖండం: దక్షిణ అమెరికా.
• సరిహద్దు దేశాలు: అర్జెంటీనా, బ్రెజిల్, బొలీవియా.

B. జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

6. క్యాన్సర్ చికిత్సకు సంబంధించిన 1,364 ఔషధ ఫార్ములేషన్ల సవరించిన ధరలు అమల్లోకి

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9 నుంచి దేశవ్యాప్తంగా క్యాన్సర్ చికిత్సలో ఉపయోగించే 1,364 ఔషధ ఫార్ములేషన్ల సవరించిన గరిష్ఠ చిల్లర ధరలు అమల్లోకి వచ్చాయి. క్యాన్సర్ చికిత్స ఖర్చులను తగ్గించేందుకు జాతీయ ఔషధ ధరల నియంత్రణ ప్రాధికార సంస్థ వాణిజ్య మార్జిన్ల హేతుబద్ధీకరణ చర్యలు చేపట్టింది.

ముఖ్యాంశాలు

• అమలు చేసే సంస్థ: నేషనల్ ఫార్మాస్యూటికల్ ప్రైసింగ్ అథారిటీ (NPPA).
• అమల్లోకి వచ్చిన తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• సంబంధిత విభాగం: ఔషధాల శాఖ.
• మంత్రిత్వ శాఖ: రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ.
• గుర్తించిన 137 క్యాన్సర్ నిరోధక ఔషధాలపై వాణిజ్య మార్జిన్లకు పరిమితి విధించారు.
• 85 ఔషధ తయారీ కంపెనీలు 121 మందులకు సంబంధించిన 1,364 ఫార్ములేషన్ల సవరించిన ధరలను సమర్పించాయి.
• 679 బ్రాండ్ల ఔషధాల ధరలు 50 శాతానికి పైగా తగ్గినట్లు వెల్లడైంది.
• అత్యధికంగా నమోదైన ధర తగ్గింపు: 96.45 శాతం.
• వినియోగదారులకు అంచనా వార్షిక ఆదా: ₹3,540.38 కోట్లు.
• ఫార్మా సహీ దామ్ యాప్ ద్వారా ఔషధాల సవరించిన ధరలను తెలుసుకోవచ్చు.
• అధిక ధరల వసూలుపై ఫార్మా జన్ సమాధాన్ ద్వారా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
• ఆసుపత్రులు, మందుల దుకాణాలు అమల్లో ఉన్న గరిష్ఠ చిల్లర ధర కంటే ఎక్కువ వసూలు చేయకూడదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NPPA పూర్తి పేరు: National Pharmaceutical Pricing Authority.
• స్థాపన: 1997.
• MRP: Maximum Retail Price (గరిష్ఠ చిల్లర ధర).
• TMR: Trade Margin Rationalisation.
• ఔషధ ధరల నియంత్రణ ఉత్తర్వు: DPCO, 2013.

7. ఢిల్లీలో తొలి వినోదాత్మక యమునా నది క్రూయిజ్ సేవ ప్రారంభానికి ఏర్పాట్లు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న ఢిల్లీలో తొలి వినోదాత్మక యమునా నది క్రూయిజ్ సేవ ప్రారంభానికి సంబంధించిన వివరాలను కేంద్ర ఓడరేవులు, నౌకాయానం, జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటించింది. నవంబర్ 10న సోనియా విహార్‌లో ఈ సేవను ప్రారంభించేందుకు ఏర్పాట్లు చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రాజెక్టు: యమునా నది వినోదాత్మక క్రూయిజ్ సేవ.
• ప్రదేశం: సోనియా విహార్, ఢిల్లీ.
• నది మార్గం: సోనియా విహార్–జగత్‌పూర్.
• ప్రారంభానికి నిర్ణయించిన తేదీ: 10 నవంబర్ 2026.
• కేంద్ర మంత్రి: సర్బానంద సోనోవాల్.
• అమలు సంస్థ: ఇన్‌ల్యాండ్ వాటర్‌వేస్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా.
• ఢిల్లీ ప్రభుత్వ సంస్థల భాగస్వామ్యంతో ఈ సేవను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
• నదీ పర్యాటకాన్ని ప్రోత్సహించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• విద్యుత్‌తో నడిచే క్రూయిజ్ నౌకల ద్వారా పర్యావరణ అనుకూల ప్రయాణాన్ని ప్రోత్సహించాలని భావిస్తున్నారు.
• జాతీయ రాజధాని ప్రాంతంలో అంతర్గత జలమార్గాల మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ఈ కార్యక్రమం ఉపయోగపడనుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• యమునా జాతీయ జలమార్గం: జాతీయ జలమార్గం–110.
• సంబంధిత చట్టం: జాతీయ జలమార్గాల చట్టం, 2016.
• IWAI: Inland Waterways Authority of India.
• యమునా నది జన్మస్థానం: ఉత్తరాఖండ్‌లోని యమునోత్రి హిమానీనద ప్రాంతం.
• గంగానదిలో కలిసే ప్రదేశం: ప్రయాగ్‌రాజ్, ఉత్తరప్రదేశ్.

8. అహ్మదాబాద్‌లో సుమారు ₹1,400 కోట్ల అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించిన అమిత్ షా

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లో సుమారు ₹1,400 కోట్ల విలువైన అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులను కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ప్రారంభించారు. మరికొన్ని ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపన చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రదేశం: అహ్మదాబాద్, గుజరాత్.
• తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• కేంద్ర మంత్రి: అమిత్ షా, హోం వ్యవహారాలు, సహకార శాఖల మంత్రి.
• గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రి: భూపేంద్ర పటేల్.
• ప్రాజెక్టుల మొత్తం అంచనా విలువ: సుమారు ₹1,400 కోట్లు.
• అహ్మదాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌కు సంబంధించిన ప్రాజెక్టుల విలువ సుమారు ₹1,024 కోట్లు.
• గుజరాత్ రహదారులు, భవనాల శాఖతోపాటు కేంద్ర ప్రభుత్వ సంస్థలకు చెందిన పనులు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
• పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రజా సేవలను మెరుగుపరచడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• మాదకద్రవ్యాల వినియోగాన్ని నిరోధించడం, సామాజిక భద్రతను పెంపొందించడంపైనా కార్యక్రమంలో దృష్టి పెట్టారు.
• పట్టణాభివృద్ధిలో మున్సిపల్ సంస్థలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• గుజరాత్ రాజధాని: గాంధీనగర్.
• అహ్మదాబాద్: గుజరాత్‌లోని ప్రధాన వాణిజ్య, పారిశ్రామిక నగరం.
• మున్సిపల్ సంస్థలు: పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థలు.
• 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం: 1992.
• రాజ్యాంగ 12వ షెడ్యూల్: మున్సిపాలిటీలకు సంబంధించిన విధుల జాబితా.

C. ఆర్థిక & బ్యాంకింగ్ కరెంట్ అఫైర్స్

9. ₹50,000 కోట్ల నాలుగు రోజుల వేరియబుల్ రేట్ రెపో వేలం నిర్వహించిన ఆర్‌బీఐ

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు స్వల్పకాలిక ద్రవ్య లభ్యతను అందించేందుకు నాలుగు రోజుల వేరియబుల్ రేట్ రెపో వేలాన్ని నిర్వహించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• నిర్వహించిన సంస్థ: భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI).
• వేలం తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• వేలం రకం: నాలుగు రోజుల వేరియబుల్ రేట్ రెపో వేలం.
• ప్రకటించిన మొత్తం: ₹50,000 కోట్లు.
• బ్యాంకుల నుంచి వచ్చిన మొత్తం బిడ్లు: ₹62,872 కోట్లు.
• కేటాయించిన మొత్తం: ₹50,003 కోట్లు.
• కట్-ఆఫ్ వడ్డీ రేటు: 5.51 శాతం.
• భారిత సగటు వడ్డీ రేటు: 5.54 శాతం.
• ఈ వేలాన్ని లిక్విడిటీ అడ్జస్ట్‌మెంట్ ఫెసిలిటీ పరిధిలో నిర్వహించారు.
• వేరియబుల్ రేట్ రెపో వేలం ద్వారా బ్యాంకులు పోటీ బిడ్డింగ్ విధానంలో స్వల్పకాలిక నిధులను పొందుతాయి.
• బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో తాత్కాలిక ద్రవ్య లభ్యత అవసరాలను నిర్వహించేందుకు ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుంది.
• రెపో వేలాన్ని ద్రవ్య విధాన రెపో రేటులో మార్పుగా భావించకూడదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆర్‌బీఐ స్థాపన: 1 ఏప్రిల్ 1935.
• ప్రధాన కార్యాలయం: ముంబై.
• VRR: Variable Rate Repo.
• LAF: Liquidity Adjustment Facility.
• రెపో: అర్హత కలిగిన సెక్యూరిటీలను తిరిగి కొనుగోలు చేసే ఒప్పందంతో బ్యాంకులు నిధులు పొందే లావాదేవీ.

10. డిజిటల్ రూపీ అప్లికేషన్‌ను ప్రారంభించిన ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్ తన సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిజిటల్ కరెన్సీ సేవల కోసం IOB Digital Rupee అప్లికేషన్‌ను ప్రారంభించింది. వినియోగదారులు డిజిటల్ రూపాయి ద్వారా చెల్లింపులు చేయడానికి ఈ సేవ ఉపయోగపడుతుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• బ్యాంక్: ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్.
• అప్లికేషన్: IOB Digital Rupee.
• ప్రారంభ తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• డిజిటల్ కరెన్సీ: e₹ (డిజిటల్ రూపాయి).
• వినియోగదారులు డిజిటల్ రూపీ వాలెట్లను నిర్వహించవచ్చు.
• ఒక వ్యక్తి నుంచి మరొక వ్యక్తికి డిజిటల్ రూపాయిలను బదిలీ చేయవచ్చు.
• వ్యాపారులకు డిజిటల్ రూపాయి ద్వారా చెల్లింపులు చేయవచ్చు.
• UPI అనుసంధానత ద్వారా డిజిటల్ చెల్లింపులు మరింత సులభమవుతాయి.
• నిర్దిష్ట అవసరాలకు మాత్రమే వినియోగించేలా ప్రోగ్రామబుల్ CBDC సదుపాయం అందుబాటులో ఉంది.
• ప్రభుత్వ ప్రయోజనాల చెల్లింపులు, నిర్దిష్ట ప్రయోజనాలకు కేటాయించే నిధుల పంపిణీలో ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడవచ్చు.
• భారత డిజిటల్ రూపాయిని జారీ చేసే సంస్థ రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CBDC: Central Bank Digital Currency.
• డిజిటల్ రూపాయి జారీ సంస్థ: RBI.
• ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్ ప్రధాన కార్యాలయం: చెన్నై.
• బ్యాంక్ స్థాపన: 1937.
• ముఖ్యమైన తేడా: డిజిటల్ రూపాయి కేంద్ర బ్యాంకు జారీ చేసే డబ్బు. UPI అనేది డబ్బు బదిలీకి ఉపయోగించే చెల్లింపు వ్యవస్థ.

D. సైన్స్, టెక్నాలజీ & అంతరిక్ష కరెంట్ అఫైర్స్

11. IP ఆధారిత టెలికాం ఇంటర్‌కనెక్షన్ కోసం కొత్త నిబంధనలను తీసుకొచ్చిన TRAI

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా, టెలికమ్యూనికేషన్ ఇంటర్‌కనెక్షన్ పోర్ట్ ఛార్జీలకు సంబంధించిన మూడో సవరణ నిబంధనలు–2026ను విడుదల చేసింది. ఇంటర్నెట్ ప్రోటోకాల్ ఆధారిత టెలికాం నెట్‌వర్క్‌ల అనుసంధానానికి కొత్త నియంత్రణ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది.

ముఖ్యాంశాలు

• నియంత్రణ సంస్థ: టెలికాం రెగ్యులేటరీ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (TRAI).
• నోటిఫికేషన్ తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• అమల్లోకి వచ్చే తేదీ: 1 జనవరి 2027.
• నిబంధనలు: Telecommunication Interconnection (Port Charges) (Third Amendment) Regulations, 2026.
• పాత E1 పోర్టులతోపాటు IP పోర్టులను కూడా కొత్త నిబంధనల్లో గుర్తించారు.
• పోర్టుల సామర్థ్యాన్ని మెగాబిట్స్ పర్ సెకండ్ లేదా గిగాబిట్స్ పర్ సెకండ్‌లో పేర్కొనవచ్చు.
• 1 Gbps IP పోర్టుకు గరిష్ఠ వార్షిక ఛార్జీ: ₹5.6 లక్షలు.
• 10 Gbps IP పోర్టుకు గరిష్ఠ వార్షిక ఛార్జీ: ₹42.3 లక్షలు.
• నిర్ణయించిన గరిష్ఠ పరిమితుల కంటే తక్కువ ఛార్జీలను సేవా సంస్థలు పరస్పర అంగీకారంతో నిర్ణయించుకోవచ్చు.
• ఫిక్స్‌డ్ లైన్, మొబైల్, నేషనల్ లాంగ్ డిస్టెన్స్, ఇంటర్నేషనల్ లాంగ్ డిస్టెన్స్ సేవలకు ఈ విధానం వర్తిస్తుంది.
• కొన్ని నిబంధనల ఉల్లంఘనలకు ఆర్థిక జరిమానాల విధానాన్ని కూడా ప్రవేశపెట్టారు.
• టెలికాం నెట్‌వర్క్‌ల అనుసంధానంలో పారదర్శకత, సామర్థ్యం, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ప్రోత్సహించడం ప్రధాన లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• TRAI పూర్తి పేరు: Telecom Regulatory Authority of India.
• స్థాపన: 1997.
• IP: Internet Protocol.
• TDM: Time Division Multiplexing.
• సంబంధిత చట్టం: TRAI Act, 1997.

12. వరుణ 2.0 ఉపగ్రహ నమూనా వైబ్రేషన్ పరీక్షలపై పియర్‌సైట్ ప్రకటన

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న భారత అంతరిక్ష సాంకేతిక సంస్థ పియర్‌సైట్, సముద్ర పర్యవేక్షణ కోసం రూపొందిస్తున్న వరుణ 2.0 ఉపగ్రహానికి సంబంధించిన నిర్మాణ అర్హత నమూనా వైబ్రేషన్ పరీక్షలపై తాజా సమాచారాన్ని విడుదల చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: పియర్‌సైట్ టెక్నాలజీస్.
• ప్రాజెక్టు: వరుణ 2.0.
• ప్రకటన తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• పరీక్షల ప్రదేశం: ఇస్రో స్పేస్ అప్లికేషన్స్ సెంటర్, అహ్మదాబాద్.
• ఈ పరీక్షలు ఉపగ్రహ నిర్మాణ అర్హత నమూనాకు సంబంధించినవి.
• రాకెట్ ప్రయోగ సమయంలో ఏర్పడే కంపనాలు, యాంత్రిక ఒత్తిడులను ఉపగ్రహ నిర్మాణం తట్టుకోగలదా అనే విషయాన్ని వైబ్రేషన్ పరీక్షల ద్వారా పరిశీలిస్తారు.
• ఉపగ్రహ నమూనా సమీకరణ, వైబ్రేషన్ పరీక్షలు నిర్వహించినట్లు సంస్థ తెలిపింది.
• వరుణ 2.0 సముద్ర కార్యకలాపాల వాణిజ్య పర్యవేక్షణకు సంబంధించిన ప్రాజెక్టు.
• నౌకలు, సముద్ర కార్యకలాపాలను గుర్తించేందుకు సింథటిక్ అపర్చర్ రాడార్ సాంకేతికత ఉపయోగపడుతుంది.
• నిర్మాణ అర్హత నమూనా అనేది అభివృద్ధి దశలో పరీక్షల కోసం ఉపయోగించే నమూనా మాత్రమే.
• ఈ పరీక్షలు పూర్తయినంత మాత్రాన తుది ఉపగ్రహం ప్రయోగానికి సిద్ధమైందని భావించకూడదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• SAC: Space Applications Centre.
• SAC ప్రదేశం: అహ్మదాబాద్, గుజరాత్.
• ISRO: Indian Space Research Organisation.
• SAR: Synthetic Aperture Radar.
• SAR ప్రత్యేకత: రాత్రి సమయంలోనూ, మేఘాలు ఉన్నప్పటికీ రాడార్ ఆధారిత పరిశీలనలు నిర్వహించవచ్చు.

E. పర్యావరణం & జీవావరణ కరెంట్ అఫైర్స్

13. తుర్కియేలోని అంతాల్యాలో ప్రారంభమైన COP31 ప్రపంచ వాతావరణ సదస్సు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న తుర్కియేలోని అంతాల్యా నగరంలో ఐక్యరాజ్యసమితి వాతావరణ మార్పుల ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఒప్పందానికి సంబంధించిన 31వ కాన్ఫరెన్స్ ఆఫ్ ది పార్టీస్ (COP31) ప్రారంభమైంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ చర్యలను బలోపేతం చేయడం, అంతర్జాతీయ వాతావరణ ఒప్పందాలను అమలు చేయడం ఈ సమావేశం ప్రధాన లక్ష్యాలు.

ముఖ్యాంశాలు

• సదస్సు: COP31.
• ఆతిథ్య దేశం: తుర్కియే.
• ఆతిథ్య నగరం: అంతాల్యా.
• వేదిక: ANFAŞ Antalya Expo Center.
• సదస్సు తేదీలు: 9–20 నవంబర్ 2026.
• COP అధ్యక్షుడు: మురాత్ కురుమ్, తుర్కియే పర్యావరణం, పట్టణీకరణ, వాతావరణ మార్పుల మంత్రి.
• చర్చల అధ్యక్షుడు: క్రిస్ బోవెన్, ఆస్ట్రేలియా వాతావరణ మార్పులు, ఇంధన శాఖ మంత్రి.
• గ్రీన్‌హౌస్ వాయువుల ఉద్గారాలను తగ్గించడం ప్రధాన చర్చనీయాంశం.
• వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలకు అనుగుణంగా దేశాలు తీసుకోవాల్సిన చర్యలపై దృష్టి సారించారు.
• వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యే దేశాలకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం మరో ప్రధాన అంశం.
• పారిస్ ఒప్పందం అమలులో దేశాలు సాధించిన పురోగతిని సమీక్షిస్తున్నారు.
• ప్రపంచ నేతల సదస్సు: 11–12 నవంబర్ 2026 తేదీల్లో నిర్వహించేందుకు నిర్ణయించారు.
• తుర్కియే సదస్సు అధ్యక్ష బాధ్యతలు చేపట్టగా, ఆస్ట్రేలియా అధికారిక చర్చల నిర్వహణ బాధ్యతలను చేపట్టింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• COP: Conference of the Parties.
• UNFCCC: United Nations Framework Convention on Climate Change.
• UNFCCC ఆమోదం: 1992.
• పారిస్ ఒప్పందం ఆమోదం: 2015లో COP21 సదస్సులో.
• NDC: Nationally Determined Contribution.

14. దీపావళి వేడుకల అనంతరం ఢిల్లీలో తీవ్రంగా క్షీణించిన గాలి నాణ్యత

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న దీపావళి వేడుకల అనంతరం ఢిల్లీలో గాలి నాణ్యత తీవ్రంగా క్షీణించింది. నగరంలో వాయు నాణ్యత సూచీ అత్యంత అధ్వాన్నమైన స్థాయిలో ఉండగా, పలు ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన వాయు కాలుష్యం నమోదైంది.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రాంతం: ఢిల్లీ, జాతీయ రాజధాని ప్రాంతంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు.
• తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• ఉదయం సమయంలో ఢిల్లీలో సగటు AQI సుమారు 370గా నమోదైంది.
• ఇది ‘అత్యంత అధ్వాన్నమైన’ గాలి నాణ్యత విభాగంలోకి వస్తుంది.
• పలు కాలుష్య పర్యవేక్షణ కేంద్రాల్లో AQI 400 దాటింది.
• బాణసంచా కాల్చడం వల్ల గాలిలో సూక్ష్మ ధూళికణాల కాలుష్యం పెరిగింది.
• వాహనాల ఉద్గారాలు, నిర్మాణ పనుల ధూళి, ఇతర కాలుష్య కారకాలు కూడా గాలి నాణ్యతను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
• శీతాకాలంలో కొన్ని వాతావరణ పరిస్థితుల వల్ల కాలుష్య కారకాలు భూమికి సమీపంలోనే నిలిచిపోతాయి.
• సూక్ష్మ ధూళికణాల అధిక సాంద్రత ఆరోగ్య సమస్యలకు దారితీస్తుంది.
• ఢిల్లీ–NCR ప్రాంతంలో వాయు కాలుష్యం పెరిగినప్పుడు గ్రేడెడ్ రెస్పాన్స్ యాక్షన్ ప్లాన్ ద్వారా దశలవారీ నియంత్రణ చర్యలు చేపడతారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• AQI: Air Quality Index.
• CPCB: Central Pollution Control Board.
• CAQM: Commission for Air Quality Management.
• AQI 301–400: అత్యంత అధ్వాన్నం (Very Poor).
• AQI 401–500: తీవ్రమైన కాలుష్యం (Severe).

F. రక్షణ & భద్రత కరెంట్ అఫైర్స్

15. భారత్–ఒమన్ నౌకాదళ విన్యాసం నసీమ్ అల్ బహర్‌లో పాల్గొన్న INS సూరత్

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ, భారత్–ఒమన్ మధ్య నిర్వహిస్తున్న 15వ ద్వైపాక్షిక నౌకాదళ విన్యాసం నసీమ్ అల్ బహర్‌కు సంబంధించిన వివరాలను వెల్లడించింది. ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొనేందుకు భారత నౌకాదళానికి చెందిన INS సూరత్ నవంబర్ 8న ఒమన్ రాజధాని మస్కట్‌కు చేరుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• విన్యాసం పేరు: నసీమ్ అల్ బహర్.
• ఎడిషన్: 15వది.
• భారత యుద్ధనౌక: INS సూరత్.
• భాగస్వామ్య దేశం: ఒమన్.
• నౌకాశ్రయం: మస్కట్.
• పాల్గొనే దళాలు: భారత నౌకాదళం, రాయల్ నేవీ ఆఫ్ ఒమన్.
• ఈ విన్యాసంలో నౌకాశ్రయ దశ, సముద్ర దశ కార్యక్రమాలు ఉన్నాయి.
• నౌకాదళ అధికారుల మధ్య వృత్తిపరమైన చర్చలు, పరస్పర నౌకల సందర్శనలు నిర్వహిస్తారు.
• ద్వైపాక్షిక విన్యాసం అనంతరం సమన్వయ గస్తీ కార్యక్రమం నిర్వహించేందుకు ప్రణాళిక రూపొందించారు.
• ఇరు దేశాల నౌకాదళాల మధ్య పరస్పర సమన్వయం, కార్యాచరణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• సముద్ర భద్రత, రక్షణ సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ఈ కార్యక్రమం ఉపయోగపడుతుంది.
• ప్రాంతీయ సముద్ర సహకారానికి సంబంధించిన భారత MAHASAGAR దృక్పథానికి ఈ కార్యక్రమం అనుగుణంగా ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• నసీమ్ అల్ బహర్: భారత్–ఒమన్ ద్వైపాక్షిక నౌకాదళ విన్యాసం.
• పదానికి అర్థం: సముద్రపు గాలి (Sea Breeze).
• ఒమన్ రాజధాని: మస్కట్.
• కరెన్సీ: ఒమానీ రియాల్.
• MAHASAGAR: Mutual and Holistic Advancement for Security and Growth Across Regions.

16. INS చిల్కాలో అత్యధిక సంఖ్యలో అగ్నివీరుల పాసింగ్ అవుట్ పరేడ్‌కు ఏర్పాట్లు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న భారత నౌకాదళం, ఒడిశాలోని INS చిల్కాలో అత్యధిక సంఖ్యలో అగ్నివీరులు, భారత తీర రక్షక దళం నావికులకు సంబంధించిన పాసింగ్ అవుట్ పరేడ్‌ను నవంబర్ 13న నిర్వహించనున్నట్లు ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• శిక్షణ కేంద్రం: INS చిల్కా.
• రాష్ట్రం: ఒడిశా.
• ప్రకటన తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• పరేడ్ తేదీ: 13 నవంబర్ 2026.
• బ్యాచ్: భారత నౌకాదళ అగ్నివీరుల తొమ్మిదో బ్యాచ్, భారత తీర రక్షక దళం నావికులు.
• శిక్షణార్థుల సంఖ్య: 3,300 మందికి పైగా.
• శిక్షణ వ్యవధి: 16 వారాలు.
• INS చిల్కా చరిత్రలో అత్యధిక సంఖ్యలో శిక్షణార్థులు ఒకేసారి శిక్షణ పూర్తి చేసే బ్యాచ్ ఇదే.
• ముఖ్య అతిథి, సమీక్షాధికారి: భారత నౌకాదళ ప్రధానాధికారి అడ్మిరల్ కృష్ణ స్వామినాథన్.
• శిక్షణలో విద్యా అంశాలు, శారీరక దృఢత్వం, ఈత, పరేడ్ శిక్షణ, బహిరంగ కార్యకలాపాలు ఉంటాయి.
• ప్రాథమిక శిక్షణ విజయవంతంగా పూర్తయినట్లు పాసింగ్ అవుట్ పరేడ్ సూచిస్తుంది.
• అనంతరం శిక్షణార్థులు తదుపరి వృత్తిపరమైన శిక్షణ, విధుల కోసం వెళ్తారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• INS చిల్కా: ఒడిశాలోని భారత నౌకాదళ ప్రాథమిక శిక్షణ కేంద్రం.
• అగ్నిపథ్ పథకం: సాయుధ దళాల్లో నియామకాలకు సంబంధించిన కార్యక్రమం.
• భారత నౌకాదళ ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• భారత తీర రక్షక దళం: రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.

G. అవార్డులు, నియామకాలు, నివేదికలు & ర్యాంకింగ్స్

17. నవంబర్ 11న పదో స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ అవార్డులను ప్రదానం చేయనున్న రాష్ట్రపతి

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న కేంద్ర గృహనిర్మాణం, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ 2025–26 అవార్డుల ప్రదానోత్సవానికి సంబంధించిన వివరాలను ప్రకటించింది. నవంబర్ 11న న్యూఢిల్లీలో రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఈ అవార్డులను ప్రదానం చేయనున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• అవార్డులు: స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ 2025–26.
• ఎడిషన్: పదోది.
• ప్రకటన తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• అవార్డుల ప్రదానోత్సవ తేదీ: 11 నవంబర్ 2026.
• వేదిక: విజ్ఞాన్ భవన్, న్యూఢిల్లీ.
• ముఖ్య అతిథి: రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: గృహనిర్మాణం, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ.
• థీమ్: Swachhata Ki Nayi Pehel – Badhayein Haath, Karein Safai Saath.
• పట్టణ పారిశుద్ధ్యం, పరిశుభ్రతలో ఉత్తమ పనితీరు కనబరిచిన నగరాలకు అవార్డులు అందజేస్తారు.
• డిజిటల్ ధ్రువీకరణ, క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనల ద్వారా పనితీరును అంచనా వేస్తారు.
• స్వచ్ఛ్ షెహర్ జోడీ కార్యక్రమం ద్వారా మెరుగైన పనితీరు కలిగిన నగరాలు అభివృద్ధి చెందుతున్న ఇతర నగరాలకు మార్గదర్శకత్వం అందిస్తాయి.
• ఈ కార్యక్రమంలో 70 మార్గదర్శక నగరాలు, 191 మార్గదర్శకత్వం పొందే నగరాలు ఉన్నాయి.
• అవార్డు విజేతలను ప్రదానోత్సవంలో ప్రకటించాల్సి ఉంది. ప్రకటన సమయానికి తుది విజేతల వివరాలు వెల్లడించలేదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• స్వచ్ఛ సర్వేక్షణ్ ప్రారంభం: 2016.
• సంబంధిత మిషన్: స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్–అర్బన్.
• MoHUA: Ministry of Housing and Urban Affairs.
• ULB: Urban Local Body.
• స్వచ్ఛ్ షెహర్ జోడీ: పట్టణ పారిశుద్ధ్య రంగంలో పరస్పర అభ్యాసం, మార్గదర్శకత్వ కార్యక్రమం.

H. ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

18. యాక్సెస్ ఈక్వాలిటీ ఇండెక్స్ 2026లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు రెండో స్థానం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న యాక్సెస్ ఈక్వాలిటీ ఇండెక్స్ 2026లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండో స్థానంలో నిలవడంపై ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు హర్షం వ్యక్తం చేశారు. రాష్ట్రాల్లో ప్రజలకు అవసరమైన సేవలు, అవకాశాలు ఎంతవరకు అందుబాటులో ఉన్నాయో ఈ సూచీ అంచనా వేస్తుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• సూచీ పేరు: యాక్సెస్ ఈక్వాలిటీ ఇండెక్స్ 2026.
• రూపొందించిన సంస్థ: సెంటర్ ఫర్ న్యూ ఎకనామిక్స్ స్టడీస్.
• అంచనా వేసిన రాష్ట్రాలు: 28.
• మొదటి స్థానం: గోవా, స్కోరు 0.68.
• రెండో స్థానం: ఆంధ్రప్రదేశ్, స్కోరు 0.66.
• మూడో స్థానం: సిక్కిం, స్కోరు 0.63.
• కేరళ నాలుగో స్థానంలో, తమిళనాడు ఐదో స్థానంలో, తెలంగాణ ఆరో స్థానంలో నిలిచాయి.
• మౌలిక సదుపాయాలు, ఆరోగ్య సేవలు, విద్య, సామాజిక–ఆర్థిక భద్రత, న్యాయ సేవల అందుబాటు అనే ఐదు ప్రధాన విభాగాలను అంచనా వేశారు.
• మొత్తం 23 కేటగిరీల్లోని 60 సూచికల ఆధారంగా రాష్ట్రాల పనితీరును పరిశీలించారు.
• సామాజిక–ఆర్థిక భద్రత విభాగంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ 0.69 స్కోరుతో దేశంలో మొదటి స్థానంలో నిలిచింది.
• తలసరి ఆదాయంలో 13వ స్థానంలో ఉన్నప్పటికీ, అవసరమైన సేవల అందుబాటులో ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండో స్థానం సాధించింది.
• కేవలం ఆదాయం ఆధారంగా కాకుండా ప్రజలకు సేవలు, అవకాశాల అందుబాటును కూడా అభివృద్ధి ప్రమాణంగా చూడాల్సిన అవసరాన్ని ఈ ఫలితాలు సూచిస్తున్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• సూచీ: Access Equality Index 2026.
• సంస్థ: Centre for New Economics Studies.
• మొదటి స్థానంలో ఉన్న రాష్ట్రం: గోవా.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థానం: రెండోది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిన విభాగం: సామాజిక–ఆర్థిక భద్రత.

I. తెలంగాణ కరెంట్ అఫైర్స్

19. జనగణన 2027 జనాభా లెక్కింపు షెడ్యూల్‌ను ప్రకటించిన తెలంగాణ ప్రభుత్వం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న తెలంగాణ ప్రభుత్వం జనగణన 2027లో భాగంగా జనాభా లెక్కింపు దశకు సంబంధించిన షెడ్యూల్‌ను ప్రకటించింది. ఇంటింటి సర్వే ప్రారంభానికి ముందు ప్రజలు ఆన్‌లైన్ ద్వారా స్వయంగా తమ వివరాలను నమోదు చేసుకునే అవకాశం కల్పించనున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: తెలంగాణ.
• ప్రకటన తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• షెడ్యూల్ విడుదల చేసిన శాఖ: సాధారణ పరిపాలన శాఖ.
• ఆన్‌లైన్ స్వీయ నమోదు: 10–24 జనవరి 2027.
• ఇంటింటి జనాభా లెక్కింపు: 25 జనవరి–28 ఫిబ్రవరి 2027.
• పునఃపరిశీలన దశ: 1–5 మార్చి 2027.
• జనగణన ప్రామాణిక తేదీ: 1 మార్చి 2027.
• స్వీయ నమోదు విధానంలో కుటుంబాలు తమ వివరాలను డిజిటల్ రూపంలో సమర్పించవచ్చు.
• ఇంటింటి లెక్కింపు దశలో ఎన్యూమరేటర్లు నివాసాలను సందర్శించి వివరాలు సేకరిస్తారు.
• జనాభా సంబంధిత, ఇతర నిర్దేశిత సమాచారాన్ని సేకరిస్తారు.
• ఈ షెడ్యూల్ దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించే జనగణన 2027లో భాగం.
• జాతీయ స్థాయిలో భారత రిజిస్ట్రార్ జనరల్, జనగణన కమిషనర్ కార్యాలయం జనగణన కార్యకలాపాలను సమన్వయం చేస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• జనగణనకు సంబంధించిన చట్టం: Census Act, 1948.
• సంబంధిత కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ: హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ.
• జాతీయ అధికారం: Office of the Registrar General and Census Commissioner, India.
• తెలంగాణ జనగణన 2027 ప్రామాణిక తేదీ: 1 మార్చి 2027.

20. హైదరాబాద్‌లోని జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా శిక్షణ సంస్థలో మూడు కొత్త సదుపాయాలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న హైదరాబాద్‌లోని జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ట్రైనింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లో మూడు కొత్త సదుపాయాలను ప్రారంభించనున్నట్లు కేంద్ర గనుల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటించింది. నవంబర్ 10న కేంద్ర మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డి వీటిని ప్రారంభించేందుకు నిర్ణయించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా ట్రైనింగ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (GSITI).
• ప్రదేశం: బండ్లగూడ–నాగోల్, హైదరాబాద్.
• ప్రకటన తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• ప్రారంభానికి నిర్ణయించిన తేదీ: 10 నవంబర్ 2026.
• కేంద్ర మంత్రి: జి. కిషన్ రెడ్డి, బొగ్గు, గనుల శాఖల మంత్రి.
• మొదటి సదుపాయం: నలంద, తక్షశిల పేర్లతో అంతర్జాతీయ వసతిగృహం.
• వసతిగృహం వ్యయం: ₹4.27 కోట్లు. ఇందులో 32 సౌకర్యవంతమైన సూట్లు ఉన్నాయి.
• రెండో సదుపాయం: ఆధునిక భూభౌతిక సమాచార విశ్లేషణ ప్రయోగశాల.
• ప్రయోగశాల వ్యయం: ₹4.55 కోట్లు. ఇందులో 25 ఆధునిక కంప్యూటర్ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి.
• మూడో సదుపాయం: డిజిటల్ స్టూడియో. దీని అభివృద్ధికి ₹30 లక్షలు వెచ్చించారు.
• భూభౌతిక సమాచార విశ్లేషణ, నమూనాల రూపకల్పన, ఫలితాల వ్యాఖ్యానానికి కొత్త ప్రయోగశాల ఉపయోగపడుతుంది.
• iGOT కర్మయోగి వేదిక కోసం డిజిటల్ విద్యా విషయాలను రూపొందించడంలో స్టూడియో సహాయపడుతుంది.
• భూవిజ్ఞాన శిక్షణ, అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం ఈ సదుపాయాల ప్రధాన లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• GSI: Geological Survey of India.
• GSI స్థాపన: 1851.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: గనుల మంత్రిత్వ శాఖ.
• GSITI ప్రదేశం: హైదరాబాద్.
• iGOT కర్మయోగి: మిషన్ కర్మయోగికి సంబంధించిన డిజిటల్ అభ్యాస వేదిక.

J. క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్

21. సావో పాలో గ్రాండ్ ప్రిక్స్ విజేత లాండో నోరిస్ – కన్స్ట్రక్టర్స్ ఛాంపియన్‌షిప్ గెలిచిన మెర్సిడెస్

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 8న బ్రెజిల్‌లో జరిగిన ఫార్ములా–1 సావో పాలో గ్రాండ్ ప్రిక్స్ రేసులో మెక్‌లారెన్ జట్టు డ్రైవర్ లాండో నోరిస్ విజయం సాధించాడు. భారత కాలమానం ప్రకారం ఈ రేసు అర్ధరాత్రి తర్వాత ముగిసింది. ఇదే రేసు ఫలితాలతో మెర్సిడెస్ జట్టు 2026 ఫార్ములా–1 కన్స్ట్రక్టర్స్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను కైవసం చేసుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• పోటీ: ఫార్ములా–1 సావో పాలో గ్రాండ్ ప్రిక్స్ 2026.
• రేసు తేదీ: బ్రెజిల్ స్థానిక కాలమానం ప్రకారం 8 నవంబర్ 2026.
• సర్క్యూట్: ఆటోడ్రోమో జోస్ కార్లోస్ పేస్, సావో పాలో.
• విజేత: లాండో నోరిస్.
• విజేత జట్టు: మెక్‌లారెన్.
• రెండో స్థానం: మ్యాక్స్ వెర్‌స్టాపెన్, రెడ్ బుల్.
• మూడో స్థానం: ఇసాక్ హద్జార్, రెడ్ బుల్.
• మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితుల్లో మొత్తం 71 ల్యాప్‌ల రేసు జరిగింది.
• నోరిస్ తన సమీప ప్రత్యర్థి వెర్‌స్టాపెన్ కంటే సుమారు 14.6 సెకన్ల ముందుగా రేసును ముగించాడు.
• మెర్సిడెస్ డ్రైవర్లు జార్జ్ రసెల్ నాలుగో స్థానంలో, కిమీ ఆంటోనెల్లీ ఐదో స్థానంలో నిలిచారు.
• ఈ ఫలితాలతో మెర్సిడెస్ 2026 కన్స్ట్రక్టర్స్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను గెలుచుకుంది.
• ఇది మెర్సిడెస్ జట్టుకు తొమ్మిదో ఫార్ములా–1 కన్స్ట్రక్టర్స్ ఛాంపియన్‌షిప్.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఫార్ములా–1 నియంత్రణ సంస్థ: Fédération Internationale de l’Automobile (FIA).
• FIA ప్రధాన కార్యాలయం: పారిస్, ఫ్రాన్స్.
• సావో పాలో గ్రాండ్ ప్రిక్స్ దేశం: బ్రెజిల్.
• సర్క్యూట్ మరో పేరు: ఇంటర్‌లాగోస్.
• 2026 కన్స్ట్రక్టర్స్ ఛాంపియన్: మెర్సిడెస్.

22. చెన్నై ఓపెన్ 2026 మహిళల సింగిల్స్ టైటిల్ గెలిచిన మాగ్డా లినెట్

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న జరిగిన చెన్నై ఓపెన్ మహిళల సింగిల్స్ ఫైనల్‌లో పోలాండ్‌కు చెందిన మాగ్డా లినెట్ విజయం సాధించింది. డిఫెండింగ్ ఛాంపియన్, ఇండోనేషియా క్రీడాకారిణి జానిస్ ట్జెన్‌ను ఓడించి టైటిల్‌ను కైవసం చేసుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్: చెన్నై ఓపెన్ 2026.
• విభాగం: WTA 250.
• వేదిక: చెన్నై, తమిళనాడు.
• మహిళల సింగిల్స్ విజేత: మాగ్డా లినెట్, పోలాండ్.
• రన్నరప్: జానిస్ ట్జెన్, ఇండోనేషియా.
• ఫైనల్ తేదీ: 9 నవంబర్ 2026.
• ఫైనల్ స్కోరు: 5–7, 6–1, 6–4.
• మొదటి సెట్ కోల్పోయినప్పటికీ మాగ్డా లినెట్ తర్వాతి రెండు సెట్లను గెలుచుకుని టైటిల్ సాధించింది.
• ఇది ఆమెకు నాలుగో WTA టూర్ సింగిల్స్ టైటిల్.
• వర్షం కారణంగా నవంబర్ 8న జరగాల్సిన సింగిల్స్ ఫైనల్ నవంబర్ 9కి వాయిదా పడింది.
• మహిళల డబుల్స్‌లో భారత క్రీడాకారిణులు వైష్ణవి అడ్కర్, రుతుజా భోసలే ఫైనల్‌కు చేరుకున్నారు.
• భారత జోడీ స్విట్జర్లాండ్‌కు చెందిన నైమా కరమోకో, సిమోనా వాల్టర్ట్ చేతిలో ఓడి రన్నరప్‌గా నిలిచింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• WTA: Women’s Tennis Association.
• చెన్నై ఓపెన్ వేదిక: తమిళనాడు.
• మహిళల సింగిల్స్ విజేత: మాగ్డా లినెట్.
• విజేత దేశం: పోలాండ్.
• రన్నరప్: జానిస్ ట్జెన్.

K. ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు

23. దేశవ్యాప్తంగా జాతీయ న్యాయ సేవల దినోత్సవం నిర్వహణ

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న దేశవ్యాప్తంగా జాతీయ న్యాయ సేవల దినోత్సవాన్ని నిర్వహించారు. అర్హులైన ప్రజలకు ఉచిత న్యాయ సహాయం అందించడం, న్యాయం పొందడంలో సమాన అవకాశాలు కల్పించడం, న్యాయ హక్కులపై అవగాహన పెంచడం ఈ దినోత్సవం ప్రధాన ఉద్దేశాలు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహించే తేదీ: నవంబర్ 9.
• దేశం: భారత్.
• సంబంధిత సంస్థ: జాతీయ న్యాయ సేవల ప్రాధికార సంస్థ (NALSA).
• ప్రధాన చట్టం: న్యాయ సేవల ప్రాధికార సంస్థల చట్టం, 1987.
• ఈ చట్టం 1995 నవంబర్ 9న అమల్లోకి వచ్చింది.
• అర్హులైన వ్యక్తులకు ఉచిత న్యాయ సహాయం అందుబాటులో ఉండేలా అవగాహన కల్పిస్తారు.
• జాతీయ, రాష్ట్ర, జిల్లా స్థాయిల్లో న్యాయ సేవల ప్రాధికార సంస్థలు పనిచేస్తాయి.
• ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా ఎవరికీ న్యాయం అందకుండా పోకూడదనే లక్ష్యంతో ఉచిత న్యాయ సహాయం అందిస్తారు.
• లోక్ అదాలత్‌ల ద్వారా పరిష్కారానికి అనువైన వివాదాలను రాజీ మార్గంలో పరిష్కరించవచ్చు.
• సమాన న్యాయం అనే రాజ్యాంగ సూత్రాన్ని ఈ దినోత్సవం గుర్తు చేస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NALSA: National Legal Services Authority.
• రాజ్యాంగ అధికరణం: ఆర్టికల్ 39A.
• ఆర్టికల్ 39A: సమాన న్యాయం, ఉచిత న్యాయ సహాయం.
• న్యాయ సేవల ప్రాధికార సంస్థల చట్టం: 1987.
• జాతీయ న్యాయ సేవల దినోత్సవం: నవంబర్ 9.

24. 26వ రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకున్న ఉత్తరాఖండ్

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం 26వ రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంది. 2000 నవంబర్ 9న ఉత్తరప్రదేశ్ నుంచి విడిపోయి ఉత్తరాఖండ్ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: ఉత్తరాఖండ్.
• రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవం: నవంబర్ 9.
• రాష్ట్రం ఏర్పడిన సంవత్సరం: 2000.
• 2026లో వార్షికోత్సవం: 26వది.
• విడిపోయిన రాష్ట్రం: ఉత్తరప్రదేశ్.
• రాష్ట్ర ఏర్పాటు చట్టం: ఉత్తరప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2000.
• ముఖ్యమంత్రి: పుష్కర్ సింగ్ ధామి.
• రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పుడు దీనికి ఉత్తరాంచల్ అనే పేరు పెట్టారు.
• 2007లో రాష్ట్రం పేరును అధికారికంగా ఉత్తరాఖండ్‌గా మార్చారు.
• ఉత్తరాఖండ్‌ను దేవభూమిగా పిలుస్తారు.
• గఢ్వాల్, కుమావూ రాష్ట్రంలోని రెండు ప్రధాన భౌగోళిక, సాంస్కృతిక ప్రాంతాలు.
• రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవ వేడుకల్లో చరిత్ర, సంస్కృతి, అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఉత్తరాఖండ్ రాజధాని: డెహ్రాడూన్.
• వేసవి రాజధాని: గైర్‌సైన్ (భరారీసైన్).
• హైకోర్టు: నైనిటాల్.
• రాష్ట్ర ఏర్పాటు తేదీ: 9 నవంబర్ 2000.
• రాష్ట్ర జంతువు: కస్తూరి జింక (Alpine Musk Deer).

25. భారత స్టార్టప్ వ్యవస్థ ప్రాధాన్యాన్ని చాటిన జాతీయ వ్యవస్థాపకత దినోత్సవం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 9న జాతీయ వ్యవస్థాపకత దినోత్సవాన్ని నిర్వహించారు. దేశ ఆర్థికాభివృద్ధిలో వ్యాపార వ్యవస్థాపకులు, ఆవిష్కరణలు, ఉద్యోగాల కల్పన, కొత్త పరిశ్రమల స్థాపనకు ఉన్న ప్రాధాన్యాన్ని ఈ సందర్భంగా గుర్తుచేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహించే తేదీ: నవంబర్ 9.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: నైపుణ్యాభివృద్ధి, వ్యవస్థాపకత మంత్రిత్వ శాఖ.
• ఈ మంత్రిత్వ శాఖ 2014 నవంబర్ 9న ఏర్పడింది.
• భారతదేశంలో DPIIT గుర్తింపు పొందిన స్టార్టప్‌ల సంఖ్య 2.62 లక్షలకు పైగా ఉంది.
• ప్రపంచంలోని మూడు అతిపెద్ద స్టార్టప్ వ్యవస్థల్లో భారత్ ఒకటిగా నిలిచింది.
• స్టార్టప్ ఇండియా కార్యక్రమం ద్వారా ఆవిష్కరణలు, కొత్త వ్యాపారాల స్థాపనను ప్రోత్సహిస్తున్నారు.
• స్టార్టప్ ఇండియా సీడ్ ఫండ్ పథకం ద్వారా అర్హత కలిగిన ప్రారంభ దశ స్టార్టప్‌లకు ఆర్థిక సహాయం అందిస్తారు.
• ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ ఫర్ స్టార్టప్స్ ద్వారా పెట్టుబడి నిధులకు ప్రాప్యతను మెరుగుపరచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
• క్రెడిట్ గ్యారంటీ స్కీమ్ ఫర్ స్టార్టప్స్ ద్వారా అర్హత కలిగిన రుణ సంస్థల నుంచి స్టార్టప్‌లకు రుణ సదుపాయాలు పొందడంలో సహాయం అందుతుంది.
• అటల్ ఇన్నోవేషన్ మిషన్ ఆవిష్కరణలు, వ్యవస్థాపకతను ప్రోత్సహిస్తుంది.
• రెండో, మూడో శ్రేణి నగరాల్లో స్టార్టప్‌ల అభివృద్ధి పెద్ద నగరాలకే పరిమితం కాకుండా వ్యవస్థాపకత విస్తరిస్తున్నట్లు సూచిస్తుంది.
• 2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా భారత్‌ను తీర్చిదిద్దాలనే లక్ష్యంలో వ్యవస్థాపకతకు ముఖ్యమైన పాత్ర ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• జాతీయ వ్యవస్థాపకత దినోత్సవం: నవంబర్ 9.
• MSDE: Ministry of Skill Development and Entrepreneurship.
• మంత్రిత్వ శాఖ ఏర్పాటు: 9 నవంబర్ 2014.
• DPIIT: Department for Promotion of Industry and Internal Trade.
• స్టార్టప్ ఇండియా ప్రారంభం: 16 జనవరి 2016.
• SISFS: Startup India Seed Fund Scheme.

---

Daily Current Affairs Test – కరెంట్ అఫైర్స్ టెస్ట్ – 8 November 2026