30 September 2026 – Daily Current Affairs – తెలుగు మరియు English లో

English – Daily Current Affairs – 30 September 2026

A. International Current Affairs

1. India and United States Review Comprehensive Global Strategic Partnership

Why in News?

Prime Minister Narendra Modi and U.S. President Donald Trump held a telephone conversation on 30 September 2026 and reviewed cooperation in trade, defence, energy, critical technologies and other areas.

Key Points

• The two leaders reviewed major areas of the India–U.S. bilateral relationship.
• Trade, defence, energy and critical technologies figured prominently in the discussions.
• Both sides agreed to maintain close engagement.
• They discussed taking forward the India–U.S. Comprehensive Global Strategic Partnership.
• Regional and international developments, including efforts relating to global peace and security, were also discussed.
• The interaction came amid continuing India–U.S. engagement on bilateral trade.

Exam Focus

• India and the United States describe their relationship as a Comprehensive Global Strategic Partnership.
• The United States is a member of groupings such as G7, G20, QUAD and NATO.
• India and the United States are members of the QUAD along with Japan and Australia.

2. Piyush Goyal Participates in G20 Trade Ministers’ Meeting in Milwaukee

Why in News?

Union Commerce and Industry Minister Piyush Goyal reached Milwaukee, Wisconsin, to participate in the G20 Trade Ministers’ Meeting, being held from 30 September to 1 October 2026.

Key Points

• The meeting is being held in Milwaukee, Wisconsin, United States.
• Piyush Goyal is representing India at the ministerial-level trade discussions.
• India emphasised an open, inclusive, transparent, equitable and non-discriminatory multilateral trading system.
• The World Trade Organization (WTO) remains central to the multilateral trading system.
• The visit also includes bilateral engagements with trade counterparts.
• India–U.S. trade negotiations are an important component of the minister’s broader U.S. visit.
• The U.S. visit is scheduled from 29 September to 5 October 2026.

Exam Focus

• WTO Headquarters: Geneva, Switzerland.
• The G20 consists of 19 countries, the European Union and the African Union.
• India held the G20 Presidency in 2023.

---

B. National Current Affairs

3. CCEA Approves Higher MSPs for Rabi Crops for Marketing Season 2027–28

Why in News?

The Cabinet Committee on Economic Affairs approved an increase in the Minimum Support Prices (MSPs) for all mandated Rabi crops for the Marketing Season 2027–28.

Key Points

• Wheat: ₹2,610 per quintal.
• Barley: ₹2,286 per quintal.
• Gram: ₹5,958 per quintal.
• Lentil (Masur): ₹7,390 per quintal.
• Rapeseed & Mustard: ₹6,613 per quintal.
• Safflower: ₹7,215 per quintal.
• Safflower received the highest absolute increase of ₹675 per quintal.
• Rapeseed and mustard received an increase of ₹413 per quintal.
• Lentil received an increase of ₹390 per quintal.

Exam Focus

• MSP = Minimum Support Price.
• MSP recommendations are made by the Commission for Agricultural Costs and Prices (CACP).
• The CACP functions under the Ministry of Agriculture and Farmers Welfare.
• MSPs are announced for designated Kharif and Rabi crops, besides certain commercial crops.

4. ₹5,547.99 Crore Procurement of Pulses and Oilseeds Approved under PSS

Why in News?

The Union Agriculture Ministry approved MSP-based procurement worth ₹5,547.99 crore under the Price Support Scheme (PSS) for Kharif Marketing Season 2026–27.

Key Points

• The approval covers Uttar Pradesh, Karnataka and Telangana.
• Around 7.06 lakh metric tonnes of pulses and oilseeds are proposed to be procured.
• Uttar Pradesh received approval worth ₹3,992.57 crore.
• Karnataka’s approved procurement value is ₹1,107 crore.
• Telangana’s approved procurement value is ₹448.42 crore.
• Tur and moong are among the crops covered in Uttar Pradesh.
• Soybean, moong and sunflower are among the crops covered in Karnataka and Telangana.
• Procurement will be undertaken at the applicable MSP.

Exam Focus

• PSS = Price Support Scheme.
• PSS provides a mechanism for procurement of eligible commodities at MSP when market prices fall below the support level.
• It is particularly important for pulses, oilseeds and copra.

5. ₹1,789.52 Crore Intelligent Traffic Management System Approved for Delhi

Why in News?

The Cabinet Committee on Economic Affairs approved an Intelligent Traffic Management System (ITMS) for Delhi with an estimated cost of ₹1,789.52 crore.

Key Points

• The project will be implemented by Delhi Police.
• It will cover 42 identified traffic corridors.
• Implementation will take place in three phases.
• The implementation period is 24 months.
• It will be followed by five years of operation and maintenance.
• The project will use AI-enabled adaptive traffic signals.
• Technology-based traffic enforcement and real-time traffic information will be incorporated.
• The system will also facilitate priority movement for ambulances and faster response to congestion and road incidents.

Exam Focus

• ITMS = Intelligent Traffic Management System.
• Adaptive traffic signals use real-time traffic conditions to optimise signal timings.
• Artificial intelligence is increasingly being applied to urban traffic management and road safety.

6. Draft Petroleum (Amendment) Bill, 2026 Released for Public Consultation

Why in News?

The Ministry of Petroleum and Natural Gas released the Draft Petroleum (Amendment) Bill, 2026 on 30 September for stakeholder and public consultation.

Key Points

• The draft seeks amendments to India’s petroleum-related regulatory framework.
• It was released as part of the pre-legislative consultation process.
• Stakeholders and members of the public have been invited to submit comments and suggestions.
• The consultation period extends up to 30 October 2026.
• The proposed changes seek a more graded framework for violations.
• Certain regulatory or licence-condition violations are proposed to be dealt with through civil or adjudicatory penalties.
• Serious offences involving unauthorised activities, fraud, pilferage or threats to safety and infrastructure continue to attract stronger provisions.
• The proposals remain in draft form and are not yet enacted law.

Exam Focus

• A draft Bill is not the same as an enacted Act.
• The ministry concerned is the Ministry of Petroleum and Natural Gas.
• Pre-legislative consultation allows stakeholders to submit comments before proposed legislation is finalised.

7. UPSC Centenary Programme ‘Shatabdi Samaroh – Manthan’ Held at Bharat Mandapam

Why in News?

The first day of the two-day UPSC centenary programme was held on 30 September 2026 at Bharat Mandapam, New Delhi, under the banner “Shatabdi Samaroh – Manthan.”

Key Points

• The two-day centenary programme is being held on 30 September and 1 October 2026.
• The programme marks 100 years of the Union Public Service Commission.
• UPSC traces its institutional establishment to 1 October 1926.
• The first day featured discussions on future-ready civil services, innovation and constitutional values.
• State Public Service Commissions and other stakeholders are participating in the centenary programme.
• The year-long centenary celebrations are scheduled to culminate on 1 October.
• A commemorative coin, stamp and publication relating to the UPSC centenary are scheduled to be released as part of the culmination.

Exam Focus

• UPSC: Union Public Service Commission.
• Constitutional provisions relating to UPSC are contained in Articles 315–323.
• Article 315 provides for Public Service Commissions for the Union and the States.
• UPSC is a constitutional body.

8. NHAI Orders Special Quality Checks on 17 National Highway Projects

Why in News?

The National Highways Authority of India announced special quality inspections of 17 under-construction National Highway projects where quoted bid values were substantially below estimated project costs.

Key Points

• The selected projects had bid values more than 15% below the estimated project cost.
• Special inspections will be conducted in addition to routine quality checks.
• The first round is scheduled for completion by December 2026.
• Projects will be reinspected after six months by different teams of experts.
• Selection criteria include construction cost above ₹500 crore.
• Physical progress of selected projects is between 35% and 80%.
• The projects include greenfield corridors, access-controlled corridors, bypasses and road-widening works.
• Projects across several states, including Andhra Pradesh, are covered.

Exam Focus

• NHAI = National Highways Authority of India.
• NHAI functions under the Ministry of Road Transport and Highways.
• It was established under the National Highways Authority of India Act, 1988.

---

C. Economy & Banking Current Affairs

9. Union Government Releases Monthly Accounts up to August 2026

Why in News?

The Union Government released its consolidated accounts covering April–August 2026, providing an update on receipts and expenditure during FY 2026–27.

Key Points

• Total receipts stood at ₹13,67,709 crore.
• This represented 37.5% of the corresponding Budget Estimates.
• Net tax revenue to the Centre stood at ₹8,37,921 crore.
• Non-tax revenue was ₹4,54,549 crore.
• Non-debt capital receipts amounted to ₹75,239 crore.
• Total expenditure stood at ₹20,77,958 crore.
• Revenue expenditure was ₹15,68,009 crore.
• Capital expenditure reached ₹5,09,949 crore.
• Tax devolution to states during the period stood at ₹5,90,391 crore.

Exam Focus

• BE = Budget Estimates.
• Capital expenditure generally results in asset creation or reduction of liabilities.
• Revenue expenditure largely covers recurring government expenditure.

10. RoDTEP Export Incentive Scheme Extended until 31 December 2026

Why in News?

The government extended the Remission of Duties and Taxes on Exported Products (RoDTEP) scheme until 31 December 2026, maintaining continuity of export tax-remission benefits.

Key Points

• RoDTEP reimburses specified embedded duties and taxes that are not otherwise refunded.
• The extension provides continuity to eligible exporters.
• Existing refund rates were continued during the extended period.
• The scheme follows the principle that exported goods should not carry domestic taxes that undermine competitiveness.
• It applies across a wide range of eligible exported products.
• RoDTEP forms an important component of India’s export-support framework.

Exam Focus

• RoDTEP = Remission of Duties and Taxes on Exported Products.
• The scheme was introduced to provide remission of certain embedded taxes and duties.
• Export-remission schemes are distinct from direct export subsidies.

11. Two Offshore Mineral Blocks in Andaman Sea Set for Auction

Why in News?

The Ministry of Mines announced that auction proceedings for two offshore mineral blocks in the Andaman Sea would be launched from 1 October 2026.

Key Points

• Two blocks are being offered through the Composite Licence route.
• The blocks are located in the Andaman Sea.
• The offshore areas have potential for strategic minerals.
• Relevant minerals include cobalt, nickel, manganese, copper and rare-earth elements.
• Such minerals are important for batteries, electronics, renewable-energy systems and advanced manufacturing.
• The auction framework is linked to the Offshore Areas Mineral (Development and Regulation) Act, 2002.
• Legislative amendments in 2023 strengthened the competitive auction framework for offshore minerals.
• The Offshore Areas Mineral (Auction) Rules, 2024 form part of the regulatory framework.

Exam Focus

• A Composite Licence combines exploration/prospecting rights with a pathway towards mining, subject to statutory conditions.
• Cobalt, nickel and rare-earth elements are strategically important to clean-energy and high-technology industries.
• The Andaman Sea forms part of the northeastern Indian Ocean region.

12. ‘India Mining: Global Connect’ Brings Together Diplomatic Missions from 19 Countries

Why in News?

An international outreach interaction titled “India Mining: Global Connect” brought together representatives of diplomatic missions from 19 countries on 30 September 2026.

Key Points

• The programme is part of the build-up to India Mining Week 2026.
• Discussions covered investment, critical minerals, mining technology and international collaboration.
• India Mining Week 2026 will be held from 15–17 November 2026.
• The venue is Yashobhoomi Convention Centre, New Delhi.
• The event is being organised with involvement of the Ministry of Coal and Ministry of Mines.
• Major themes include mineral security, exploration, technology, automation, mine safety and sustainability.
• Critical minerals are expected to receive significant attention.

Exam Focus

• India Mining Week 2026: 15–17 November 2026.
• Venue: Yashobhoomi, New Delhi.
• Critical minerals are increasingly linked with energy security, EVs, electronics and strategic manufacturing.

13. CCI Clears Four Major Corporate Combination Proposals

Why in News?

The Competition Commission of India (CCI) approved four major corporate combinations on 30 September 2026.

Key Points

• Chubu Electric Power Company Netherlands B.V. received approval for acquisition of certain equity shareholding in Continuum Green Energy Ltd.
• BNP Paribas Cardif received approval for acquisition of certain equity share capital in IndiaFirst Life Insurance Company Ltd.
• Bain Capital-managed or advised funds received approval for acquisition of a majority shareholding and voting rights in Everllence SE, a Volkswagen subsidiary.
• Crystal Crop Protection Ltd received approval for acquisition of 100% shareholding in FMC India.
• CCI examines combinations to determine their effect on competition in relevant markets.
• Merger-control review seeks to prevent combinations that may cause an appreciable adverse effect on competition.

Exam Focus

• CCI = Competition Commission of India.
• It is the statutory competition regulator of India.
• CCI functions under the Competition Act, 2002.

---

D. Science, Technology & Space Current Affairs

14. CAG-BHASHINI Anuvaad AI Translation Platform Launched

Why in News?

The Digital India BHASHINI Division and the Comptroller and Auditor General of India launched “CAG-BHASHINI Anuvaad” on 30 September 2026.

Key Points

• It is an AI-enabled multilingual document translation solution.
• The platform is intended for CAG documents and audit-related material.
• It combines BHASHINI language technologies with specialised government-audit terminology.
• The system is intended to improve multilingual access to official material.
• Human oversight continues to be incorporated into the translation workflow.
• Institutional requirements relating to controlled access, security and data sovereignty are important components.
• The platform was developed by BHASHINI under Digital India Corporation.

Exam Focus

• BHASHINI is India’s multilingual language-technology initiative.
• It is associated with the Ministry of Electronics and Information Technology.
• The office of the Comptroller and Auditor General of India is provided under Article 148 of the Constitution.

15. ₹1,600 Crore Approved for 41 Pharma and MedTech Innovation Projects under PRIP

Why in News?

The Department of Pharmaceuticals announced approval of around ₹1,600 crore for 41 innovation projects under the first round of the PRIP Scheme.

Key Points

• PRIP stands for Promotion of Research and Innovation in Pharma MedTech Sector.
• The approved projects cover pharmaceutical and medical-technology innovation.
• The programme seeks to strengthen indigenous research and development.
• It aims to help translate research into commercially useful products and technologies.
• The broader PRIP framework supports collaboration among industry, startups and research institutions.
• The Department of Pharmaceuticals comes under the Ministry of Chemicals and Fertilizers.

Exam Focus

• PRIP: Promotion of Research and Innovation in Pharma MedTech Sector.
• The overall approved outlay of the PRIP scheme is ₹5,000 crore.
• The scheme targets India’s pharmaceutical and medical-technology R&D ecosystem.

16. New PRIP Discovery Track Announced for Startups and MSMEs

Why in News?

A new Discovery Track was announced under the PRIP scheme to support early-stage pharmaceutical and MedTech innovation.

Key Points

• Eligible startups and MSMEs can receive financial assistance of up to ₹50 crore, subject to scheme conditions.
• The track focuses particularly on early-stage discovery and development.
• It covers areas including New Chemical Entities (NCEs) and New Biological Entities (NBEs).
• The initiative seeks to reduce the funding gap faced by early-stage innovation.
• Applicants under the early-stage and discovery tracks use a staged application process.
• The initiative forms part of efforts to move India from generic-drug strength towards greater original innovation.

Exam Focus

• NCE = New Chemical Entity.
• NBE = New Biological Entity.
• PRIP is administered by the Department of Pharmaceuticals.

17. India Highlights 1,000-km Quantum-Secure Communication Milestone

Why in News?

India’s progress under the National Quantum Mission (NQM) was highlighted at PRAGATI Q-Foundry 2026 in New Delhi on 30 September.

Key Points

• India has demonstrated around 1,000 km of quantum-secure communication.
• The National Quantum Mission has a longer-term target of 2,000 km of secure quantum communication.
• PRAGATI Q-Foundry 2026 was held on 29–30 September 2026 in New Delhi.
• It brings together researchers, startups, industry representatives, investors and policymakers.
• The platform emphasises translation of quantum research into commercial technologies.
• Activities include technology demonstrations, startup pitches, industry interaction and B2B matchmaking.
• National Quantum Mission activities span quantum computing, communications, sensing and metrology, and quantum materials and devices.

Exam Focus

• The National Quantum Mission was approved in April 2023.
• Approved outlay: approximately ₹6,003.65 crore.
• Four core areas are quantum computing, quantum communication, quantum sensing and metrology, and quantum materials and devices.

18. Scientific Steering Committee Reviews National One Health Mission

Why in News?

The Scientific Steering Committee of the National One Health Mission reviewed progress towards strengthening India’s integrated One Health systems.

Key Points

• The meeting focused on coordination across human, animal and environmental health.
• One Health recognises the interdependence of the health of humans, animals and ecosystems.
• It is particularly important for the surveillance and control of zoonotic diseases.
• Pandemic preparedness and integrated disease surveillance are major areas of focus.
• The mission involves cooperation among multiple government departments and scientific institutions.
• The Scientific Steering Committee provides scientific guidance for the mission.

Exam Focus

• One Health integrates human, animal and environmental health.
• A zoonosis is an infectious disease capable of transmission between animals and humans.
• One Health approaches are important for antimicrobial resistance, zoonotic infections and pandemic preparedness.

19. MHI Industry Accelerator Impact Report Unveiled at Navigyaan 2026

Why in News?

Union Heavy Industries Minister H.D. Kumaraswamy unveiled the MHI Industry Accelerator Impact Report at Navigyaan 2026.

Key Points

• Around ₹35.72 crore in grant support was provided to ten indigenous technologies under the accelerator initiative.
• Supported technologies progressed from approximately Technology Readiness Level 3 to TRL 9.
• Focus areas include next-generation mobility and advanced manufacturing.
• Technologies include areas such as electric powertrains, high-voltage motor control and energy storage.
• The initiative supports movement from laboratory-level development to industrial deployment.
• It forms part of wider efforts to strengthen indigenous capital-goods and manufacturing technologies.

Exam Focus

• TRL = Technology Readiness Level.
• TRL scales are used to assess technological maturity from early research to operational deployment.
• The Ministry of Heavy Industries plays a major role in India’s automotive and capital-goods policy ecosystem.

---

E. Environment & Ecology Current Affairs

20. National Coastal Mission 2.0 Guidelines Launched

Why in News?

Union Environment Minister Bhupender Yadav launched guidelines for implementation of National Coastal Mission 2.0 (NCM 2.0) on 30 September 2026.

Key Points

• NCM 2.0 is a Central Sector Scheme.
• The approved outlay is ₹767 crore.
• It will be implemented until 2030–31.
• Coverage includes India’s nine coastal states and four coastal Union Territories.
• The mission seeks to strengthen the resilience and sustainability of coastal regions.
• Coastal ecosystem protection and sustainable livelihoods are important components.
• The programme also seeks to unlock the potential of India’s Blue Economy.

Exam Focus

• Blue Economy refers to sustainable economic use of ocean and coastal resources.
• National Coastal Mission comes under the Ministry of Environment, Forest and Climate Change.
• India has a coastline of more than 7,500 km when island territories are included.

21. New Corporate Average Fuel Economy Norms Notified

Why in News?

The Ministry of Power notified new Corporate Average Fuel Economy (CAFE) norms for passenger vehicles.

Key Points

• The norms will apply from 1 April 2027 to 31 March 2032.
• They cover new passenger vehicles manufactured or imported for sale in India.
• The fuel-consumption benchmark starts at 3.996 litres per 100 km in 2027–28.
• It progressively tightens to 3.3273 litres per 100 km in 2031–32.
• This represents an improvement of approximately 16.7% over the period.
• The framework encourages development of more energy-efficient vehicles.
• It also supports electric vehicles, hybrids and alternative-fuel technologies.

Exam Focus

• CAFE = Corporate Average Fuel Economy.
• CAFE is a fleet-level efficiency standard.
• India’s CAFE framework is associated with energy-efficiency regulation in the transport sector.

22. Cabinet Approves Green Energy Corridor Phase III

Why in News?

The Union Cabinet approved Green Energy Corridor Phase III (GEC-III) to strengthen renewable-energy transmission and energy-storage infrastructure.

Key Points

• GEC-III will support evacuation of up to 135 GW of renewable energy.
• The scheme includes 50 GWh of Battery Energy Storage Systems (BESS).
• It is targeted for completion by FY 2032–33.
• Total project outlay is ₹1,86,405 crore.
• Around ₹1,36,378 crore is allocated to intra-state transmission infrastructure.
• ₹50,000 crore is associated with the 50 GWh BESS component.
• Total Central Financial Support is estimated at ₹54,082 crore.
• State Transmission Utilities will play the key implementing role for the transmission component.

Exam Focus

• GEC = Green Energy Corridor.
• BESS = Battery Energy Storage System.
• InSTS = Intra-State Transmission System.
• Battery storage helps balance intermittent renewable-energy sources such as solar and wind.

23. Delhi Records Lowest September Average AQI in Five Years

Why in News?

Delhi recorded its lowest September average Air Quality Index in five years, highlighting an improvement in air-quality conditions during September 2026 compared with recent years.

Key Points

• The assessment covers the monthly average AQI for September.
• The result indicates an improvement compared with the corresponding month in the preceding four years.
• Air pollution control in Delhi-NCR involves action on vehicles, industry, road dust, construction and biomass burning.
• Seasonal crop-residue burning becomes a major air-quality concern during the autumn period.
• The Commission for Air Quality Management (CAQM) coordinates air-pollution management across Delhi-NCR and adjoining areas.
• Air quality is measured using multiple pollutants, including particulate matter.

Exam Focus

• AQI = Air Quality Index.
• PM2.5 and PM10 are major particulate pollutants used in air-quality assessment.
• CAQM = Commission for Air Quality Management in National Capital Region and Adjoining Areas.

---

F. Defence & Security Current Affairs

24. Senior LeT Commander Musa alias Asif Fauji Neutralised in Budgam

Why in News?

Security forces neutralised senior Lashkar-e-Taiba commander Musa alias Asif Fauji in an intelligence-led operation in Jammu and Kashmir on 30 September 2026.

Key Points

• The operation took place in Budgam district, Jammu and Kashmir.
• Musa was neutralised in the Gurwatkalan/Khansahib area.
• The operation followed technical and human intelligence regarding his movement.
• Jammu and Kashmir Police, the Indian Army and other security agencies have been conducting coordinated counter-terror operations.
• Authorities stated that Musa belonged to a group of senior LeT commanders operating in Jammu and Kashmir.
• The operation was described as intelligence-led.

Exam Focus

• LeT = Lashkar-e-Taiba.
• Budgam is a district in the Kashmir Valley.
• Counter-terror operations in Jammu and Kashmir commonly involve coordination among the Army, J&K Police and Central Armed Police Forces.

25. Second Naval Commanders’ Conference 2026 Continues in New Delhi

Why in News?

Senior Indian Navy leadership continued deliberations during the second edition of the Naval Commanders’ Conference 2026 at Nausena Bhawan, New Delhi.

Key Points

• The three-day conference is being held from 29 September to 1 October 2026.
• It brings together operational and area commanders of the Indian Navy.
• Discussions cover operational preparedness and maritime security.
• Future capability development and technology absorption are major subjects.
• Senior defence leadership is participating in discussions on jointness and inter-service coordination.
• Data sharing, resilience and technology-driven warfare were among the subjects highlighted.
• The conference is the Indian Navy’s apex-level institutional forum for strategic review.

Exam Focus

• Nausena Bhawan is the headquarters complex of the Indian Navy in New Delhi.
• The Naval Commanders’ Conference is held periodically to review operational and strategic priorities.
• India’s Navy has three major commands: Western, Eastern and Southern Naval Commands.

26. Military Nursing Service Centenary Celebrations Reach Closing Ceremony

Why in News?

The closing ceremony associated with the Military Nursing Service (MNS) centenary celebrations was held on 30 September 2026.

Key Points

• Raksha Rajya Mantri Sanjay Seth participated in the closing ceremony.
• The centenary celebrations highlighted the contribution of MNS personnel to the Armed Forces.
• Military nursing personnel serve during war, peacetime operations, humanitarian missions and medical emergencies.
• The centenary programme marked a century of organised military nursing service.
• MNS officers form an important component of the Armed Forces medical-care system.
• The centenary observances included professional, scientific and commemorative activities.

Exam Focus

• MNS = Military Nursing Service.
• MNS functions within India’s Armed Forces medical ecosystem.
• AFMS = Armed Forces Medical Services.

---

G. Awards, Appointments, Reports & Rankings

27. Annual Survey of Industries 2024–25 Results Released

Why in News?

The Ministry of Statistics and Programme Implementation released the results of the Annual Survey of Industries (ASI) 2024–25 on 30 September 2026.

Key Points

• Around 2.67 lakh registered manufacturing establishments were estimated.
• Industrial output increased by 7.81% compared with the previous survey year.
• Manufacturing Gross Value Added increased by 9.59%.
• Total employment increased by 7.19%.
• More than 14 lakh persons were added to estimated employment.
• Total persons engaged crossed 2 crore, reaching approximately 2.10 crore.
• Fixed capital increased by 10.54%.
• Total emoluments rose by 12.08%.
• Basic metals, motor vehicles, chemicals, pharmaceuticals and food products together contributed more than 45% of manufacturing GVA.
• Maharashtra recorded the highest share of manufacturing GVA, while Tamil Nadu led in the number of establishments.

Exam Focus

• ASI = Annual Survey of Industries.
• It is released by the Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI).
• ASI provides important data on India’s registered manufacturing sector.

28. RIS Study Estimates India’s Ayush Services Economy at US$36.92 Billion

Why in News?

A new study estimated the economic contribution of India’s Ayush services sector at US$36.92 billion in FY 2024–25.

Key Points

• The study was prepared by the Research and Information System for Developing Countries (RIS).
• It assessed the contribution of the Ayush services economy.
• The sector recorded an estimated 16.91% compound annual growth rate from FY 2022–23.
• Healthcare, wellness and Medical Value Travel are major contributors.
• The study highlighted the growing economic role of traditional systems of healthcare and wellness.
• Longer-term projections indicate substantial expansion potential towards 2047.

Exam Focus

• AYUSH: Ayurveda, Yoga & Naturopathy, Unani, Siddha and Homoeopathy.
• The Ministry of Ayush is the Union ministry dealing with these traditional and complementary systems.
• RIS is a New Delhi-based policy research institution focusing particularly on international economic issues and development.

---

H. Andhra Pradesh Current Affairs

Nothing Important Available.

I. Telangana Current Affairs

29. DoorDash Opens Hyderabad Hub and Plans More than 3,000 Jobs

Why in News?

U.S.-based local-commerce company DoorDash opened a new office and talent hub in HITEC City, Hyderabad, on 30 September 2026.

Key Points

• The Hyderabad centre begins with around 500 employees.
• DoorDash plans to expand the workforce to more than 3,000 over the next two years.
• The hub will support DoorDash’s global operations.
• Customer Experience and Integrity functions will form an important part of the facility.
• General and administrative functions will also be supported from Hyderabad.
• Hyderabad becomes one of DoorDash’s internally operated global customer-support locations.
• Other major service hubs include Tempe, Arizona, and Mexico City.
• The investment adds to Hyderabad’s expanding Global Capability Centre (GCC) ecosystem.

Exam Focus

• The DoorDash hub is located in HITEC City, Hyderabad, Telangana.
• GCC = Global Capability Centre.
• Hyderabad is one of India’s major technology, IT-services and GCC destinations.

---

J. Sports Current Affairs

30. India Wins Women’s Compound Team Archery Gold at Asian Games 2026

Why in News?

India’s women’s compound archery team won the gold medal at the Aichi–Nagoya Asian Games 2026 on 30 September.

Key Points

• The Indian team comprised Jyothi Surekha Vennam, Chikitha Taniparthi and Prithika Pradeep.
• India defeated China 238–234 in the final.
• India’s score of 238 equalled the world record in the event.
• The previous benchmark had been set by South Korea.
• India successfully defended its Asian Games title in the women’s compound team event.
• The performance was one of India’s major archery achievements at the Games.

Exam Focus

• Asian Games 2026 host: Aichi–Nagoya, Japan.
• Women’s Compound Team Gold: Jyothi Surekha Vennam, Chikitha Taniparthi and Prithika Pradeep.
• Final: India defeated China 238–234.

31. Chikitha Taniparthi and Sahil Jadhav Win Compound Mixed Team Gold and LA28 Quota

Why in News?

Indian archers Chikitha Taniparthi and Sahil Jadhav won the Compound Mixed Team gold medal at the Asian Games 2026.

Key Points

• India faced South Korea in the final.
• Regulation competition ended 157–157.
• India won the shoot-off 20–19.
• Chikitha Taniparthi and Sahil Jadhav secured the gold medal.
• Their victory also secured an Olympic quota place for India in the compound mixed-team event at Los Angeles 2028.
• Compound mixed-team archery is scheduled to make its Olympic debut at LA28.

Exam Focus

• Gold-winning pair: Chikitha Taniparthi and Sahil Jadhav.
• Opponent in final: South Korea.
• Compound mixed-team archery will debut at the Olympics at Los Angeles 2028.

32. India Wins Men’s Compound Team Archery Gold

Why in News?

India completed a sweep of the compound team titles at the Asian Games after winning the Men’s Compound Team gold medal.

Key Points

• The Indian team comprised Kushal Dalal, Sahil Rajesh Jadhav and Ganesh Maniratnam Thirumuru.
• India defeated China 238–237 in the final.
• Sahil Jadhav therefore won another gold after the mixed-team success.
• India won the women’s, mixed and men’s compound team titles on the same day.
• The performance underlined India’s strength in compound archery at the continental level.

Exam Focus

• Men’s Compound Team Gold: Kushal Dalal, Sahil Rajesh Jadhav and Ganesh Maniratnam Thirumuru.
• Final opponent: China.
• Final score: 238–237.

33. Neeru Dhanda and Kynan Chenai Win Trap Mixed Team Gold

Why in News?

Indian shooters Neeru Dhanda and Kynan Chenai won the Trap Mixed Team gold medal at the Asian Games 2026.

Key Points

• The Indian pair scored 34 in the final.
• Their performance established a new continental-level record for the event.
• Qatar finished with silver after scoring 32.
• China secured bronze with 23.
• It was India’s first Asian Games gold in the Trap Mixed Team event.
• The result added another major shooting gold to India’s Aichi–Nagoya campaign.

Exam Focus

• Neeru Dhanda + Kynan Chenai — Trap Mixed Team — Gold.
• Sport: Shooting.
• Asian Games 2026 host country: Japan.

---

K. Important Days & Observances

34. International Translation Day 2026

Why in News?

International Translation Day was observed worldwide on 30 September 2026, recognising the contribution of translators, interpreters and language professionals.

Key Points

• International Translation Day is observed every year on 30 September.
• The 2026 theme is “Linguistic Diversity and Language Rights: The Power of Being Understood.”
• The observance highlights translation, interpretation and terminology as tools for linguistic inclusion.
• The 2026 theme gives particular attention to linguistic diversity and language rights.
• It is also connected with the International Decade of Indigenous Languages 2022–2032.
• The United Nations General Assembly formally recognised International Translation Day in 2017.
• The relevant UN General Assembly resolution is Resolution 71/288.

Exam Focus

• International Translation Day: 30 September.
• 2026 Theme: Linguistic Diversity and Language Rights: The Power of Being Understood.
• UN recognition: 2017.
• The date is associated with St. Jerome, traditionally regarded as the patron saint of translators.

తెలుగులో – 30 సెప్టెంబర్ 2026 – డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్

A. అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

1. భారత్–అమెరికా సమగ్ర గ్లోబల్ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యంపై మోదీ–ట్రంప్ సమీక్ష

ఎందుకు వార్తల్లో?

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ 30 సెప్టెంబర్ 2026న టెలిఫోన్ ద్వారా మాట్లాడి వాణిజ్యం, రక్షణ, ఇంధనం, కీలక సాంకేతికతలు తదితర రంగాల్లో భారత్–అమెరికా సహకారాన్ని సమీక్షించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• భారత్–అమెరికా ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లోని ప్రధాన రంగాలను ఇద్దరు నాయకులు సమీక్షించారు.
• వాణిజ్యం, రక్షణ, ఇంధనం, కీలక సాంకేతికతలు చర్చల్లో ప్రధానంగా నిలిచాయి.
• ఇరు దేశాలు సన్నిహిత సంప్రదింపులను కొనసాగించేందుకు అంగీకరించాయి.
• India–U.S. Comprehensive Global Strategic Partnershipను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లడంపై చర్చించారు.
• ప్రాంతీయ, అంతర్జాతీయ పరిణామాలు మరియు ప్రపంచ శాంతి, భద్రతకు సంబంధించిన అంశాలు కూడా ప్రస్తావనకు వచ్చాయి.
• భారత్–అమెరికా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య చర్చలు కొనసాగుతున్న సమయంలో ఈ సంభాషణ జరిగింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• భారత్–అమెరికా సంబంధాన్ని Comprehensive Global Strategic Partnershipగా పేర్కొంటారు.
• అమెరికా G7, G20, QUAD, NATO వంటి ముఖ్య అంతర్జాతీయ సమూహాల్లో సభ్యదేశం.
• భారత్, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా కలిసి QUADలో సభ్యదేశాలు.

2. మిల్వాకీలో G20 వాణిజ్య మంత్రుల సమావేశంలో పీయూష్ గోయల్

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రి పీయూష్ గోయల్, అమెరికాలోని విస్కాన్సిన్ రాష్ట్రం మిల్వాకీలో 30 సెప్టెంబర్ నుంచి 1 అక్టోబర్ 2026 వరకు జరిగే G20 Trade Ministers’ Meetingలో పాల్గొన్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమావేశం అమెరికాలోని మిల్వాకీ, విస్కాన్సిన్లో జరుగుతోంది.
• భారత్‌కు పీయూష్ గోయల్ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు.
• బహిరంగ, సమగ్ర, పారదర్శక, సమానతాధారిత మరియు వివక్షరహిత బహుపాక్షిక వాణిజ్య వ్యవస్థకు భారత్ మద్దతు తెలిపింది.
• బహుపాక్షిక వాణిజ్య వ్యవస్థలో World Trade Organization (WTO) కీలక సంస్థగా కొనసాగుతోంది.
• ఇతర దేశాల వాణిజ్య మంత్రులతో ద్వైపాక్షిక సమావేశాలు కూడా కార్యక్రమంలో భాగం.
• భారత్–అమెరికా వాణిజ్య చర్చలు కూడా పీయూష్ గోయల్ అమెరికా పర్యటనలో ముఖ్యాంశంగా ఉన్నాయి.
• ఆయన అమెరికా పర్యటన 29 సెప్టెంబర్ నుంచి 5 అక్టోబర్ 2026 వరకు కొనసాగుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• WTO ప్రధాన కార్యాలయం: జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్.
• G20లో 19 దేశాలతో పాటు యూరోపియన్ యూనియన్, ఆఫ్రికన్ యూనియన్ సభ్యులుగా ఉన్నాయి.
• భారత్ 2023లో G20 అధ్యక్ష బాధ్యతలు నిర్వహించింది.

B. జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

3. 2027–28 మార్కెటింగ్ సీజన్‌కు రబీ పంటల MSPలను పెంచిన CCEA

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేబినెట్ కమిటీ ఆన్ ఎకనామిక్ అఫైర్స్ 2027–28 మార్కెటింగ్ సీజన్‌కు అన్ని నిర్దేశిత రబీ పంటల Minimum Support Prices (MSPs) పెంపును ఆమోదించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• గోధుమలు: క్వింటాల్‌కు ₹2,610.
• బార్లీ: క్వింటాల్‌కు ₹2,286.
• శనగలు: క్వింటాల్‌కు ₹5,958.
• మసూర్ పప్పు: క్వింటాల్‌కు ₹7,390.
• రేప్‌సీడ్ & మస్టర్డ్: క్వింటాల్‌కు ₹6,613.
• కుసుమ: క్వింటాల్‌కు ₹7,215.
• కుసుమకు అత్యధికంగా క్వింటాల్‌కు ₹675 పెంపు లభించింది.
• రేప్‌సీడ్ & మస్టర్డ్‌కు ₹413 పెంపు లభించింది.
• మసూర్ పప్పుకు ₹390 పెంపు లభించింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• MSP = Minimum Support Price — కనీస మద్దతు ధర.
• MSPలపై సిఫారసులు చేసే సంస్థ Commission for Agricultural Costs and Prices (CACP).
• CACP కేంద్ర వ్యవసాయం మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.

4. PSS కింద ₹5,547.99 కోట్ల పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజల కొనుగోలుకు ఆమోదం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026–27 ఖరీఫ్ మార్కెటింగ్ సీజన్‌కు Price Support Scheme (PSS) కింద ₹5,547.99 కోట్ల విలువైన పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజల కొనుగోలుకు కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ ఆమోదం తెలిపింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ ఆమోదం ఉత్తరప్రదేశ్, కర్ణాటక, తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు వర్తిస్తుంది.
• సుమారు 7.06 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలను కొనుగోలు చేయనున్నారు.
• ఉత్తరప్రదేశ్‌కు ₹3,992.57 కోట్ల విలువైన కొనుగోలుకు ఆమోదం లభించింది.
• కర్ణాటకకు ₹1,107 కోట్లు కేటాయించారు.
• తెలంగాణకు ₹448.42 కోట్ల విలువైన కొనుగోలుకు ఆమోదం లభించింది.
• ఉత్తరప్రదేశ్‌లో కంది, పెసలు వంటి పంటలు ఇందులో ఉన్నాయి.
• కర్ణాటక, తెలంగాణల్లో సోయాబీన్, పెసలు, పొద్దుతిరుగుడు వంటి పంటలు ఇందులో భాగం.
• వర్తించే MSP వద్ద కొనుగోళ్లు చేపడతారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PSS = Price Support Scheme.
• మార్కెట్ ధరలు మద్దతు ధర కంటే తగ్గినప్పుడు అర్హమైన పంటలను MSP వద్ద కొనుగోలు చేయడానికి PSS ఉపయోగపడుతుంది.

5. ఢిల్లీకి ₹1,789.52 కోట్ల Intelligent Traffic Management System

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఢిల్లీ కోసం ₹1,789.52 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో Intelligent Traffic Management System (ITMS) ఏర్పాటుకు కేబినెట్ కమిటీ ఆన్ ఎకనామిక్ అఫైర్స్ ఆమోదం తెలిపింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రాజెక్టును Delhi Police అమలు చేస్తుంది.
• 42 గుర్తించిన ట్రాఫిక్ కారిడార్లను ఈ వ్యవస్థ కవర్ చేస్తుంది.
• ప్రాజెక్టును మూడు దశల్లో అమలు చేస్తారు.
• అమలు కాలం 24 నెలలు.
• అనంతరం ఐదేళ్ల ఆపరేషన్ మరియు నిర్వహణ ఉంటుంది.
• AI ఆధారిత Adaptive Traffic Signalsను ఉపయోగిస్తారు.
• సాంకేతిక ఆధారిత ట్రాఫిక్ అమలు, రియల్-టైమ్ ట్రాఫిక్ సమాచారాన్ని వ్యవస్థలో భాగం చేస్తారు.
• అంబులెన్సులకు ప్రాధాన్య మార్గం కల్పించడంలో కూడా ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ITMS = Intelligent Traffic Management System.
• Adaptive Traffic Signals వాస్తవ సమయ ట్రాఫిక్ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా సిగ్నల్ సమయాలను మార్చగలవు.

6. Draft Petroleum (Amendment) Bill, 2026 ప్రజాభిప్రాయానికి విడుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

పెట్రోలియం మరియు సహజవాయు మంత్రిత్వ శాఖ Draft Petroleum (Amendment) Bill, 2026ను 30 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రజలు, భాగస్వామ్య సంస్థల అభిప్రాయాల కోసం విడుదల చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• భారత పెట్రోలియం నియంత్రణ వ్యవస్థలో మార్పులను ప్రతిపాదించే ముసాయిదా ఇది.
• Pre-legislative consultation processలో భాగంగా విడుదల చేశారు.
• ప్రజలు, పరిశ్రమలు మరియు ఇతర భాగస్వాములు అభిప్రాయాలు సమర్పించవచ్చు.
• సంప్రదింపుల గడువు 30 అక్టోబర్ 2026 వరకు ఉంది.
• కొన్ని నియంత్రణ ఉల్లంఘనలకు దశలవారీ శిక్షా వ్యవస్థను ప్రతిపాదించారు.
• కొన్ని లైసెన్స్ లేదా నియంత్రణ ఉల్లంఘనలను సివిల్ లేదా adjudicatory penalties ద్వారా పరిష్కరించే ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి.
• అనధికార కార్యకలాపాలు, మోసం, చోరీ, భద్రతకు ముప్పు వంటి తీవ్రమైన నేరాలకు కఠిన నిబంధనలు కొనసాగుతాయి.
• ఇది ప్రస్తుతం ముసాయిదా మాత్రమే; చట్టంగా అమల్లోకి రాలేదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Draft Bill మరియు పార్లమెంట్ ఆమోదించిన Act ఒకటే కావు.
• సంబంధిత కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ: Ministry of Petroleum and Natural Gas.

7. భారత్ మండపంలో UPSC శతాబ్ది కార్యక్రమం ‘Shatabdi Samaroh – Manthan’

ఎందుకు వార్తల్లో?

UPSC శతాబ్ది ఉత్సవాల్లో భాగంగా రెండు రోజుల “Shatabdi Samaroh – Manthan” కార్యక్రమం తొలి రోజు 30 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో జరిగింది.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం 30 సెప్టెంబర్–1 అక్టోబర్ 2026 వరకు జరుగుతోంది.
• Union Public Service Commission 100 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భాన్ని పురస్కరించుకొని నిర్వహిస్తున్నారు.
• UPSC సంస్థాగత చరిత్ర 1 అక్టోబర్ 1926 నుంచి ప్రారంభమవుతుంది.
• భవిష్యత్‌కు సిద్ధమైన సివిల్ సర్వీసులు, ఆవిష్కరణ, రాజ్యాంగ విలువలపై చర్చలు జరిగాయి.
• రాష్ట్ర Public Service Commissions మరియు ఇతర భాగస్వాములు పాల్గొన్నారు.
• ఏడాది పాటు జరిగిన శతాబ్ది కార్యక్రమాలు 1 అక్టోబర్‌తో ముగియనున్నాయి.
• శతాబ్ది సందర్భంగా స్మారక నాణెం, పోస్టల్ స్టాంపు, ప్రత్యేక ప్రచురణ విడుదల కార్యక్రమాలు ఉన్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• UPSC = Union Public Service Commission.
• UPSCకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధనలు Articles 315–323లో ఉన్నాయి.
• Article 315 కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల Public Service Commissions ఏర్పాటును పేర్కొంటుంది.
• UPSC ఒక రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ.

8. 17 జాతీయ రహదారి ప్రాజెక్టులకు ప్రత్యేక నాణ్యత తనిఖీలు ఆదేశించిన NHAI

ఎందుకు వార్తల్లో?

అంచనా ప్రాజెక్టు వ్యయంతో పోలిస్తే గణనీయంగా తక్కువ బిడ్ విలువలతో నిర్మాణంలో ఉన్న 17 National Highway projectsపై ప్రత్యేక నాణ్యత తనిఖీలు నిర్వహించాలని NHAI నిర్ణయించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఎంపికైన ప్రాజెక్టుల బిడ్ విలువ అంచనా వ్యయానికి కంటే 15% కంటే ఎక్కువ తక్కువగా ఉంది.
• సాధారణ నాణ్యత తనిఖీలకు అదనంగా ప్రత్యేక పరిశీలనలు జరుగుతాయి.
• తొలి విడత తనిఖీలు డిసెంబర్ 2026 నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
• ఆరు నెలల తర్వాత వేరే నిపుణుల బృందాలు మళ్లీ తనిఖీలు చేస్తాయి.
• ₹500 కోట్లకు పైబడిన నిర్మాణ వ్యయం ఉన్న ప్రాజెక్టులు ఎంపిక ప్రమాణాల్లో భాగం.
• ఎంపికైన ప్రాజెక్టుల భౌతిక పురోగతి 35% నుంచి 80% మధ్య ఉంది.
• Greenfield corridors, access-controlled corridors, bypasses, road widening పనులు ఇందులో ఉన్నాయి.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ సహా పలు రాష్ట్రాల్లోని ప్రాజెక్టులు ఈ తనిఖీల్లో ఉన్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NHAI = National Highways Authority of India.
• ఇది Ministry of Road Transport and Highways పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
• NHAIను National Highways Authority of India Act, 1988 కింద ఏర్పాటు చేశారు.

C. ఆర్థిక & బ్యాంకింగ్ కరెంట్ అఫైర్స్

9. ఆగస్టు 2026 వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వ నెలవారీ ఖాతాల విడుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఏప్రిల్ నుంచి ఆగస్టు వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆదాయాలు, వ్యయాలకు సంబంధించిన సమగ్ర ఖాతాలు విడుదలయ్యాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• మొత్తం ఆదాయాలు ₹13,67,709 కోట్లు.
• ఇది సంబంధిత Budget Estimatesలో 37.5%.
• కేంద్రానికి నికర పన్ను ఆదాయం ₹8,37,921 కోట్లు.
• పన్నేతర ఆదాయం ₹4,54,549 కోట్లు.
• Non-debt capital receipts ₹75,239 కోట్లు.
• మొత్తం వ్యయం ₹20,77,958 కోట్లు.
• Revenue expenditure ₹15,68,009 కోట్లు.
• Capital expenditure ₹5,09,949 కోట్లు.
• రాష్ట్రాలకు పన్నుల వాటాగా ₹5,90,391 కోట్లు బదిలీ చేశారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• BE = Budget Estimates.
• Capital Expenditure సాధారణంగా ఆస్తుల సృష్టి లేదా అప్పుల తగ్గింపుతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
• Revenue Expenditureలో ప్రభుత్వ సాధారణ, పునరావృత వ్యయాలు ఉంటాయి.

10. RoDTEP ఎగుమతి పథకం 31 డిసెంబర్ 2026 వరకు పొడిగింపు

ఎందుకు వార్తల్లో?

Remission of Duties and Taxes on Exported Products (RoDTEP) పథకాన్ని ప్రభుత్వం 31 డిసెంబర్ 2026 వరకు పొడిగించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఎగుమతి ఉత్పత్తుల్లో అంతర్లీనంగా మిగిలిపోయే కొన్ని పన్నులు, సుంకాలను RoDTEP తిరిగి చెల్లిస్తుంది.
• పొడిగింపు ద్వారా అర్హమైన ఎగుమతిదారులకు ప్రయోజనాల కొనసాగింపు లభిస్తుంది.
• పొడిగించిన కాలంలో ప్రస్తుత రిఫండ్ రేట్లు కొనసాగుతాయి.
• దేశీయ పన్నుల భారాన్ని ఎగుమతి ఉత్పత్తులు మోసుకెళ్లకూడదనే సూత్రంపై ఈ పథకం ఆధారపడి ఉంది.
• అనేక అర్హత కలిగిన ఎగుమతి ఉత్పత్తులకు ఇది వర్తిస్తుంది.
• భారత ఎగుమతి ప్రోత్సాహక వ్యవస్థలో RoDTEP ముఖ్యమైన భాగం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• RoDTEP = Remission of Duties and Taxes on Exported Products.
• కొన్ని embedded taxes and dutiesను తిరిగి చెల్లించేందుకు ఈ పథకం అమలు చేస్తున్నారు.

11. అండమాన్ సముద్రంలో రెండు Offshore Mineral Blocks వేలానికి సిద్ధం

ఎందుకు వార్తల్లో?

అండమాన్ సముద్రంలోని రెండు offshore mineral blocks వేలం ప్రక్రియను 1 అక్టోబర్ 2026 నుంచి ప్రారంభించనున్నట్లు గనుల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• రెండు బ్లాకులను Composite Licence విధానంలో అందిస్తున్నారు.
• ఇవి Andaman Seaలో ఉన్నాయి.
• ఈ ప్రాంతాల్లో వ్యూహాత్మక ఖనిజాల అవకాశాలు ఉన్నాయి.
• Cobalt, nickel, manganese, copper, rare-earth elements ముఖ్యమైన ఖనిజాలు.
• బ్యాటరీలు, ఎలక్ట్రానిక్స్, పునరుత్పాదక ఇంధన వ్యవస్థలు, అధునాతన తయారీలో వీటి ప్రాధాన్యం ఎక్కువ.
• వేలం విధానం Offshore Areas Mineral (Development and Regulation) Act, 2002తో సంబంధం కలిగి ఉంది.
• 2023లో చేసిన సవరణలు offshore minerals పోటీ వేలానికి బలం ఇచ్చాయి.
• Offshore Areas Mineral (Auction) Rules, 2024 కూడా నియంత్రణ వ్యవస్థలో భాగం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Composite Licence అన్వేషణ హక్కులను, చట్టబద్ధ షరతులకు లోబడి మైనింగ్ దిశగా వెళ్లే అవకాశంతో అనుసంధానిస్తుంది.
• కోబాల్ట్, నికెల్, Rare Earth Elements స్వచ్ఛ ఇంధనం, EVలు, ఆధునిక సాంకేతిక రంగాల్లో కీలకం.

12. 19 దేశాల దౌత్య ప్రతినిధులతో ‘India Mining: Global Connect’

ఎందుకు వార్తల్లో?

“India Mining: Global Connect” పేరుతో నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ సమావేశంలో 19 దేశాల దౌత్య కార్యాలయాల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ఇది India Mining Week 2026కు ముందస్తు కార్యక్రమంగా నిర్వహించారు.
• పెట్టుబడులు, critical minerals, mining technology, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యం వంటి అంశాలపై చర్చించారు.
• India Mining Week 2026 15–17 నవంబర్ 2026 వరకు జరుగుతుంది.
• వేదిక: Yashobhoomi Convention Centre, New Delhi.
• Ministry of Coal, Ministry of Mines భాగస్వామ్యంతో కార్యక్రమం నిర్వహిస్తున్నారు.
• Mineral security, exploration, technology, automation, mine safety, sustainability ప్రధాన అంశాలు.
• Critical mineralsకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• India Mining Week 2026: 15–17 నవంబర్ 2026.
• వేదిక: యశోభూమి, న్యూఢిల్లీ.
• Critical mineralsకు EVలు, electronics, energy security, strategic manufacturingలో ప్రాధాన్యం ఉంది.

13. నాలుగు ప్రధాన కార్పొరేట్ విలీన ప్రతిపాదనలకు CCI ఆమోదం

ఎందుకు వార్తల్లో?

Competition Commission of India (CCI) 30 సెప్టెంబర్ 2026న నాలుగు ప్రధాన corporate combinationsకు ఆమోదం తెలిపింది.

ముఖ్యాంశాలు

• Chubu Electric Power Company Netherlands B.V.కు Continuum Green Energy Ltdలో కొంత వాటా కొనుగోలుకు ఆమోదం లభించింది.
• BNP Paribas Cardifకు IndiaFirst Life Insurance Company Ltdలో కొంత equity share capital కొనుగోలుకు ఆమోదం లభించింది.
• Bain Capital నిర్వహించే లేదా సలహా ఇచ్చే ఫండ్స్‌కు Volkswagen అనుబంధ సంస్థ Everllence SEలో మెజారిటీ వాటా, ఓటింగ్ హక్కుల కొనుగోలుకు అనుమతి లభించింది.
• Crystal Crop Protection Ltdకు FMC Indiaలో 100% shareholding కొనుగోలుకు ఆమోదం లభించింది.
• మార్కెట్ పోటీపై ప్రభావాన్ని CCI పరిశీలిస్తుంది.
• పోటీకి గణనీయమైన ప్రతికూల ప్రభావం కలిగించే విలీనాలను నిరోధించడం merger-control వ్యవస్థ లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CCI = Competition Commission of India.
• ఇది భారత పోటీ నియంత్రణ సంస్థ.
• CCI Competition Act, 2002 కింద పనిచేస్తుంది.

D. సైన్స్, టెక్నాలజీ & అంతరిక్ష కరెంట్ అఫైర్స్

14. CAG-BHASHINI Anuvaad AI అనువాద వేదిక ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

Digital India BHASHINI Division మరియు Comptroller and Auditor General of India కలిసి “CAG-BHASHINI Anuvaad” అనే AI ఆధారిత బహుభాషా అనువాద పరిష్కారాన్ని 30 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రారంభించాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• ఇది AI-enabled multilingual document translation solution.
• CAG పత్రాలు, ఆడిట్‌కు సంబంధించిన సమాచారాన్ని అనువదించడానికి రూపొందించారు.
• BHASHINI భాషా సాంకేతికతను ప్రభుత్వ ఆడిట్‌కు సంబంధించిన ప్రత్యేక పదజాలంతో అనుసంధానించారు.
• అధికారిక సమాచారాన్ని వివిధ భారతీయ భాషల్లో అందుబాటులోకి తీసుకురావడం లక్ష్యం.
• అనువాద ప్రక్రియలో మానవ పర్యవేక్షణ కొనసాగుతుంది.
• Controlled access, security, data sovereignty వంటి అవసరాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు.
• ఈ పరిష్కారాన్ని Digital India Corporation కింద BHASHINI అభివృద్ధి చేసింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• BHASHINI భారత బహుభాషా డిజిటల్ భాషా సాంకేతికత కార్యక్రమం.
• ఇది Ministry of Electronics and Information Technology వ్యవస్థతో అనుబంధం కలిగి ఉంది.
• Comptroller and Auditor General of Indiaకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధన Article 148.

15. PRIP కింద 41 Pharma–MedTech ఆవిష్కరణ ప్రాజెక్టులకు ₹1,600 కోట్లు

ఎందుకు వార్తల్లో?

PRIP Scheme తొలి విడతలో 41 Pharma మరియు MedTech ఆవిష్కరణ ప్రాజెక్టులకు సుమారు ₹1,600 కోట్ల సహాయాన్ని Department of Pharmaceuticals ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• PRIP = Promotion of Research and Innovation in Pharma MedTech Sector.
• ఆమోదించిన ప్రాజెక్టులు ఔషధ మరియు వైద్య సాంకేతిక ఆవిష్కరణలను కవర్ చేస్తాయి.
• స్వదేశీ Research and Development సామర్థ్యాన్ని పెంచడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• పరిశోధనను వాణిజ్యపరమైన ఉత్పత్తులు, సాంకేతికతలుగా మార్చడానికి సహాయపడుతుంది.
• పరిశ్రమలు, startups, research institutions మధ్య సహకారాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.
• Department of Pharmaceuticals, Ministry of Chemicals and Fertilizers పరిధిలో పనిచేస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PRIP: Promotion of Research and Innovation in Pharma MedTech Sector.
• PRIP మొత్తం ఆమోదిత వ్యయం ₹5,000 కోట్లు.
• భారత Pharma-MedTech R&D ecosystemను బలోపేతం చేయడం దీని లక్ష్యం.

16. Startups, MSMEs కోసం PRIP Discovery Track

ఎందుకు వార్తల్లో?

PRIP పథకంలో ప్రారంభ దశ Pharma మరియు MedTech పరిశోధనలకు మద్దతుగా కొత్త Discovery Trackను ప్రకటించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• అర్హత కలిగిన startups, MSMEsకు పథక నిబంధనల ప్రకారం ₹50 కోట్ల వరకు ఆర్థిక సహాయం అందించవచ్చు.
• ప్రారంభ దశ discovery మరియు developmentపై ప్రత్యేక దృష్టి.
• New Chemical Entities (NCEs), New Biological Entities (NBEs) వంటి రంగాలను కవర్ చేస్తుంది.
• ప్రారంభ దశ పరిశోధనలకు ఎదురయ్యే నిధుల కొరతను తగ్గించడం లక్ష్యం.
• దరఖాస్తులు దశలవారీ విధానంలో పరిశీలిస్తారు.
• జనరిక్ ఔషధాల్లో భారత బలాన్ని అసలు ఆవిష్కరణల వైపు విస్తరించేందుకు ఈ కార్యక్రమం దోహదపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NCE = New Chemical Entity.
• NBE = New Biological Entity.
• PRIPను Department of Pharmaceuticals నిర్వహిస్తుంది.

17. 1,000 కి.మీ Quantum-Secure Communication మైలురాయిని వెల్లడించిన భారత్

ఎందుకు వార్తల్లో?

న్యూఢిల్లీలో జరిగిన PRAGATI Q-Foundry 2026 సందర్భంగా **National Quantum Mission (NQM)**లో భారత్ సాధించిన quantum-secure communication పురోగతిని వెల్లడించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• భారత్ సుమారు 1,000 కి.మీ quantum-secure communicationను ప్రదర్శించింది.
• National Quantum Mission దీర్ఘకాల లక్ష్యం 2,000 కి.మీ సురక్షిత quantum communication.
• PRAGATI Q-Foundry 2026 29–30 సెప్టెంబర్ 2026లో న్యూఢిల్లీలో జరిగింది.
• పరిశోధకులు, startups, పరిశ్రమలు, పెట్టుబడిదారులు, విధాన నిర్ణేతలను ఒక వేదికపైకి తీసుకువచ్చింది.
• Quantum researchను వాణిజ్య సాంకేతికతలుగా మార్చడంపై ప్రధాన దృష్టి.
• Technology demonstrations, startup pitches, industry interaction, B2B matchmaking కార్యక్రమాల్లో ఉన్నాయి.
• National Quantum Missionలో quantum computing, communication, sensing & metrology, quantum materials & devices ప్రధాన విభాగాలు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• National Quantum Missionకు ఏప్రిల్ 2023లో ఆమోదం లభించింది.
• ఆమోదిత వ్యయం సుమారు ₹6,003.65 కోట్లు.
• నాలుగు ప్రధాన రంగాలు: quantum computing, quantum communication, quantum sensing & metrology, quantum materials & devices.

18. National One Health Mission పురోగతిని సమీక్షించిన Scientific Steering Committee

ఎందుకు వార్తల్లో?

National One Health Mission కింద మానవ, జంతు, పర్యావరణ ఆరోగ్యాన్ని సమగ్రంగా అనుసంధానించే వ్యవస్థల పురోగతిని Scientific Steering Committee సమీక్షించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• మానవ ఆరోగ్యం, జంతు ఆరోగ్యం, పర్యావరణ ఆరోగ్యం మధ్య సమన్వయం ప్రధాన అంశం.
• One Health భావన ఈ మూడు రంగాల పరస్పర సంబంధాన్ని గుర్తిస్తుంది.
• Zoonotic diseases పర్యవేక్షణ, నియంత్రణలో ఇది ముఖ్యమైన విధానం.
• మహమ్మారి సిద్ధత, సమగ్ర వ్యాధి పర్యవేక్షణపై దృష్టి పెట్టారు.
• పలు ప్రభుత్వ శాఖలు, శాస్త్రీయ సంస్థల మధ్య సమన్వయం అవసరం.
• Scientific Steering Committee మిషన్‌కు శాస్త్రీయ మార్గదర్శకత్వం అందిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• One Health = మానవ, జంతు, పర్యావరణ ఆరోగ్యాల సమగ్ర దృక్పథం.
• జంతువులు మరియు మనుషుల మధ్య వ్యాపించగల అంటువ్యాధిని Zoonosis అంటారు.
• Antimicrobial resistance, zoonotic infections, pandemic preparednessలో One Health ప్రాధాన్యం ఉంది.

19. Navigyaan 2026లో MHI Industry Accelerator Impact Report విడుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

Navigyaan 2026లో కేంద్ర భారీ పరిశ్రమల మంత్రి హెచ్.డి. కుమారస్వామి MHI Industry Accelerator Impact Reportను విడుదల చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పది స్వదేశీ సాంకేతికతలకు సుమారు ₹35.72 కోట్ల grant support అందించారు.
• సహాయం పొందిన సాంకేతికతలు సుమారు Technology Readiness Level 3 నుంచి TRL 9 వరకు పురోగమించాయి.
• Next-generation mobility, advanced manufacturing ప్రధాన రంగాలు.
• Electric powertrains, high-voltage motor control, energy storage వంటి సాంకేతికతలు ఇందులో ఉన్నాయి.
• ప్రయోగశాల స్థాయి పరిశోధనను పారిశ్రామిక వినియోగానికి తీసుకెళ్లడం లక్ష్యం.
• స్వదేశీ capital goods, manufacturing technologiesను బలోపేతం చేయడంలో ఈ కార్యక్రమం భాగం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• TRL = Technology Readiness Level.
• సాంకేతికత పరిపక్వత స్థాయిని అంచనా వేయడానికి TRL స్కేల్ ఉపయోగిస్తారు.
• Ministry of Heavy Industries ఆటోమొబైల్, capital-goods రంగాల్లో కీలక విధాన పాత్ర పోషిస్తుంది.

E. పర్యావరణం & జీవావరణ కరెంట్ అఫైర్స్

20. National Coastal Mission 2.0 మార్గదర్శకాల ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ 30 సెప్టెంబర్ 2026న National Coastal Mission 2.0 (NCM 2.0) అమలు మార్గదర్శకాలను ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• NCM 2.0 ఒక Central Sector Scheme.
• ఆమోదిత వ్యయం ₹767 కోట్లు.
• పథకం 2030–31 వరకు అమలవుతుంది.
• భారతదేశంలోని 9 తీర రాష్ట్రాలు, 4 తీర కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఇందులో ఉన్నాయి.
• తీర ప్రాంతాల స్థిరత్వం, విపత్తులను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని పెంచడం లక్ష్యం.
• తీర జీవవ్యవస్థల పరిరక్షణ, స్థిరమైన జీవనోపాధులకు ప్రాధాన్యం.
• భారత Blue Economy సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయడం కూడా లక్ష్యాల్లో ఒకటి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Blue Economy అంటే సముద్ర, తీర వనరులను స్థిరమైన పద్ధతిలో ఆర్థికాభివృద్ధికి వినియోగించడం.
• National Coastal Mission, Ministry of Environment, Forest and Climate Change పరిధిలో ఉంది.

21. కొత్త Corporate Average Fuel Economy నిబంధనలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

ప్రయాణికుల వాహనాల కోసం కేంద్ర విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ కొత్త Corporate Average Fuel Economy (CAFE) ప్రమాణాలను నోటిఫై చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ ప్రమాణాలు 1 ఏప్రిల్ 2027 నుంచి 31 మార్చి 2032 వరకు అమల్లో ఉంటాయి.
• భారతదేశంలో విక్రయానికి తయారు చేసే లేదా దిగుమతి చేసే కొత్త passenger vehiclesకు వర్తిస్తాయి.
• 2027–28లో fuel-consumption benchmark 100 కి.మీకి 3.996 లీటర్లు.
• 2031–32 నాటికి ఇది 100 కి.మీకి 3.3273 లీటర్లకు తగ్గుతుంది.
• మొత్తం కాలంలో సుమారు 16.7% సామర్థ్య మెరుగుదల లక్ష్యంగా ఉంది.
• మరింత శక్తి సామర్థ్యం ఉన్న వాహన సాంకేతికతలను ప్రోత్సహిస్తుంది.
• Electric vehicles, hybrid vehicles, alternative-fuel technologiesకు కూడా ప్రోత్సాహం లభిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CAFE = Corporate Average Fuel Economy.
• CAFE అనేది ప్రతి వాహనానికి ఒకే పరిమితి కాకుండా మొత్తం తయారీదారుడి fleet స్థాయిలో అమలయ్యే efficiency standard.

22. Green Energy Corridor Phase IIIకు కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం

ఎందుకు వార్తల్లో?

పునరుత్పాదక విద్యుత్ ప్రసారం, విద్యుత్ నిల్వ మౌలిక వసతులను విస్తరించేందుకు కేంద్ర కేబినెట్ **Green Energy Corridor Phase III (GEC-III)**కు ఆమోదం తెలిపింది.

ముఖ్యాంశాలు

• GEC-III ద్వారా 135 GW వరకు renewable energyను gridకు తరలించే సామర్థ్యం ఏర్పడుతుంది.
• 50 GWh Battery Energy Storage Systems (BESS) ఇందులో భాగం.
• FY 2032–33 నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యం.
• మొత్తం ప్రాజెక్టు వ్యయం ₹1,86,405 కోట్లు.
• Intra-State Transmission Systemsకు ₹1,36,378 కోట్లు.
• 50 GWh BESS భాగానికి ₹50,000 కోట్లు.
• కేంద్ర ఆర్థిక సహాయం సుమారు ₹54,082 కోట్లు.
• Transmission component అమలులో State Transmission Utilities కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• GEC = Green Energy Corridor.
• BESS = Battery Energy Storage System.
• InSTS = Intra-State Transmission System.
• Battery storage ద్వారా సౌర, పవన విద్యుత్‌లోని అస్థిరతను సమతుల్యం చేయవచ్చు.

23. ఐదేళ్లలో అత్యల్ప సెప్టెంబర్ సగటు AQI నమోదు చేసిన ఢిల్లీ

ఎందుకు వార్తల్లో?

సెప్టెంబర్ 2026లో ఢిల్లీ గత ఐదేళ్లలో అత్యల్ప సెప్టెంబర్ సగటు Air Quality Indexను నమోదు చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• సెప్టెంబర్ నెల మొత్తం సగటు AQI ఆధారంగా ఈ ఫలితం నమోదైంది.
• గత నాలుగు సంవత్సరాల సెప్టెంబర్ నెలలతో పోలిస్తే గాలి నాణ్యత మెరుగుపడినట్లు సూచిస్తుంది.
• ఢిల్లీ-NCRలో వాహనాలు, పరిశ్రమలు, road dust, నిర్మాణ కార్యకలాపాలు, biomass burning ముఖ్య కాలుష్య మూలాలు.
• శరదృతువులో crop-residue burning గాలి నాణ్యతపై ప్రభావం చూపే ప్రధాన అంశంగా మారుతుంది.
• Commission for Air Quality Management (CAQM) ఢిల్లీ-NCR, సమీప ప్రాంతాల్లో కాలుష్య నియంత్రణ సమన్వయం చేస్తుంది.
• PM2.5, PM10 వంటి pollutantsను AQIలో పరిగణిస్తారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• AQI = Air Quality Index.
• PM2.5, PM10 ముఖ్య particulate pollutants.
• CAQM = Commission for Air Quality Management in National Capital Region and Adjoining Areas.

F. రక్షణ & భద్రత కరెంట్ అఫైర్స్

24. బుడ్గామ్‌లో LeT సీనియర్ కమాండర్ మూసా అలియాస్ ఆసిఫ్ ఫౌజీ హతం

ఎందుకు వార్తల్లో?

జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో 30 సెప్టెంబర్ 2026న జరిగిన intelligence-led operationలో Lashkar-e-Taibaకు చెందిన సీనియర్ కమాండర్ Musa alias Asif Faujiను భద్రతా దళాలు హతమార్చాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• ఆపరేషన్ జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని బుడ్గామ్ జిల్లాలో జరిగింది.
• Gurwatkalan/Khansahib ప్రాంతంలో మూసా హతమయ్యాడు.
• అతని కదలికలపై technical, human intelligence ఆధారంగా ఆపరేషన్ చేపట్టారు.
• J&K Police, Indian Army మరియు ఇతర భద్రతా సంస్థలు సమన్వయంతో counter-terror operations నిర్వహిస్తున్నాయి.
• జమ్మూ కాశ్మీర్‌లో పనిచేస్తున్న LeT సీనియర్ కమాండర్లలో అతను ఒకడని భద్రతా సంస్థలు పేర్కొన్నాయి.
• ఇది intelligence-led operationగా నిర్వహించబడింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• LeT = Lashkar-e-Taiba.
• బుడ్గామ్ కాశ్మీర్ లోయలోని జిల్లా.
• జమ్మూ కాశ్మీర్ counter-terror operationsలో Army, J&K Police మరియు Central Armed Police Forces సమన్వయం సాధారణం.

25. న్యూఢిల్లీలో రెండో Naval Commanders’ Conference 2026

ఎందుకు వార్తల్లో?

Naval Commanders’ Conference 2026 రెండో విడతలో భారత నౌకాదళ సీనియర్ నాయకత్వం న్యూఢిల్లీలోని Nausena Bhawanలో వ్యూహాత్మక, ఆపరేషనల్ అంశాలపై చర్చలు కొనసాగించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• మూడు రోజుల సమావేశం 29 సెప్టెంబర్ నుంచి 1 అక్టోబర్ 2026 వరకు జరుగుతోంది.
• Indian Navy operational, area commanders పాల్గొంటున్నారు.
• Operational preparedness, maritime security ప్రధాన అంశాలు.
• Future capability development, technology absorptionపై చర్చించారు.
• Jointness, inter-service coordination అంశాలపై సీనియర్ రక్షణ నాయకత్వం చర్చల్లో పాల్గొంది.
• Data sharing, resilience, technology-driven warfare అంశాలు ప్రస్తావనకు వచ్చాయి.
• Naval Commanders’ Conference భారత నౌకాదళ అత్యున్నత స్థాయి వ్యూహాత్మక సమీక్ష వేదిక.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Nausena Bhawan భారత నౌకాదళ ప్రధాన కార్యాలయ సముదాయం, న్యూఢిల్లీ.
• భారత నౌకాదళ ప్రధాన కమాండ్లు: Western, Eastern, Southern Naval Commands.

26. Military Nursing Service శతాబ్ది ఉత్సవాల ముగింపు కార్యక్రమం

ఎందుకు వార్తల్లో?

Military Nursing Service (MNS) శతాబ్ది ఉత్సవాలకు సంబంధించిన ముగింపు కార్యక్రమం 30 సెప్టెంబర్ 2026న నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• రక్షణ శాఖ సహాయ మంత్రి సంజయ్ సేథ్ ముగింపు కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
• Armed Forcesలో MNS సిబ్బంది అందిస్తున్న సేవలను శతాబ్ది సందర్భంగా గుర్తించారు.
• యుద్ధం, శాంతికాల కార్యకలాపాలు, humanitarian missions, వైద్య అత్యవసర పరిస్థితుల్లో MNS సిబ్బంది సేవలు అందిస్తారు.
• వ్యవస్థీకృత military nursing service శతాబ్దిని ఈ కార్యక్రమం గుర్తుచేసింది.
• MNS అధికారులు Armed Forces వైద్య సేవా వ్యవస్థలో కీలక భాగం.
• శతాబ్ది కార్యక్రమాల్లో వృత్తిపరమైన, శాస్త్రీయ మరియు స్మారక కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• MNS = Military Nursing Service.
• MNS భారత Armed Forces medical-care వ్యవస్థలో భాగం.
• AFMS = Armed Forces Medical Services.

G. అవార్డులు, నియామకాలు, నివేదికలు & ర్యాంకింగ్స్

27. Annual Survey of Industries 2024–25 ఫలితాల విడుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర గణాంకాలు మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ Annual Survey of Industries (ASI) 2024–25 ఫలితాలను 30 సెప్టెంబర్ 2026న విడుదల చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• సుమారు 2.67 లక్షల registered manufacturing establishments ఉన్నట్లు అంచనా.
• పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి గత ఏడాదితో పోలిస్తే 7.81% పెరిగింది.
• Manufacturing Gross Value Added 9.59% పెరిగింది.
• మొత్తం ఉపాధి 7.19% పెరిగింది.
• అంచనా ఉపాధిలో 14 లక్షలకు పైగా వ్యక్తులు కొత్తగా చేరారు.
• మొత్తం persons engaged సంఖ్య సుమారు 2.10 కోట్లకు చేరింది.
• Fixed capital 10.54% పెరిగింది.
• Total emoluments 12.08% పెరిగాయి.
• Basic metals, motor vehicles, chemicals, pharmaceuticals, food products కలిసి manufacturing GVAలో 45%కు పైగా వాటా కలిగించాయి.
• Manufacturing GVAలో మహారాష్ట్ర అత్యధిక వాటా నమోదు చేయగా, establishments సంఖ్యలో తమిళనాడు ముందుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ASI = Annual Survey of Industries.
• దీనిని Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI) విడుదల చేస్తుంది.
• భారత registered manufacturing sectorపై ASI కీలక గణాంక వనరు.

28. భారత Ayush Services Economy విలువ US$36.92 బిలియన్‌గా అంచనా

ఎందుకు వార్తల్లో?

కొత్త అధ్యయనం ప్రకారం FY 2024–25లో భారత Ayush services sector ఆర్థిక విలువ US$36.92 బిలియన్గా అంచనా వేయబడింది.

ముఖ్యాంశాలు

• అధ్యయనాన్ని Research and Information System for Developing Countries (RIS) రూపొందించింది.
• Ayush సేవల ఆర్థిక సహకారాన్ని అధ్యయనం అంచనా వేసింది.
• FY 2022–23 నుంచి ఈ రంగం అంచనా ప్రకారం 16.91% compound annual growth rate నమోదు చేసింది.
• Healthcare, wellness, Medical Value Travel ప్రధాన విభాగాలు.
• సంప్రదాయ వైద్య, wellness వ్యవస్థల ఆర్థిక ప్రాధాన్యం పెరుగుతోందని అధ్యయనం సూచించింది.
• 2047 వరకు ఈ రంగంలో మరింత విస్తరణకు అవకాశముందని దీర్ఘకాల అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• AYUSH: Ayurveda, Yoga & Naturopathy, Unani, Siddha, Homoeopathy.
• ఈ రంగానికి సంబంధించిన కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ Ministry of Ayush.
• RIS న్యూఢిల్లీ కేంద్రంగా పనిచేసే విధాన పరిశోధనా సంస్థ.

H. ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

ముఖ్యమైన సమాచారం అందుబాటులో లేదు.

I. తెలంగాణ కరెంట్ అఫైర్స్

29. హైదరాబాద్‌లో DoorDash కొత్త హబ్ – 3,000కు పైగా ఉద్యోగాల విస్తరణ ప్రణాళిక

ఎందుకు వార్తల్లో?

అమెరికాకు చెందిన local-commerce సంస్థ DoorDash, 30 సెప్టెంబర్ 2026న హైదరాబాద్‌లోని HITEC Cityలో కొత్త కార్యాలయం మరియు talent hubను ప్రారంభించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• హైదరాబాద్ కేంద్రం ప్రారంభ దశలో సుమారు 500 మంది ఉద్యోగులతో కార్యకలాపాలు ప్రారంభిస్తోంది.
• వచ్చే రెండేళ్లలో ఉద్యోగుల సంఖ్యను 3,000కు పైగా పెంచాలని సంస్థ ప్రణాళిక.
• ఈ కేంద్రం DoorDash ప్రపంచ కార్యకలాపాలకు మద్దతు ఇస్తుంది.
• Customer Experience and Integrity విభాగాలు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి.
• General and administrative functions కూడా హైదరాబాద్ కేంద్రం నుంచి నిర్వహిస్తారు.
• హైదరాబాద్ DoorDash internally operated global customer-support locationsలో ఒకటిగా మారింది.
• ఇతర ప్రధాన కేంద్రాలు Tempe, Arizona మరియు Mexico Cityలో ఉన్నాయి.
• ఈ పెట్టుబడి హైదరాబాద్‌లో పెరుగుతున్న Global Capability Centre (GCC) వ్యవస్థకు మరింత బలం చేకూరుస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• DoorDash కొత్త హబ్: HITEC City, Hyderabad, Telangana.
• GCC = Global Capability Centre.
• హైదరాబాద్ భారతదేశంలోని ప్రముఖ IT, technology, GCC కేంద్రాల్లో ఒకటి.

J. క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్

30. Asian Games 2026లో భారత మహిళల Compound Archery Teamకు స్వర్ణం

ఎందుకు వార్తల్లో?

Aichi–Nagoya Asian Games 2026లో భారత మహిళల Compound Archery Team 30 సెప్టెంబర్ 2026న స్వర్ణ పతకం గెలుచుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• భారత జట్టు: జ్యోతి సురేఖ వెన్నం, చికితా తనిపర్తి, పృథిక ప్రదీప్.
• ఫైనల్లో భారత్ చైనాను 238–234 తేడాతో ఓడించింది.
• భారత జట్టు సాధించిన 238 స్కోరు ప్రపంచ రికార్డును సమం చేసింది.
• గత రికార్డు దక్షిణ కొరియా పేరిట ఉంది.
• మహిళల compound team eventలో భారత్ Asian Games టైటిల్‌ను నిలబెట్టుకుంది.
• ఈ విజయం 2026 ఆసియా క్రీడల్లో భారత ఆర్చరీకి ముఖ్య విజయంగా నిలిచింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Asian Games 2026 ఆతిథ్యం: Aichi–Nagoya, Japan.
• మహిళల Compound Team: Jyothi Surekha Vennam, Chikitha Taniparthi, Prithika Pradeep.
• ఫైనల్: India 238 – China 234.

31. Compound Mixed Teamలో చికితా తనిపర్తి–సాహిల్ జాధవ్‌కు స్వర్ణం, LA28 కోటా

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత ఆర్చర్లు చికితా తనిపర్తి, సాహిల్ జాధవ్ Asian Games 2026 Compound Mixed Team eventలో స్వర్ణ పతకం గెలుచుకున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ఫైనల్లో భారత్ దక్షిణ కొరియాతో తలపడింది.
• నిర్ణీత రౌండ్లు ముగిసే సమయానికి స్కోరు 157–157.
• Shoot-offలో భారత్ 20–19తో గెలిచింది.
• చికితా తనిపర్తి, సాహిల్ జాధవ్ స్వర్ణం సాధించారు.
• ఈ విజయంతో Los Angeles 2028 Olympics Compound Mixed Team eventకు భారత్ కోటా స్థానం సాధించింది.
• Compound Mixed Team Archery LA28లో ఒలింపిక్ అరంగేట్రం చేయనుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• స్వర్ణ పతక జోడీ: చికితా తనిపర్తి – సాహిల్ జాధవ్.
• ఫైనల్ ప్రత్యర్థి: దక్షిణ కొరియా.
• Compound Mixed Team Archery ఒలింపిక్స్‌లో Los Angeles 2028 నుంచి ప్రవేశించనుంది.

32. భారత పురుషుల Compound Team Archeryకు స్వర్ణం

ఎందుకు వార్తల్లో?

Asian Games 2026లో Men’s Compound Team eventను గెలుచుకోవడంతో భారత్ compound team విభాగాల్లో స్వర్ణ పతకాల స్వీప్‌ను పూర్తి చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• భారత జట్టు: కుశాల్ దలాల్, సాహిల్ రాజేష్ జాధవ్, గణేశ్ మణిరత్నం తిరుమురు.
• ఫైనల్లో భారత్ చైనాను 238–237 తేడాతో ఓడించింది.
• Mixed Team విజయానంతరం సాహిల్ జాధవ్ మరో స్వర్ణం సాధించాడు.
• అదే రోజున భారత్ మహిళల, మిక్స్‌డ్, పురుషుల compound team విభాగాల్లో స్వర్ణాలు గెలిచింది.
• ఆసియా స్థాయిలో Compound Archeryలో భారత ఆధిపత్యాన్ని ఈ ఫలితాలు ప్రతిబింబించాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Men’s Compound Team: Kushal Dalal, Sahil Rajesh Jadhav, Ganesh Maniratnam Thirumuru.
• ఫైనల్ ప్రత్యర్థి: China.
• ఫైనల్ స్కోరు: 238–237.

33. Trap Mixed Teamలో నీరూ ధండా–కైనన్ చెనాయ్‌కు స్వర్ణం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత షూటర్లు నీరూ ధండా, కైనన్ చెనాయ్ Asian Games 2026లో Trap Mixed Team స్వర్ణ పతకం గెలుచుకున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• భారత జోడీ ఫైనల్లో 34 పాయింట్లు సాధించింది.
• ఈ ప్రదర్శనతో ఈవెంట్‌లో కొత్త ఖండస్థాయి రికార్డు నమోదైంది.
• ఖతార్ 32 పాయింట్లతో రజతం సాధించింది.
• చైనా 23 పాయింట్లతో కాంస్యం గెలుచుకుంది.
• Trap Mixed Teamలో భారత్‌కు ఇది తొలి Asian Games స్వర్ణ పతకం.
• Aichi–Nagoya Asian Gamesలో భారత షూటింగ్‌కు ఇది మరో ముఖ్య విజయంగా నిలిచింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Neeru Dhanda + Kynan Chenai — Trap Mixed Team — Gold.
• క్రీడ: Shooting.
• Asian Games 2026 ఆతిథ్య దేశం: Japan.

K. ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు

34. International Translation Day 2026

ఎందుకు వార్తల్లో?

అనువాదకులు, దుభాషీలు మరియు భాషా నిపుణుల సేవలను గుర్తిస్తూ International Translation Dayను 30 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• International Translation Day ప్రతి సంవత్సరం 30 సెప్టెంబర్న నిర్వహిస్తారు.
• 2026 థీమ్: “Linguistic Diversity and Language Rights: The Power of Being Understood.”
• భాషా వైవిధ్యం, భాషా హక్కుల ప్రాధాన్యాన్ని ఈ థీమ్ ప్రతిబింబిస్తుంది.
• అనువాదం, interpretation, terminology భాషల మధ్య సమాచార మార్పిడికి కీలకం.
• 2026 కార్యక్రమం International Decade of Indigenous Languages 2022–2032తో కూడా సంబంధం కలిగి ఉంది.
• ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ 2017లో International Translation Dayను అధికారికంగా గుర్తించింది.
• దీనికి సంబంధించిన తీర్మానం UN General Assembly Resolution 71/288.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• International Translation Day: 30 సెప్టెంబర్.
• 2026 Theme: Linguistic Diversity and Language Rights: The Power of Being Understood.
• UN అధికారిక గుర్తింపు: 2017.
• 30 సెప్టెంబర్ తేదీ St. Jeromeతో అనుబంధం కలిగి ఉంది; ఆయనను సంప్రదాయంగా translators patron saintగా భావిస్తారు.

Daily Current Affairs Test – కరెంట్ అఫైర్స్ టెస్ట్ – 30 September 2026