భారత భూగోళ శాస్త్రం - టెస్ట్ 67 - యురేనియం, థోరియం, అరుదైన భూమి మూలకాలు మరియు కీలక ఖనిజాలు
Please keep at least one language enabled. || కనీసం ఒక భాషను ఎంచుకోండి.
Question 1
ప్రశ్న 1
Which uranium-mining centre is located in East Singhbhum district of Jharkhand within the Singhbhum uranium belt?
జార్ఖండ్‌లోని తూర్పు సింగ్‌భూమ్ జిల్లాలో సింగ్‌భూమ్ యురేనియం మండలంలో ఉన్న యురేనియం గనుల కేంద్రం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Jaduguda is an established uranium-mining centre in East Singhbhum district, Jharkhand.
• It lies in the mineralised Singhbhum Shear Zone, an important uranium province of India.
• Tummalapalle is in Andhra Pradesh, Domiasiat is in Meghalaya and Gogi is in Karnataka.
• It lies in the mineralised Singhbhum Shear Zone, an important uranium province of India.
• Tummalapalle is in Andhra Pradesh, Domiasiat is in Meghalaya and Gogi is in Karnataka.
వివరణ:
• జాదుగుడా జార్ఖండ్‌లోని తూర్పు సింగ్‌భూమ్ జిల్లాలో ఉన్న ప్రసిద్ధ యురేనియం గనుల కేంద్రం.
• ఇది భారతదేశంలోని ముఖ్య యురేనియం ప్రావిన్స్ అయిన ఖనిజీకృత సింగ్‌భూమ్ షియర్ జోన్లో ఉంది.
• తుమ్మలపల్లె ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, డోమియాసియాట్ మేఘాలయలో, గోగి కర్ణాటకలో ఉన్నాయి.
• ఇది భారతదేశంలోని ముఖ్య యురేనియం ప్రావిన్స్ అయిన ఖనిజీకృత సింగ్‌భూమ్ షియర్ జోన్లో ఉంది.
• తుమ్మలపల్లె ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో, డోమియాసియాట్ మేఘాలయలో, గోగి కర్ణాటకలో ఉన్నాయి.
Question 2
ప్రశ్న 2
Which geological description correctly matches the Tummalapalle uranium deposit?
తుమ్మలపల్లె యురేనియం నిక్షేపానికి సరైన భూగర్భ శాస్త్రీయ వివరణ ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Tummalapalle occurs in the Cuddapah Basin of Andhra Pradesh and is hosted by rocks of the Vempalle Formation.
• Its uranium mineralisation is characteristically stratabound and carbonate-hosted, especially in impure dolostone.
• The Mahadek sandstone setting is associated with Meghalaya uranium deposits, while Gogi represents a different uranium-deposit type in Karnataka.
• Its uranium mineralisation is characteristically stratabound and carbonate-hosted, especially in impure dolostone.
• The Mahadek sandstone setting is associated with Meghalaya uranium deposits, while Gogi represents a different uranium-deposit type in Karnataka.
వివరణ:
• తుమ్మలపల్లె ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కడప బేసిన్‌లో ఉంది; యురేనియం ఖనిజీకరణ వెంపల్లె ఫార్మేషన్ శిలల్లో కనిపిస్తుంది.
• ఇక్కడి యురేనియం ఖనిజీకరణ ముఖ్యంగా అపరిశుద్ధ డోలోస్టోన్లో పొరలతో అనుసంధానమైన కార్బోనేట్-ఆధారిత స్వభావం కలిగి ఉంటుంది.
• మహాదెక్ ఇసుకరాయి పరిస్థితి మేఘాలయ యురేనియం నిక్షేపాలకు సంబంధించినది; గోగి కర్ణాటకలో వేరే రకమైన యురేనియం నిక్షేపాన్ని సూచిస్తుంది.
• ఇక్కడి యురేనియం ఖనిజీకరణ ముఖ్యంగా అపరిశుద్ధ డోలోస్టోన్లో పొరలతో అనుసంధానమైన కార్బోనేట్-ఆధారిత స్వభావం కలిగి ఉంటుంది.
• మహాదెక్ ఇసుకరాయి పరిస్థితి మేఘాలయ యురేనియం నిక్షేపాలకు సంబంధించినది; గోగి కర్ణాటకలో వేరే రకమైన యురేనియం నిక్షేపాన్ని సూచిస్తుంది.
Question 3
ప్రశ్న 3
Which deposit is identified by the Atomic Minerals Directorate as India's largest uranium deposit?
పరమాణు ఖనిజాల అన్వేషణ మరియు పరిశోధన సంచాలకత్వం (AMD) భారతదేశంలోని అతిపెద్ద యురేనియం నిక్షేపంగా ఏ నిక్షేపాన్ని గుర్తించింది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• AMD identifies the stratabound carbonate-hosted Tummalapalle deposit in Andhra Pradesh as India's largest uranium deposit.
• AMD has reported more than 247,000 tonnes of in-situ U3O8 in the Tummalapalle deposit.
• Jaduguda is historically important for uranium mining, but it is not the country's largest uranium deposit by this resource measure.
• AMD has reported more than 247,000 tonnes of in-situ U3O8 in the Tummalapalle deposit.
• Jaduguda is historically important for uranium mining, but it is not the country's largest uranium deposit by this resource measure.
వివరణ:
• ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పొరలతో అనుసంధానమైన కార్బోనేట్-ఆధారిత తుమ్మలపల్లె నిక్షేపాన్ని AMD భారతదేశంలోని అతిపెద్ద యురేనియం నిక్షేపంగా పేర్కొంటుంది.
• తుమ్మలపల్లె నిక్షేపంలో 2,47,000 టన్నులకు పైగా in-situ U3O8 వనరులు ఉన్నట్లు AMD నివేదించింది.
• జాదుగుడా యురేనియం తవ్వకాల చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైనదైనా, ఈ వనరుల ప్రమాణం ప్రకారం దేశంలో అతిపెద్ద యురేనియం నిక్షేపం కాదు.
• తుమ్మలపల్లె నిక్షేపంలో 2,47,000 టన్నులకు పైగా in-situ U3O8 వనరులు ఉన్నట్లు AMD నివేదించింది.
• జాదుగుడా యురేనియం తవ్వకాల చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైనదైనా, ఈ వనరుల ప్రమాణం ప్రకారం దేశంలో అతిపెద్ద యురేనియం నిక్షేపం కాదు.
Question 4
ప్రశ్న 4
Consider the following uranium deposit-type-State pairs: I. Domiasiat — sandstone type — Meghalaya. II. Gogi — granite-related type — Karnataka. III. Rohil — metasomatite type — Rajasthan. IV. Lambapur — unconformity-related type — Telangana. Which pairs are correctly matched?
క్రింది యురేనియం నిక్షేపం-రకం-రాష్ట్రం జతలను పరిశీలించండి: I. డోమియాసియాట్ — ఇసుకరాయి రకం — మేఘాలయ. II. గోగి — గ్రానైట్‌కు సంబంధించిన రకం — కర్ణాటక. III. రోహిల్ — మెటాసోమటైట్ రకం — రాజస్థాన్. IV. లంబాపూర్ — అన్‌కాన్‌ఫార్మిటీ-సంబంధిత రకం — తెలంగాణ. సరైన జతలు ఏవి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Domiasiat in Meghalaya is an important sandstone-type uranium deposit, while Gogi in Karnataka is granite-related.
• Rohil in Rajasthan is classified as a metasomatite-type uranium deposit.
• Lambapur in Telangana is associated with unconformity-related uranium mineralisation along the northern part of the Cuddapah Basin; hence all four pairs are correct.
• Rohil in Rajasthan is classified as a metasomatite-type uranium deposit.
• Lambapur in Telangana is associated with unconformity-related uranium mineralisation along the northern part of the Cuddapah Basin; hence all four pairs are correct.
వివరణ:
• మేఘాలయలోని డోమియాసియాట్ ముఖ్యమైన ఇసుకరాయి-రకం యురేనియం నిక్షేపం; కర్ణాటకలోని గోగి గ్రానైట్‌కు సంబంధించిన నిక్షేపం.
• రాజస్థాన్లోని రోహిల్ మెటాసోమటైట్-రకం యురేనియం నిక్షేపంగా వర్గీకరించబడింది.
• తెలంగాణలోని లంబాపూర్ కడప బేసిన్ ఉత్తర భాగంలో అన్‌కాన్‌ఫార్మిటీ-సంబంధిత యురేనియం ఖనిజీకరణతో అనుసంధానమై ఉంది; అందువల్ల నాలుగు జతలూ సరైనవే.
• రాజస్థాన్లోని రోహిల్ మెటాసోమటైట్-రకం యురేనియం నిక్షేపంగా వర్గీకరించబడింది.
• తెలంగాణలోని లంబాపూర్ కడప బేసిన్ ఉత్తర భాగంలో అన్‌కాన్‌ఫార్మిటీ-సంబంధిత యురేనియం ఖనిజీకరణతో అనుసంధానమై ఉంది; అందువల్ల నాలుగు జతలూ సరైనవే.
Question 5
ప్రశ్న 5
As reported by the Department of Atomic Energy in April 2026, UCIL's operating uranium mines were located in which two States?
2026 ఏప్రిల్‌లో పరమాణు శక్తి విభాగం తెలిపిన ప్రకారం, UCIL నిర్వహిస్తున్న యురేనియం గనులు ఏ రెండు రాష్ట్రాల్లో ఉన్నాయి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• In April 2026, DAE reported seven operating UCIL uranium mines in Jharkhand and one operating uranium mine at Tummalapalle in Andhra Pradesh.
• UCIL also operated two ore-processing plants in Jharkhand and a mine-and-processing unit at Tummalapalle.
• Other States contain uranium deposits or exploration prospects, but that does not make them current UCIL uranium-mining States.
• UCIL also operated two ore-processing plants in Jharkhand and a mine-and-processing unit at Tummalapalle.
• Other States contain uranium deposits or exploration prospects, but that does not make them current UCIL uranium-mining States.
వివరణ:
• 2026 ఏప్రిల్‌లో DAE ప్రకారం UCIL జార్ఖండ్‌లో ఏడు యురేనియం గనులను, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తుమ్మలపల్లె వద్ద ఒక యురేనియం గనిని నిర్వహిస్తోంది.
• జార్ఖండ్‌లో రెండు ఖనిజ ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్లు, తుమ్మలపల్లెలో గని-ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ కూడా UCIL నిర్వహణలో ఉన్నాయి.
• ఇతర రాష్ట్రాల్లో యురేనియం నిక్షేపాలు లేదా అన్వేషణ ప్రాంతాలు ఉన్నప్పటికీ, అవి ప్రస్తుత UCIL యురేనియం తవ్వకాల రాష్ట్రాలుగా మారవు.
• జార్ఖండ్‌లో రెండు ఖనిజ ప్రాసెసింగ్ ప్లాంట్లు, తుమ్మలపల్లెలో గని-ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ కూడా UCIL నిర్వహణలో ఉన్నాయి.
• ఇతర రాష్ట్రాల్లో యురేనియం నిక్షేపాలు లేదా అన్వేషణ ప్రాంతాలు ఉన్నప్పటికీ, అవి ప్రస్తుత UCIL యురేనియం తవ్వకాల రాష్ట్రాలుగా మారవు.
Question 6
ప్రశ్న 6
In India's atomic-mineral geography, monazite is especially important as a source of which two groups of materials?
భారత పరమాణు ఖనిజ భూగోళంలో మోనజైట్ ముఖ్యంగా ఏ రెండు రకాల పదార్థాలకు మూలంగా ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Monazite is a phosphate mineral that contains thorium along with a substantial proportion of rare earth elements.
• In India, monazite occurs prominently in beach, teri/red-sand and some inland placer deposits.
• Its importance therefore links India's thorium-resource geography with its light rare-earth resource base.
• In India, monazite occurs prominently in beach, teri/red-sand and some inland placer deposits.
• Its importance therefore links India's thorium-resource geography with its light rare-earth resource base.
వివరణ:
• మోనజైట్ ఒక ఫాస్ఫేట్ ఖనిజం; ఇందులో థోరియంతో పాటు గణనీయమైన పరిమాణంలో అరుదైన భూమి మూలకాలు ఉంటాయి.
• భారతదేశంలో మోనజైట్ ప్రధానంగా తీర, టెరి/ఎర్ర ఇసుకలు మరియు కొన్ని అంతర్భూభాగ ప్లేసర్ నిక్షేపాల్లో కనిపిస్తుంది.
• అందువల్ల మోనజైట్ భారత థోరియం వనరుల భూగోళాన్ని తేలికపాటి అరుదైన భూమి వనరులతో అనుసంధానిస్తుంది.
• భారతదేశంలో మోనజైట్ ప్రధానంగా తీర, టెరి/ఎర్ర ఇసుకలు మరియు కొన్ని అంతర్భూభాగ ప్లేసర్ నిక్షేపాల్లో కనిపిస్తుంది.
• అందువల్ల మోనజైట్ భారత థోరియం వనరుల భూగోళాన్ని తేలికపాటి అరుదైన భూమి వనరులతో అనుసంధానిస్తుంది.
Question 7
ప్రశ్న 7
Which statement correctly describes the broad geographical occurrence of India's established monazite resources in current DAE assessments?
ప్రస్తుత DAE అంచనాల ప్రకారం భారతదేశంలో స్థాపించబడిన మోనజైట్ వనరుల విస్తృత భౌగోళిక విస్తరణను సరైన విధంగా వివరించే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DAE records monazite in coastal beach and teri/red sands of Andhra Pradesh, Odisha, Tamil Nadu, Kerala, Maharashtra and Gujarat.
• Monazite resources also occur in inland alluvium in parts of Jharkhand, West Bengal and Tamil Nadu.
• Therefore India's monazite geography is not confined to a single State or only to hard-rock deposits.
• Monazite resources also occur in inland alluvium in parts of Jharkhand, West Bengal and Tamil Nadu.
• Therefore India's monazite geography is not confined to a single State or only to hard-rock deposits.
వివరణ:
• DAE ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా, తమిళనాడు, కేరళ, మహారాష్ట్ర మరియు గుజరాత్ తీర బీచ్ మరియు టెరి/ఎర్ర ఇసుకల్లో మోనజైట్ కనిపిస్తుంది.
• జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు తమిళనాడులోని కొన్ని అంతర్భూభాగ ఒండ్రు నిక్షేపాల్లో కూడా మోనజైట్ వనరులు ఉన్నాయి.
• అందువల్ల భారత మోనజైట్ భూగోళం ఒకే రాష్ట్రానికి లేదా కఠిన శిలా నిక్షేపాలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు.
• జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు తమిళనాడులోని కొన్ని అంతర్భూభాగ ఒండ్రు నిక్షేపాల్లో కూడా మోనజైట్ వనరులు ఉన్నాయి.
• అందువల్ల భారత మోనజైట్ భూగోళం ఒకే రాష్ట్రానికి లేదా కఠిన శిలా నిక్షేపాలకు మాత్రమే పరిమితం కాదు.
Question 8
ప్రశ్న 8
According to the DAE's December 2025 beach-sand mineral resource inventory, which State had the largest monazite resource?
DAE డిసెంబర్ 2025 బీచ్ శాండ్ మినరల్ వనరుల జాబితా ప్రకారం అత్యధిక మోనజైట్ వనరు కలిగిన రాష్ట్రం ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The December 2025 inventory placed Andhra Pradesh's monazite resource at about 4.05 million tonnes.
• Odisha was reported at about 3.22 million tonnes, Tamil Nadu at about 2.55 million tonnes and Kerala at about 1.84 million tonnes.
• This is a resource inventory comparison and should not be confused with annual monazite production.
• Odisha was reported at about 3.22 million tonnes, Tamil Nadu at about 2.55 million tonnes and Kerala at about 1.84 million tonnes.
• This is a resource inventory comparison and should not be confused with annual monazite production.
వివరణ:
• డిసెంబర్ 2025 జాబితాలో ఆంధ్రప్రదేశ్ మోనజైట్ వనరు సుమారు 4.05 మిలియన్ టన్నులుగా నమోదైంది.
• ఒడిశా సుమారు 3.22 మిలియన్ టన్నులు, తమిళనాడు సుమారు 2.55 మిలియన్ టన్నులు, కేరళ సుమారు 1.84 మిలియన్ టన్నులుగా నమోదయ్యాయి.
• ఇది వనరుల జాబితా ఆధారిత పోలిక; వార్షిక మోనజైట్ ఉత్పత్తితో దీనిని కలపకూడదు.
• ఒడిశా సుమారు 3.22 మిలియన్ టన్నులు, తమిళనాడు సుమారు 2.55 మిలియన్ టన్నులు, కేరళ సుమారు 1.84 మిలియన్ టన్నులుగా నమోదయ్యాయి.
• ఇది వనరుల జాబితా ఆధారిత పోలిక; వార్షిక మోనజైట్ ఉత్పత్తితో దీనిని కలపకూడదు.
Question 9
ప్రశ్న 9
Which approximate composition is consistent with current DAE descriptions of Indian monazite resources?
భారత మోనజైట్ వనరులపై ప్రస్తుత DAE వివరణలకు అనుగుణమైన సుమారు కూర్పు ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DAE assessments describe Indian monazite as containing roughly 9–10% thorium oxide.
• Current resource descriptions also use an approximate rare-earth-oxide content of about 55% for monazite.
• This explains why monazite is important to both thorium and rare-earth resource geography in India.
• Current resource descriptions also use an approximate rare-earth-oxide content of about 55% for monazite.
• This explains why monazite is important to both thorium and rare-earth resource geography in India.
వివరణ:
• DAE అంచనాల ప్రకారం భారత మోనజైట్లో సాధారణంగా సుమారు 9–10% థోరియం ఆక్సైడ్ ఉంటుంది.
• ప్రస్తుత వనరుల వివరణల్లో మోనజైట్లో అరుదైన భూమి ఆక్సైడ్ల పరిమాణాన్ని సుమారు 55%గా సూచిస్తున్నారు.
• అందువల్ల మోనజైట్ భారతదేశంలో థోరియం మరియు అరుదైన భూమి వనరుల భూగోళానికి రెండింటికీ ముఖ్యమైనది.
• ప్రస్తుత వనరుల వివరణల్లో మోనజైట్లో అరుదైన భూమి ఆక్సైడ్ల పరిమాణాన్ని సుమారు 55%గా సూచిస్తున్నారు.
• అందువల్ల మోనజైట్ భారతదేశంలో థోరియం మరియు అరుదైన భూమి వనరుల భూగోళానికి రెండింటికీ ముఖ్యమైనది.
Question 10
ప్రశ్న 10
Consider the following IREL mineral-sands unit-State pairs: I. Chavara — Kerala. II. Manavalakurichi — Tamil Nadu. III. Orissa Sands Complex (OSCOM), Chatrapur — Odisha. Which pairs are correctly matched?
క్రింది IREL ఖనిజ ఇసుకల యూనిట్-రాష్ట్రం జతలను పరిశీలించండి: I. చవారా — కేరళ. II. మనవలకురిచ్చి — తమిళనాడు. III. ఒరిస్సా సాండ్స్ కాంప్లెక్స్ (OSCOM), ఛత్రపూర్ — ఒడిశా. సరైన జతలు ఏవి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• IREL's Chavara Mineral Division is located in Kerala.
• Its Manavalakurichi Mineral Division is in Tamil Nadu.
• OSCOM is located at Chatrapur in Ganjam district of Odisha; therefore all three pairs are correct.
• Its Manavalakurichi Mineral Division is in Tamil Nadu.
• OSCOM is located at Chatrapur in Ganjam district of Odisha; therefore all three pairs are correct.
వివరణ:
• IREL చవారా మినరల్ డివిజన్ కేరళలో ఉంది.
• మనవలకురిచ్చి మినరల్ డివిజన్ తమిళనాడులో ఉంది.
• OSCOM ఒడిశాలోని గంజాం జిల్లా ఛత్రపూర్ వద్ద ఉంది; అందువల్ల మూడు జతలూ సరైనవే.
• మనవలకురిచ్చి మినరల్ డివిజన్ తమిళనాడులో ఉంది.
• OSCOM ఒడిశాలోని గంజాం జిల్లా ఛత్రపూర్ వద్ద ఉంది; అందువల్ల మూడు జతలూ సరైనవే.
Question 11
ప్రశ్న 11
IREL's Rare Earths Division, which refines rare-earth products, is located at which place?
అరుదైన భూమి ఉత్పత్తుల శుద్ధి కార్యకలాపాలు నిర్వహించే IREL Rare Earths Division ఏ ప్రాంతంలో ఉంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• IREL's Rare Earths Division (RED) is located at Aluva in Kerala.
• IREL separately operates mineral-sands units at Chavara, Manavalakurichi and OSCOM.
• Jaduguda is associated with uranium mining and processing by UCIL, not IREL's Rare Earths Division.
• IREL separately operates mineral-sands units at Chavara, Manavalakurichi and OSCOM.
• Jaduguda is associated with uranium mining and processing by UCIL, not IREL's Rare Earths Division.
వివరణ:
• IREL Rare Earths Division (RED) కేరళలోని అలువా వద్ద ఉంది.
• IREL చవారా, మనవలకురిచ్చి మరియు OSCOM వద్ద వేరుగా ఖనిజ ఇసుకల యూనిట్లను నిర్వహిస్తుంది.
• జాదుగుడా UCIL యురేనియం తవ్వకం మరియు ప్రాసెసింగ్తో సంబంధం కలిగి ఉంది; అది IREL Rare Earths Division కాదు.
• IREL చవారా, మనవలకురిచ్చి మరియు OSCOM వద్ద వేరుగా ఖనిజ ఇసుకల యూనిట్లను నిర్వహిస్తుంది.
• జాదుగుడా UCIL యురేనియం తవ్వకం మరియు ప్రాసెసింగ్తో సంబంధం కలిగి ఉంది; అది IREL Rare Earths Division కాదు.
Question 12
ప్రశ్న 12
Which pair correctly identifies the principal hard-rock rare-earth resource areas reported by AMD in 2026?
2026లో AMD నివేదించిన ప్రధాన కఠిన శిలా అరుదైన భూమి వనరుల ప్రాంతాలను సరిగ్గా సూచించే జత ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• AMD reports major hard-rock REE resources in the Ambadungar area of Chhota Udepur district, Gujarat.
• It also reports hard-rock REE resources at Bhatikhera and Dantala in Balotra district, Rajasthan.
• Chavara and Manavalakurichi are beach-mineral locations, while Jaduguda and Tummalapalle are primarily uranium-mining regions.
• It also reports hard-rock REE resources at Bhatikhera and Dantala in Balotra district, Rajasthan.
• Chavara and Manavalakurichi are beach-mineral locations, while Jaduguda and Tummalapalle are primarily uranium-mining regions.
వివరణ:
• గుజరాత్‌లోని ఛోటా ఉదేపూర్ జిల్లాలో అంబాడుంగర్ ప్రాంతంలో ప్రధాన కఠిన శిలా REE వనరులు ఉన్నట్లు AMD నివేదించింది.
• రాజస్థాన్లోని బలోత్రా జిల్లాలో భాటిఖేరా మరియు దంతాలా ప్రాంతాల్లో కూడా కఠిన శిలా REE వనరులు స్థాపించబడ్డాయి.
• చవారా, మనవలకురిచ్చి బీచ్ ఖనిజ ప్రాంతాలు; జాదుగుడా, తుమ్మలపల్లె ప్రధానంగా యురేనియం ప్రాంతాలు.
• రాజస్థాన్లోని బలోత్రా జిల్లాలో భాటిఖేరా మరియు దంతాలా ప్రాంతాల్లో కూడా కఠిన శిలా REE వనరులు స్థాపించబడ్డాయి.
• చవారా, మనవలకురిచ్చి బీచ్ ఖనిజ ప్రాంతాలు; జాదుగుడా, తుమ్మలపల్లె ప్రధానంగా యురేనియం ప్రాంతాలు.
Question 13
ప్రశ్న 13
Ambadungar, an important hard-rock rare-earth deposit of India, is associated with which geological setting and State?
భారతదేశంలోని ముఖ్య కఠిన శిలా అరుదైన భూమి నిక్షేపమైన అంబాడుంగర్ ఏ భూగర్భ శాస్త్రీయ పరిసరంతో మరియు ఏ రాష్ట్రంతో సంబంధం కలిగి ఉంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Ambadungar lies in Chhota Udepur district of Gujarat and is associated with a carbonatite complex.
• AMD describes it as India's largest carbonatite-hosted REE deposit, with substantial associated critical-mineral potential.
• It is therefore distinct from coastal monazite placers and from sandstone-hosted uranium provinces.
• AMD describes it as India's largest carbonatite-hosted REE deposit, with substantial associated critical-mineral potential.
• It is therefore distinct from coastal monazite placers and from sandstone-hosted uranium provinces.
వివరణ:
• అంబాడుంగర్ గుజరాత్‌లోని ఛోటా ఉదేపూర్ జిల్లాలో ఉండి కార్బోనటైట్ కాంప్లెక్స్తో సంబంధం కలిగి ఉంది.
• AMD దీనిని భారతదేశంలోని అతిపెద్ద కార్బోనటైట్-ఆధారిత REE నిక్షేపంగా పేర్కొంటూ, అనుబంధ కీలక ఖనిజ సామర్థ్యాన్ని కూడా సూచిస్తుంది.
• అందువల్ల ఇది తీర మోనజైట్ ప్లేసర్లకు మరియు ఇసుకరాయి-ఆధారిత యురేనియం ప్రావిన్స్లకు భిన్నమైనది.
• AMD దీనిని భారతదేశంలోని అతిపెద్ద కార్బోనటైట్-ఆధారిత REE నిక్షేపంగా పేర్కొంటూ, అనుబంధ కీలక ఖనిజ సామర్థ్యాన్ని కూడా సూచిస్తుంది.
• అందువల్ల ఇది తీర మోనజైట్ ప్లేసర్లకు మరియు ఇసుకరాయి-ఆధారిత యురేనియం ప్రావిన్స్లకు భిన్నమైనది.
Question 14
ప్రశ్న 14
Bhatikhera and Dantala, known for hard-rock rare-earth mineralisation, occur in which geological region?
కఠిన శిలా అరుదైన భూమి ఖనిజీకరణకు ప్రసిద్ధమైన భాటిఖేరా మరియు దంతాలా ఏ భూగర్భ శాస్త్రీయ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Bhatikhera and Dantala are REE-bearing exploration blocks in the Siwana Ring Complex of Rajasthan.
• They lie in Balotra district and are noted for HREE-enriched mineralisation along with niobium and zirconium associations.
• Their hard-rock setting differs from India's monazite-rich coastal placer deposits.
• They lie in Balotra district and are noted for HREE-enriched mineralisation along with niobium and zirconium associations.
• Their hard-rock setting differs from India's monazite-rich coastal placer deposits.
వివరణ:
• భాటిఖేరా మరియు దంతాలా రాజస్థాన్లోని సివానా రింగ్ కాంప్లెక్స్లో ఉన్న REE ఖనిజీకరణ ప్రాంతాలు.
• ఇవి బలోత్రా జిల్లాలో ఉండి, భారీ అరుదైన భూమి మూలకాల సమృద్ధితో పాటు నియోబియం, జిర్కోనియం అనుబంధాలకు ప్రసిద్ధి.
• వీటి కఠిన శిలా స్వభావం భారత మోనజైట్-సమృద్ధి తీర ప్లేసర్ నిక్షేపాలకు భిన్నమైనది.
• ఇవి బలోత్రా జిల్లాలో ఉండి, భారీ అరుదైన భూమి మూలకాల సమృద్ధితో పాటు నియోబియం, జిర్కోనియం అనుబంధాలకు ప్రసిద్ధి.
• వీటి కఠిన శిలా స్వభావం భారత మోనజైట్-సమృద్ధి తీర ప్లేసర్ నిక్షేపాలకు భిన్నమైనది.
Question 15
ప్రశ్న 15
Which riverine placer pair is correctly associated with xenotime, a mineral carrying yttrium and heavy rare-earth elements?
యిట్రియం మరియు భారీ అరుదైన భూమి మూలకాలను కలిగిన జీనోటైమ్‌తో సరిగ్గా సంబంధం ఉన్న నదీ ప్లేసర్ జత ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• AMD records xenotime-bearing riverine placer concentrations in the Siri River of Chhattisgarh and the Deo River of Jharkhand.
• Xenotime is a phosphate mineral associated particularly with yttrium and heavy rare-earth elements.
• These inland riverine placers are geographically distinct from coastal monazite-bearing beach sands.
• Xenotime is a phosphate mineral associated particularly with yttrium and heavy rare-earth elements.
• These inland riverine placers are geographically distinct from coastal monazite-bearing beach sands.
వివరణ:
• ఛత్తీస్గఢ్లోని సిరి నది మరియు జార్ఖండ్‌లోని దేవ్ నది నదీ ప్లేసర్లలో జీనోటైమ్ ఉన్నట్లు AMD నమోదు చేసింది.
• జీనోటైమ్ ముఖ్యంగా యిట్రియం మరియు భారీ అరుదైన భూమి మూలకాలతో సంబంధం కలిగిన ఫాస్ఫేట్ ఖనిజం.
• ఈ అంతర్భూభాగ నదీ ప్లేసర్లు తీర మోనజైట్-సమృద్ధి బీచ్ ఇసుకల నుంచి భౌగోళికంగా భిన్నమైనవి.
• జీనోటైమ్ ముఖ్యంగా యిట్రియం మరియు భారీ అరుదైన భూమి మూలకాలతో సంబంధం కలిగిన ఫాస్ఫేట్ ఖనిజం.
• ఈ అంతర్భూభాగ నదీ ప్లేసర్లు తీర మోనజైట్-సమృద్ధి బీచ్ ఇసుకల నుంచి భౌగోళికంగా భిన్నమైనవి.
Question 16
ప్రశ్న 16
Which statement best describes India's monazite-based rare-earth resource according to current DAE assessments?
ప్రస్తుత DAE అంచనాల ప్రకారం భారతదేశంలోని మోనజైట్-ఆధారిత అరుదైన భూమి వనరును ఉత్తమంగా వివరించే ప్రకటన ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• DAE describes India's monazite resource as predominantly rich in light rare-earth elements.
• Heavy rare-earth elements are not available from the monazite resource in economically extractable quantities, although HREE-enriched hard-rock prospects exist elsewhere in India.
• Neodymium and praseodymium are among the useful light/magnetic rare-earth elements present in Indian monazite-derived streams.
• Heavy rare-earth elements are not available from the monazite resource in economically extractable quantities, although HREE-enriched hard-rock prospects exist elsewhere in India.
• Neodymium and praseodymium are among the useful light/magnetic rare-earth elements present in Indian monazite-derived streams.
వివరణ:
• DAE ప్రకారం భారత మోనజైట్ వనరు ప్రధానంగా తేలికపాటి అరుదైన భూమి మూలకాలతో సమృద్ధిగా ఉంటుంది.
• మోనజైట్ వనరులో భారీ అరుదైన భూమి మూలకాలు ఆర్థికంగా వెలికితీయగల పరిమాణాల్లో లేవు; అయితే భారతదేశంలోని ఇతర కఠిన శిలా ప్రాంతాల్లో HREE-సమృద్ధి అవకాశాలు ఉన్నాయి.
• నియోడిమియం మరియు ప్రాసియోడిమియం భారత మోనజైట్ ఆధారిత ప్రవాహాల్లో లభించే ఉపయోగకరమైన తేలికపాటి/చుంబక అరుదైన భూమి మూలకాలలో ఉన్నాయి.
• మోనజైట్ వనరులో భారీ అరుదైన భూమి మూలకాలు ఆర్థికంగా వెలికితీయగల పరిమాణాల్లో లేవు; అయితే భారతదేశంలోని ఇతర కఠిన శిలా ప్రాంతాల్లో HREE-సమృద్ధి అవకాశాలు ఉన్నాయి.
• నియోడిమియం మరియు ప్రాసియోడిమియం భారత మోనజైట్ ఆధారిత ప్రవాహాల్లో లభించే ఉపయోగకరమైన తేలికపాటి/చుంబక అరుదైన భూమి మూలకాలలో ఉన్నాయి.
Question 17
ప్రశ్న 17
Which of the following was NOT included in the Ministry of Mines' 2023 list of 30 critical minerals for India?
భారతదేశానికి సంబంధించి గనుల మంత్రిత్వ శాఖ 2023లో గుర్తించిన 30 కీలక ఖనిజాల జాబితాలో క్రింది వాటిలో ఏది చేర్చబడలేదు?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Ministry of Mines' 2023 list of 30 critical minerals includes lithium, graphite and rare earth elements.
• Uranium is not one of those 30 minerals; it is governed separately within India's atomic-mineral and nuclear-fuel framework.
• Therefore the critical-mineral list should not be treated as identical to the list of India's atomic minerals.
• Uranium is not one of those 30 minerals; it is governed separately within India's atomic-mineral and nuclear-fuel framework.
• Therefore the critical-mineral list should not be treated as identical to the list of India's atomic minerals.
వివరణ:
• గనుల మంత్రిత్వ శాఖ 2023లో గుర్తించిన 30 కీలక ఖనిజాల్లో లిథియం, గ్రాఫైట్ మరియు అరుదైన భూమి మూలకాలు ఉన్నాయి.
• యురేనియం ఆ 30 ఖనిజాల జాబితాలో లేదు; అది భారత పరమాణు ఖనిజ మరియు అణు ఇంధన వ్యవస్థలో వేరుగా నిర్వహించబడుతుంది.
• కాబట్టి కీలక ఖనిజాల జాబితాను భారత పరమాణు ఖనిజాల జాబితాతో సమానంగా భావించకూడదు.
• యురేనియం ఆ 30 ఖనిజాల జాబితాలో లేదు; అది భారత పరమాణు ఖనిజ మరియు అణు ఇంధన వ్యవస్థలో వేరుగా నిర్వహించబడుతుంది.
• కాబట్టి కీలక ఖనిజాల జాబితాను భారత పరమాణు ఖనిజాల జాబితాతో సమానంగా భావించకూడదు.
Question 18
ప్రశ్న 18
The Salal-Haimna Lithium, Titanium and Bauxite (Aluminous Laterite) Block is located in which geographical unit?
సలాల్-హైమ్నా లిథియం, టైటానియం మరియు బాక్సైట్ (అల్యూమినస్ లేటరైట్) బ్లాక్ ఏ భౌగోళిక పరిపాలనా ప్రాంతంలో ఉంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Salal-Haimna is located in Reasi district of the Union Territory of Jammu and Kashmir.
• GSI exploration identified lithium along with associated bauxite/REE indications in the wider Salal-Haimna area, and the auction block was later notified for lithium, titanium and bauxite.
• Its status as an exploration/auction block should not be confused with an operating lithium mine.
• GSI exploration identified lithium along with associated bauxite/REE indications in the wider Salal-Haimna area, and the auction block was later notified for lithium, titanium and bauxite.
• Its status as an exploration/auction block should not be confused with an operating lithium mine.
వివరణ:
• సలాల్-హైమ్నా జమ్మూ-కాశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలోని రియాసి జిల్లాలో ఉంది.
• విస్తృత సలాల్-హైమ్నా ప్రాంతంలో GSI లిథియంతో పాటు అనుబంధ బాక్సైట్/REE సంకేతాలను గుర్తించింది; తరువాత వేలం బ్లాక్ను లిథియం, టైటానియం మరియు బాక్సైట్ కోసం ప్రకటించారు.
• ఇది అన్వేషణ/వేలం బ్లాక్ అనే స్థితిని, పనిచేస్తున్న లిథియం గనిగా భావించకూడదు.
• విస్తృత సలాల్-హైమ్నా ప్రాంతంలో GSI లిథియంతో పాటు అనుబంధ బాక్సైట్/REE సంకేతాలను గుర్తించింది; తరువాత వేలం బ్లాక్ను లిథియం, టైటానియం మరియు బాక్సైట్ కోసం ప్రకటించారు.
• ఇది అన్వేషణ/వేలం బ్లాక్ అనే స్థితిని, పనిచేస్తున్న లిథియం గనిగా భావించకూడదు.
Question 19
ప్రశ్న 19
The Katghora Lithium and Rare Earth Elements Block, an important critical-mineral exploration block, is in which State?
ముఖ్యమైన కీలక ఖనిజ అన్వేషణ బ్లాక్ అయిన కట్ఘోరా లిథియం మరియు అరుదైన భూమి మూలకాల బ్లాక్ ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• The Katghora Lithium and REE Block is in Chhattisgarh and is associated with the Korba region.
• It was included among the critical and strategic mineral blocks offered by the Central Government.
• The block's auction/exploration status is distinct from commercial-scale lithium production.
• It was included among the critical and strategic mineral blocks offered by the Central Government.
• The block's auction/exploration status is distinct from commercial-scale lithium production.
వివరణ:
• కట్ఘోరా లిథియం మరియు REE బ్లాక్ ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో ఉండి కోర్బా ప్రాంతంతో సంబంధం కలిగి ఉంది.
• కేంద్ర ప్రభుత్వం వేలానికి ఉంచిన కీలక మరియు వ్యూహాత్మక ఖనిజ బ్లాకుల్లో ఇది ఒకటి.
• ఈ బ్లాక్ యొక్క వేలం/అన్వేషణ స్థితిని వాణిజ్య స్థాయి లిథియం ఉత్పత్తిగా భావించకూడదు.
• కేంద్ర ప్రభుత్వం వేలానికి ఉంచిన కీలక మరియు వ్యూహాత్మక ఖనిజ బ్లాకుల్లో ఇది ఒకటి.
• ఈ బ్లాక్ యొక్క వేలం/అన్వేషణ స్థితిని వాణిజ్య స్థాయి లిథియం ఉత్పత్తిగా భావించకూడదు.
Question 20
ప్రశ్న 20
Which critical-mineral block-State pair is correctly matched?
క్రింది కీలక ఖనిజ బ్లాక్-రాష్ట్రం జతల్లో సరైనది ఏది?
Select an option first. || ముందుగా ఒక సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి.
Explanation:
• Dudhiasol East Nickel and Copper Block is located in Odisha and was notified in the Central Government's critical-mineral auction programme.
• Iluppakudi Graphite Block is in Tamil Nadu, while Pahadi Kalan-Gora Kalan Phosphorite Block is in Uttar Pradesh.
• Babja Graphite and Manganese Block is also in Odisha, not Karnataka.
• Iluppakudi Graphite Block is in Tamil Nadu, while Pahadi Kalan-Gora Kalan Phosphorite Block is in Uttar Pradesh.
• Babja Graphite and Manganese Block is also in Odisha, not Karnataka.
వివరణ:
• దుధియాసోల్ ఈస్ట్ నికెల్ మరియు కాపర్ బ్లాక్ ఒడిశాలో ఉంది; ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వ కీలక ఖనిజ వేలం కార్యక్రమంలో ప్రకటించబడింది.
• ఇలుప్పకుడి గ్రాఫైట్ బ్లాక్ తమిళనాడులో ఉండగా, పహాడీ కలాన్-గోరా కలాన్ ఫాస్ఫరైట్ బ్లాక్ ఉత్తరప్రదేశ్లో ఉంది.
• బాబ్జా గ్రాఫైట్ మరియు మాంగనీస్ బ్లాక్ కూడా ఒడిశాలోనే ఉంది; కర్ణాటకలో కాదు.
• ఇలుప్పకుడి గ్రాఫైట్ బ్లాక్ తమిళనాడులో ఉండగా, పహాడీ కలాన్-గోరా కలాన్ ఫాస్ఫరైట్ బ్లాక్ ఉత్తరప్రదేశ్లో ఉంది.
• బాబ్జా గ్రాఫైట్ మరియు మాంగనీస్ బ్లాక్ కూడా ఒడిశాలోనే ఉంది; కర్ణాటకలో కాదు.
Answer Key సమాధానాల పట్టిక
-
Question 1 ప్రశ్న 1Answer: B. Jaduguda సమాధానం: B. జాదుగుడా
-
Question 2 ప్రశ్న 2Answer: D. Stratabound carbonate-hosted deposit in the Vempalle Formation of the Cuddapah Basin సమాధానం: D. కడప బేసిన్‌లోని వెంపల్లె ఫార్మేషన్‌లో పొరలతో అనుసంధానమైన కార్బోనేట్-ఆధారిత నిక్షేపం
-
Question 3 ప్రశ్న 3Answer: A. Tummalapalle సమాధానం: A. తుమ్మలపల్లె
-
Question 4 ప్రశ్న 4Answer: D. I, II, III and IV సమాధానం: D. I, II, III మరియు IV
-
Question 5 ప్రశ్న 5Answer: B. Jharkhand and Andhra Pradesh సమాధానం: B. జార్ఖండ్ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్
-
Question 6 ప్రశ్న 6Answer: C. Thorium and rare earth elements సమాధానం: C. థోరియం మరియు అరుదైన భూమి మూలకాలు
-
Question 7 ప్రశ్న 7Answer: D. They occur in coastal beach and teri/red sands of several peninsular States and also in inland alluvium in parts of Jharkhand, West Bengal and Tamil Nadu. సమాధానం: D. అవి అనేక ద్వీపకల్ప రాష్ట్రాల తీర బీచ్ మరియు టెరి/ఎర్ర ఇసుకల్లో, అలాగే జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు తమిళనాడులోని కొన్ని అంతర్భూభాగ ఒండ్రు నిక్షేపాల్లో కనిపిస్తాయి.
-
Question 8 ప్రశ్న 8Answer: A. Andhra Pradesh సమాధానం: A. ఆంధ్రప్రదేశ్
-
Question 9 ప్రశ్న 9Answer: B. About 9–10% thorium oxide and about 55% rare-earth oxides సమాధానం: B. సుమారు 9–10% థోరియం ఆక్సైడ్ మరియు సుమారు 55% అరుదైన భూమి ఆక్సైడ్లు
-
Question 10 ప్రశ్న 10Answer: D. I, II and III సమాధానం: D. I, II మరియు III
-
Question 11 ప్రశ్న 11Answer: C. Aluva, Kerala సమాధానం: C. అలువా, కేరళ
-
Question 12 ప్రశ్న 12Answer: A. Ambadungar in Gujarat and Bhatikhera–Dantala in Rajasthan సమాధానం: A. గుజరాత్‌లో అంబాడుంగర్ మరియు రాజస్థాన్‌లో భాటిఖేరా–దంతాలా
-
Question 13 ప్రశ్న 13Answer: B. Carbonatite complex of Gujarat సమాధానం: B. గుజరాత్ కార్బోనటైట్ కాంప్లెక్స్
-
Question 14 ప్రశ్న 14Answer: D. Siwana Ring Complex, Rajasthan సమాధానం: D. సివానా రింగ్ కాంప్లెక్స్, రాజస్థాన్
-
Question 15 ప్రశ్న 15Answer: C. Siri River in Chhattisgarh and Deo River in Jharkhand సమాధానం: C. ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో సిరి నది మరియు జార్ఖండ్‌లో దేవ్ నది
-
Question 16 ప్రశ్న 16Answer: A. It is dominated by light rare-earth elements, while heavy rare-earth elements are not available from this resource in economically extractable quantities. సమాధానం: A. ఇది ప్రధానంగా తేలికపాటి అరుదైన భూమి మూలకాలతో ఉంటుంది; ఈ వనరులో భారీ అరుదైన భూమి మూలకాలు ఆర్థికంగా వెలికితీయగల పరిమాణాల్లో అందుబాటులో లేవు.
-
Question 17 ప్రశ్న 17Answer: D. Uranium సమాధానం: D. యురేనియం
-
Question 18 ప్రశ్న 18Answer: B. Reasi district, Jammu and Kashmir సమాధానం: B. రియాసి జిల్లా, జమ్మూ-కాశ్మీర్
-
Question 19 ప్రశ్న 19Answer: C. Chhattisgarh సమాధానం: C. ఛత్తీస్‌గఢ్
-
Question 20 ప్రశ్న 20Answer: A. Dudhiasol East Nickel and Copper Block — Odisha సమాధానం: A. దుధియాసోల్ ఈస్ట్ నికెల్ మరియు కాపర్ బ్లాక్ — ఒడిశా