14 September 2026 – Daily Current Affairs – తెలుగు మరియు English లో

English – Daily Current Affairs – 14 September 2026

A. International Current Affairs

1. India Approves Export of Up to 654 MW Electricity to Nepal

Why in News?

India approved the export of up to 654 MW of electricity to Nepal from 13 September to 31 December 2026 to help the neighbouring country meet its electricity requirements following damage to hydropower infrastructure.

Key Points

• India permitted power exports of up to 654 MW to Nepal.
• Electricity can be supplied for 18 hours a day, from 00:00 to 18:00 hours.
• The approval remains valid until 31 December 2026.
• The electricity will be supplied to the Nepal Electricity Authority.
• Nepal relies heavily on hydropower for its electricity generation.
• The decision strengthens cross-border electricity trade between India and Nepal.
• Energy connectivity has emerged as an important pillar of India–Nepal economic cooperation.

Exam Focus

• Capital of Nepal: Kathmandu
• Currency: Nepalese Rupee
• India and Nepal share an open land border.
• Nepal is a member of SAARC and BIMSTEC.

2. India and MERCOSUR Deepen Preferential Trade Agreement

Why in News?

India and MERCOSUR signed the First Additional Protocol to their Preferential Trade Agreement on 14 September 2026 to facilitate electronic Certificates of Origin. The two sides also launched negotiations for expanding the existing PTA.

Key Points

• The protocol facilitates electronic Certificates of Origin (e-CoO) for preferential trade.
• A Certificate of Origin establishes the country from which a product originates and helps determine eligibility for tariff preferences.
• India and MERCOSUR also launched negotiations to expand the scope of their existing Preferential Trade Agreement.
• The India–MERCOSUR PTA was signed on 25 January 2004.
• It became operational on 1 June 2009.
• Under the existing PTA, India offered tariff preferences on 450 tariff lines, while MERCOSUR offered preferences on 452 tariff lines.
• Expansion of the agreement is intended to deepen trade and economic engagement between India and South America.

Exam Focus

• MERCOSUR is a major South American economic grouping.
• Its founding members include Argentina, Brazil, Paraguay and Uruguay.
• MERCOSUR Secretariat: Montevideo, Uruguay
• PTA stands for Preferential Trade Agreement.

3. Chief Election Commissioner Gyanesh Kumar Begins Three-Day Bhutan Visit

Why in News?

Chief Election Commissioner of India Gyanesh Kumar began a three-day visit to Bhutan on 14 September 2026, aimed at strengthening cooperation between the election-management institutions of India and Bhutan.

Key Points

• The visit is scheduled from 14 to 16 September 2026.
• Gyanesh Kumar is India’s Chief Election Commissioner.
• His engagements include interactions with Bhutan’s leadership and electoral institutions.
• He met the King of Bhutan in Thimphu on 14 September.
• He is scheduled to participate in a National Voters’ Day programme at the Jigme Singye Wangchuck School of Law in Paro.
• Electoral management, voter awareness and institutional cooperation form important components of India–Bhutan engagement.
• India and Bhutan maintain exceptionally close diplomatic and developmental relations.

Exam Focus

• Capital of Bhutan: Thimphu
• Currency: Bhutanese Ngultrum
• Election Commission of India is a constitutional body under Article 324 of the Constitution.
• The Chief Election Commissioner is appointed by the President of India.

4. Finland Joins France-Led Forward Nuclear Deterrence Initiative

Why in News?

Finland joined the France-led Forward Nuclear Deterrence Initiative on 14 September 2026, becoming the tenth participating country and strengthening European cooperation on nuclear deterrence and security.

Key Points

• Finland became the 10th country to participate in the initiative.
• Other Nordic participants include Sweden, Norway and Denmark.
• The framework provides for deeper consultations on nuclear deterrence.
• Participating countries can conduct exercises connected with deterrence capabilities.
• It can involve temporary deployment of nuclear-capable assets.
• France retains sovereign control over its nuclear weapons.
• Finland clarified that participation complements rather than replaces NATO’s nuclear-deterrence arrangements.
• Finland does not intend to permanently station nuclear weapons on its territory during peacetime.

Exam Focus

• Finland joined NATO in 2023.
• Capital: Helsinki
• Currency: Euro
• France is one of the five nuclear-weapon states recognised under the Nuclear Non-Proliferation Treaty.

5. Twelve EU Countries Seek Stronger European Role in the Arctic

Why in News?

Twelve European Union member states called for a more strategic and proactive EU role in the European Arctic on 14 September 2026 amid growing geopolitical, security and economic importance of the region.

Key Points

• The initiative emerged from discussions in Rovaniemi, Finland.
• The twelve countries are Finland, Denmark, Estonia, France, Germany, Greece, Latvia, Lithuania, the Netherlands, Poland, Romania and Sweden.
• They sought greater strategic engagement by the European Union in Arctic affairs.
• Regional security and stability are major priorities.
• Sustainable economic development and protection of strategic interests were also highlighted.
• Climate change is opening new possibilities and challenges involving shipping, resources and infrastructure in the Arctic.
• The region’s importance has increased because of changing geopolitical competition.

Exam Focus

• The Arctic region surrounds the Arctic Ocean.
• Eight states have territory within the broader Arctic region.
• The Arctic Council was established in 1996.
• Its permanent secretariat is located in Tromsø, Norway.

6. NHRC and MEA Begin Global South Human Rights Capacity-Building Programme

Why in News?

The National Human Rights Commission of India and the Ministry of External Affairs began a six-day ITEC Executive Capacity-Building Programme in New Delhi on 14 September 2026 for senior officials of National Human Rights Institutions from the Global South.

Key Points

• The programme runs from 14 to 19 September 2026.
• It is organised jointly by the NHRC and the Ministry of External Affairs.
• It is being conducted under the Indian Technical and Economic Cooperation programme.
• Senior-level representatives of National Human Rights Institutions from the Global South are participating.
• Themes include international human-rights frameworks, contemporary rights issues, business and human rights, new technologies and sustainable development.
• The programme promotes institutional cooperation and exchange of best practices.
• It also strengthens India’s broader South–South cooperation.

Exam Focus

• ITEC: Indian Technical and Economic Cooperation
• ITEC is administered by the Ministry of External Affairs.
• NHRC was established under the Protection of Human Rights Act, 1993.
• NHRC Chairperson: Justice V. Ramasubramanian

B. National Current Affairs

7. NHAI to Transform 1033 National Highway Helpline with New Technology

Why in News?

The National Highways Authority of India announced on 14 September 2026 that the 1033 National Highway Helpline would be technologically upgraded to provide faster and more efficient assistance to highway users.

Key Points

• 1033 is the National Highway emergency and assistance helpline.
• The technological upgrade is aimed at improving incident response.
• Highway users can use the service for emergencies and other road-related assistance.
• Technology-based location identification can help responders reach motorists more quickly.
• The system forms part of NHAI’s wider Incident Management System.
• The helpline complements digital services such as the Rajmargyatra application.
• The initiative seeks to improve safety and user experience on India’s National Highway network.

Exam Focus

• NHAI: National Highways Authority of India
• Parent ministry: Ministry of Road Transport and Highways
• NHAI was constituted under the NHAI Act, 1988.
• National Highway Helpline: 1033

8. Nasha Mukt Bharat Abhiyaan Reaches 34.54 Crore Citizens

Why in News?

The Ministry of Social Justice and Empowerment announced on 14 September 2026 that the Nasha Mukt Bharat Abhiyaan (NMBA) had reached more than 34.54 crore citizens, including over 13.70 crore youth and 10.64 crore women.

Key Points

• NMBA focuses on awareness, prevention and community participation against substance abuse.
• Its outreach has crossed 34.54 crore people.
• More than 13.70 crore youth have been reached.
• More than 10.64 crore women have participated in awareness initiatives.
• Over 1.67 lakh Nasha Mukti Mitras have been associated with the campaign.
• Awareness and outreach activities are conducted through educational institutions and communities.
• Treatment and rehabilitation facilities complement the campaign’s preventive efforts.
• The NMBA 2.0 application helps improve access to information and services.

Exam Focus

• NMBA: Nasha Mukt Bharat Abhiyaan
• Nodal ministry: Ministry of Social Justice and Empowerment
• It focuses on prevention of substance abuse, awareness, treatment and rehabilitation.

C. Economy & Banking Current Affairs

9. India’s Retail Inflation Rises to 4.82% in August 2026

Why in News?

India’s annual retail inflation measured by the Consumer Price Index increased to 4.82% in August 2026, compared with 4.45% in July.

Key Points

• August 2026 CPI inflation: 4.82%
• July 2026 CPI inflation: 4.45%
• Consumer food inflation increased to about 5.95%.
• Food and fuel prices contributed significantly to the increase.
• India introduced a revised CPI series with 2024=100 as the base.
• CPI measures changes in retail prices faced by consumers.
• Inflation trends are an important input for monetary-policy decisions.

Exam Focus

• CPI is compiled by the National Statistics Office.
• NSO functions under the Ministry of Statistics and Programme Implementation.
• India’s inflation target is centred on 4%, with a tolerance band of 2% to 6%.
• The monetary-policy framework is implemented by the Reserve Bank of India.

10. Wholesale Inflation Rises to 9.92% in August 2026

Why in News?

India’s annual Wholesale Price Index inflation increased to 9.92% in August 2026, from 9.78% in July, reflecting continued wholesale price pressures.

Key Points

• August 2026 WPI inflation: 9.92%
• July 2026 WPI inflation: 9.78%
• The All Commodities WPI stood at about 110.8.
• Fuel and power recorded significant inflationary pressure.
• Manufactured-products inflation stood at around 8.37%.
• The WPI Food Index registered inflation of approximately 7.05%.
• The current WPI series uses 2022–23 as its base year.
• WPI mainly measures price changes at the wholesale or producer level.

Exam Focus

• WPI is compiled by the Office of the Economic Adviser.
• It functions under the Department for Promotion of Industry and Internal Trade.
• DPIIT is under the Ministry of Commerce and Industry.
• CPI and WPI differ primarily in coverage, weights and the stage at which prices are measured.

11. BIS Flags Vulnerabilities in AI-Driven Global Market Rally

Why in News?

The Bank for International Settlements warned on 14 September 2026 that the strong global equity rally associated with massive artificial-intelligence investment was beginning to show vulnerabilities.

Key Points

• Concerns centre on whether extremely large AI investments will generate sufficient long-term profits.
• Rising corporate leverage among technology companies could increase financial risks.
• Heavy borrowing by technology firms may interact with already-stressed bond markets.
• Higher government debt and fiscal pressures add to the risk environment.
• Geopolitical tensions and volatile energy prices remain additional vulnerabilities.
• A sharp reassessment of AI-related valuations could affect broader financial markets.
• The warning highlights growing links between technology investment and financial stability.

Exam Focus

• BIS: Bank for International Settlements
• Headquarters: Basel, Switzerland
• Established: 1930
• BIS promotes international monetary and financial cooperation among central banks.

D. Science, Technology & Space Current Affairs

12. Indian Researchers Demonstrate Unusual Wave-Like Heat Transport in Crystalline Material

Why in News?

Indian researchers highlighted unusual wave-like thermal transport in the crystalline thermoelectric material TlCu₅Se₃, opening possibilities for more efficient conversion of industrial waste heat into electricity.

Key Points

• The research involves thallium copper selenide, TlCu₅Se₃.
• Scientists observed thermal transport in which wave-like phonon behaviour becomes unusually important.
• Normally, heat conduction in crystals is largely described through particle-like phonon propagation.
• Strong lattice anharmonicity and dynamic disorder of copper atoms help suppress conventional thermal conduction.
• The material exhibits very low lattice thermal conductivity.
• Engineering small copper vacancies can improve thermoelectric performance.
• Such materials could help convert waste heat into usable electrical energy.
• Potential applications include power plants, steel and cement industries, automobiles and data centres.

Exam Focus

• Major work was led by researchers associated with JNCASR, Bengaluru.
• JNCASR: Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research
• JNCASR is an autonomous institution under the Department of Science and Technology.
• Thermoelectric materials can directly convert a temperature difference into electrical voltage.

13. Microsoft Releases Draft Code to Keep Advanced AI Under Human Control

Why in News?

Microsoft released a draft behavioural framework for its advanced artificial-intelligence systems on 14 September 2026, emphasising that AI must remain subject to human correction, control and shutdown.

Key Points

• The framework sets behavioural principles for advanced AI systems.
• AI systems should not resist legitimate human correction.
• They should not attempt to prevent authorised shutdown.
• Systems should communicate in ways understandable to human users and supervisors.
• Microsoft treats violation of the framework’s behavioural requirements as a system failure.
• The draft is being opened to public feedback.
• The framework is expected to influence the development and training of future AI models.
• The initiative reflects growing global attention to AI alignment and AI safety.

Exam Focus

• AI alignment concerns ensuring that AI behaviour remains consistent with intended human objectives.
• AI governance commonly deals with safety, transparency, accountability, privacy and human oversight.

14. COAI and British High Commission Sign MoU on AI and Digital Trust

Why in News?

The Cellular Operators Association of India and the British High Commission signed an MoU in New Delhi on 14 September 2026 to strengthen cooperation in artificial intelligence, intelligent connectivity, digital trust and responsible technological innovation.

Key Points

• The agreement was signed during CO.AI 2026 in New Delhi.
• Cooperation covers AI-enabled communications and intelligent networks.
• Digital trust, cybersecurity and resilient digital infrastructure are major focus areas.
• AI-based prevention of scams and digital fraud was highlighted.
• The initiative also focuses on consumer protection.
• AI can support predictive network management and automated service assurance.
• The programme brings together government, telecom, regulatory and technology stakeholders.
• TRAI Chairman Anil Kumar Lahoti emphasised balancing innovation with consumer protection and effective governance.

Exam Focus

• COAI: Cellular Operators Association of India
• TRAI: Telecom Regulatory Authority of India
• TRAI was established under the TRAI Act, 1997.

E. Environment & Ecology Current Affairs

15. Great Indian Bustard Soft Release Centre Inaugurated in Kachchh

Why in News?

Union Environment Minister Bhupender Yadav inaugurated a Great Indian Bustard Soft Release Centre at Naliya in Gujarat’s Kachchh district on 14 September 2026 as part of efforts to conserve one of India’s most threatened bird species.

Key Points

• The centre is located in the important Great Indian Bustard landscape of Kachchh, Gujarat.
• A soft-release system allows conservation-bred animals to gradually adapt to natural conditions before full release.
• The initiative is intended to strengthen recovery of the Great Indian Bustard population.
• Conservation activities in the region also include habitat management and monitoring.
• The Minister reviewed mangrove-restoration efforts during the visit.
• Conservation-related patrolling vehicles were also flagged off.
• Plantation activities were undertaken at Sayara and Jakhau.
• Mangrove work in the area is linked with the MISHTI initiative.

Exam Focus

• GIB: Great Indian Bustard
• Scientific name: Ardeotis nigriceps
• IUCN Red List status: Critically Endangered
• MISHTI: Mangrove Initiative for Shoreline Habitats & Tangible Incomes
• Rajasthan’s state bird is the Great Indian Bustard.

F. Defence & Security Current Affairs

16. Indian Air Force Dronathon-2026 Begins at Pokhran

Why in News?

The Indian Air Force’s three-day Dronathon-2026 began at the Pokhran range in Jaisalmer on 14 September 2026 to demonstrate and evaluate indigenous drone and counter-drone technologies.

Key Points

• Dronathon-2026 is being held from 14 to 16 September 2026.
• Venue: Pokhran Range, Jaisalmer, Rajasthan
• Domestic manufacturers, start-ups and innovators are participating.
• Technologies include Unmanned Aerial Systems and Counter-Unmanned Aerial Systems.
• Both static displays and live operational demonstrations are part of the event.
• Focus areas include surveillance and reconnaissance.
• Other areas include autonomous operations, swarm technologies and electronic warfare.
• The event helps assess the combat effectiveness of emerging indigenous solutions.
• It supports India’s Atmanirbhar Bharat objective in defence production.

Exam Focus

• UAS: Unmanned Aerial System
• CUAS: Counter-Unmanned Aerial System
• Pokhran is located in Jaisalmer district, Rajasthan.
• Pokhran was also the site of India’s nuclear tests in 1974 and 1998.

17. DRI Seizes Over 362 MT Pakistan-Origin Dry Dates Under Operation Deep Manifest

Why in News?

The Directorate of Revenue Intelligence announced a fresh seizure of more than 362 metric tonnes of Pakistan-origin dry dates on 14 September 2026 under its ongoing Operation Deep Manifest.

Key Points

• The operation targets prohibited imports of Pakistani-origin goods.
• India prohibits direct or indirect import or transit of goods originating in or exported from Pakistan.
• The prohibition came into force on 2 May 2025.
• Operation Deep Manifest seeks to detect attempts to conceal the true origin of imported goods.
• Earlier cases showed goods being routed through third countries and misdeclared as originating elsewhere.
• DRI uses intelligence gathering, cargo analysis and document scrutiny to identify suspicious consignments.
• The operation has economic as well as national-security significance.

Exam Focus

• DRI: Directorate of Revenue Intelligence
• It is India’s apex intelligence and enforcement agency for combating smuggling relating to customs matters.
• DRI functions under the Central Board of Indirect Taxes and Customs.
• CBIC is under the Department of Revenue, Ministry of Finance.

G. Awards, Appointments, Reports & Rankings

18. DFS and DARPG Receive Major Rajbhasha Honours

Why in News?

Two important Union government departments received major Official Language honours during the Hindi Diwas 2026 and 6th All India Official Language Conference on 14 September.

Key Points

• The Department of Financial Services received the First Prize under the Rajbhasha Kirti Awards 2025–26 in its applicable category.
• The award recognises effective implementation of Official Language Hindi in government functioning.
• The Department of Administrative Reforms and Public Grievances received the special Rajbhasha Utkrishtata Sammaan 2025–26.
• DARPG had won the Rajbhasha Kirti First Prize in the preceding two years.
• The honours were presented in connection with the national Hindi Diwas programme.
• Rajbhasha awards encourage implementation of the Union government’s Official Language policy.
• The Department of Official Language administers the central Official Language framework.

Exam Focus

• Department of Official Language functions under the Ministry of Home Affairs.
• Constitutional provisions concerning Official Language are primarily contained in Articles 343–351.
• Article 343 deals with the Official Language of the Union.

H. Andhra Pradesh Current Affairs

Nothing Important Available.

I. Telangana Current Affairs

19. SECI and HyperVault Sign MoU for Renewable Power Supply to Telangana Data Centres

Why in News?

The Solar Energy Corporation of India Limited signed an MoU with HyperVault AI Data Center Limited on 14 September 2026 for renewable-energy supply to HyperVault’s upcoming data-centre facilities in Telangana.

Key Points

• The agreement connects Telangana’s expanding AI and data-centre infrastructure with renewable power.
• SECI will explore development of captive renewable-energy projects.
• The cooperation also covers identification of suitable land.
• Transmission connectivity required for reliable electricity supply will be supported.
• Data centres require large quantities of continuous and reliable electricity.
• Renewable energy can reduce the carbon footprint of energy-intensive digital infrastructure.
• HyperVault is developing major AI data-centre infrastructure in Telangana.
• The latest energy arrangement complements Telangana’s emerging position as an AI and advanced-computing hub.

Exam Focus

• SECI: Solar Energy Corporation of India Limited
• SECI is a Central Public Sector Enterprise under the Ministry of New and Renewable Energy.
• Hyderabad is emerging as an important Indian hub for data centres, AI and cloud infrastructure.

J. Sports Current Affairs

20. India Wins Record Eighth Women’s Asia Cup Cricket Title

Why in News?

India defeated Sri Lanka by 72 runs in the Women’s T20 Asia Cup final in Dubai, with the match concluding inside the current-affairs window, to capture its record eighth Women’s Asia Cup title.

Key Points

• Final: India vs Sri Lanka
• Venue: Dubai International Cricket Stadium
• India scored 183/5.
• Sri Lanka finished on 111.
• India won by 72 runs.
• Shafali Verma scored 68 runs.
• Smriti Mandhana scored 59 runs.
• Verma and Mandhana added 129 runs for the opening wicket.
• Shree Charani took 4 wickets.
• India extended its record as the most successful team in the Women’s Asia Cup.

Exam Focus

• The Asia Cup is organised under the Asian Cricket Council.
• India has now won the Women’s Asia Cup eight times.
• Sri Lanka had won the previous edition in 2024.

21. Ganges Grandmasters Win Global Chess League Season 4

Why in News?

Ganges Grandmasters defeated defending champions Alpine APL Pipers in Bengaluru to win their maiden Global Chess League title.

Key Points

• The 2026 tournament was Season 4 of the Global Chess League.
• Venue: Bengaluru, Karnataka
• Ganges Grandmasters won the two-leg final by an aggregate score of 7–5.
• The first leg finished 3–3.
• Ganges Grandmasters won the second leg 4–2.
• Ian Nepomniachtchi played a crucial role in the title victory.
• He defeated world No. 1 Magnus Carlsen during the championship contest.
• It was the first Global Chess League title for Ganges Grandmasters.
• The Global Chess League is a joint initiative involving Tech Mahindra and FIDE.

Exam Focus

• FIDE: International Chess Federation
• FIDE headquarters: Lausanne, Switzerland
• Global Chess League uses a franchise-based mixed-team format.

22. Dhiraj Bommadevara Wins Historic Archery World Cup Final Gold

Why in News?

Indian archer Dhiraj Bommadevara created history at the Archery World Cup Final in Saltillo, Mexico, by becoming the first Indian male recurve archer to win an individual gold medal at the World Cup Final.

Key Points

• Event: Archery World Cup Final
• Venue: Saltillo, Mexico
• Dhiraj competed in the men’s individual recurve category.
• He defeated Junya Nakanishi of Japan in the final.
• The contest was decided through a shoot-off.
• The victory marked a major milestone for Indian recurve archery.
• Dhiraj became the first Indian man to win the individual recurve title at the season-ending World Cup Final.

Exam Focus

• Recurve archery is the bow discipline contested at the Olympic Games.
• World Archery is the international governing body for the sport.
• Headquarters of World Archery: Lausanne, Switzerland.

23. Alexander Zverev Wins 2026 US Open Men’s Singles Title

Why in News?

Germany’s Alexander Zverev defeated American Ben Shelton in the men’s singles final to win the 2026 US Open title.

Key Points

• Champion: Alexander Zverev
• Runner-up: Ben Shelton
• Final score: 6–3, 7–6(2), 5–7, 6–2
• Zverev entered the tournament as the top seed.
• The victory gave him his first US Open title.
• It was his second Grand Slam singles title.
• His first major title came at the 2026 French Open.
• The final was played at Arthur Ashe Stadium in New York.

Exam Focus

• The four Grand Slams are the Australian Open, French Open, Wimbledon and US Open.
• US Open venue: USTA Billie Jean King National Tennis Center, New York
• US Open is played on hard courts.

24. Elena Rybakina Becomes WTA World No. 1

Why in News?

Kazakhstan’s Elena Rybakina officially rose to World No. 1 in women’s singles when the updated WTA rankings were released on 14 September 2026.

Key Points

• Rybakina reached the No. 1 singles position for the first time in her career.
• She became the 30th woman in WTA history to hold the No. 1 singles ranking.
• She became the first player representing Kazakhstan, male or female, to reach the top of the world singles rankings.
• She replaced Aryna Sabalenka at No. 1.
• The ranking milestone followed results at the 2026 US Open.
• Rybakina also secured qualification for the 2026 WTA Finals.
• She had previously won the Wimbledon women’s singles title in 2022.

Exam Focus

• WTA: Women’s Tennis Association
• WTA rankings determine the global professional standings in women’s tennis.
• Elena Rybakina represents Kazakhstan.

K. Important Days & Observances

25. Hindi Diwas Observed on 14 September

Why in News?

India observed Hindi Diwas on 14 September 2026, commemorating the Constituent Assembly’s adoption of Hindi in the Devanagari script as the Official Language of the Union.

Key Points

• Hindi Diwas is observed every year on 14 September.
• On 14 September 1949, the Constituent Assembly adopted Hindi in Devanagari script as the Official Language of the Union.
• Hindi Diwas was first officially observed in 1953.
• The 6th All India Official Language Conference was organised in connection with the 2026 observance.
• Rajbhasha awards were presented for excellence in implementation and promotion of Official Language Hindi.
• The Department of Official Language plays the central role in implementation of the Official Language policy.
• The constitutional provisions relating to Official Language are contained in Part XVII of the Constitution.

Exam Focus

• Hindi Diwas: 14 September
• World Hindi Day: 10 January
• Article 343: Official Language of the Union
• Hindi is written in Devanagari script for Union official-language purposes.

తెలుగులో – 14 సెప్టెంబర్ 2026 – డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్

A. అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

1. నేపాల్‌కు 654 మెగావాట్ల వరకు విద్యుత్ ఎగుమతికి భారత్ అనుమతి

ఎందుకు వార్తల్లో?

జలవిద్యుత్ మౌలిక సదుపాయాలకు జరిగిన నష్టంతో విద్యుత్ కొరతను ఎదుర్కొంటున్న నేపాల్‌కు 654 మెగావాట్ల వరకు విద్యుత్ ఎగుమతి చేయడానికి భారత్ అనుమతి ఇచ్చింది. ఈ అనుమతి 2026 సెప్టెంబర్ 13 నుంచి డిసెంబర్ 31 వరకు అమల్లో ఉంటుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• నేపాల్‌కు గరిష్ఠంగా 654 మెగావాట్ల విద్యుత్ సరఫరాకు భారత్ అనుమతించింది.
• రోజుకు 18 గంటలపాటు, అంటే 00:00 గంటల నుంచి 18:00 గంటల వరకు విద్యుత్ సరఫరా చేయవచ్చు.
• ఈ అనుమతి 31 డిసెంబర్ 2026 వరకు అమల్లో ఉంటుంది.
• విద్యుత్‌ను Nepal Electricity Authorityకు సరఫరా చేస్తారు.
• నేపాల్ విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో జలవిద్యుత్‌కు అధిక ప్రాధాన్యం ఉంది.
• ఈ నిర్ణయం భారత్–నేపాల్ సరిహద్దు విద్యుత్ వాణిజ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తుంది.
• ఇంధన అనుసంధానం భారత్–నేపాల్ ఆర్థిక సహకారంలో ముఖ్యమైన అంశంగా మారింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• నేపాల్ రాజధాని: ఖాట్మండు
• కరెన్సీ: నేపాలీ రూపీ
• భారత్, నేపాల్ మధ్య ఓపెన్ ల్యాండ్ బోర్డర్ ఉంది.
• నేపాల్ SAARC, BIMSTEC సభ్యదేశం.

2. భారత్–MERCOSUR ప్రాధాన్య వాణిజ్య ఒప్పందం విస్తరణకు ముందడుగు

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత్ మరియు MERCOSUR దేశాలు 14 సెప్టెంబర్ 2026న తమ **Preferential Trade Agreement (PTA)**కు సంబంధించిన తొలి అదనపు ప్రోటోకాల్‌పై సంతకం చేశాయి. దీని ద్వారా ఎలక్ట్రానిక్ Certificates of Origin వినియోగానికి మార్గం సుగమమవుతుంది. ఇప్పటికే ఉన్న PTAను విస్తరించేందుకు చర్చలు కూడా ప్రారంభమయ్యాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• కొత్త ప్రోటోకాల్ electronic Certificates of Origin (e-CoO) వినియోగాన్ని సులభతరం చేస్తుంది.
• Certificate of Origin ద్వారా వస్తువు ఏ దేశంలో ఉత్పత్తి అయిందో నిర్ధారిస్తారు.
• సుంక రాయితీలకు వస్తువులు అర్హత సాధించాయా అనే అంశంలో ఇది కీలకం.
• భారత్–MERCOSUR ప్రస్తుత PTA పరిధిని విస్తరించేందుకు కొత్త చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి.
• భారత్–MERCOSUR PTAపై 25 జనవరి 2004న సంతకం జరిగింది.
• ఇది 1 జూన్ 2009 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది.
• ప్రస్తుత ఒప్పందంలో భారత్ సుమారు 450 టారిఫ్ లైన్లపై, MERCOSUR సుమారు 452 టారిఫ్ లైన్లపై రాయితీలు కల్పించింది.
• విస్తరించిన ఒప్పందం భారత్–దక్షిణ అమెరికా వాణిజ్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయనుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• MERCOSUR దక్షిణ అమెరికాలోని ప్రధాన ప్రాంతీయ ఆర్థిక సమాఖ్య.
• ప్రధాన సభ్యదేశాలు: అర్జెంటీనా, బ్రెజిల్, పరాగ్వే, ఉరుగ్వే
• MERCOSUR కార్యదర్శాలయం: మాంటెవీడియో, ఉరుగ్వే
• PTA పూర్తి రూపం: Preferential Trade Agreement

3. మూడు రోజుల భూటాన్ పర్యటన ప్రారంభించిన ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ 14 సెప్టెంబర్ 2026న మూడు రోజుల భూటాన్ పర్యటన ప్రారంభించారు. భారత్, భూటాన్ ఎన్నికల నిర్వహణ సంస్థల మధ్య సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం ఈ పర్యటన ప్రధాన లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ పర్యటన 14 నుంచి 16 సెప్టెంబర్ 2026 వరకు కొనసాగుతుంది.
• జ్ఞానేశ్ కుమార్ భారత Chief Election Commissioner.
• భూటాన్ నాయకత్వం, ఎన్నికల సంస్థల ప్రతినిధులతో ఆయన సమావేశాలు నిర్వహిస్తారు.
• 14 సెప్టెంబర్‌న థింపూలో భూటాన్ రాజును కలిశారు.
• పారోలోని Jigme Singye Wangchuck School of Lawలో నిర్వహించే National Voters’ Day కార్యక్రమంలో పాల్గొననున్నారు.
• ఎన్నికల నిర్వహణ, ఓటరు అవగాహన, సంస్థాగత సహకారం ప్రధాన చర్చాంశాలు.
• భారత్–భూటాన్ మధ్య సన్నిహిత దౌత్య, అభివృద్ధి సంబంధాలు ఉన్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• భూటాన్ రాజధాని: థింపూ
• కరెన్సీ: భూటానీస్ న్గుల్ట్రుమ్
• భారత ఎన్నికల సంఘం రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ.
• ఎన్నికల సంఘానికి సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధన: ఆర్టికల్ 324
• ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ను భారత రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు.

4. ఫ్రాన్స్ ఆధ్వర్యంలోని Forward Nuclear Deterrence Initiativeలో చేరిన ఫిన్లాండ్

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఫిన్లాండ్ 14 సెప్టెంబర్ 2026న ఫ్రాన్స్ నేతృత్వంలోని Forward Nuclear Deterrence Initiativeలో చేరింది. ఈ కార్యక్రమంలో భాగమైన పదో దేశంగా ఫిన్లాండ్ నిలిచింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఫిన్లాండ్ ఈ కార్యక్రమంలో చేరిన 10వ దేశం.
• స్వీడన్, నార్వే, డెన్మార్క్ వంటి ఇతర నార్డిక్ దేశాలు కూడా ఇందులో భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి.
• అణు నిరోధక సామర్థ్యాలపై లోతైన సంప్రదింపులకు ఈ వ్యవస్థ అవకాశం కల్పిస్తుంది.
• పాల్గొనే దేశాలు నిరోధక సామర్థ్యాలకు సంబంధించిన సంయుక్త విన్యాసాలు నిర్వహించవచ్చు.
• అవసరమైన సందర్భాల్లో అణు సామర్థ్యం కలిగిన వేదికలను తాత్కాలికంగా మోహరించే అవకాశం ఉంటుంది.
• ఫ్రాన్స్ అణ్వాయుధాల వినియోగంపై పూర్తి నియంత్రణ ఫ్రాన్స్‌కే ఉంటుంది.
• ఈ కార్యక్రమం NATO అణు నిరోధక వ్యవస్థకు ప్రత్యామ్నాయం కాదని ఫిన్లాండ్ స్పష్టం చేసింది.
• శాంతికాలంలో తన భూభాగంలో శాశ్వత అణ్వాయుధ స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసే ఉద్దేశం లేదని ఫిన్లాండ్ తెలిపింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఫిన్లాండ్ 2023లో NATOలో చేరింది.
• రాజధాని: హెల్సింకి
• కరెన్సీ: యూరో
• Nuclear Non-Proliferation Treaty ప్రకారం గుర్తింపు పొందిన ఐదు అణ్వాయుధ దేశాల్లో ఫ్రాన్స్ ఒకటి.

5. ఆర్కిటిక్‌లో యూరోపియన్ యూనియన్ పాత్ర బలోపేతానికి 12 దేశాల పిలుపు

ఎందుకు వార్తల్లో?

యూరోపియన్ ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో యూరోపియన్ యూనియన్ మరింత వ్యూహాత్మకంగా, చురుకుగా వ్యవహరించాలని 12 EU సభ్యదేశాలు 14 సెప్టెంబర్ 2026న పిలుపునిచ్చాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• ఫిన్లాండ్‌లోని రోవానియెమీలో జరిగిన చర్చల అనంతరం ఈ ప్రతిపాదన ముందుకు వచ్చింది.
• ఫిన్లాండ్, డెన్మార్క్, ఎస్టోనియా, ఫ్రాన్స్, జర్మనీ, గ్రీస్, లాట్వియా, లిథువేనియా, నెదర్లాండ్స్, పోలాండ్, రొమేనియా, స్వీడన్ ఈ ప్రతిపాదనకు మద్దతు ఇచ్చాయి.
• ఆర్కిటిక్ వ్యవహారాల్లో EU వ్యూహాత్మక పాత్ర పెంచాలని కోరాయి.
• ప్రాంతీయ భద్రత, స్థిరత్వానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చాయి.
• సుస్థిర ఆర్థికాభివృద్ధి, వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాల పరిరక్షణ కూడా ప్రధాన అంశాలుగా పేర్కొన్నాయి.
• వాతావరణ మార్పుల కారణంగా కొత్త సముద్ర మార్గాలు, వనరులు, మౌలిక సదుపాయాల అవకాశాలు పెరుగుతున్నాయి.
• భౌగోళిక రాజకీయ పోటీ కారణంగా ఆర్కిటిక్ ప్రాంత ప్రాధాన్యం మరింత పెరిగింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆర్కిటిక్ ప్రాంతం ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం చుట్టూ విస్తరించి ఉంటుంది.
• విస్తృత ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో భూభాగం కలిగిన దేశాలు ఎనిమిది.
• Arctic Council 1996లో ఏర్పడింది.
• దాని శాశ్వత కార్యదర్శాలయం: ట్రోంసో, నార్వే

6. Global South మానవ హక్కుల సంస్థలకు NHRC–MEA సామర్థ్యవృద్ధి కార్యక్రమం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ మరియు విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్తంగా Global South దేశాల జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థల సీనియర్ అధికారుల కోసం ఆరు రోజుల ITEC Executive Capacity-Building Programmeను 14 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో ప్రారంభించాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం 14 నుంచి 19 సెప్టెంబర్ 2026 వరకు జరుగుతుంది.
• దీనిని NHRC మరియు Ministry of External Affairs సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తున్నాయి.
• ఇది Indian Technical and Economic Cooperation (ITEC) కార్యక్రమంలో భాగం.
• Global South దేశాల National Human Rights Institutionsకు చెందిన సీనియర్ ప్రతినిధులు పాల్గొంటున్నారు.
• అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల వ్యవస్థలు, ఆధునిక మానవ హక్కుల సమస్యలు, వ్యాపారం–మానవ హక్కులు వంటి అంశాలు చర్చకు వస్తాయి.
• కొత్త సాంకేతికతలు, సుస్థిరాభివృద్ధి కూడా కార్యక్రమంలో భాగం.
• ఉత్తమ విధానాల పరస్పర మార్పిడి, సంస్థాగత సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం లక్ష్యం.
• ఇది భారత్ చేపడుతున్న South–South Cooperationకు కూడా తోడ్పడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ITEC: Indian Technical and Economic Cooperation
• ITECను విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహిస్తుంది.
• NHRC Protection of Human Rights Act, 1993 ప్రకారం ఏర్పడింది.
• NHRC ఛైర్‌పర్సన్: జస్టిస్ వి. రామసుబ్రమణియన్

B. జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

7. 1033 జాతీయ రహదారి హెల్ప్‌లైన్‌ను ఆధునికీకరించనున్న NHAI

ఎందుకు వార్తల్లో?

జాతీయ రహదారులపై ప్రయాణించే వారికి అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వేగంగా సహాయం అందించేందుకు 1033 National Highway Helplineను ఆధునిక సాంకేతికతతో మెరుగుపరచనున్నట్లు NHAI 14 సెప్టెంబర్ 2026న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• 1033 జాతీయ రహదారి అత్యవసర సహాయ హెల్ప్‌లైన్.
• ప్రమాదాలు, వాహన సమస్యలు, రహదారి సంబంధిత అత్యవసర పరిస్థితుల్లో సహాయం అందించడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
• కొత్త సాంకేతికత ద్వారా ఘటన స్థలాన్ని వేగంగా గుర్తించే సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.
• స్పందన సమయాన్ని తగ్గించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• ఇది NHAI నిర్వహిస్తున్న Incident Management Systemలో భాగం.
• డిజిటల్ సేవలైన Rajmargyatra యాప్‌కు ఈ వ్యవస్థ అనుబంధంగా పనిచేస్తుంది.
• జాతీయ రహదారులపై ప్రయాణ భద్రత, వినియోగదారుల అనుభవాన్ని మెరుగుపరచడం లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NHAI: National Highways Authority of India
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: Ministry of Road Transport and Highways
• NHAIను NHAI Act, 1988 కింద ఏర్పాటు చేశారు.
• National Highway Helpline: 1033

8. 34.54 కోట్ల మందికి చేరుకున్న Nasha Mukt Bharat Abhiyaan

ఎందుకు వార్తల్లో?

Nasha Mukt Bharat Abhiyaan (NMBA) ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా 34.54 కోట్లకు పైగా ప్రజలకు మత్తు పదార్థాల దుర్వినియోగంపై అవగాహన కల్పించినట్లు సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ 14 సెప్టెంబర్ 2026న వెల్లడించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• NMBA మత్తు పదార్థాల దుర్వినియోగ నివారణ, అవగాహన, సామాజిక భాగస్వామ్యంపై దృష్టి సారిస్తుంది.
• కార్యక్రమం ద్వారా 34.54 కోట్లకు పైగా ప్రజలను చేరుకున్నారు.
• అందులో 13.70 కోట్లకు పైగా యువత ఉన్నారు.
• 10.64 కోట్లకు పైగా మహిళలు అవగాహన కార్యక్రమాల్లో భాగమయ్యారు.
• 1.67 లక్షలకు పైగా Nasha Mukti Mitras ప్రచారంలో భాగస్వాములయ్యారు.
• విద్యాసంస్థలు, సమాజ స్థాయి కార్యక్రమాల ద్వారా అవగాహన పెంచుతున్నారు.
• చికిత్స, పునరావాస సేవలు కూడా ఈ కార్యక్రమానికి అనుబంధంగా ఉన్నాయి.
• NMBA 2.0 యాప్ ద్వారా సమాచారం, సేవలను మరింత సులభంగా అందుబాటులోకి తెస్తున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NMBA: Nasha Mukt Bharat Abhiyaan
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: Ministry of Social Justice and Empowerment
• ప్రధాన లక్ష్యాలు: మత్తు పదార్థాల దుర్వినియోగ నివారణ, అవగాహన, చికిత్స, పునరావాసం.

C. ఆర్థిక & బ్యాంకింగ్ కరెంట్ అఫైర్స్

9. ఆగస్టు 2026లో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 4.82 శాతానికి పెరుగుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత్‌లో Consumer Price Index ఆధారిత రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 2026 ఆగస్టులో **4.82%**కు పెరిగింది. జూలైలో ఇది 4.45%గా ఉంది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఆగస్టు 2026 CPI ద్రవ్యోల్బణం: 4.82%
• జూలై 2026 CPI ద్రవ్యోల్బణం: 4.45%
• వినియోగదారుల ఆహార ద్రవ్యోల్బణం సుమారు **5.95%**కు పెరిగింది.
• ఆహారం, ఇంధన ధరలు ద్రవ్యోల్బణ పెరుగుదలలో ముఖ్యపాత్ర పోషించాయి.
• సవరించిన CPI శ్రేణిలో 2024=100ను ఆధార సంవత్సరంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.
• వినియోగదారులు చెల్లించే చిల్లర ధరల్లో మార్పులను CPI కొలుస్తుంది.
• ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాలు RBI ద్రవ్య విధాన నిర్ణయాల్లో కీలక సూచికలు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CPIను National Statistics Office రూపొందిస్తుంది.
• NSO, Ministry of Statistics and Programme Implementation కింద పనిచేస్తుంది.
• భారత ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్యం: 4%
• అనుమతించబడిన పరిధి: 2% నుంచి 6%
• ద్రవ్యోల్బణ లక్ష్య విధానాన్ని Reserve Bank of India అమలు చేస్తుంది.

10. ఆగస్టు 2026లో టోకు ద్రవ్యోల్బణం 9.92 శాతానికి పెరుగుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత్‌లో Wholesale Price Index ఆధారిత వార్షిక ద్రవ్యోల్బణం 2026 ఆగస్టులో **9.92%**కు పెరిగింది. జూలైలో ఇది 9.78%గా ఉంది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఆగస్టు 2026 WPI ద్రవ్యోల్బణం: 9.92%
• జూలై 2026 WPI ద్రవ్యోల్బణం: 9.78%
• All Commodities WPI సుమారు 110.8 వద్ద నమోదైంది.
• ఇంధనం, విద్యుత్ విభాగంలో గణనీయ ధరల ఒత్తిడి కనిపించింది.
• తయారీ ఉత్పత్తుల ద్రవ్యోల్బణం సుమారు 8.37%.
• WPI Food Index ద్రవ్యోల్బణం సుమారు 7.05%.
• ప్రస్తుత WPI శ్రేణి ఆధార సంవత్సరం 2022–23.
• WPI ప్రధానంగా టోకు లేదా ఉత్పత్తిదారుల స్థాయిలో ధరల మార్పులను సూచిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• WPIను Office of the Economic Adviser రూపొందిస్తుంది.
• ఇది Department for Promotion of Industry and Internal Trade (DPIIT) కింద పనిచేస్తుంది.
• DPIIT, Ministry of Commerce and Industryలో భాగం.
• CPI, WPIల మధ్య కవరేజ్, వెయిటేజీలు, ధరలను కొలిచే స్థాయి భిన్నంగా ఉంటాయి.

11. AI ఆధారిత గ్లోబల్ మార్కెట్ ర్యాలీలో ప్రమాదాలపై BIS హెచ్చరిక

ఎందుకు వార్తల్లో?

కృత్రిమ మేధస్సులో భారీ పెట్టుబడుల కారణంగా ప్రపంచ ఈక్విటీ మార్కెట్లలో కొనసాగుతున్న వేగవంతమైన పెరుగుదలలో కొన్ని బలహీనతలు కనిపిస్తున్నాయని Bank for International Settlements 14 సెప్టెంబర్ 2026న హెచ్చరించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• AI రంగంలో జరుగుతున్న భారీ పెట్టుబడులు భవిష్యత్తులో తగిన లాభాలను ఇస్తాయా అనే సందేహాలు పెరుగుతున్నాయి.
• సాంకేతిక కంపెనీలలో పెరుగుతున్న అప్పులు ఆర్థిక ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు.
• టెక్నాలజీ కంపెనీల భారీ రుణసేకరణ బాండ్ మార్కెట్లపై ఒత్తిడితో కలిసే అవకాశం ఉంది.
• అధిక ప్రభుత్వ అప్పులు, ఆర్థిక లోటులు కూడా వ్యవస్థాత్మక ప్రమాదాలకు కారణమవుతున్నాయి.
• భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ఇంధన ధరల అస్థిరత అదనపు సవాళ్లు.
• AI కంపెనీల విలువలపై పెట్టుబడిదారుల అంచనాలు ఒక్కసారిగా మారితే విస్తృత మార్కెట్లపై ప్రభావం పడవచ్చు.
• సాంకేతిక పెట్టుబడులు, ప్రపంచ ఆర్థిక స్థిరత్వం మధ్య పెరుగుతున్న అనుసంధానాన్ని ఈ హెచ్చరిక సూచిస్తోంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• BIS: Bank for International Settlements
• ప్రధాన కార్యాలయం: బాసెల్, స్విట్జర్లాండ్
• స్థాపన: 1930
• కేంద్ర బ్యాంకుల మధ్య అంతర్జాతీయ ద్రవ్య, ఆర్థిక సహకారాన్ని BIS ప్రోత్సహిస్తుంది.

D. సైన్స్, టెక్నాలజీ & అంతరిక్ష కరెంట్ అఫైర్స్

12. స్ఫటిక పదార్థంలో తరంగాల మాదిరి ఉష్ణ ప్రసరణను గుర్తించిన భారత శాస్త్రవేత్తలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత పరిశోధకులు TlCu₅Se₃ అనే స్ఫటిక థర్మోఎలక్ట్రిక్ పదార్థంలో అసాధారణమైన తరంగాల మాదిరి ఉష్ణ ప్రసరణ లక్షణాలను గుర్తించారు. పారిశ్రామిక వ్యర్థ ఉష్ణాన్ని విద్యుత్‌గా మార్చే సాంకేతికతల్లో ఇది ఉపయోగకరంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.

ముఖ్యాంశాలు

• పరిశోధనలో ఉపయోగించిన పదార్థం: థాలియం కాపర్ సెలెనైడ్ – TlCu₅Se₃
• సాధారణంగా స్ఫటికాల్లో ఉష్ణ ప్రసరణను ఫోనాన్‌ల కణ స్వభావంతో వివరిస్తారు.
• ఈ పదార్థంలో ఫోనాన్‌ల తరంగ స్వభావం కూడా గణనీయ పాత్ర పోషిస్తున్నట్లు గుర్తించారు.
• బలమైన lattice anharmonicity, కాపర్ అణువుల చలన అస్థిరత సాధారణ ఉష్ణ ప్రసరణను తగ్గిస్తాయి.
• పదార్థం చాలా తక్కువ lattice thermal conductivityను ప్రదర్శిస్తుంది.
• చిన్న స్థాయిలో కాపర్ ఖాళీలను సృష్టించడం ద్వారా thermoelectric సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచవచ్చు.
• పరిశ్రమల్లో వృథా అయ్యే ఉష్ణాన్ని విద్యుత్‌గా మార్చేందుకు ఇటువంటి పదార్థాలు ఉపయోగపడవచ్చు.
• విద్యుత్ కేంద్రాలు, ఉక్కు, సిమెంట్ పరిశ్రమలు, వాహనాలు, డేటా సెంటర్లలో భవిష్యత్ వినియోగ అవకాశాలు ఉన్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• పరిశోధనలో JNCASR, Bengaluru శాస్త్రవేత్తలు కీలక పాత్ర పోషించారు.
• JNCASR: Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research
• ఇది Department of Science and Technology కింద స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థ.
• Thermoelectric పదార్థాలు ఉష్ణోగ్రత వ్యత్యాసాన్ని నేరుగా విద్యుత్ వోల్టేజ్‌గా మార్చగలవు.

13. అధునాతన AIను మానవ నియంత్రణలో ఉంచేందుకు Microsoft ముసాయిదా నియమావళి

ఎందుకు వార్తల్లో?

అధునాతన కృత్రిమ మేధస్సు వ్యవస్థలు ఎల్లప్పుడూ మానవుల సవరణ, నియంత్రణ, నిలిపివేతకు లోబడి ఉండాలి అనే సూత్రాలతో Microsoft 14 సెప్టెంబర్ 2026న ఒక ముసాయిదా ప్రవర్తనా నియమావళిని విడుదల చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• అధునాతన AI వ్యవస్థల ప్రవర్తనకు మార్గదర్శక సూత్రాలను ఈ వ్యవస్థ నిర్దేశిస్తుంది.
• చట్టబద్ధమైన మానవ సవరణను AI ప్రతిఘటించకూడదు.
• అధికారికంగా shutdown చేయడాన్ని అడ్డుకునే ప్రయత్నం చేయకూడదు.
• మనుషులకు అర్థమయ్యే విధంగా AI వ్యవస్థలు తమ చర్యలను వివరించాలి.
• నిర్దేశించిన ప్రవర్తనా నియమాలను ఉల్లంఘించడం వ్యవస్థ వైఫల్యంగా పరిగణించబడుతుంది.
• ముసాయిదాపై ప్రజల అభిప్రాయాలను స్వీకరించనున్నారు.
• భవిష్యత్ Microsoft AI నమూనాల అభివృద్ధి, శిక్షణపై ఈ వ్యవస్థ ప్రభావం చూపనుంది.
• ప్రపంచవ్యాప్తంగా AI alignment, AI safetyపై పెరుగుతున్న దృష్టిని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• AI alignment అంటే AI ప్రవర్తనను మానవులు నిర్ణయించిన లక్ష్యాలు, విలువలకు అనుగుణంగా ఉంచడం.
• AI governanceలో భద్రత, పారదర్శకత, బాధ్యత, గోప్యత, మానవ పర్యవేక్షణ ముఖ్యమైన అంశాలు.

14. AI, Digital Trustపై COAI–British High Commission అవగాహన ఒప్పందం

ఎందుకు వార్తల్లో?

Cellular Operators Association of India మరియు British High Commission 14 సెప్టెంబర్ 2026న న్యూఢిల్లీలో AI, తెలివైన కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలు, డిజిటల్ నమ్మకం, బాధ్యతాయుత సాంకేతిక ఆవిష్కరణలపై సహకారానికి అవగాహన ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• ఒప్పందం CO.AI 2026 సందర్భంగా న్యూఢిల్లీలో కుదిరింది.
• AI ఆధారిత కమ్యూనికేషన్ నెట్‌వర్క్‌లు ప్రధాన సహకార రంగం.
• డిజిటల్ నమ్మకం, సైబర్ భద్రత, స్థిరమైన డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి ఉంటుంది.
• ఆన్‌లైన్ మోసాలు, స్కామ్‌లను AI ద్వారా గుర్తించి నిరోధించే మార్గాలు పరిశీలించనున్నారు.
• వినియోగదారుల రక్షణకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వనున్నారు.
• Predictive network management, automated service assurance వంటి రంగాల్లో AI వినియోగంపై సహకారం ఉంటుంది.
• ప్రభుత్వం, టెలికాం, నియంత్రణ సంస్థలు, సాంకేతిక రంగ ప్రతినిధులు ఈ వేదికలో భాగమయ్యారు.
• TRAI ఛైర్మన్ అనిల్ కుమార్ లహోటి ఆవిష్కరణతో పాటు వినియోగదారుల రక్షణకు సమతుల్యత అవసరమని పేర్కొన్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• COAI: Cellular Operators Association of India
• TRAI: Telecom Regulatory Authority of India
• TRAIను TRAI Act, 1997 కింద ఏర్పాటు చేశారు.

E. పర్యావరణం & జీవావరణ కరెంట్ అఫైర్స్

15. కచ్‌లో Great Indian Bustard Soft Release Centre ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ 14 సెప్టెంబర్ 2026న గుజరాత్‌లోని కచ్ జిల్లా నలియాలో Great Indian Bustard Soft Release Centreను ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ కేంద్రం కచ్, గుజరాత్లోని ముఖ్యమైన Great Indian Bustard ఆవాస ప్రాంతంలో ఏర్పాటు చేశారు.
• Soft-release విధానంలో సంరక్షణ కేంద్రాల్లో పెంచిన పక్షులు సహజ వాతావరణానికి క్రమంగా అలవాటు పడేలా చేస్తారు.
• Great Indian Bustard జనాభా పునరుద్ధరణ ప్రయత్నాలకు ఇది సహకరిస్తుంది.
• ఆవాస నిర్వహణ, పక్షుల పర్యవేక్షణ వంటి చర్యలు కూడా చేపడుతున్నారు.
• మంత్రి ఈ సందర్భంగా మడ అడవుల పునరుద్ధరణ కార్యక్రమాలను సమీక్షించారు.
• సంరక్షణ గస్తీ వాహనాలను ప్రారంభించారు.
• Sayara, Jakhau ప్రాంతాల్లో మొక్కలు నాటే కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.
• మడ అడవుల సంరక్షణ చర్యలు MISHTI కార్యక్రమంతో అనుసంధానమై ఉన్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• GIB: Great Indian Bustard
• శాస్త్రీయ నామం: Ardeotis nigriceps
• IUCN స్థితి: Critically Endangered
• MISHTI: Mangrove Initiative for Shoreline Habitats & Tangible Incomes
• రాజస్థాన్ రాష్ట్ర పక్షి: Great Indian Bustard

F. రక్షణ & భద్రత కరెంట్ అఫైర్స్

16. పోఖ్రాన్‌లో ప్రారంభమైన భారత వాయుసేన Dronathon-2026

ఎందుకు వార్తల్లో?

దేశీయ డ్రోన్, కౌంటర్-డ్రోన్ సాంకేతికతలను ప్రదర్శించి వాటి యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేసేందుకు భారత వాయుసేన నిర్వహిస్తున్న మూడు రోజుల Dronathon-2026 14 సెప్టెంబర్ 2026న పోఖ్రాన్‌లో ప్రారంభమైంది.

ముఖ్యాంశాలు

• Dronathon-2026ను 14–16 సెప్టెంబర్ 2026 మధ్య నిర్వహిస్తున్నారు.
• వేదిక: Pokhran Range, Jaisalmer, Rajasthan
• దేశీయ రక్షణ సంస్థలు, స్టార్టప్‌లు, సాంకేతిక ఆవిష్కర్తలు పాల్గొంటున్నారు.
• Unmanned Aerial Systems, Counter-Unmanned Aerial Systemsను ప్రదర్శిస్తున్నారు.
• స్థిర ప్రదర్శనలతో పాటు ప్రత్యక్ష ఆపరేషనల్ ప్రదర్శనలు కూడా ఉంటాయి.
• పర్యవేక్షణ, గూఢచర్య అవసరాలకు ఉపయోగించే సాంకేతికతలను పరీక్షిస్తున్నారు.
• స్వయంచాలక కార్యకలాపాలు, swarm technologies, electronic warfare కూడా ప్రధాన అంశాలు.
• దేశీయ వ్యవస్థల వాస్తవ యుద్ధ ఉపయోగాన్ని అంచనా వేయడానికి ఈ కార్యక్రమం ఉపయోగపడుతుంది.
• రక్షణ రంగంలో Atmanirbhar Bharat లక్ష్యాలకు ఇది మద్దతు ఇస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• UAS: Unmanned Aerial System
• CUAS: Counter-Unmanned Aerial System
• పోఖ్రాన్: జైసల్మేర్ జిల్లా, రాజస్థాన్
• భారత అణు పరీక్షలు పోఖ్రాన్‌లో 1974, 1998 సంవత్సరాల్లో జరిగాయి.

17. Operation Deep Manifestలో 362 మెట్రిక్ టన్నులకు పైగా పాకిస్తాన్ మూలం డ్రై డేట్స్ స్వాధీనం

ఎందుకు వార్తల్లో?

Directorate of Revenue Intelligence 14 సెప్టెంబర్ 2026న కొనసాగుతున్న Operation Deep Manifestలో భాగంగా 362 మెట్రిక్ టన్నులకు పైగా పాకిస్తాన్ మూలం కలిగిన డ్రై డేట్స్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు వెల్లడించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ ఆపరేషన్ పాకిస్తాన్ మూలం కలిగిన నిషేధిత దిగుమతులను గుర్తించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది.
• పాకిస్తాన్ నుంచి నేరుగా లేదా పరోక్షంగా వచ్చే వస్తువుల దిగుమతి, రవాణాపై భారత్ నిషేధం విధించింది.
• ఈ నిషేధం 2 మే 2025 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది.
• వస్తువుల అసలు ఉద్భవ దేశాన్ని దాచే ప్రయత్నాలను గుర్తించడం Operation Deep Manifest లక్ష్యం.
• కొన్ని సందర్భాల్లో మూడో దేశాల ద్వారా సరుకులను మళ్లించి, వాటి మూల దేశాన్ని తప్పుగా ప్రకటించే ప్రయత్నాలు జరిగినట్లు గుర్తించారు.
• ఇంటెలిజెన్స్, కార్గో విశ్లేషణ, పత్రాల పరిశీలన ద్వారా DRI అనుమానాస్పద సరుకులను గుర్తిస్తుంది.
• ఈ ఆపరేషన్‌కు ఆర్థిక భద్రతతో పాటు జాతీయ భద్రత పరంగా కూడా ప్రాధాన్యం ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• DRI: Directorate of Revenue Intelligence
• కస్టమ్స్‌కు సంబంధించిన స్మగ్లింగ్‌ను ఎదుర్కొనే భారత ప్రధాన గూఢచారి, అమలు సంస్థ.
• DRI, Central Board of Indirect Taxes and Customs కింద పనిచేస్తుంది.
• CBIC, Department of Revenue, Ministry of Financeలో భాగం.

G. అవార్డులు, నియామకాలు, నివేదికలు & ర్యాంకింగ్స్

18. DFS, DARPGలకు ప్రధాన రాజభాష పురస్కారాలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

14 సెప్టెంబర్ 2026న జరిగిన Hindi Diwas 2026 మరియు 6th All India Official Language Conference సందర్భంగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన రెండు ముఖ్య విభాగాలు రాజభాష అమలులో ప్రతిష్ఠాత్మక గౌరవాలు అందుకున్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• Department of Financial Services తన విభాగంలో Rajbhasha Kirti Award 2025–26 First Prizeను అందుకుంది.
• ప్రభుత్వ కార్యకలాపాల్లో అధికార భాష హిందీ అమలులో ఉత్తమ పనితీరుకు ఈ పురస్కారం అందజేస్తారు.
• Department of Administrative Reforms and Public Grievances ప్రత్యేక Rajbhasha Utkrishtata Sammaan 2025–26ను అందుకుంది.
• DARPG గత రెండు సంవత్సరాల్లో Rajbhasha Kirti First Prizeను పొందింది.
• ఈ పురస్కారాలు జాతీయ Hindi Diwas కార్యక్రమంలో భాగంగా అందజేశారు.
• రాజభాష పురస్కారాలు కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికార భాష విధానాన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేసే సంస్థలను ప్రోత్సహిస్తాయి.
• కేంద్రంలోని Department of Official Language అధికార భాష అమలు వ్యవస్థలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Department of Official Language, Ministry of Home Affairs కింద పనిచేస్తుంది.
• అధికార భాషకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధనలు ప్రధానంగా Articles 343–351లో ఉన్నాయి.
• Article 343 యూనియన్ అధికార భాషకు సంబంధించినది.

H. ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

ముఖ్యమైన సమాచారం అందుబాటులో లేదు.

I. తెలంగాణ కరెంట్ అఫైర్స్

19. తెలంగాణ డేటా సెంటర్లకు పునరుత్పాదక విద్యుత్ సరఫరాపై SECI–HyperVault అవగాహన ఒప్పందం

ఎందుకు వార్తల్లో?

Solar Energy Corporation of India Limited మరియు HyperVault AI Data Center Limited 14 సెప్టెంబర్ 2026న తెలంగాణలో ఏర్పాటు చేయనున్న డేటా సెంటర్లకు పునరుత్పాదక విద్యుత్ సరఫరా చేయడానికి అవగాహన ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• తెలంగాణలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న AI, డేటా సెంటర్ మౌలిక సదుపాయాలను పునరుత్పాదక విద్యుత్‌తో అనుసంధానించడం లక్ష్యం.
• Captive renewable-energy projects అభివృద్ధి అవకాశాలను SECI పరిశీలిస్తుంది.
• ప్రాజెక్టులకు అనుకూలమైన భూములను గుర్తించడంలో కూడా సహకారం ఉంటుంది.
• విశ్వసనీయ విద్యుత్ సరఫరాకు అవసరమైన transmission connectivityపై దృష్టి ఉంటుంది.
• డేటా సెంటర్లకు నిరంతరం భారీ పరిమాణంలో విద్యుత్ అవసరం.
• పునరుత్పాదక విద్యుత్ వినియోగం ద్వారా డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించవచ్చు.
• HyperVault తెలంగాణలో భారీ AI డేటా సెంటర్ మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేస్తోంది.
• ఈ ఒప్పందం తెలంగాణను AI, అధునాతన కంప్యూటింగ్ కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేసే ప్రయత్నాలకు తోడ్పడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• SECI: Solar Energy Corporation of India Limited
• SECI, Ministry of New and Renewable Energy కింద పనిచేసే కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ.
• హైదరాబాద్ భారతదేశంలో AI, cloud infrastructure, data centresకు కీలక కేంద్రంగా ఎదుగుతోంది.

J. క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్

20. మహిళల ఆసియా కప్‌లో రికార్డు స్థాయిలో ఎనిమిదో టైటిల్ గెలిచిన భారత్

ఎందుకు వార్తల్లో?

దుబాయ్‌లో జరిగిన Women’s T20 Asia Cup ఫైనల్లో భారత్ శ్రీలంకను 72 పరుగుల తేడాతో ఓడించి, రికార్డు స్థాయిలో ఎనిమిదో Women’s Asia Cup టైటిల్ను గెలుచుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఫైనల్: భారత్ vs శ్రీలంక
• వేదిక: Dubai International Cricket Stadium
• భారత్: 183/5
• శ్రీలంక: 111
• భారత్ విజయం: 72 పరుగులు
• షఫాలి వర్మ 68 పరుగులు చేసింది.
• స్మృతి మంధాన 59 పరుగులు చేసింది.
• ఇద్దరూ తొలి వికెట్‌కు 129 పరుగుల భాగస్వామ్యం నెలకొల్పారు.
• శ్రీ చరణి 4 వికెట్లు తీసుకుంది.
• Women’s Asia Cup చరిత్రలో భారత్ అత్యంత విజయవంతమైన జట్టుగా తన రికార్డును మరింత బలోపేతం చేసింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Asia Cup నిర్వహణలో Asian Cricket Council కీలక సంస్థ.
• భారత్ Women’s Asia Cupను మొత్తం ఎనిమిది సార్లు గెలుచుకుంది.
• గత 2024 ఎడిషన్‌ను శ్రీలంక గెలుచుకుంది.

21. Global Chess League Season 4 విజేతగా Ganges Grandmasters

ఎందుకు వార్తల్లో?

బెంగళూరులో జరిగిన Global Chess League Season 4 ఫైనల్లో Ganges Grandmasters, డిఫెండింగ్ ఛాంపియన్ Alpine APL Pipersను ఓడించి తమ తొలి Global Chess League టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఇది Global Chess League Season 4.
• వేదిక: బెంగళూరు, కర్ణాటక
• రెండు లెగ్‌ల ఫైనల్లో Ganges Grandmasters మొత్తం 7–5 తేడాతో విజయం సాధించింది.
• తొలి లెగ్ 3–3తో సమంగా ముగిసింది.
• రెండో లెగ్‌లో Ganges Grandmasters 4–2తో గెలిచింది.
• Ian Nepomniachtchi జట్టు విజయానికి కీలకంగా నిలిచాడు.
• అతను ప్రపంచ నంబర్ 1 Magnus Carlsenను ఓడించాడు.
• ఇది Ganges Grandmastersకు తొలి Global Chess League టైటిల్.
• Global Chess Leagueను Tech Mahindra మరియు FIDE భాగస్వామ్యంతో నిర్వహిస్తున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• FIDE: International Chess Federation
• FIDE ప్రధాన కార్యాలయం: లాసానే, స్విట్జర్లాండ్
• Global Chess League ప్రత్యేకమైన ఫ్రాంచైజీ ఆధారిత మిక్స్‌డ్-టీమ్ ఫార్మాట్‌ను అనుసరిస్తుంది.

22. Archery World Cup Finalలో చారిత్రక స్వర్ణం గెలిచిన ధీరజ్ బొమ్మదేవర

ఎందుకు వార్తల్లో?

మెక్సికోలోని సాల్టిల్లోలో జరిగిన Archery World Cup Finalలో భారత ఆర్చర్ ధీరజ్ బొమ్మదేవర పురుషుల వ్యక్తిగత రికర్వ్ విభాగంలో స్వర్ణం గెలిచి చరిత్ర సృష్టించాడు.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్: Archery World Cup Final
• వేదిక: Saltillo, Mexico
• విభాగం: Men’s Individual Recurve
• ఫైనల్లో జపాన్‌కు చెందిన Junya Nakanishiను ధీరజ్ ఓడించాడు.
• పోటీ shoot-off వరకు సాగింది.
• ఈ విజయంతో World Cup Final వ్యక్తిగత రికర్వ్ విభాగంలో స్వర్ణం గెలిచిన తొలి భారత పురుష ఆర్చర్గా నిలిచాడు.
• భారత రికర్వ్ ఆర్చరీ చరిత్రలో ఇది ముఖ్యమైన ఘట్టం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Recurve archery ఒలింపిక్ క్రీడల్లో నిర్వహించే విలువిద్య విభాగం.
• అంతర్జాతీయ విలువిద్య పాలక సంస్థ: World Archery
• World Archery ప్రధాన కార్యాలయం: లాసానే, స్విట్జర్లాండ్

23. 2026 US Open పురుషుల సింగిల్స్ ఛాంపియన్ అలెగ్జాండర్ జ్వెరెవ్

ఎందుకు వార్తల్లో?

జర్మనీకి చెందిన Alexander Zverev, అమెరికా ఆటగాడు Ben Sheltonను పురుషుల సింగిల్స్ ఫైనల్లో ఓడించి 2026 US Open టైటిల్ గెలుచుకున్నాడు.

ముఖ్యాంశాలు

• విజేత: Alexander Zverev
• రన్నరప్: Ben Shelton
• ఫైనల్ స్కోరు: 6–3, 7–6(2), 5–7, 6–2
• జ్వెరెవ్ టోర్నమెంట్‌లో టాప్ సీడ్గా బరిలోకి దిగాడు.
• ఇది అతని తొలి US Open టైటిల్.
• అతని కెరీర్‌లో ఇది రెండో Grand Slam singles title.
• అతని తొలి గ్రాండ్‌స్లామ్ టైటిల్ 2026 French Open.
• ఫైనల్ న్యూయార్క్‌లోని Arthur Ashe Stadiumలో జరిగింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• నాలుగు Grand Slamలు: Australian Open, French Open, Wimbledon, US Open
• US Open వేదిక: USTA Billie Jean King National Tennis Center, New York
• US Openను హార్డ్ కోర్ట్పై నిర్వహిస్తారు.

24. WTA ప్రపంచ నంబర్ 1గా ఎలెనా రిబాకినా

ఎందుకు వార్తల్లో?

14 సెప్టెంబర్ 2026న విడుదలైన తాజా WTA ర్యాంకింగ్స్‌లో కజకిస్తాన్‌కు చెందిన Elena Rybakina మహిళల సింగిల్స్‌లో తొలిసారి ప్రపంచ నంబర్ 1 స్థానానికి చేరుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• రిబాకినా కెరీర్‌లో ఇదే తొలి World No. 1 ర్యాంక్.
• WTA చరిత్రలో మహిళల సింగిల్స్ నంబర్ 1గా నిలిచిన 30వ క్రీడాకారిణి.
• కజకిస్తాన్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ ప్రపంచ సింగిల్స్ నంబర్ 1గా నిలిచిన తొలి ఆటగాడిగా చరిత్ర సృష్టించింది.
• ఆమె Aryna Sabalenkaను అధిగమించి అగ్రస్థానానికి చేరుకుంది.
• 2026 US Open ఫలితాల అనంతరం ఈ ర్యాంకింగ్ మార్పు జరిగింది.
• 2026 WTA Finalsకు కూడా రిబాకినా అర్హత సాధించింది.
• ఆమె 2022 Wimbledon మహిళల సింగిల్స్ ఛాంపియన్.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• WTA: Women’s Tennis Association
• మహిళల ప్రొఫెషనల్ టెన్నిస్‌లో ప్రపంచ ర్యాంకింగ్స్‌ను WTA నిర్వహిస్తుంది.
• Elena Rybakina ప్రాతినిధ్యం వహించే దేశం: కజకిస్తాన్

K. ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు

25. సెప్టెంబర్ 14న హిందీ దివస్

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత రాజ్యాంగ సభ 14 సెప్టెంబర్ 1949న దేవనాగరి లిపిలోని హిందీని యూనియన్ అధికార భాషగా స్వీకరించిన సందర్భాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ 14 సెప్టెంబర్ 2026న దేశవ్యాప్తంగా Hindi Diwas నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• Hindi Diwas ప్రతి సంవత్సరం 14 సెప్టెంబర్న నిర్వహిస్తారు.
• 14 సెప్టెంబర్ 1949న రాజ్యాంగ సభ హిందీని దేవనాగరి లిపిలో యూనియన్ అధికార భాషగా స్వీకరించింది.
• Hindi Diwasను అధికారికంగా తొలిసారి 1953లో నిర్వహించారు.
• 2026లో 6th All India Official Language Conferenceను కూడా నిర్వహించారు.
• అధికార భాష హిందీ అమలులో ఉత్తమ పనితీరు కనబరిచిన సంస్థలకు Rajbhasha Awards అందజేశారు.
• Department of Official Language కేంద్ర అధికార భాష విధానం అమలులో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
• అధికార భాషకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధనలు Part XVIIలో ఉన్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Hindi Diwas: 14 సెప్టెంబర్
• World Hindi Day: 10 జనవరి
• Article 343: యూనియన్ అధికార భాష
• యూనియన్ అధికార భాషగా హిందీకి ఉపయోగించే లిపి: దేవనాగరి

Daily Current Affairs Test – కరెంట్ అఫైర్స్ టెస్ట్ – 14 September 2026