1 November 2026 – Daily Current Affairs – తెలుగు మరియు English లో

English – Daily Current Affairs – 1 November 2026

A. International Current Affairs

1. Commonwealth Heads of Government Meeting 2026 Begins in Antigua and Barbuda

Why in News?

The 28th Commonwealth Heads of Government Meeting (CHOGM 2026) began on 1 November 2026 in Antigua and Barbuda. The meeting brings together Commonwealth leaders to discuss international cooperation, economic growth, trade, investment and sustainable development.

Key Points

• Event: 28th Commonwealth Heads of Government Meeting.
• Dates: 1–4 November 2026.
• Host country: Antigua and Barbuda.
• Host city: St. John’s.
• Theme: Accelerating Partnerships and Investment for a Prosperous Commonwealth.
• Host Prime Minister: Gaston Browne.
• Commonwealth Secretary-General: Shirley Botchwey.
• The meeting focuses on trade, investment, climate resilience, economic partnerships and international cooperation.
• The previous CHOGM was held in Samoa in 2024.

Exam Focus

• Commonwealth member countries: 56.
• Commonwealth Secretariat headquarters: London, United Kingdom.
• Capital of Antigua and Barbuda: St. John’s.
• CHOGM: Commonwealth Heads of Government Meeting.
• The Commonwealth is a voluntary association of independent countries.

2. Quad Foreign Ministers Announce Trusted AI and Critical Minerals Initiatives

Why in News?

The Foreign Ministers of India, the United States, Japan and Australia met in Atlanta, United States, on 31 October 2026, on the sidelines of the G20 Foreign Ministers’ Meeting.

The Quad announced initiatives covering artificial intelligence, critical minerals, supply-chain security and Indo-Pacific cooperation.

Key Points

• Grouping: Quadrilateral Security Dialogue (Quad).
• Member countries: India, United States, Japan and Australia.
• Meeting venue: Atlanta, Georgia, United States.
• Indian representative: External Affairs Minister S. Jaishankar.
• United States representative: Secretary of State Marco Rubio.
• Japanese representative: Foreign Minister Toshimitsu Motegi.
• Australian representative: Foreign Minister Penny Wong.
• The Quad outlined plans for more than US$85 million in technical and financial assistance to improve access to trusted artificial intelligence in the Indo-Pacific.
• The initiative includes cooperation through the Quad AI Accelerator.
• The United States announced a US$10 million commitment supporting critical-minerals recycling facilities in India and ASEAN countries.
• The ministers also announced the first Quad Business Leaders’ Forum to strengthen cooperation between governments and businesses.

Exam Focus

• Quad members: India, Australia, Japan and the United States.
• Quad’s first ministerial meeting: 2019.
• ASEAN: Association of Southeast Asian Nations.
• ASEAN headquarters: Jakarta, Indonesia.
• Critical minerals are important for batteries, electronics, clean energy and advanced technologies.

3. India Participates in Raising of 108 Stupas in Bhutan

Why in News?

Union Minister Kiren Rijiju represented India at the ceremony for raising and consecrating 108 Buddhist stupas in Gelephu Mindfulness City, Bhutan, on 1 November 2026.

The ceremony highlighted the close cultural, spiritual and diplomatic relations between India and Bhutan.

Key Points

• Event: Raising and consecration of 108 stupas.
• Date: 1 November 2026.
• Location: Gelephu Mindfulness City, Bhutan.
• Indian representative: Kiren Rijiju, Union Minister for Parliamentary Affairs and Minority Affairs.
• King of Bhutan: Jigme Khesar Namgyel Wangchuck.
• Prime Minister of Bhutan: Tshering Tobgay.
• The stupas were constructed along the Aie (Mau) River near Bhutan’s border with Assam.
• Each stupa is approximately 15 metres high.
• Stupa No. 76 was dedicated by the King of Bhutan to Prime Minister Narendra Modi in recognition of his support for Gelephu Mindfulness City.
• The project aims to strengthen Gelephu’s position as a centre of Vajrayana Buddhist culture.

Exam Focus

• Capital of Bhutan: Thimphu.
• Currency: Bhutanese Ngultrum.
• India-Bhutan border: International land boundary.
• Gelephu Mindfulness City: Located in southern Bhutan near Assam.
• Vajrayana: An important tradition of Buddhism followed in Bhutan.

4. Qatar Continues Mediation to Resolve Iran Conflict

Why in News?

On 1 November 2026, Iranian negotiators continued diplomatic discussions in Doha, Qatar, as mediation efforts sought an agreement to end the ongoing conflict involving Iran and the United States and Israel.

The discussions highlighted Qatar’s role as an important diplomatic intermediary in West Asia.

Key Points

• Venue of discussions: Doha, Qatar.
• Main parties involved: Iran and the United States, through indirect diplomatic engagement.
• Mediator: Qatar.
• Negotiations focused on possible arrangements to reduce hostilities and prevent further escalation.
• The discussions took place amid continuing regional security concerns.
• Tensions in West Asia have affected international energy markets and maritime security.
• Diplomatic efforts were continuing; no final peace agreement had been concluded during the covered period.

Exam Focus

• Capital of Qatar: Doha.
• Currency of Qatar: Qatari Riyal.
• Capital of Iran: Tehran.
• Currency of Iran: Iranian Rial.
• The Strait of Hormuz is an important maritime route for international petroleum trade.

B. National Current Affairs

5. EPFO Celebrates 74th Foundation Day and Launches WhatsApp Services

Why in News?

The Employees’ Provident Fund Organisation (EPFO) celebrated its 74th Foundation Day on 1 November 2026 at Dr. Ambedkar International Centre, New Delhi.

Union Minister Dr. Mansukh Mandaviya launched new digital services to simplify provident fund access and settlement procedures.

Key Points

• Organisation: Employees’ Provident Fund Organisation.
• Foundation Day: 1 November.
• Celebration: 74th Foundation Day.
• Venue: Dr. Ambedkar International Centre, New Delhi.
• Union Minister: Dr. Mansukh Mandaviya.
• EPFO introduced subscriber services through a verified WhatsApp platform.
• Subscribers can access provident fund balances, recent transactions and passbook-related information through the digital service.
• An automatic settlement facility was introduced for eligible Aadhaar-verified inoperative EPF accounts with balances up to ₹1,000.
• The initiative is expected to benefit approximately one lakh accounts involving ₹5 crore.
• EPFO’s accumulated corpus was reported to be approximately ₹32 lakh crore, supported by contributions from more than eight crore members.

Exam Focus

• EPFO established: 1952.
• Parent ministry: Ministry of Labour and Employment.
• EPFO headquarters: New Delhi.
• EPF: Employees’ Provident Fund.
• EPFO administers major employee social-security schemes.

6. Vice-President Inaugurates National Organ Transplant Games 2026

Why in News?

Vice-President C. P. Radhakrishnan inaugurated the National Organ Transplant Games 2026 at Talkatora Stadium, New Delhi, on 1 November 2026.

The event encouraged organ donation awareness and celebrated the achievements of organ donors and transplant recipients.

Key Points

• Event: National Organ Transplant Games 2026.
• Date: 1 November 2026.
• Venue: Talkatora Stadium, New Delhi.
• Inaugurated by: Vice-President C. P. Radhakrishnan.
• The programme was organised with the involvement of the Renal Care Foundation, Sir Ganga Ram Hospital and NOTTO.
• A gathering of 570 transplant recipients and donors performed Tadasana together and received recognition from the World Book of Records.
• The Vice-President honoured Indian medal winners from the World Transplant Games 2025, held in Dresden, Germany.
• The programme promoted voluntary organ donation and awareness of transplantation.
• An organ donation pledge was also administered.

Exam Focus

• NOTTO: National Organ and Tissue Transplant Organisation.
• Parent ministry: Ministry of Health and Family Welfare.
• World Organ Donation Day: 13 August.
• Transplantation of Human Organs and Tissues Act: 1994, subsequently amended.
• Organ transplantation programmes promote public health and donor awareness.

7. Bengaluru-Mumbai Vande Bharat Sleeper Express Inaugurated

Why in News?

Union Railway Minister Ashwini Vaishnaw flagged off the Bengaluru-Mumbai Vande Bharat Sleeper Express on 1 November 2026 from Sir M. Visvesvaraya Terminal in Bengaluru.

The train provides an important overnight rail connection between Karnataka, Andhra Pradesh and Maharashtra.

Key Points

• Train: Bengaluru-Mumbai Vande Bharat Sleeper Express.
• Inauguration date: 1 November 2026.
• Flagged off by: Ashwini Vaishnaw, Union Railway Minister.
• Starting station: Sir M. Visvesvaraya Terminal, Bengaluru.
• Destination: Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus, Mumbai.
• The train has 16 fully air-conditioned coaches.
• Passenger capacity: 823.
• The regular route includes stops at Anantapur and Guntakal in Andhra Pradesh, along with Raichur, Yadgir, Kalaburagi, Solapur, Pune and Kalyan.
• Regular operations are scheduled to begin on 2 November from Mumbai and 3 November from Bengaluru.
• The service is planned to operate six days a week and cover the route in approximately 16 hours.

Exam Focus

• Vande Bharat Sleeper: Semi-high-speed, long-distance sleeper train.
• Manufacturing organisation: BEML, using technology associated with Integral Coach Factory.
• ICF headquarters: Chennai.
• Railway safety system: Kavach.
• The Bengaluru-Mumbai service is the first Vande Bharat Sleeper service in South India.

8. Fourth Round of Textiles PLI Scheme Applications Opens

Why in News?

The fourth application round of the Production Linked Incentive (PLI) Scheme for Textiles opened on 1 November 2026.

The initiative is intended to attract investment, expand manufacturing capacity and improve competitiveness in India’s textile industry.

Key Points

• Scheme: Production Linked Incentive Scheme for Textiles.
• Implementing ministry: Ministry of Textiles.
• Application round: Fourth round.
• Application period: 1 November–31 December 2026.
• The scheme supports manufacturing of Man-Made Fibre apparel, Man-Made Fibre fabrics and technical textiles.
• The minimum turnover requirement under Part 2 has been reduced from ₹200 crore to ₹100 crore.
• The change is intended to improve participation by MSMEs and medium-sized enterprises.
• The scheme supports domestic manufacturing, investment, exports and employment generation.
• The incentive framework provides benefits linked to eligible incremental production and turnover.

Exam Focus

• PLI: Production Linked Incentive.
• Parent ministry: Ministry of Textiles.
• MMF: Man-Made Fibre.
• Technical textiles: Textiles designed primarily for functional and technical applications.
• PLI schemes are associated with industrial manufacturing and import substitution.

9. President Attends Swami Shraddhanand Balidan Shatabdi Samaroh

Why in News?

President Droupadi Murmu attended the Balidan Shatabdi Samaroh of Swami Shraddhanand at Gurukul, Kurukshetra, Haryana, on 1 November 2026.

The programme commemorated the centenary year of his martyrdom and highlighted his contributions to education and social reform.

Key Points

• Event: Balidan Shatabdi Samaroh.
• Date: 1 November 2026.
• Venue: Gurukul, Kurukshetra, Haryana.
• Chief guest: President Droupadi Murmu.
• Swami Shraddhanand was an important Indian social reformer and educationist.
• His original name was Munshi Ram.
• He was associated with the Arya Samaj reform movement.
• He promoted Vedic education, social equality and the Gurukul education system.
• His educational initiatives included the establishment of Gurukul Kangri in 1902.

Exam Focus

• Swami Shraddhanand: 1856–1926.
• Arya Samaj founder: Swami Dayanand Saraswati.
• Arya Samaj established: 1875.
• Gurukul Kangri established: 1902.
• Kurukshetra: Haryana.

C. Economy & Banking Current Affairs

10. India’s October 2026 GST Collections Rise to ₹2.31 Lakh Crore

Why in News?

India’s gross Goods and Services Tax collections for October 2026 increased by 22.9% year-on-year to approximately ₹2.31 lakh crore, as announced on 1 November 2026.

The growth was supported by domestic tax collections and a substantial increase in import-related GST revenue.

Key Points

• Reporting month: October 2026.
• Gross GST collections: ₹2,31,290 crore.
• Year-on-year growth: 22.9%.
• Net GST collections: ₹2,03,356 crore.
• Net revenue growth: 25.6%.
• Domestic gross GST revenue: ₹1,59,044 crore.
• Domestic revenue growth: 15.8%.
• GST revenue from imports: ₹72,246 crore.
• Import-related revenue growth: 42.2%.
• Total GST refunds: ₹27,934 crore.
• October collections were among the highest monthly GST totals recorded since the introduction of the tax.

Exam Focus

• GST introduced: 1 July 2017.
• GST: Goods and Services Tax.
• CGST: Central Goods and Services Tax.
• SGST: State Goods and Services Tax.
• IGST: Integrated Goods and Services Tax.

11. New GST Compliance and Refund Changes Take Effect

Why in News?

Several provisions under the Finance Act, 2026, affecting GST procedures came into effect on 1 November 2026.

The changes are intended to simplify tax compliance, improve refund processing and provide greater clarity for businesses.

Key Points

• Effective date: 1 November 2026.
• The amendments address aspects of post-supply discounts and related tax treatment.
• Changes concerning credit notes and debit notes form part of the updated compliance framework.
• The framework also includes modifications to GST refund procedures.
• The minimum ₹1,000 threshold for export refund claims was removed under the notified changes.
• The reforms are intended to reduce procedural difficulties and facilitate legitimate refund claims.
• These provisions form part of wider efforts to simplify the GST system and improve taxpayer compliance.

Exam Focus

• Article 279A: Constitutional provision relating to the GST Council.
• GST Council Chairperson: Union Finance Minister.
• ITC: Input Tax Credit.
• GSTN: Goods and Services Tax Network.
• GST refunds are governed by the applicable provisions of GST law and rules.

12. UPI Transactions Reach Record ₹31.53 Lakh Crore in October 2026

Why in News?

India’s Unified Payments Interface (UPI) recorded its highest monthly transaction value and volume during October 2026.

The data released on 1 November 2026 showed continued growth in digital payments.

Key Points

• Reporting month: October 2026.
• Total UPI transactions: 25.47 billion.
• Total transaction value: ₹31.53 lakh crore.
• Year-on-year transaction-volume growth: Approximately 23%.
• Year-on-year transaction-value growth: Approximately 16%.
• Average daily transactions: Approximately 822 million.
• Average daily transaction value: ₹1,01,707 crore.
• The average daily transaction value crossed ₹1 lakh crore for the first time.
• Festive spending and increased digital payment adoption contributed to the growth.
• UPI is operated by the National Payments Corporation of India.

Exam Focus

• UPI: Unified Payments Interface.
• NPCI: National Payments Corporation of India.
• UPI launched: 2016.
• NPCI established: 2008.
• NPCI operates major retail payment systems in India.

13. Coal India Records Highest Monthly Production and Supply in October 2026

Why in News?

Coal India Limited (CIL) announced record production and supply performance for October 2026 on 1 November 2026, coinciding with its 51st Foundation Day.

Key Points

• Organisation: Coal India Limited.
• Foundation Day: 1 November.
• Established: 1 November 1975.
• Total coal supply in October 2026: 70.3 million tonnes.
• Coal supplied to the power sector: 57.1 million tonnes.
• Coal production: 67.2 million tonnes.
• The October supply and production figures exceeded the company’s previous monthly records.
• Coal production and total supply each recorded approximately 19% year-on-year growth.
• Coal production target for FY 2026–27: 815 million tonnes.
• The performance supports domestic energy security and electricity generation.

Exam Focus

• CIL: Coal India Limited.
• Headquarters: Kolkata, West Bengal.
• Parent ministry: Ministry of Coal.
• Established: 1975.
• Coal is a major source of fuel for thermal power generation in India.

14. Government Announces Decline in India’s Coal Import Dependence

Why in News?

The Ministry of Coal, on 1 November 2026, released coal-import data showing a 5.83% decline in the reported August 2026 import figures compared with the corresponding 2025 figures.

The development highlighted India’s efforts to increase domestic coal availability.

Key Points

• Announcing ministry: Ministry of Coal.
• Announcement date: 1 November 2026.
• Reported decline in total coal imports: 5.83%.
• Reported import figure: 104.57 million tonnes, compared with 111.05 million tonnes in the corresponding comparison period.
• Coal imports by power plants declined by 6.39%.
• Imports for blending at domestic coal-based power plants fell by 35.23%.
• The reported share of imports in total coal consumption decreased from 21.20% to 19.30%.
• The government is seeking to strengthen domestic production, railway evacuation and coal supply chains.
• Import dependence remains important for categories such as coking coal used in steel production.

Exam Focus

• Parent ministry: Ministry of Coal.
• Coal India Limited established: 1975.
• Coking coal: Mainly used in iron and steel production.
• First Mile Connectivity: Infrastructure connecting coal production sites with transportation systems.
• India has significant coal reserves, particularly in eastern and central regions.

D. Science, Technology & Space Current Affairs

15. Digi Yatra International Passenger Trials Begin at Seven Airports

Why in News?

The Ministry of Civil Aviation announced the commencement of Digi Yatra trials for international passengers at seven Indian airports on 1 November 2026.

The initiative extends digital passenger identity verification beyond domestic air travel.

Key Points

• Programme: Digi Yatra International Passenger Trials.
• Trial period: November–December 2026.
• Participating airports: Delhi, Bengaluru, Hyderabad, Kochi, Mumbai, Chennai and Amritsar.
• Participating airlines: Air India and IndiGo on selected international flights.
• The trials are available to eligible Indian passport holders with e-passports.
• Passengers create digital credentials through the Digi Yatra mobile application.
• The enrolment process involves passport Machine Readable Zone (MRZ) scanning and Near Field Communication (NFC) chip verification.
• A selfie is used for identity matching.
• The digital credential is stored on the passenger’s device.
• A wider rollout is planned for 2027, subject to feedback from the trials.

The facility does not replace mandatory passport checks, immigration requirements or other international travel formalities.

Exam Focus

• Parent ministry: Ministry of Civil Aviation.
• MRZ: Machine Readable Zone.
• NFC: Near Field Communication.
• Digi Yatra: Digital identity-based passenger processing initiative.
• The system uses digital credentials to simplify airport procedures.

E. Environment & Ecology Current Affairs

16. Bharat Renewable Energy Summit & Expo 2026 Announced

Why in News?

On 1 November 2026, the Prime Minister’s Office announced that Prime Minister Narendra Modi would inaugurate the Bharat Renewable Energy Summit & Expo 2026 on 2 November at Bharat Mandapam, New Delhi.

The summit aims to strengthen investment and international cooperation in renewable energy.

Key Points

• Event: Bharat Renewable Energy Summit & Expo 2026.
• Dates: 2–5 November 2026.
• Venue: Bharat Mandapam, New Delhi.
• Scheduled inauguration: Prime Minister Narendra Modi.
• Theme: Invest. Innovate. Inspire.
• Participation is expected from more than 130 countries.
• The summit will feature cooperation involving solar energy, wind energy, green hydrogen, energy storage and clean-energy technologies.
• Nine country partners: Australia, Denmark, European Union, France, Germany, Netherlands, Norway, Sweden and United Kingdom.
• The event will be held alongside the 9th International Solar Alliance Assembly and the 4th International Conference on Green Hydrogen.
• Thirteen Indian states and Union Territories, including Andhra Pradesh, will showcase renewable-energy investment opportunities.

Exam Focus

• ISA: International Solar Alliance.
• ISA headquarters: Gurugram, Haryana.
• International Solar Alliance launched: 2015.
• Green hydrogen: Hydrogen produced using renewable-energy-based processes.
• Bharat Mandapam: New Delhi.

17. Delhi Implements Winter Air Pollution Control Programme

Why in News?

Delhi’s Winter Air Pollution Control Programme for 2026–27 took effect on 1 November 2026.

The measures aim to reduce vehicular emissions, construction dust and other sources of winter air pollution.

Key Points

• Implementation period: 1 November 2026 to 28 February 2027.
• Implementing government: Government of the National Capital Territory of Delhi.
• Chief Minister: Rekha Gupta.
• The programme includes the No PUC, No Fuel policy.
• Vehicles without valid Pollution Under Control Certificates face fuel-related enforcement restrictions.
• Certain vehicles registered outside Delhi and not meeting BS-VI emission standards are restricted from entering the city.
• Measures include restrictions on dust-generating construction and demolition activities.
• Work-from-home and staggered office arrangements form part of the winter measures.
• The plan includes increased use of technology for monitoring emissions and pollution sources.
• Multiple government agencies will coordinate enforcement.

Exam Focus

• PUC: Pollution Under Control.
• CAQM: Commission for Air Quality Management.
• CPCB: Central Pollution Control Board.
• GRAP: Graded Response Action Plan.
• AQI: Air Quality Index.

F. Defence & Security Current Affairs

18. Air Chief Marshal Ashutosh Dixit Assumes Charge as 29th Chief of Air Staff

Why in News?

Air Chief Marshal Ashutosh Dixit assumed office as the 29th Chief of the Air Staff of the Indian Air Force on 1 November 2026.

He introduced VAYU as the guiding vision for the future development of the Indian Air Force.

Key Points

• Appointee: Air Chief Marshal Ashutosh Dixit.
• Position: 29th Chief of the Air Staff.
• Date of assuming charge: 1 November 2026.
• Service: Indian Air Force.
• The new chief began his tenure by paying tribute to fallen military personnel at the National War Memorial, New Delhi.
• He is an experienced experimental test pilot and qualified flying instructor.
• He has more than 3,500 flying hours.
• His previous important appointments include Vice Chief of the Air Staff and Chief of Integrated Defence Staff to the Chairman Chiefs of Staff Committee.
• He introduced the guiding vision VAYU for future operational readiness and development.

VAYU Vision

• V – Vigilance, Victory and Readiness: Operational preparedness.
• A – Aatmanirbharta: Indigenous defence capabilities and self-reliance.
• Y – Yukti: Innovation and technological advancement.
• U – Unity of Effort: Cooperation and jointness among defence services.

Exam Focus

• IAF: Indian Air Force.
• Indian Air Force Day: 8 October.
• Indian Air Force established: 1932.
• Chief of the Air Staff: Professional head of the Indian Air Force.
• National War Memorial: New Delhi.

19. CISF Introduces Functional Sector-Based Security Structure

Why in News?

The Central Industrial Security Force (CISF) implemented its reorganised functional sector-based structure with effect from 1 November 2026.

The initiative aims to strengthen security arrangements for critical infrastructure and strategic industrial establishments.

Key Points

• Organisation: Central Industrial Security Force.
• Effective date: 1 November 2026.
• Administrative ministry: Ministry of Home Affairs.
• The restructuring replaces several territorial sectors with specialised functional sectors.
• The new structure includes security sectors dedicated to coal, steel, power, petroleum and natural gas, ports and important government facilities.
• The Eastern Sector at Ranchi becomes the Coal Sector.
• The Central Sector at Bhilai becomes the Steel Sector.
• The North Eastern Sector at Guwahati becomes the Petroleum and Natural Gas Sector.
• Specialised port sectors cover India’s eastern and western coastal regions.
• The reorganisation is intended to improve sector-specific operational expertise and security coordination.

Exam Focus

• CISF: Central Industrial Security Force.
• Established: 1969.
• Parent ministry: Ministry of Home Affairs.
• CISF Act: 1968.
• CISF protects airports, industrial establishments and other critical infrastructure.

20. INS Trishul Visits Souda Bay in Greece

Why in News?

The Ministry of Defence announced on 1 November 2026 that INS Trishul had called at Souda Bay, Greece, during its Mediterranean Sea deployment.

The port visit supports naval cooperation and defence diplomacy between India and Greece.

Key Points

• Warship: INS Trishul.
• Port: Souda Bay.
• Country: Greece.
• Sea: Mediterranean Sea.
• Port call: 31 October 2026.
• The visit involves professional interactions with the Hellenic Navy, the naval force of Greece.
• Activities include professional discussions, ship visits and cultural exchanges.
• Indian personnel are scheduled to familiarise themselves with facilities at the NATO Maritime Interdiction Operational Training Centre.
• The visit is intended to strengthen maritime relations and naval cooperation.

Exam Focus

• Hellenic Navy: Naval force of Greece.
• Capital of Greece: Athens.
• NATO: North Atlantic Treaty Organization.
• NATO headquarters: Brussels, Belgium.
• The Mediterranean Sea connects Europe, Africa and Asia.

G. Awards, Appointments, Reports & Rankings

21. Dinesh Vitthalrao Ganvir Appointed 55th Director General of GSI

Why in News?

Dinesh Vitthalrao Ganvir assumed charge as the 55th Director General of the Geological Survey of India (GSI) on 1 November 2026.

His appointment is significant for India’s geological investigations and strategic mineral exploration.

Key Points

• Appointee: Dinesh Vitthalrao Ganvir.
• Position: Director General, Geological Survey of India.
• Director General number: 55th.
• Date of assuming charge: 1 November 2026.
• Parent ministry: Ministry of Mines.
• Ganvir has more than three decades of professional experience.
• He joined GSI on 1 July 1994.
• Before his appointment, he served as Additional Director General and Head of Department, Central Region, Nagpur.
• His experience includes geological mapping, mineral exploration and engineering geology.
• His priorities include strategic mineral security, scientific investigations and technological modernisation.

Exam Focus

• GSI: Geological Survey of India.
• Established: 1851.
• Headquarters: Kolkata.
• Parent ministry: Ministry of Mines.
• GSI is a major scientific organisation involved in geological mapping and mineral investigations.

22. Chandigarh Police Receives President’s Police Colour

Why in News?

Union Home Minister Amit Shah presented the President’s Police Colour to Chandigarh Police on 1 November 2026, during its Diamond Jubilee and 60th Raising Day celebrations.

Key Points

• Honour: President’s Police Colour.
• Recipient: Chandigarh Police.
• Date: 1 November 2026.
• Occasion: 60th Raising Day.
• Presented by: Union Home Minister Amit Shah.
• Venue: Police Lines, Chandigarh.
• The honour recognises the police force’s distinguished service, discipline and contribution to public security.
• Chandigarh Police was established in 1966.
• The ceremony was organised as part of the force’s Diamond Jubilee celebrations.

Exam Focus

• Chandigarh became a Union Territory: 1 November 1966.
• Chandigarh: Joint capital of Punjab and Haryana.
• Parent ministry for Union Territory administration: Ministry of Home Affairs.
• President’s Colour is an important institutional honour associated with distinguished service.

H. Andhra Pradesh Current Affairs

23. Cyclonic Storm Murasu Forms Over Bay of Bengal; Andhra Pradesh Coast on Alert

Why in News?

The India Meteorological Department (IMD) confirmed the formation of Cyclonic Storm Murasu over the southwest and adjoining west-central Bay of Bengal on 1 November 2026.

The storm prompted warnings for the Andhra Pradesh coast and adjoining coastal areas.

Key Points

• Cyclone name: Murasu.
• Formation date: 1 November 2026.
• Basin: Bay of Bengal.
• Weather agency: India Meteorological Department.
• The system intensified from a deep depression into a cyclonic storm.
• The cyclone was located over the southwest and adjoining west-central Bay of Bengal.
• The IMD forecast further intensification into a severe cyclonic storm.
• The forecast indicated a possible crossing of the Andhra Pradesh coast between Nellore and Narsapur.
• Forecast landfall period: Around midnight on 2 November to the early hours of 3 November 2026.
• Forecast wind speed near landfall: Approximately 100–110 km/h, gusting to 120 km/h.
• Coastal communities were advised to follow official disaster-management warnings.

The forecast position, intensity and landfall timing may change with subsequent weather bulletins.

Exam Focus

• IMD: India Meteorological Department.
• Headquarters: New Delhi.
• Parent ministry: Ministry of Earth Sciences.
• Tropical cyclone basins affecting India: Bay of Bengal and Arabian Sea.
• The Andhra Pradesh coastline borders the Bay of Bengal.

24. Andhra Pradesh Records 24% Growth in October GST Collections

Why in News?

The state-wise GST figures released on 1 November 2026 showed that Andhra Pradesh recorded approximately 24% year-on-year growth in its October 2026 domestic GST collections.

Key Points

• State: Andhra Pradesh.
• Reporting month: October 2026.
• Domestic GST collections: Approximately ₹4,307 crore.
• Year-on-year growth: Approximately 24%.
• The figures form part of India’s October GST revenue data.
• GST collections reflect taxable economic activity and tax compliance.
• State-wise GST data are useful indicators for studying revenue performance and inter-state economic differences.
• The increase is relevant to Andhra Pradesh’s state finances and economic assessment.

Exam Focus

• SGST: State Goods and Services Tax.
• IGST: Integrated Goods and Services Tax.
• GST implementation date: 1 July 2017.
• Article 279A: GST Council.
• GST revenue is an important component of state finances.

I. Telangana Current Affairs

25. Hyderabad Begins Green Water Tanker Initiative for Treated Wastewater

Why in News?

The Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board (HMWSSB) initiated its Green Water tanker service on 1 November 2026 to promote the reuse of treated wastewater for non-drinking purposes.

The initiative is intended to conserve freshwater and encourage sustainable urban water management.

Key Points

• Initiative: Green Water Tanker Service.
• Launch date: 1 November 2026.
• Implementing agency: HMWSSB.
• Location: Hyderabad, Telangana.
• The service supplies treated water from Sewage Treatment Plants (STPs).
• The treated water is intended for gardening, landscaping, construction, industrial activities and other non-potable uses.
• An initial fleet of 21 tankers was arranged.
• Tankers display warnings identifying the water as unsuitable for drinking.
• HMWSSB and HMDA also initiated the use of treated water for landscaping at the Telangana Secretariat.
• The Secretariat initiative is expected to replace approximately 1.5 lakh litres of freshwater use per day for landscaping.
• Similar treated-water use at Greenlands Guest House in Begumpet is intended to reduce freshwater consumption.

Exam Focus

• HMWSSB: Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board.
• HMDA: Hyderabad Metropolitan Development Authority.
• STP: Sewage Treatment Plant.
• Non-potable water: Water not intended for drinking.
• Wastewater reuse supports sustainable water-resource management.

26. Telangana Announces Free Trade Agreement Outreach Programme

Why in News?

On 1 November 2026, the Telangana government announced a Free Trade Agreement (FTA) Outreach Programme, scheduled for 2 November 2026 at T-Hub Phase 2, Hyderabad.

The initiative aims to help exporters and businesses understand opportunities available through India’s international trade agreements.

Key Points

• Programme: Free Trade Agreement Outreach Programme.
• Announcement date: 1 November 2026.
• Scheduled event date: 2 November 2026.
• Venue: T-Hub Phase 2, Hyderabad.
• Organisers: Government of Telangana and Department of Commerce, Government of India.
• The programme focuses on export opportunities under India’s FTAs.
• Sessions will cover agriculture, engineering, electronics, pharmaceuticals, chemicals, textiles, and gems and jewellery.
• Opportunities relating to turmeric exports and the National Turmeric Board will be discussed.
• The programme will explain Rules of Origin and trade-related procedures.
• The DGFT Trade Connect e-platform will also be demonstrated.
• Exporters, startups, MSMEs and industry associations are among the intended participants.

Exam Focus

• FTA: Free Trade Agreement.
• DGFT: Directorate General of Foreign Trade.
• MSME: Micro, Small and Medium Enterprise.
• Department of Commerce: Ministry of Commerce and Industry.
• National Turmeric Board headquarters: Nizamabad, Telangana.

27. Telangana Records 14% Growth in October GST Collections

Why in News?

The October 2026 state-wise GST figures released on 1 November 2026 showed that Telangana’s domestic GST collections increased by approximately 14% year-on-year.

Key Points

• State: Telangana.
• Reporting month: October 2026.
• Domestic GST collections: Approximately ₹5,958 crore.
• Year-on-year growth: Approximately 14%.
• The figures form part of the national GST revenue statement released for October 2026.
• GST is an important source of revenue for state governments.
• The data provide information about taxable economic activity and revenue trends.
• State-wise collection figures help assess the relative performance of different state economies.

Exam Focus

• Telangana State Formation Day: 2 June.
• Telangana formed: 2 June 2014.
• SGST: State Goods and Services Tax.
• GST introduced: 1 July 2017.
• GST Council: Constitutional body established under Article 279A.

J. Sports Current Affairs

28. India Wins Both Men’s and Women’s Commonwealth Kabaddi Championship Titles

Why in News?

India won both the men’s and women’s championships at the inaugural Commonwealth Kabaddi Championship 2026, with the finals played on the evening of 31 October 2026 in Ahmedabad, Gujarat.

Key Points

• Tournament: Commonwealth Kabaddi Championship 2026.
• Edition: First edition.
• Venue: Ahmedabad, Gujarat.
• Tournament dates: 23–31 October 2026.
• Men’s champion: India.
• Women’s champion: India.
• Men’s final: India defeated Sri Lanka 54–20.
• Women’s final: India defeated Uganda 35–15.
• Indian men’s captain: Surjeet Singh.
• Indian women’s captain: Nidhi Sharma.
• Aditya Shinde was a leading performer in the men’s final, contributing 10 raid points.
• India’s double victory established the country as the inaugural champion in both categories.

Exam Focus

• Sport: Kabaddi.
• Men’s runner-up: Sri Lanka.
• Women’s runner-up: Uganda.
• Venue state: Gujarat.
• First Commonwealth Kabaddi Championship: 2026.

29. Dakar 2026 Youth Olympic Games Open in Senegal

Why in News?

The Dakar 2026 Youth Olympic Games officially opened on 31 October 2026 at Abdoulaye Wade Stadium in Diamniadio, Senegal.

The event marked the first time an Olympic sporting event has been hosted on the African continent.

Key Points

• Event: Dakar 2026 Youth Olympic Games.
• Host country: Senegal.
• Dates: 31 October–13 November 2026.
• Opening ceremony venue: Abdoulaye Wade Stadium, Diamniadio.
• Principal host areas: Dakar, Diamniadio and Saly.
• International Olympic Committee President: Kirsty Coventry.
• Approximately 2,655 young athletes are participating.
• The Games bring together young athletes from National Olympic Committees around the world.
• The event combines sporting competitions, cultural activities and educational programmes.
• The opening ceremony celebrated African culture and the Olympic movement.

Exam Focus

• YOG: Youth Olympic Games.
• IOC: International Olympic Committee.
• IOC headquarters: Lausanne, Switzerland.
• Capital of Senegal: Dakar.
• Host continent: Africa.

30. P. V. Sindhu and Lakshya Sen Reach HYLO Open 2026 Finals

Why in News?

Indian badminton players P. V. Sindhu and Lakshya Sen advanced to the women’s singles and men’s singles finals of the HYLO Open 2026 in Saarbrücken, Germany, following their semifinal victories on 31 October 2026.

Key Points

• Tournament: HYLO Open 2026.
• Sport: Badminton.
• Venue: Saarbrücken, Germany.
• Tournament category: BWF World Tour Super 500.
• Women’s singles finalist: P. V. Sindhu.
• Sindhu defeated India’s Anmol Kharb in the semifinal.
• Sindhu’s semifinal score: 21–13, 21–16.
• Men’s singles finalist: Lakshya Sen.
• Lakshya Sen defeated France’s Toma Junior Popov.
• Lakshya Sen’s semifinal score: 21–17, 21–13.
• Sindhu was scheduled to face Denmark’s Line Højmark Kjærsfeldt in the final.
• Lakshya Sen was scheduled to face Indonesia’s Jonatan Christie.

Exam Focus

• BWF: Badminton World Federation.
• BWF headquarters: Kuala Lumpur, Malaysia.
• Tournament host country: Germany.
• P. V. Sindhu: Two-time Olympic medallist.
• HYLO Open is an international badminton tournament on the BWF World Tour.

K. Important Days & Observances

31. Several Indian States Observe Formation Days on 1 November

Why in News?

Several Indian states celebrated their State Formation Days on 1 November 2026.

The observances marked important developments in India’s territorial and linguistic reorganisation.

Key Points

• Karnataka: Celebrates Kannada Rajyotsava on 1 November, commemorating the formation of the Kannada-speaking state in 1956.
• Kerala: Celebrates Kerala Piravi, marking the formation of Kerala on 1 November 1956.
• Haryana: Established on 1 November 1966.
• Chhattisgarh: Established on 1 November 2000 after separation from Madhya Pradesh.
• Madhya Pradesh: The reorganised state took shape on 1 November 1956.
• Punjab: Underwent major territorial reorganisation on 1 November 1966.
• Andhra Pradesh: The unified state was formed on 1 November 1956, with the merger of Andhra State and the Telugu-speaking Telangana region of Hyderabad State.
• Chandigarh: Became a Union Territory on 1 November 1966.
• The observances are connected to the States Reorganisation Act, 1956, and subsequent state-formation legislation.

President Droupadi Murmu also participated in Haryana’s Hirak Jayanti celebrations at Kurukshetra on 1 November 2026, marking 60 years since the state’s formation.

Exam Focus

• States Reorganisation Act: 1956.
• Haryana Formation Day: 1 November 1966.
• Chhattisgarh Formation Day: 1 November 2000.
• Kannada Rajyotsava: 1 November.
• Kerala Piravi: 1 November.

32. World Vegan Day Observed on 1 November

Why in News?

World Vegan Day was observed on 1 November 2026 to promote awareness of veganism, animal welfare, sustainable food practices and plant-based lifestyles.

Key Points

• Important day: World Vegan Day.
• Observed annually: 1 November.
• First observed: 1994.
• Associated organisation: The Vegan Society.
• The Vegan Society was established in the United Kingdom in 1944.
• World Vegan Day was introduced to commemorate the organisation’s 50th anniversary.
• Veganism seeks to avoid animal exploitation and animal-derived products as far as possible and practicable.
• The observance promotes awareness of animal welfare, sustainable consumption and plant-based alternatives.

Exam Focus

• World Vegan Day: 1 November.
• The Vegan Society established: 1944.
• World Vegan Day first observed: 1994.
• Veganism: A philosophy and way of living that seeks to exclude animal exploitation and cruelty where practicable.

33. Africa Youth Day Observed on 1 November

Why in News?

Africa Youth Day was observed on 1 November 2026 to recognise the role of young people in Africa’s economic, social and political development.

The observance promotes youth empowerment, leadership, education, employment and participation in decision-making.

Key Points

• Important day: Africa Youth Day.
• Observed annually: 1 November.
• Associated organisation: African Union.
• The day recognises the contributions of African youth to innovation, entrepreneurship and sustainable development.
• It encourages youth participation in governance and public-policy decisions.
• The African Youth Charter was adopted in 2006.
• The Charter promotes youth rights, participation, education, employment and development.
• The year 2026 marks 20 years since the adoption of the African Youth Charter.
• Youth development is an important component of the African Union’s long-term Agenda 2063.

Exam Focus

• Africa Youth Day: 1 November.
• African Union established: 2002.
• African Union headquarters: Addis Ababa, Ethiopia.
• African Youth Charter adopted: 2006.
• Agenda 2063: Long-term development framework of the African Union.

తెలుగులో – 1 నవంబర్ 2026 – డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్

A. అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

1. ఆంటిగ్వా అండ్ బార్బుడాలో కామన్వెల్త్ దేశాధినేతల సమావేశం ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

28వ కామన్వెల్త్ దేశాధినేతల సమావేశం (CHOGM 2026) 2026 నవంబర్ 1న ఆంటిగ్వా అండ్ బార్బుడాలో ప్రారంభమైంది. అంతర్జాతీయ సహకారం, ఆర్థికాభివృద్ధి, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, సుస్థిర అభివృద్ధి వంటి అంశాలపై కామన్వెల్త్ దేశాల నాయకులు చర్చించనున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమావేశం: 28వ కామన్వెల్త్ దేశాధినేతల సమావేశం.
• తేదీలు: 2026 నవంబర్ 1–4.
• ఆతిథ్య దేశం: ఆంటిగ్వా అండ్ బార్బుడా.
• వేదిక: సెయింట్ జాన్స్.
• థీమ్: Accelerating Partnerships and Investment for a Prosperous Commonwealth.
• ఆతిథ్య దేశ ప్రధానమంత్రి: గాస్టన్ బ్రౌన్.
• కామన్వెల్త్ సెక్రటరీ జనరల్: షిర్లీ బోట్చ్వే.
• వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యాల బలోపేతంపై ప్రధానంగా చర్చలు జరుగుతున్నాయి.
• గత కామన్వెల్త్ దేశాధినేతల సమావేశం 2024లో సమోవాలో జరిగింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• కామన్వెల్త్ సభ్యదేశాల సంఖ్య: 56.
• కామన్వెల్త్ సచివాలయం ప్రధాన కార్యాలయం: లండన్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్.
• ఆంటిగ్వా అండ్ బార్బుడా రాజధాని: సెయింట్ జాన్స్.
• CHOGM: Commonwealth Heads of Government Meeting.
• కామన్వెల్త్ అనేది స్వతంత్ర దేశాల స్వచ్ఛంద కూటమి.

2. కృత్రిమ మేధ, కీలక ఖనిజాలపై క్వాడ్ దేశాల కొత్త కార్యక్రమాలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత్, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా దేశాల విదేశాంగ మంత్రులు 2026 అక్టోబర్ 31న అమెరికాలోని అట్లాంటాలో సమావేశమయ్యారు. G20 విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం సందర్భంగా జరిగిన ఈ భేటీలో కృత్రిమ మేధ, కీలక ఖనిజాలు, సరఫరా వ్యవస్థల భద్రత, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంత సహకారంపై కొత్త కార్యక్రమాలను ప్రకటించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కూటమి: క్వాడ్ (Quadrilateral Security Dialogue).
• సభ్యదేశాలు: భారత్, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా.
• సమావేశ వేదిక: అట్లాంటా, జార్జియా, అమెరికా.
• భారత్ ప్రతినిధి: విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్.
• అమెరికా ప్రతినిధి: విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో.
• జపాన్ ప్రతినిధి: తోషిమిట్సు మోటెగి.
• ఆస్ట్రేలియా ప్రతినిధి: పెన్నీ వాంగ్.
• ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో విశ్వసనీయ కృత్రిమ మేధ సాంకేతికతను అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి 85 మిలియన్ అమెరికా డాలర్లకు పైగా సాంకేతిక, ఆర్థిక సహాయం అందించే ప్రణాళికను ప్రకటించారు.
• Quad AI Accelerator ద్వారా కృత్రిమ మేధ రంగంలో సహకారాన్ని పెంచనున్నారు.
• భారత్, ఆసియాన్ దేశాల్లో కీలక ఖనిజాల రీసైక్లింగ్ కేంద్రాలకు మద్దతుగా అమెరికా 10 మిలియన్ డాలర్ల సహాయాన్ని ప్రకటించింది.
• ప్రభుత్వాలు, వ్యాపార సంస్థల మధ్య సహకారం పెంచడానికి తొలి Quad Business Leaders’ Forum నిర్వహించనున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• క్వాడ్ సభ్యదేశాలు: భారత్, ఆస్ట్రేలియా, జపాన్, అమెరికా.
• క్వాడ్ తొలి విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం: 2019.
• ASEAN: Association of Southeast Asian Nations.
• ఆసియాన్ ప్రధాన కార్యాలయం: జకార్తా, ఇండోనేషియా.
• బ్యాటరీలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, స్వచ్ఛ ఇంధనం, ఆధునిక సాంకేతికతల్లో కీలక ఖనిజాలు ముఖ్యమైనవి.

3. భూటాన్‌లో 108 బౌద్ధ స్థూపాల ప్రతిష్ఠాపన కార్యక్రమంలో భారత్ పాల్గొనడం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భూటాన్‌లోని గెలెఫు మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ సిటీలో 2026 నవంబర్ 1న జరిగిన 108 బౌద్ధ స్థూపాల ప్రతిష్ఠాపన కార్యక్రమంలో కేంద్ర మంత్రి కిరణ్ రిజిజు భారత్ తరఫున పాల్గొన్నారు.

ఈ కార్యక్రమం భారత్, భూటాన్ దేశాల మధ్య సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక సంబంధాల ప్రాధాన్యాన్ని తెలియజేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: 108 బౌద్ధ స్థూపాల ప్రతిష్ఠాపన.
• తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• ప్రాంతం: గెలెఫు మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ సిటీ, భూటాన్.
• భారత్ ప్రతినిధి: కేంద్ర పార్లమెంటరీ వ్యవహారాలు, మైనారిటీ వ్యవహారాల మంత్రి కిరణ్ రిజిజు.
• భూటాన్ రాజు: జిగ్మే ఖేసర్ నామ్‌గ్యెల్ వాంగ్‌చుక్.
• భూటాన్ ప్రధానమంత్రి: షెరింగ్ టోబ్గే.
• అస్సాం సరిహద్దుకు సమీపంలోని ఐ (మావు) నది తీరంలో ఈ స్థూపాలను నిర్మించారు.
• ఒక్కో స్థూపం ఎత్తు సుమారు 15 మీటర్లు.
• గెలెఫు మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ సిటీ అభివృద్ధికి ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అందించిన సహకారానికి గుర్తింపుగా భూటాన్ రాజు 76వ స్థూపాన్ని ఆయనకు అంకితం చేశారు.
• వజ్రయాన బౌద్ధ సంప్రదాయానికి గెలెఫును ముఖ్యమైన కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యాల్లో ఒకటి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• భూటాన్ రాజధాని: థింఫు.
• కరెన్సీ: భూటానీస్ న్గుల్ట్రం.
• భారత్, భూటాన్ దేశాల మధ్య భూ సరిహద్దు ఉంది.
• గెలెఫు మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ సిటీ దక్షిణ భూటాన్‌లో, అస్సాం సమీపంలో ఉంది.
• వజ్రయానం: భూటాన్‌లో ప్రాచుర్యంలో ఉన్న బౌద్ధ సంప్రదాయం.

4. ఇరాన్ సంక్షోభ పరిష్కారానికి ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వ చర్చలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఇరాన్‌తో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఘర్షణను ముగించే దిశగా 2026 నవంబర్ 1న ఖతార్ రాజధాని దోహాలో దౌత్య చర్చలు కొనసాగాయి.

పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడానికి ఖతార్ మధ్యవర్తిగా వ్యవహరిస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు

• చర్చల వేదిక: దోహా, ఖతార్.
• ప్రధాన పక్షాలు: ఇరాన్, అమెరికా.
• మధ్యవర్తి దేశం: ఖతార్.
• ప్రత్యక్షంగా కాకుండా దౌత్య మార్గాల ద్వారా చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి.
• సైనిక ఘర్షణలను తగ్గించడం, మరింత ఉద్రిక్తతలు తలెత్తకుండా చూడడం ప్రధాన లక్ష్యాలు.
• పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్లు, సముద్ర వాణిజ్య భద్రతపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
• చర్చలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ఈ కాలవ్యవధిలో తుది శాంతి ఒప్పందం కుదరలేదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఖతార్ రాజధాని: దోహా.
• ఖతార్ కరెన్సీ: ఖతారీ రియాల్.
• ఇరాన్ రాజధాని: టెహ్రాన్.
• ఇరాన్ కరెన్సీ: ఇరానియన్ రియాల్.
• హార్ముజ్ జలసంధి: అంతర్జాతీయ చమురు రవాణాలో ముఖ్యమైన సముద్ర మార్గం.

B. జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

5. ఈపీఎఫ్‌వో 74వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం – వాట్సాప్ సేవల ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఉద్యోగుల భవిష్యనిధి సంస్థ (EPFO) 2026 నవంబర్ 1న తన 74వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవాన్ని న్యూఢిల్లీలో నిర్వహించింది.

ఈ సందర్భంగా కేంద్ర కార్మిక, ఉపాధి శాఖ మంత్రి డాక్టర్ మన్‌సుఖ్ మాండవీయ ఉద్యోగుల భవిష్యనిధి సేవలను సులభతరం చేసే కొత్త డిజిటల్ సౌకర్యాలను ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: Employees’ Provident Fund Organisation.
• వ్యవస్థాపక దినోత్సవం: నవంబర్ 1.
• వార్షికోత్సవం: 74వది.
• వేదిక: డాక్టర్ అంబేడ్కర్ ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్, న్యూఢిల్లీ.
• కేంద్ర మంత్రి: డాక్టర్ మన్‌సుఖ్ మాండవీయ.
• సభ్యుల కోసం అధికారికంగా ధ్రువీకరించిన వాట్సాప్ సేవలను ప్రారంభించారు.
• సభ్యులు తమ పీఎఫ్ ఖాతాలోని నిల్వ, ఇటీవలి లావాదేవీలు, పాస్‌బుక్ వివరాలను తెలుసుకోవచ్చు.
• ఆధార్ ధ్రువీకరణ పూర్తయిన, ₹1,000 వరకు నిల్వ ఉన్న అర్హత కలిగిన క్రియారహిత పీఎఫ్ ఖాతాలకు ఆటోమేటిక్ సెటిల్‌మెంట్ సౌకర్యాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
• సుమారు లక్ష ఖాతాల్లోని ₹5 కోట్ల నిధుల సెటిల్‌మెంట్‌కు ఈ చర్య ఉపయోగపడనుంది.
• ఈపీఎఫ్‌వో నిర్వహణలోని మొత్తం నిధులు సుమారు ₹32 లక్షల కోట్లు కాగా, ఎనిమిది కోట్లకు పైగా సభ్యుల నుంచి విరాళాలు అందుతున్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• EPFO స్థాపన: 1952.
• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: కార్మిక, ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• EPF: Employees’ Provident Fund.
• సంఘటిత రంగ ఉద్యోగులకు సామాజిక భద్రత పథకాలను ఈపీఎఫ్‌వో నిర్వహిస్తుంది.

6. జాతీయ అవయవ మార్పిడి క్రీడలను ప్రారంభించిన ఉపరాష్ట్రపతి

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత ఉపరాష్ట్రపతి సి. పి. రాధాకృష్ణన్ 2026 నవంబర్ 1న న్యూఢిల్లీలోని తాల్కటోరా స్టేడియంలో జాతీయ అవయవ మార్పిడి క్రీడలు 2026ను ప్రారంభించారు.

అవయవ దానంపై అవగాహన పెంచడం, అవయవ మార్పిడి చేయించుకున్న వారి విజయాలను ప్రోత్సహించడం ఈ కార్యక్రమ ముఖ్య ఉద్దేశం.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: National Organ Transplant Games 2026.
• తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• వేదిక: తాల్కటోరా స్టేడియం, న్యూఢిల్లీ.
• ప్రారంభించినవారు: ఉపరాష్ట్రపతి సి. పి. రాధాకృష్ణన్.
• రెనల్ కేర్ ఫౌండేషన్, సర్ గంగారామ్ హాస్పిటల్, NOTTO భాగస్వామ్యంతో కార్యక్రమం నిర్వహించారు.
• అవయవ మార్పిడి చేయించుకున్నవారు, దాతలు కలిపి 570 మంది తాడాసనం చేశారు. దీనికి వరల్డ్ బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్ గుర్తింపు లభించింది.
• జర్మనీలోని డ్రెస్డెన్‌లో జరిగిన వరల్డ్ ట్రాన్స్‌ప్లాంట్ గేమ్స్ 2025లో పతకాలు సాధించిన భారతీయులను సత్కరించారు.
• స్వచ్ఛంద అవయవ దానం, అవయవ మార్పిడి ప్రాధాన్యంపై అవగాహన కల్పించారు.
• కార్యక్రమంలో అవయవ దాన ప్రతిజ్ఞ కూడా చేయించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NOTTO: National Organ and Tissue Transplant Organisation.
• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రపంచ అవయవ దాన దినోత్సవం: ఆగస్టు 13.
• Transplantation of Human Organs and Tissues Act: 1994; తరువాత సవరణలు జరిగాయి.
• అవయవ మార్పిడి కార్యక్రమాలు ప్రజారోగ్యం, అవయవ దానంపై అవగాహనతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.

7. బెంగళూరు–ముంబై వందే భారత్ స్లీపర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర రైల్వే మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ 2026 నవంబర్ 1న బెంగళూరులోని సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య టెర్మినల్ నుంచి బెంగళూరు–ముంబై వందే భారత్ స్లీపర్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ప్రారంభ రైలును జెండా ఊపి ప్రారంభించారు.

ఈ రైలు కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర మధ్య రాత్రిపూట రైల్వే ప్రయాణ సౌకర్యాన్ని మెరుగుపరచనుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• రైలు: బెంగళూరు–ముంబై వందే భారత్ స్లీపర్ ఎక్స్‌ప్రెస్.
• ప్రారంభ తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• ప్రారంభించినవారు: కేంద్ర రైల్వే మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్.
• ప్రారంభ స్టేషన్: సర్ ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య టెర్మినల్, బెంగళూరు.
• గమ్యస్థానం: ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ టెర్మినస్, ముంబై.
• రైలులో పూర్తిగా ఎయిర్ కండిషనింగ్ సౌకర్యం ఉన్న 16 బోగీలు ఉన్నాయి.
• ప్రయాణికుల సామర్థ్యం: 823 మంది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అనంతపురం, గుంతకల్లు స్టేషన్లలో ఈ రైలు ఆగుతుంది.
• రాయచూర్, యాదగిరి, కలబురగి, సోలాపూర్, పుణె, కల్యాణ్ తదితర స్టేషన్లలో కూడా నిలుస్తుంది.
• ముంబై నుంచి నవంబర్ 2న, బెంగళూరు నుంచి నవంబర్ 3న సాధారణ సర్వీసులు ప్రారంభమయ్యేలా ప్రణాళిక రూపొందించారు.
• వారానికి ఆరు రోజులు నడిచే ఈ రైలు రెండు నగరాల మధ్య ప్రయాణాన్ని సుమారు 16 గంటల్లో పూర్తి చేస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• వందే భారత్ స్లీపర్: సుదూర ప్రయాణాలకు రూపొందించిన సెమీ హైస్పీడ్ స్లీపర్ రైలు.
• తయారీ సంస్థ: BEML; ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీకి సంబంధించిన సాంకేతికత ఉపయోగించారు.
• ICF ప్రధాన కార్యాలయం: చెన్నై.
• కవచ్: భారతీయ రైల్వేల రైలు భద్రతా వ్యవస్థ.
• దక్షిణ భారతదేశంలో తొలి వందే భారత్ స్లీపర్ సర్వీస్ ఇది.

8. టెక్స్‌టైల్స్ పీఎల్ఐ పథకం నాలుగో విడత దరఖాస్తులు ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర ప్రభుత్వం వస్త్ర పరిశ్రమకు ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక పథకం (PLI) కింద నాలుగో విడత దరఖాస్తుల స్వీకరణను 2026 నవంబర్ 1న ప్రారంభించింది.

దేశీయ వస్త్ర తయారీ పరిశ్రమలో పెట్టుబడులు పెంచడం, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని విస్తరించడం ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• పథకం: Production Linked Incentive Scheme for Textiles.
• అమలు చేసే మంత్రిత్వ శాఖ: వస్త్ర మంత్రిత్వ శాఖ.
• దరఖాస్తుల విడత: నాలుగోది.
• దరఖాస్తుల గడువు: 2026 నవంబర్ 1 నుంచి డిసెంబర్ 31 వరకు.
• మానవ నిర్మిత నారతో తయారయ్యే దుస్తులు, వస్త్రాలు, టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ తయారీకి ప్రోత్సాహకాలు అందిస్తారు.
• పథకంలోని పార్ట్-2 కింద కనీస టర్నోవర్ అర్హతను ₹200 కోట్ల నుంచి ₹100 కోట్లకు తగ్గించారు.
• దీనివల్ల సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా సంస్థల భాగస్వామ్యం పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
• పెట్టుబడులు, ఎగుమతులు, దేశీయ ఉత్పత్తి, ఉపాధి అవకాశాలను పెంచడం పథకం లక్ష్యాలు.
• అర్హత కలిగిన సంస్థలకు అదనపు ఉత్పత్తి, టర్నోవర్ ఆధారంగా ప్రోత్సాహకాలు అందిస్తారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PLI: Production Linked Incentive.
• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: వస్త్ర మంత్రిత్వ శాఖ.
• MMF: Man-Made Fibre.
• టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్: ప్రత్యేక సాంకేతిక, పారిశ్రామిక అవసరాల కోసం తయారు చేసే వస్త్రాలు.
• పీఎల్ఐ పథకాలు దేశీయ తయారీ, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించే చర్యలతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి.

9. స్వామి శ్రద్ధానంద బలిదాన శతాబ్ది కార్యక్రమంలో రాష్ట్రపతి పాల్గొనడం

ఎందుకు వార్తల్లో?

రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 2026 నవంబర్ 1న హర్యానాలోని కురుక్షేత్రలో జరిగిన స్వామి శ్రద్ధానంద బలిదాన శతాబ్ది సమారోహంలో పాల్గొన్నారు.

స్వామి శ్రద్ధానంద విద్య, సామాజిక సంస్కరణల రంగాల్లో చేసిన సేవలను ఈ కార్యక్రమంలో స్మరించుకున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: స్వామి శ్రద్ధానంద బలిదాన శతాబ్ది సమారోహం.
• తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• వేదిక: గురుకుల్, కురుక్షేత్ర, హర్యానా.
• ముఖ్య అతిథి: రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము.
• స్వామి శ్రద్ధానంద ప్రముఖ సామాజిక సంస్కర్త, విద్యావేత్త.
• ఆయన అసలు పేరు మున్షీ రామ్.
• ఆర్య సమాజ్ సంస్కరణ ఉద్యమంతో ఆయనకు సన్నిహిత సంబంధం ఉంది.
• వేద విద్య, సామాజిక సమానత్వం, గురుకుల విద్యా విధానాన్ని ప్రోత్సహించారు.
• 1902లో గురుకుల్ కాంగ్రీ స్థాపనలో ఆయన ముఖ్య పాత్ర పోషించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• స్వామి శ్రద్ధానంద జీవితకాలం: 1856–1926.
• ఆర్య సమాజ్ స్థాపకుడు: స్వామి దయానంద సరస్వతి.
• ఆర్య సమాజ్ స్థాపన: 1875.
• గురుకుల్ కాంగ్రీ స్థాపన: 1902.
• కురుక్షేత్ర: హర్యానా.

C. ఆర్థిక & బ్యాంకింగ్ కరెంట్ అఫైర్స్

10. అక్టోబర్‌లో ₹2.31 లక్షల కోట్లకు చేరిన జీఎస్టీ వసూళ్లు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 అక్టోబర్ నెలలో దేశవ్యాప్తంగా వస్తు, సేవల పన్ను (GST) వసూళ్లు ₹2.31 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి.

2026 నవంబర్ 1న విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం, గత ఏడాది ఇదే నెలతో పోలిస్తే జీఎస్టీ వసూళ్లు 22.9 శాతం పెరిగాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• నివేదిక నెల: అక్టోబర్ 2026.
• మొత్తం జీఎస్టీ వసూళ్లు: ₹2,31,290 కోట్లు.
• వార్షిక వృద్ధి: 22.9 శాతం.
• రిఫండ్‌ల అనంతరం నికర జీఎస్టీ వసూళ్లు: ₹2,03,356 కోట్లు.
• నికర వసూళ్ల వృద్ధి: 25.6 శాతం.
• దేశీయ జీఎస్టీ వసూళ్లు: ₹1,59,044 కోట్లు.
• దేశీయ వసూళ్ల వృద్ధి: 15.8 శాతం.
• దిగుమతులపై జీఎస్టీ వసూళ్లు: ₹72,246 కోట్లు.
• దిగుమతులపై వసూళ్ల వృద్ధి: 42.2 శాతం.
• మొత్తం జీఎస్టీ రిఫండ్‌లు: ₹27,934 కోట్లు.
• జీఎస్టీ అమల్లోకి వచ్చిన తరువాత నమోదైన అత్యధిక నెలవారీ వసూళ్లలో అక్టోబర్ 2026 వసూళ్లు ఒకటి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• భారత్‌లో జీఎస్టీ అమలు: 2017 జూలై 1.
• GST: Goods and Services Tax.
• CGST: Central Goods and Services Tax.
• SGST: State Goods and Services Tax.
• IGST: Integrated Goods and Services Tax.

11. జీఎస్టీ నిబంధనలు, రిఫండ్ విధానాల్లో కొత్త మార్పులు అమల్లోకి

ఎందుకు వార్తల్లో?

**ఆర్థిక చట్టం 2026 (Finance Act, 2026)**లో భాగంగా ప్రకటించిన కొన్ని జీఎస్టీ నిబంధనల సవరణలు 2026 నవంబర్ 1 నుంచి అమల్లోకి వచ్చాయి.

పన్ను చెల్లింపు ప్రక్రియను సులభతరం చేయడం, రిఫండ్‌ల మంజూరును మెరుగుపరచడం ఈ మార్పుల ప్రధాన లక్ష్యాలు.

ముఖ్యాంశాలు

• అమలు తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• వస్తువులు లేదా సేవల సరఫరా తరువాత ఇచ్చే డిస్కౌంట్ల పన్ను విధానానికి సంబంధించిన నిబంధనల్లో మార్పులు చేశారు.
• క్రెడిట్ నోట్లు, డెబిట్ నోట్లు జారీ చేసే ప్రక్రియకు సంబంధించిన నిబంధనలను సవరించారు.
• జీఎస్టీ రిఫండ్ ప్రక్రియలో కూడా మార్పులు తీసుకొచ్చారు.
• ఎగుమతులకు సంబంధించిన రిఫండ్ దరఖాస్తులపై ఉన్న కనీస ₹1,000 పరిమితిని తొలగించారు.
• అర్హత కలిగిన పన్ను చెల్లింపుదారులకు రిఫండ్‌లు సులభంగా అందేలా ఈ మార్పులు రూపొందించారు.
• జీఎస్టీ వ్యవస్థను సరళీకరించడం, పన్ను నిబంధనల పాటింపును మెరుగుపరచడం ఈ సంస్కరణల ఉద్దేశం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆర్టికల్ 279A: జీఎస్టీ కౌన్సిల్‌కు సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధన.
• జీఎస్టీ కౌన్సిల్ చైర్‌పర్సన్: కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి.
• ITC: Input Tax Credit.
• GSTN: Goods and Services Tax Network.
• జీఎస్టీ రిఫండ్‌లు సంబంధిత పన్ను చట్టాలు, నిబంధనల ప్రకారం మంజూరు చేస్తారు.

12. యూపీఐ లావాదేవీల విలువ ₹31.53 లక్షల కోట్లకు చేరిక

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 అక్టోబర్‌లో భారత్‌లో యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (UPI) ద్వారా జరిగిన లావాదేవీలు కొత్త రికార్డు సృష్టించాయి.

2026 నవంబర్ 1న విడుదల చేసిన గణాంకాల ప్రకారం, లావాదేవీల సంఖ్యతో పాటు మొత్తం విలువ కూడా అత్యధిక స్థాయికి చేరుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• నివేదిక నెల: అక్టోబర్ 2026.
• మొత్తం యూపీఐ లావాదేవీలు: 25.47 బిలియన్లు.
• మొత్తం లావాదేవీల విలువ: ₹31.53 లక్షల కోట్లు.
• లావాదేవీల సంఖ్యలో వార్షిక వృద్ధి: సుమారు 23 శాతం.
• లావాదేవీల విలువలో వార్షిక వృద్ధి: సుమారు 16 శాతం.
• రోజువారీ సగటు లావాదేవీలు: సుమారు 82.2 కోట్లు.
• రోజువారీ సగటు లావాదేవీల విలువ: ₹1,01,707 కోట్లు.
• రోజువారీ సగటు లావాదేవీల విలువ తొలిసారిగా ₹1 లక్ష కోట్లను అధిగమించింది.
• పండుగల సందర్భంగా పెరిగిన కొనుగోళ్లు, డిజిటల్ చెల్లింపుల వినియోగం వృద్ధికి దోహదపడ్డాయి.
• యూపీఐ వ్యవస్థను నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా నిర్వహిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• UPI: Unified Payments Interface.
• NPCI: National Payments Corporation of India.
• యూపీఐ ప్రారంభం: 2016.
• NPCI స్థాపన: 2008.
• దేశంలోని ప్రధాన రిటైల్ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థలను NPCI నిర్వహిస్తుంది.

13. అక్టోబర్‌లో కోల్ ఇండియా ఉత్పత్తి, సరఫరాలో రికార్డు

ఎందుకు వార్తల్లో?

కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్ (CIL) 2026 అక్టోబర్ నెలలో బొగ్గు ఉత్పత్తి, సరఫరాలో అత్యధిక స్థాయిలను నమోదు చేసింది.

2026 నవంబర్ 1న సంస్థ తన 51వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ వివరాలను ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్.
• వ్యవస్థాపక దినోత్సవం: నవంబర్ 1.
• స్థాపన: 1975 నవంబర్ 1.
• అక్టోబర్‌లో మొత్తం బొగ్గు సరఫరా: 70.3 మిలియన్ టన్నులు.
• విద్యుత్ రంగానికి సరఫరా: 57.1 మిలియన్ టన్నులు.
• బొగ్గు ఉత్పత్తి: 67.2 మిలియన్ టన్నులు.
• ఉత్పత్తి, సరఫరా రెండింటిలోనూ సంస్థ గత నెలవారీ రికార్డులను అధిగమించింది.
• గత ఏడాది అక్టోబర్‌తో పోలిస్తే ఉత్పత్తి, సరఫరా రెండింటిలో సుమారు 19 శాతం వృద్ధి నమోదైంది.
• 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి బొగ్గు ఉత్పత్తి లక్ష్యం: 815 మిలియన్ టన్నులు.
• దేశీయ ఇంధన భద్రత, విద్యుత్ ఉత్పత్తికి ఈ వృద్ధి ఉపయోగపడనుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CIL: Coal India Limited.
• ప్రధాన కార్యాలయం: కోల్‌కతా, పశ్చిమ బెంగాల్.
• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ.
• స్థాపన సంవత్సరం: 1975.
• భారతదేశంలో థర్మల్ విద్యుత్ ఉత్పత్తికి బొగ్గు ప్రధాన ఇంధన వనరుల్లో ఒకటి.

14. భారత్‌లో బొగ్గు దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ 2026 నవంబర్ 1న విడుదల చేసిన గణాంకాల్లో, 2026 ఆగస్టుకు సంబంధించిన పోలిక కాలంలో బొగ్గు దిగుమతులు గత ఏడాదితో పోలిస్తే 5.83 శాతం తగ్గినట్లు వెల్లడించింది.

దేశీయ బొగ్గు ఉత్పత్తిని పెంచి, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటోంది.

ముఖ్యాంశాలు

• గణాంకాలు విడుదల చేసిన శాఖ: కేంద్ర బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రకటన తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• మొత్తం బొగ్గు దిగుమతుల్లో తగ్గుదల: 5.83 శాతం.
• పోలిక కాలానికి సంబంధించి బొగ్గు దిగుమతులు 111.05 మిలియన్ టన్నుల నుంచి 104.57 మిలియన్ టన్నులకు తగ్గాయి.
• విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాల బొగ్గు దిగుమతులు 6.39 శాతం తగ్గాయి.
• దేశీయ బొగ్గుతో కలిపి వినియోగించే దిగుమతి బొగ్గు పరిమాణంలో 35.23 శాతం తగ్గుదల నమోదైంది.
• మొత్తం బొగ్గు వినియోగంలో దిగుమతుల వాటా 21.20 శాతం నుంచి 19.30 శాతానికి తగ్గింది.
• దేశీయ ఉత్పత్తి పెంపు, రైల్వే రవాణా సౌకర్యాలు, సరఫరా వ్యవస్థ బలోపేతంపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది.
• ఉక్కు పరిశ్రమలో ఉపయోగించే కోకింగ్ కోల్ వంటి కొన్ని రకాల బొగ్గుకు దిగుమతులు ఇంకా ముఖ్యమైనవి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• అనుబంధ శాఖ: కేంద్ర బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ.
• కోల్ ఇండియా లిమిటెడ్ స్థాపన: 1975.
• కోకింగ్ కోల్: ప్రధానంగా ఇనుము, ఉక్కు తయారీలో వినియోగిస్తారు.
• First Mile Connectivity: బొగ్గు ఉత్పత్తి ప్రాంతాలను రవాణా వ్యవస్థలతో అనుసంధానించే మౌలిక సదుపాయాలు.
• భారతదేశంలో తూర్పు, మధ్య ప్రాంతాల్లో గణనీయమైన బొగ్గు నిల్వలు ఉన్నాయి.

D. సైన్స్, టెక్నాలజీ & అంతరిక్ష కరెంట్ అఫైర్స్

15. ఏడు విమానాశ్రయాల్లో అంతర్జాతీయ డిజి యాత్ర ప్రయోగాలు ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ 2026 నవంబర్ 1 నుంచి ఏడు భారతీయ విమానాశ్రయాల్లో అంతర్జాతీయ ప్రయాణికుల కోసం డిజి యాత్ర ప్రయోగాలను ప్రారంభించింది.

ఇప్పటివరకు ప్రధానంగా దేశీయ విమాన ప్రయాణాలకు ఉపయోగిస్తున్న డిజిటల్ గుర్తింపు విధానాన్ని అంతర్జాతీయ ప్రయాణాలకు విస్తరించడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: Digi Yatra International Passenger Trials.
• ప్రయోగాల కాలం: 2026 నవంబర్–డిసెంబర్.
• విమానాశ్రయాలు: ఢిల్లీ, బెంగళూరు, హైదరాబాద్, కొచ్చి, ముంబై, చెన్నై, అమృత్‌సర్.
• పాల్గొనే విమానయాన సంస్థలు: ఎంపిక చేసిన అంతర్జాతీయ సర్వీసుల్లో ఎయిర్ ఇండియా, ఇండిగో.
• ఈ-పాస్‌పోర్ట్‌లు ఉన్న అర్హత కలిగిన భారతీయ ప్రయాణికులు ఈ సదుపాయాన్ని వినియోగించుకోవచ్చు.
• డిజి యాత్ర మొబైల్ యాప్ ద్వారా డిజిటల్ గుర్తింపు వివరాలను నమోదు చేసుకోవాలి.
• పాస్‌పోర్ట్‌లోని Machine Readable Zone (MRZ) వివరాలను స్కాన్ చేయాలి.
• Near Field Communication (NFC) సాంకేతికత ద్వారా పాస్‌పోర్ట్‌లోని ఎలక్ట్రానిక్ చిప్ వివరాలను ధ్రువీకరిస్తారు.
• సెల్ఫీ ద్వారా ప్రయాణికుడి గుర్తింపును సరిపోలుస్తారు.
• డిజిటల్ గుర్తింపు వివరాలు ప్రయాణికుడి పరికరంలోని డిజి యాత్ర వాలెట్‌లో భద్రపరుస్తారు.
• ప్రయోగ ఫలితాల ఆధారంగా 2027లో విస్తృత స్థాయిలో ఈ సేవలను అమలు చేయాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు.

ఈ విధానం వల్ల పాస్‌పోర్ట్ తనిఖీలు, ఇమ్మిగ్రేషన్ నిబంధనలు, ఇతర తప్పనిసరి ప్రయాణ పత్రాల పరిశీలన రద్దు కావు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ.
• MRZ: Machine Readable Zone.
• NFC: Near Field Communication.
• డిజి యాత్ర: డిజిటల్ గుర్తింపు ఆధారంగా విమానాశ్రయాల్లో ప్రయాణికుల తనిఖీలను సులభతరం చేసే కార్యక్రమం.
• విమానాశ్రయ ప్రక్రియల్లో డిజిటల్ సాంకేతికత వినియోగాన్ని పెంచడం దీని లక్ష్యం.

E. పర్యావరణం & జీవావరణ కరెంట్ అఫైర్స్

16. భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ అండ్ ఎక్స్‌పో 2026 ప్రకటన

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 1న ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం విడుదల చేసిన సమాచారం ప్రకారం, భారత్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ సమ్మిట్ అండ్ ఎక్స్‌పో 2026ను నవంబర్ 2న న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించనున్నారు.

పునరుత్పాదక ఇంధన రంగంలో పెట్టుబడులు, సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు, అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని పెంచడం ఈ సదస్సు లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• సదస్సు: Bharat Renewable Energy Summit & Expo 2026.
• తేదీలు: 2026 నవంబర్ 2–5.
• వేదిక: భారత్ మండపం, న్యూఢిల్లీ.
• ప్రారంభించనున్నవారు: ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ.
• థీమ్: Invest. Innovate. Inspire.
• 130కి పైగా దేశాల నుంచి ప్రతినిధులు పాల్గొనే అవకాశం ఉంది.
• సౌరశక్తి, పవన విద్యుత్, గ్రీన్ హైడ్రోజన్, ఇంధన నిల్వ వ్యవస్థలు, స్వచ్ఛ ఇంధన సాంకేతికతలపై చర్చలు జరుగనున్నాయి.
• తొమ్మిది భాగస్వామ్య దేశాలు లేదా ప్రాంతాలు: ఆస్ట్రేలియా, డెన్మార్క్, యూరోపియన్ యూనియన్, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, నెదర్లాండ్స్, నార్వే, స్వీడన్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్.
• ఈ సదస్సుతో పాటు 9వ అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి అసెంబ్లీ, 4వ అంతర్జాతీయ గ్రీన్ హైడ్రోజన్ సదస్సు నిర్వహించనున్నారు.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ సహా 13 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు పునరుత్పాదక ఇంధన రంగంలోని పెట్టుబడి అవకాశాలను ప్రదర్శించనున్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ISA: International Solar Alliance.
• ISA ప్రధాన కార్యాలయం: గురుగ్రామ్, హర్యానా.
• అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి ప్రారంభం: 2015.
• గ్రీన్ హైడ్రోజన్: పునరుత్పాదక ఇంధనాన్ని ఉపయోగించి ఉత్పత్తి చేసే హైడ్రోజన్.
• భారత్ మండపం: న్యూఢిల్లీ.

17. ఢిల్లీలో శీతాకాల వాయు కాలుష్య నియంత్రణ చర్యలు అమల్లోకి

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఢిల్లీ ప్రభుత్వం 2026–27 శీతాకాల వాయు కాలుష్య నియంత్రణ కార్యక్రమాన్ని 2026 నవంబర్ 1 నుంచి అమల్లోకి తీసుకొచ్చింది.

వాహనాల ఉద్గారాలు, నిర్మాణ పనుల నుంచి వచ్చే ధూళి, ఇతర కాలుష్య కారకాలను తగ్గించడం ఈ కార్యక్రమ ప్రధాన ఉద్దేశం.

ముఖ్యాంశాలు

• అమలు కాలం: 2026 నవంబర్ 1 నుంచి 2027 ఫిబ్రవరి 28 వరకు.
• అమలు చేసే ప్రభుత్వం: ఢిల్లీ ప్రభుత్వం.
• ముఖ్యమంత్రి: రేఖా గుప్తా.
• No PUC, No Fuel విధానాన్ని అమలు చేస్తున్నారు.
• చెల్లుబాటు అయ్యే కాలుష్య నియంత్రణ ధ్రువపత్రం లేని వాహనాలకు ఇంధన సరఫరాపై నియంత్రణలు విధిస్తారు.
• ఢిల్లీ వెలుపల నమోదై, BS-VI ఉద్గార ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా లేని కొన్ని వాహనాల ప్రవేశంపై పరిమితులు విధించారు.
• నిర్మాణ, కూల్చివేత పనుల వల్ల ఏర్పడే ధూళిని నియంత్రించేందుకు చర్యలు చేపట్టారు.
• కొన్ని కార్యాలయాల్లో ఇంటి నుంచి పని చేయడం, వేర్వేరు సమయాల్లో విధులకు హాజరు కావడం వంటి ఏర్పాట్లు కూడా ప్రణాళికలో ఉన్నాయి.
• కాలుష్య పర్యవేక్షణకు సాంకేతికత వినియోగాన్ని పెంచనున్నారు.
• వివిధ ప్రభుత్వ శాఖలు, స్థానిక సంస్థలు కలిసి ఈ కార్యక్రమాన్ని అమలు చేస్తాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PUC: Pollution Under Control.
• CAQM: Commission for Air Quality Management.
• CPCB: Central Pollution Control Board.
• GRAP: Graded Response Action Plan.
• AQI: Air Quality Index.

F. రక్షణ & భద్రత కరెంట్ అఫైర్స్

18. భారత వైమానిక దళానికి కొత్త అధిపతి – ‘VAYU’ దార్శనిక ప్రణాళిక ప్రకటన

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత వైమానిక దళ 29వ అధిపతిగా ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఆశుతోష్ దీక్షిత్ 2026 అక్టోబర్ 31న బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

2026 నవంబర్ 1న ఆయన న్యూఢిల్లీలోని జాతీయ యుద్ధ స్మారకం వద్ద అమరవీరులకు నివాళులర్పించారు. అనంతరం భారత వైమానిక దళ భవిష్యత్తు అభివృద్ధికి ‘VAYU’ పేరుతో నాలుగు అంశాల దార్శనిక ప్రణాళికను ప్రకటించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• అధికారి: ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఆశుతోష్ దీక్షిత్.
• పదవి: భారత వైమానిక దళ 29వ అధిపతి.
• బాధ్యతల స్వీకరణ: 2026 అక్టోబర్ 31.
• కొత్త దార్శనిక ప్రణాళిక ప్రకటన: 2026 నవంబర్ 1.
• దళం: భారత వైమానిక దళం.
• న్యూఢిల్లీలోని జాతీయ యుద్ధ స్మారకం వద్ద అమరవీరులకు నివాళులర్పించారు.
• ఆశుతోష్ దీక్షిత్ అనుభవజ్ఞుడైన ప్రయోగాత్మక టెస్ట్ పైలట్, అర్హత కలిగిన ఫ్లయింగ్ ఇన్‌స్ట్రక్టర్.
• ఆయనకు 3,500 గంటలకు పైగా విమానయాన అనుభవం ఉంది.
• వైమానిక దళ ఉపాధిపతిగా, ఇంటిగ్రేటెడ్ డిఫెన్స్ స్టాఫ్‌లో ఉన్నతస్థాయి బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు.
• సన్నద్ధత, స్వదేశీ సాంకేతికత, ఆవిష్కరణలు, రక్షణ దళాల మధ్య సమన్వయానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చే VAYU ప్రణాళికను ప్రకటించారు.

VAYU ప్రణాళికలోని నాలుగు ప్రధాన అంశాలు

• V – Vigilance, Victory and Readiness: అప్రమత్తత, విజయం, కార్యాచరణ సన్నద్ధత.
• A – Aatmanirbharta: స్వదేశీ రక్షణ సామర్థ్యాలు, స్వావలంబన.
• Y – Yukti: ఆవిష్కరణలు, సాంకేతిక పురోగతి.
• U – Unity of Effort: రక్షణ దళాల మధ్య సమన్వయం, ఉమ్మడి కృషి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• IAF: Indian Air Force.
• భారత వైమానిక దళ దినోత్సవం: అక్టోబర్ 8.
• భారత వైమానిక దళ స్థాపన: 1932.
• Chief of the Air Staff: భారత వైమానిక దళ వృత్తిపరమైన అధిపతి.
• జాతీయ యుద్ధ స్మారకం: న్యూఢిల్లీ.

19. సీఐఎస్ఎఫ్‌లో రంగాలవారీ భద్రతా వ్యవస్థ పునర్వ్యవస్థీకరణ

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర పారిశ్రామిక భద్రతా దళం (CISF) 2026 నవంబర్ 1 నుంచి తన పరిపాలనా, భద్రతా వ్యవస్థను రంగాలవారీగా పునర్వ్యవస్థీకరించింది.

దేశంలోని కీలక పరిశ్రమలు, మౌలిక సదుపాయాలకు మరింత సమర్థవంతమైన భద్రత కల్పించడం ఈ మార్పుల లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: Central Industrial Security Force.
• అమలు తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ.
• గతంలో భౌగోళిక ప్రాంతాల ఆధారంగా పనిచేసిన కొన్ని సెక్టార్లను ప్రత్యేక రంగాల ఆధారంగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు.
• బొగ్గు, ఉక్కు, విద్యుత్, పెట్రోలియం, సహజ వాయువు, ఓడరేవులు, కీలక ప్రభుత్వ సంస్థల కోసం ప్రత్యేక భద్రతా సెక్టార్లు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.
• రాంచీలోని ఈస్టర్న్ సెక్టార్ బొగ్గు సెక్టార్‌గా మారుతుంది.
• భిలాయ్‌లోని సెంట్రల్ సెక్టార్ ఉక్కు సెక్టార్‌గా మారుతుంది.
• గువాహటిలోని నార్త్ ఈస్టర్న్ సెక్టార్ పెట్రోలియం, సహజ వాయువు సెక్టార్‌గా మారుతుంది.
• తూర్పు, పశ్చిమ తీరాల్లోని ఓడరేవుల భద్రత కోసం ప్రత్యేక సెక్టార్లు ఏర్పాటు చేస్తారు.
• ఆయా రంగాలకు సంబంధించిన భద్రతా నైపుణ్యం, సమన్వయాన్ని పెంచడం ఈ నిర్ణయం ఉద్దేశం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CISF: Central Industrial Security Force.
• స్థాపన: 1969.
• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ.
• CISF Act: 1968.
• విమానాశ్రయాలు, పరిశ్రమలు, కీలక మౌలిక సదుపాయాలకు సీఐఎస్ఎఫ్ భద్రత కల్పిస్తుంది.

20. గ్రీస్‌లోని సౌదా బేను సందర్శించిన ఐఎన్ఎస్ త్రిశూల్

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత నౌకాదళ యుద్ధనౌక ఐఎన్ఎస్ త్రిశూల్ (INS Trishul) మధ్యధరా సముద్ర పర్యటనలో భాగంగా గ్రీస్‌లోని సౌదా బే నౌకాశ్రయానికి చేరుకున్నట్లు కేంద్ర రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ 2026 నవంబర్ 1న ప్రకటించింది.

ఈ పర్యటన భారత్, గ్రీస్ దేశాల మధ్య నౌకాదళ సహకారాన్ని బలోపేతం చేయనుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• యుద్ధనౌక: INS Trishul.
• నౌకాశ్రయం: సౌదా బే.
• దేశం: గ్రీస్.
• సముద్రం: మధ్యధరా సముద్రం.
• నౌకాశ్రయానికి చేరుకున్న తేదీ: 2026 అక్టోబర్ 31.
• గ్రీస్ నౌకాదళాన్ని Hellenic Navy అని పిలుస్తారు.
• ఇరు దేశాల నౌకాదళ సిబ్బంది వృత్తిపరమైన చర్చలు, నౌకల సందర్శనలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటారు.
• భారత నౌకాదళ సిబ్బంది NATO Maritime Interdiction Operational Training Centreలోని సౌకర్యాలను పరిశీలించనున్నారు.
• సముద్ర భద్రత, రక్షణ దౌత్యం, నౌకాదళ సహకారాన్ని పెంచడం పర్యటన ప్రధాన లక్ష్యాలు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Hellenic Navy: గ్రీస్ నౌకాదళం.
• గ్రీస్ రాజధాని: ఏథెన్స్.
• NATO: North Atlantic Treaty Organization.
• NATO ప్రధాన కార్యాలయం: బ్రస్సెల్స్, బెల్జియం.
• మధ్యధరా సముద్రం యూరప్, ఆఫ్రికా, ఆసియా ఖండాల మధ్య ఉంది.

G. అవార్డులు, నియామకాలు, నివేదికలు & ర్యాంకింగ్స్

21. జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా 55వ డైరెక్టర్ జనరల్‌గా దినేష్ గన్వీర్

ఎందుకు వార్తల్లో?

జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (GSI) 55వ డైరెక్టర్ జనరల్‌గా దినేష్ విఠల్‌రావు గన్వీర్ 2026 నవంబర్ 1న బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

భూగర్భ పరిశోధనలు, ఖనిజ వనరుల అన్వేషణ, కీలక ఖనిజాల భద్రతకు సంబంధించిన కార్యక్రమాల్లో ఈ సంస్థ ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు

• అధికారి: దినేష్ విఠల్‌రావు గన్వీర్.
• పదవి: జియోలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా డైరెక్టర్ జనరల్.
• డైరెక్టర్ జనరల్ సంఖ్య: 55వ.
• బాధ్యతల స్వీకరణ: 2026 నవంబర్ 1.
• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర గనుల మంత్రిత్వ శాఖ.
• గన్వీర్‌కు భూగర్భ శాస్త్రం, ఖనిజ అన్వేషణ రంగాల్లో మూడు దశాబ్దాలకు పైగా అనుభవం ఉంది.
• ఆయన 1994 జూలై 1న జీఎస్ఐలో చేరారు.
• డైరెక్టర్ జనరల్‌గా నియమితులు కావడానికి ముందు నాగ్‌పూర్‌లోని సెంట్రల్ రీజియన్‌లో అడిషనల్ డైరెక్టర్ జనరల్, విభాగాధిపతిగా పనిచేశారు.
• భూగర్భ మ్యాపింగ్, ఖనిజ అన్వేషణ, ఇంజినీరింగ్ జియాలజీ రంగాల్లో పనిచేసిన అనుభవం ఉంది.
• కీలక ఖనిజాల భద్రత, శాస్త్రీయ పరిశోధనలు, సాంకేతిక ఆధునికీకరణపై ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• GSI: Geological Survey of India.
• స్థాపన: 1851.
• ప్రధాన కార్యాలయం: కోల్‌కతా.
• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర గనుల మంత్రిత్వ శాఖ.
• భూగర్భ మ్యాపింగ్, ఖనిజ వనరుల పరిశోధనలు జీఎస్ఐ ప్రధాన విధులు.

22. చండీగఢ్ పోలీసులకు ప్రెసిడెంట్స్ పోలీస్ కలర్ పురస్కారం

ఎందుకు వార్తల్లో?

చండీగఢ్ పోలీసులకు ప్రెసిడెంట్స్ పోలీస్ కలర్ (President’s Police Colour) పురస్కారాన్ని కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా 2026 నవంబర్ 1న అందజేశారు.

చండీగఢ్ పోలీసుల 60వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం, వజ్రోత్సవాల సందర్భంగా ఈ గౌరవాన్ని ప్రదానం చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పురస్కారం: President’s Police Colour.
• పురస్కార గ్రహీత: చండీగఢ్ పోలీసులు.
• తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• సందర్భం: 60వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం.
• పురస్కారం అందజేసినవారు: కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా.
• వేదిక: పోలీస్ లైన్స్, చండీగఢ్.
• క్రమశిక్షణ, విశిష్ట సేవలు, ప్రజా భద్రతకు అందించిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఈ గౌరవాన్ని అందజేశారు.
• చండీగఢ్ పోలీసు విభాగం 1966లో ఏర్పడింది.
• పోలీసు విభాగం వజ్రోత్సవాల్లో భాగంగా ఈ కార్యక్రమం నిర్వహించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• చండీగఢ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా ఏర్పడిన తేదీ: 1966 నవంబర్ 1.
• చండీగఢ్ పంజాబ్, హర్యానా రాష్ట్రాల ఉమ్మడి రాజధాని.
• కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల పరిపాలనకు సంబంధిత కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ: హోం మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రెసిడెంట్స్ కలర్: విశిష్ట సేవలకు గుర్తింపుగా సైనిక, పోలీసు సంస్థలకు అందించే ప్రతిష్ఠాత్మక గౌరవం.

H. ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

23. బంగాళాఖాతంలో ‘మురసు’ తుపాను – ఆంధ్రప్రదేశ్ తీర ప్రాంతాలకు హెచ్చరిక

ఎందుకు వార్తల్లో?

నైరుతి, ఆనుకుని ఉన్న పశ్చిమ మధ్య బంగాళాఖాతంలో ‘మురసు’ తుపాను (Cyclonic Storm Murasu) ఏర్పడినట్లు భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) 2026 నవంబర్ 1న ప్రకటించింది.

తుపాను ప్రభావంతో ఆంధ్రప్రదేశ్ తీర ప్రాంతాలు, సమీప తీర ప్రాంతాలకు వాతావరణ హెచ్చరికలు జారీ చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• తుపాను పేరు: మురసు.
• ఏర్పడిన తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• సముద్ర ప్రాంతం: బంగాళాఖాతం.
• హెచ్చరిక జారీ చేసిన సంస్థ: భారత వాతావరణ శాఖ.
• తీవ్ర వాయుగుండం బలపడి తుపానుగా మారింది.
• తుపాను నైరుతి, ఆనుకుని ఉన్న పశ్చిమ మధ్య బంగాళాఖాతంలో కేంద్రీకృతమైంది.
• ఇది మరింత బలపడి తీవ్ర తుపానుగా (Severe Cyclonic Storm) మారే అవకాశం ఉందని వాతావరణ శాఖ అంచనా వేసింది.
• నెల్లూరు నుంచి నరసాపురం మధ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ తీరాన్ని దాటే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించింది.
• అంచనా తీరాన్ని దాటే సమయం: 2026 నవంబర్ 2 అర్ధరాత్రి నుంచి నవంబర్ 3 తెల్లవారుజాము మధ్య.
• అంచనా గాలి వేగం: గంటకు 100–110 కిలోమీటర్లు; గరిష్ఠంగా 120 కిలోమీటర్ల వరకు వీచే అవకాశం.
• తీర ప్రాంత ప్రజలు అధికారిక వాతావరణ హెచ్చరికలు, విపత్తు నిర్వహణ శాఖ సూచనలను పాటించాలని అధికారులు సూచించారు.

తుపాను ప్రయాణ దిశ, తీవ్రత, తీరాన్ని దాటే సమయంలో తదుపరి వాతావరణ అంచనాల ప్రకారం మార్పులు ఉండవచ్చు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• IMD: India Meteorological Department.
• ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• అనుబంధ మంత్రిత్వ శాఖ: భూ విజ్ఞాన శాస్త్ర మంత్రిత్వ శాఖ.
• భారతదేశంపై ప్రభావం చూపే ఉష్ణమండల తుపానులు ప్రధానంగా బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రంలో ఏర్పడతాయి.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ తూర్పు తీర ప్రాంతం బంగాళాఖాతాన్ని ఆనుకుని ఉంది.

24. ఆంధ్రప్రదేశ్ జీఎస్టీ వసూళ్లలో 24 శాతం వృద్ధి

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 1న విడుదలైన రాష్ట్రాలవారీ జీఎస్టీ గణాంకాల ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అక్టోబర్ 2026 దేశీయ జీఎస్టీ వసూళ్లు గత ఏడాదితో పోలిస్తే సుమారు 24 శాతం పెరిగాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: ఆంధ్రప్రదేశ్.
• నివేదిక నెల: అక్టోబర్ 2026.
• దేశీయ జీఎస్టీ వసూళ్లు: సుమారు ₹4,307 కోట్లు.
• వార్షిక వృద్ధి: సుమారు 24 శాతం.
• ఈ గణాంకాలు దేశవ్యాప్తంగా విడుదల చేసిన అక్టోబర్ జీఎస్టీ ఆదాయ వివరాల్లో భాగం.
• జీఎస్టీ వసూళ్లు రాష్ట్రంలోని పన్ను పరిధిలోకి వచ్చే ఆర్థిక కార్యకలాపాలు, పన్ను నిబంధనల పాటింపును అంచనా వేయడానికి ఉపయోగపడతాయి.
• వివిధ రాష్ట్రాల ఆదాయ వృద్ధిని పోల్చి చూడటానికి రాష్ట్రాలవారీ జీఎస్టీ గణాంకాలు ముఖ్యమైనవి.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక పరిస్థితి, రాష్ట్ర ఆదాయ విశ్లేషణలో ఈ వృద్ధికి ప్రాధాన్యం ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• SGST: State Goods and Services Tax.
• IGST: Integrated Goods and Services Tax.
• జీఎస్టీ అమలు తేదీ: 2017 జూలై 1.
• ఆర్టికల్ 279A: జీఎస్టీ కౌన్సిల్.
• రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఆదాయ వనరుల్లో జీఎస్టీ ముఖ్యమైనది.

I. తెలంగాణ కరెంట్ అఫైర్స్

25. హైదరాబాద్‌లో శుద్ధి చేసిన మురుగునీటి సరఫరాకు గ్రీన్ వాటర్ ట్యాంకర్ సేవలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

హైదరాబాద్ మెట్రోపాలిటన్ వాటర్ సప్లై అండ్ సీవరేజ్ బోర్డు (HMWSSB) 2026 నవంబర్ 1 నుంచి గ్రీన్ వాటర్ ట్యాంకర్ సేవలను ప్రారంభించింది.

శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని తాగునీరు అవసరం లేని పనులకు వినియోగించి, మంచినీటి వనరులను ఆదా చేయడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: Green Water Tanker Service.
• ప్రారంభ తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• అమలు చేసే సంస్థ: HMWSSB.
• ప్రాంతం: హైదరాబాద్, తెలంగాణ.
• మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాల్లో శుద్ధి చేసిన నీటిని ట్యాంకర్ల ద్వారా సరఫరా చేస్తారు.
• ఈ నీటిని తోటల పెంపకం, పచ్చదనం నిర్వహణ, నిర్మాణ పనులు, పారిశ్రామిక అవసరాలకు ఉపయోగించవచ్చు.
• తొలి దశలో 21 ట్యాంకర్లను ఏర్పాటు చేశారు.
• ట్యాంకర్లపై ఈ నీరు తాగడానికి పనికిరాదని స్పష్టంగా హెచ్చరికలు ప్రదర్శిస్తారు.
• తెలంగాణ సచివాలయంలో పచ్చదనం నిర్వహణకు శుద్ధి చేసిన నీటిని వినియోగించే కార్యక్రమాన్ని HMWSSB, HMDA ప్రారంభించాయి.
• ఈ చర్యతో సచివాలయంలో రోజుకు సుమారు 1.5 లక్షల లీటర్ల మంచినీరు ఆదా అయ్యే అవకాశం ఉంది.
• బేగంపేటలోని గ్రీన్‌ల్యాండ్స్ గెస్ట్‌హౌస్‌లో కూడా శుద్ధి చేసిన నీటి వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• HMWSSB: Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board.
• HMDA: Hyderabad Metropolitan Development Authority.
• STP: Sewage Treatment Plant.
• Non-potable Water: తాగడానికి ఉద్దేశించని నీరు.
• శుద్ధి చేసిన మురుగునీటి పునర్వినియోగం ద్వారా మంచినీటి వనరులను సంరక్షించవచ్చు.

26. హైదరాబాద్‌లో ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ అవగాహన కార్యక్రమం ప్రకటన

ఎందుకు వార్తల్లో?

తెలంగాణ ప్రభుత్వం 2026 నవంబర్ 1న ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (FTA) అవుట్‌రీచ్ కార్యక్రమాన్ని ప్రకటించింది.

ఈ కార్యక్రమాన్ని 2026 నవంబర్ 2న హైదరాబాద్‌లోని టి-హబ్ ఫేజ్-2లో నిర్వహించనున్నారు.

భారత్ కుదుర్చుకున్న అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాల ద్వారా ఎగుమతిదారులకు లభించే అవకాశాలపై అవగాహన కల్పించడం దీని లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: Free Trade Agreement Outreach Programme.
• ప్రకటన తేదీ: 2026 నవంబర్ 1.
• కార్యక్రమ తేదీ: 2026 నవంబర్ 2.
• వేదిక: టి-హబ్ ఫేజ్-2, హైదరాబాద్.
• నిర్వాహకులు: తెలంగాణ ప్రభుత్వం, కేంద్ర వాణిజ్య శాఖ.
• భారతదేశం కుదుర్చుకున్న స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాల ద్వారా ఎగుమతి అవకాశాలను వివరించనున్నారు.
• వ్యవసాయం, ఇంజినీరింగ్, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఔషధాలు, రసాయనాలు, వస్త్రాలు, రత్నాలు, ఆభరణాల రంగాలపై ప్రత్యేక సమావేశాలు ఉంటాయి.
• జాతీయ పసుపు బోర్డుకు సంబంధించిన అవకాశాలు, పసుపు ఎగుమతులపై చర్చలు జరుగనున్నాయి.
• అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో Rules of Origin నిబంధనల ప్రాధాన్యాన్ని వివరిస్తారు.
• DGFT Trade Connect ఈ-ప్లాట్‌ఫామ్ వినియోగాన్ని ప్రదర్శించనున్నారు.
• ఎగుమతిదారులు, స్టార్టప్‌లు, ఎంఎస్ఎంఈలు, పరిశ్రమల సంఘాల ప్రతినిధులు పాల్గొననున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• FTA: Free Trade Agreement.
• DGFT: Directorate General of Foreign Trade.
• MSME: Micro, Small and Medium Enterprise.
• కేంద్ర వాణిజ్య శాఖ: వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ.
• జాతీయ పసుపు బోర్డు ప్రధాన కార్యాలయం: నిజామాబాద్, తెలంగాణ.

27. తెలంగాణ జీఎస్టీ వసూళ్లలో 14 శాతం వృద్ధి

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 నవంబర్ 1న విడుదల చేసిన జీఎస్టీ గణాంకాల ప్రకారం, తెలంగాణలో అక్టోబర్ 2026 దేశీయ జీఎస్టీ వసూళ్లు గత ఏడాదితో పోలిస్తే సుమారు 14 శాతం పెరిగాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: తెలంగాణ.
• నివేదిక నెల: అక్టోబర్ 2026.
• దేశీయ జీఎస్టీ వసూళ్లు: సుమారు ₹5,958 కోట్లు.
• వార్షిక వృద్ధి: సుమారు 14 శాతం.
• దేశవ్యాప్తంగా విడుదల చేసిన అక్టోబర్ జీఎస్టీ ఆదాయ వివరాల్లో ఈ గణాంకాలు ఉన్నాయి.
• రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ముఖ్యమైన ఆదాయ వనరుల్లో జీఎస్టీ ఒకటి.
• పన్ను పరిధిలోకి వచ్చే ఆర్థిక కార్యకలాపాలు, ఆదాయ ధోరణులను అంచనా వేయడానికి ఈ గణాంకాలు ఉపయోగపడతాయి.
• రాష్ట్రాల మధ్య ఆదాయ వృద్ధిని పోల్చి చూడటానికి కూడా జీఎస్టీ వివరాలు ఉపయోగపడతాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• తెలంగాణ రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవం: జూన్ 2.
• తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు: 2014 జూన్ 2.
• SGST: State Goods and Services Tax.
• జీఎస్టీ అమలు: 2017 జూలై 1.
• జీఎస్టీ కౌన్సిల్: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 279A ప్రకారం ఏర్పాటైన సంస్థ.

J. క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్

28. కామన్వెల్త్ కబడ్డీ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో పురుషులు, మహిళల విభాగాల్లో భారత్‌కు టైటిళ్లు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 అక్టోబర్ 31న గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లో జరిగిన తొలి కామన్వెల్త్ కబడ్డీ ఛాంపియన్‌షిప్ 2026 ఫైనల్స్‌లో భారత పురుషుల, మహిళల జట్లు విజేతలుగా నిలిచాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్: Commonwealth Kabaddi Championship 2026.
• ఎడిషన్: మొదటిది.
• వేదిక: అహ్మదాబాద్, గుజరాత్.
• టోర్నమెంట్ తేదీలు: 2026 అక్టోబర్ 23–31.
• పురుషుల విభాగం విజేత: భారత్.
• మహిళల విభాగం విజేత: భారత్.
• పురుషుల ఫైనల్: శ్రీలంకపై భారత్ 54–20 తేడాతో విజయం సాధించింది.
• మహిళల ఫైనల్: ఉగాండాపై భారత్ 35–15 తేడాతో విజయం సాధించింది.
• భారత పురుషుల జట్టు కెప్టెన్: సుర్జీత్ సింగ్.
• భారత మహిళల జట్టు కెప్టెన్: నిధి శర్మ.
• పురుషుల ఫైనల్‌లో ఆదిత్య షిండే 10 రైడ్ పాయింట్లు సాధించారు.
• తొలి కామన్వెల్త్ కబడ్డీ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో రెండు విభాగాల్లోనూ భారత్ విజేతగా నిలిచింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• క్రీడ: కబడ్డీ.
• పురుషుల విభాగం రన్నరప్: శ్రీలంక.
• మహిళల విభాగం రన్నరప్: ఉగాండా.
• వేదిక రాష్ట్రం: గుజరాత్.
• తొలి కామన్వెల్త్ కబడ్డీ ఛాంపియన్‌షిప్: 2026.

29. సెనెగల్‌లో డాకర్ 2026 యూత్ ఒలింపిక్ గేమ్స్ ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

డాకర్ 2026 యూత్ ఒలింపిక్ గేమ్స్ 2026 అక్టోబర్ 31న సెనెగల్‌లోని డియామ్నియాడియోలో ఉన్న అబ్దులాయే వాడే స్టేడియంలో ప్రారంభమయ్యాయి.

ఆఫ్రికా ఖండంలో ఒలింపిక్ క్రీడా పోటీలు నిర్వహించడం ఇదే తొలిసారి.

ముఖ్యాంశాలు

• క్రీడా పోటీలు: Dakar 2026 Youth Olympic Games.
• ఆతిథ్య దేశం: సెనెగల్.
• తేదీలు: 2026 అక్టోబర్ 31 నుంచి నవంబర్ 13 వరకు.
• ప్రారంభ వేడుక వేదిక: అబ్దులాయే వాడే స్టేడియం, డియామ్నియాడియో.
• ప్రధాన ఆతిథ్య ప్రాంతాలు: డాకర్, డియామ్నియాడియో, సాలీ.
• అంతర్జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీ అధ్యక్షురాలు: కిర్స్టీ కోవెంట్రీ.
• సుమారు 2,655 మంది యువ క్రీడాకారులు పాల్గొంటున్నారు.
• ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీలకు చెందిన యువ క్రీడాకారులు పోటీపడుతున్నారు.
• క్రీడా పోటీలతో పాటు సాంస్కృతిక, విద్యా కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారు.
• ప్రారంభ వేడుకల్లో ఆఫ్రికా సంస్కృతి, ఒలింపిక్ ఉద్యమ ప్రాధాన్యాన్ని ప్రదర్శించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• YOG: Youth Olympic Games.
• IOC: International Olympic Committee.
• IOC ప్రధాన కార్యాలయం: లాసాన్, స్విట్జర్లాండ్.
• సెనెగల్ రాజధాని: డాకర్.
• ఆతిథ్య ఖండం: ఆఫ్రికా.

30. హైలో ఓపెన్ బ్యాడ్మింటన్ ఫైనల్స్‌కు పీవీ సింధు, లక్ష్య సేన్

ఎందుకు వార్తల్లో?

జర్మనీలోని సార్‌బ్రూకెన్‌లో జరుగుతున్న హైలో ఓపెన్ 2026 బ్యాడ్మింటన్ టోర్నమెంట్‌లో భారత క్రీడాకారులు పీవీ సింధు, లక్ష్య సేన్ ఫైనల్స్‌కు చేరుకున్నారు.

2026 అక్టోబర్ 31న జరిగిన సెమీఫైనల్స్‌లో ఇద్దరూ విజయం సాధించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్: HYLO Open 2026.
• క్రీడ: బ్యాడ్మింటన్.
• వేదిక: సార్‌బ్రూకెన్, జర్మనీ.
• టోర్నమెంట్ స్థాయి: BWF World Tour Super 500.
• మహిళల సింగిల్స్ ఫైనలిస్ట్: పీవీ సింధు.
• సెమీఫైనల్‌లో భారత క్రీడాకారిణి అన్మోల్ ఖర్బ్‌పై పీవీ సింధు విజయం సాధించారు.
• సింధు సెమీఫైనల్ స్కోరు: 21–13, 21–16.
• పురుషుల సింగిల్స్ ఫైనలిస్ట్: లక్ష్య సేన్.
• సెమీఫైనల్‌లో ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన టోమా జూనియర్ పోపోవ్‌పై లక్ష్య సేన్ విజయం సాధించారు.
• లక్ష్య సేన్ సెమీఫైనల్ స్కోరు: 21–17, 21–13.
• ఫైనల్‌లో డెన్మార్క్‌కు చెందిన లైన్ హోజ్‌మార్క్ క్యార్స్‌ఫెల్డ్తో సింధు తలపడాల్సి ఉంది.
• లక్ష్య సేన్ ఫైనల్‌లో ఇండోనేషియాకు చెందిన జొనాటన్ క్రిస్టీతో తలపడాల్సి ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• BWF: Badminton World Federation.
• BWF ప్రధాన కార్యాలయం: కౌలాలంపూర్, మలేషియా.
• టోర్నమెంట్ ఆతిథ్య దేశం: జర్మనీ.
• పీవీ సింధు: రెండు ఒలింపిక్ పతకాలు సాధించిన భారత బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి.
• హైలో ఓపెన్ అనేది BWF వరల్డ్ టూర్‌లో భాగమైన అంతర్జాతీయ బ్యాడ్మింటన్ టోర్నమెంట్.

K. ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు

31. నవంబర్ 1న పలు రాష్ట్రాల అవతరణ దినోత్సవాలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారతదేశంలోని పలు రాష్ట్రాలు 2026 నవంబర్ 1న తమ రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవాలను జరుపుకున్నాయి.

భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ, తరువాత ఏర్పడిన కొత్త రాష్ట్రాల చరిత్రలో ఈ తేదీకి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది.

ముఖ్యాంశాలు

• కర్ణాటక: 1956లో కన్నడ మాట్లాడే ప్రాంతాలతో రాష్ట్రం ఏర్పడిన సందర్భంగా నవంబర్ 1న కన్నడ రాజ్యోత్సవం జరుపుకుంటారు.
• కేరళ: 1956 నవంబర్ 1న రాష్ట్రం ఏర్పడిన సందర్భంగా కేరళ పిరవి జరుపుకుంటారు.
• హర్యానా: 1966 నవంబర్ 1న ఏర్పడింది.
• ఛత్తీస్‌గఢ్: 2000 నవంబర్ 1న మధ్యప్రదేశ్ నుంచి విడిపోయి ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడింది.
• మధ్యప్రదేశ్: 1956 నవంబర్ 1న పునర్వ్యవస్థీకరించబడింది.
• పంజాబ్: 1966 నవంబర్ 1న ప్రధాన భౌగోళిక, పరిపాలనా పునర్వ్యవస్థీకరణ జరిగింది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్: ఆంధ్ర రాష్ట్రం, హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలోని తెలుగు మాట్లాడే తెలంగాణ ప్రాంతం విలీనంతో 1956 నవంబర్ 1న ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది.
• చండీగఢ్: 1966 నవంబర్ 1న కేంద్రపాలిత ప్రాంతంగా ఏర్పడింది.
• ఈ అవతరణ దినోత్సవాలకు రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956తో పాటు తరువాత వచ్చిన రాష్ట్ర విభజన చట్టాలతో సంబంధం ఉంది.
• హర్యానా రాష్ట్రం ఏర్పడి 60 సంవత్సరాలు పూర్తయిన సందర్భంగా 2026 నవంబర్ 1న కురుక్షేత్రలో జరిగిన హీరక్ జయంతి ఉత్సవాల్లో రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము పాల్గొన్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం: 1956.
• హర్యానా అవతరణ దినోత్సవం: 1966 నవంబర్ 1.
• ఛత్తీస్‌గఢ్ అవతరణ దినోత్సవం: 2000 నవంబర్ 1.
• కన్నడ రాజ్యోత్సవం: నవంబర్ 1.
• కేరళ పిరవి: నవంబర్ 1.

32. ప్రపంచ వేగన్ దినోత్సవం – నవంబర్ 1

ఎందుకు వార్తల్లో?

జంతు సంక్షేమం, మొక్కల ఆధారిత ఆహారపు అలవాట్లు, పర్యావరణ అనుకూల జీవన విధానంపై అవగాహన కల్పించడానికి ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 1న ప్రపంచ వేగన్ దినోత్సవం (World Vegan Day) నిర్వహిస్తారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ముఖ్యమైన దినోత్సవం: ప్రపంచ వేగన్ దినోత్సవం.
• నిర్వహించే తేదీ: నవంబర్ 1.
• మొదటిసారి నిర్వహించిన సంవత్సరం: 1994.
• సంబంధిత సంస్థ: The Vegan Society.
• వేగన్ సొసైటీని 1944లో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్‌లో స్థాపించారు.
• సంస్థ ఏర్పడి 50 సంవత్సరాలు పూర్తయిన సందర్భంగా 1994లో ప్రపంచ వేగన్ దినోత్సవాన్ని ప్రారంభించారు.
• సాధ్యమైనంత వరకు జంతువుల నుంచి లభించే ఉత్పత్తులను ఉపయోగించకుండా ఉండడాన్ని వేగన్ జీవన విధానం ప్రోత్సహిస్తుంది.
• జంతు సంక్షేమం, సుస్థిర వినియోగం, మొక్కల ఆధారిత ప్రత్యామ్నాయాలపై అవగాహన కల్పించడం ఈ దినోత్సవ లక్ష్యాలు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ప్రపంచ వేగన్ దినోత్సవం: నవంబర్ 1.
• The Vegan Society స్థాపన: 1944.
• ప్రపంచ వేగన్ దినోత్సవం ప్రారంభం: 1994.
• Veganism: సాధ్యమైనంత వరకు జంతువుల దోపిడీ, హింస, జంతు ఉత్పత్తుల వినియోగాన్ని నివారించే జీవన విధానం.

33. ఆఫ్రికా యువజన దినోత్సవం – నవంబర్ 1

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఆఫ్రికా ఖండంలోని యువత ఆర్థిక, సామాజిక, రాజకీయ అభివృద్ధికి అందిస్తున్న సేవలను గుర్తించడానికి ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 1న ఆఫ్రికా యువజన దినోత్సవం (Africa Youth Day) నిర్వహిస్తారు.

యువతకు విద్య, ఉపాధి, నాయకత్వ అవకాశాలు కల్పించడం, నిర్ణయాత్మక ప్రక్రియల్లో భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం ఈ దినోత్సవ ప్రధాన లక్ష్యాలు.

ముఖ్యాంశాలు

• ముఖ్యమైన దినోత్సవం: ఆఫ్రికా యువజన దినోత్సవం.
• నిర్వహించే తేదీ: నవంబర్ 1.
• సంబంధిత సంస్థ: ఆఫ్రికన్ యూనియన్.
• ఆఫ్రికా అభివృద్ధిలో యువత పాత్రను గుర్తించడానికి ఈ దినోత్సవం నిర్వహిస్తారు.
• ఆవిష్కరణలు, వ్యాపారవేత్తలుగా ఎదగడం, సుస్థిర అభివృద్ధిలో యువత భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తారు.
• ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు, ప్రజా విధానాల రూపకల్పనలో యువత భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం దీని లక్ష్యం.
• ఆఫ్రికన్ యూత్ చార్టర్ను 2006లో ఆమోదించారు.
• యువత హక్కులు, విద్య, ఉపాధి, అభివృద్ధి, సామాజిక భాగస్వామ్యానికి ఈ చార్టర్ ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
• ఆఫ్రికన్ యూత్ చార్టర్ ఆమోదించి 2026 నాటికి 20 సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాయి.
• యువజన అభివృద్ధి ఆఫ్రికన్ యూనియన్ దీర్ఘకాలిక Agenda 2063 ప్రణాళికలో ముఖ్యమైన అంశం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆఫ్రికా యువజన దినోత్సవం: నవంబర్ 1.
• ఆఫ్రికన్ యూనియన్ స్థాపన: 2002.
• ఆఫ్రికన్ యూనియన్ ప్రధాన కార్యాలయం: అడిస్ అబాబా, ఇథియోపియా.
• ఆఫ్రికన్ యూత్ చార్టర్ ఆమోదం: 2006.
• Agenda 2063: ఆఫ్రికన్ యూనియన్ దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధి ప్రణాళిక.

Daily Current Affairs Test – కరెంట్ అఫైర్స్ టెస్ట్ – 1 November 2026