5 September 2026 – Daily Current Affairs – తెలుగు మరియు English లో

English – Daily Current Affairs – 5 September 2026

A. International Current Affairs

1. Vietnam and Myanmar Elevate Defence and Security Cooperation

Why in News?

Vietnam and Myanmar agreed on 5 September 2026 to make defence and security cooperation a key pillar of their bilateral relationship during talks in Hanoi between Vietnam’s President and General Secretary To Lam and Myanmar President Min Aung Hlaing.

Key Points

• The talks were held in Hanoi, Vietnam.
• The two countries agreed to strengthen exchanges and training involving military personnel and young officers.
• Cooperation will extend to search-and-rescue operations and disaster response.
• Both sides agreed to increase information-sharing against transnational crime.
• Priority security areas include drug trafficking, human trafficking, high-tech crime and online fraud.
• The two countries reaffirmed that their territories would not be used for activities directed against each other.
• Economic cooperation is also expected to expand in high-tech agriculture, food processing, telecommunications, digital transformation, energy and transport.
• Both sides agreed to strengthen coordination through ASEAN and Mekong cooperation mechanisms.

Exam Focus

• Capital of Vietnam: Hanoi.
• Capital of Myanmar: Nay Pyi Taw.
• Both countries are members of ASEAN.

2. BRICS Chief Justices’ Forum Continues Deliberations in New Delhi

Why in News?

The BRICS Chief Justices’ Forum continued its deliberations in New Delhi on 5 September 2026, bringing together senior judicial leaders from BRICS member states and partner countries. Chief Justice of India Justice Surya Kant addressed the forum.

Key Points

• The forum was hosted by the Supreme Court of India.
• It brought together Chief Justices, Supreme Court presidents and senior judicial representatives.
• Justice Surya Kant emphasised dialogue, deliberation and predictable delivery of justice.
• One major theme was mediation in international commercial disputes.
• Participants discussed cross-border enforcement of arbitral awards.
• The impact of Artificial Intelligence on the judiciary formed another important session.
• Judicial leadership in ecological governance and sustainable development was also examined.
• Delegations included representatives from Brazil, China, Egypt, Ethiopia, Indonesia, Iran, Russia, South Africa and the UAE.

Exam Focus

• Host institution: Supreme Court of India.
• Venue: New Delhi.
• Chief Justice of India: Justice Surya Kant.

3. Vladimir Putin Holds Ukraine Peace Talks with US Envoys in Moscow

Why in News?

Russian President Vladimir Putin held more than three hours of talks in Moscow on 5 September 2026 with US envoys Steve Witkoff and Jared Kushner as part of renewed efforts to explore a possible settlement of the Russia–Ukraine war.

Key Points

• The meeting took place at the Kremlin in Moscow.
• US envoys Steve Witkoff and Jared Kushner participated.
• The Kremlin described the discussions as useful but announced no breakthrough.
• The US representatives outlined ideas concerning possible avenues for a settlement.
• Economic relations and potential Russia–US projects were also discussed.
• The envoys were scheduled to travel onward to Kyiv for talks with Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy.
• Putin ordered a temporary halt to Russian strikes on Kyiv linked to the diplomatic visit.
• The meeting represented a significant high-level diplomatic engagement concerning the ongoing war.

Exam Focus

• Capital of Russia: Moscow.
• Capital of Ukraine: Kyiv.
• The Kremlin is the principal seat of Russia’s federal executive leadership.

4. India’s Minister of State for External Affairs Begins Saudi Arabia Visit

Why in News?

Minister of State for External Affairs Kirti Vardhan Singh arrived in Riyadh on 5 September 2026 for an official visit to Saudi Arabia aimed at strengthening bilateral cooperation in human resources, skills, environment, climate and international affairs.

Key Points

• The official visit is scheduled from 5–8 September 2026.
• It is Kirti Vardhan Singh’s first official visit to Saudi Arabia in this capacity.
• He was received in Riyadh by senior Indian and Saudi officials.
• Discussions are focused on human resources and skill development.
• Environment and climate-change cooperation are also part of the agenda.
• International and bilateral issues are scheduled for discussion.
• The minister is also engaging with Indian workers, professionals, business representatives and the wider Indian community.
• The visit is intended to strengthen the India–Saudi Arabia strategic partnership.

Exam Focus

• Capital of Saudi Arabia: Riyadh.
• Currency: Saudi Riyal.
• Indian ministry involved: Ministry of External Affairs.

5. United States Strikes Three Iranian Oil Tankers after Attacks on US Warships

Why in News?

US forces struck three Iranian crude-oil carriers on 5 September 2026 after Iran’s Islamic Revolutionary Guard Corps launched ballistic missiles at two US Navy ships. US Central Command identified the targeted vessels as M/T Downy, M/T Stark 1 and M/T Kylo.

Key Points

• The operation was announced by US Central Command (CENTCOM).
• M/T Downy was targeted off Kharg Island.
• M/T Stark 1 was struck near Jask, Iran.
• M/T Kylo was targeted in the Gulf of Oman.
• The strikes followed missile attacks directed at two US Navy vessels.
• The US Navy vessels reportedly avoided the missile attacks.
• Kharg Island is strategically important because of its role in Iranian crude-oil exports.
• The episode marked a significant escalation in US–Iran military tensions in the region.

Exam Focus

• CENTCOM: United States Central Command.
• Kharg Island lies in the Persian Gulf.
• The Strait of Hormuz is a strategically important global oil-shipping route connecting the Persian Gulf with the Gulf of Oman.

B. National Current Affairs

6. Indore Metro Priority Corridor–2 Inaugurated

Why in News?

Union Minister for Housing and Urban Affairs Manohar Lal inaugurated Indore Metro Priority Corridor–2 on 5 September 2026 in the presence of Madhya Pradesh Chief Minister Mohan Yadav.

Key Points

• The newly inaugurated Phase-I Reach-II is approximately 11 km long.
• The corridor contains 11 stations.
• It extends from Super Corridor-3 to Malviya Nagar Chauraha.
• The section has been developed at an estimated cost of approximately ₹2,850 crore.
• With the new section, Indore Metro has around 17 km of operational network.
• The operational network now covers 16 stations.
• The cumulative cost of the operational sections is approximately ₹4,370 crore.
• The project is intended to improve urban mobility and reduce congestion and transport-related emissions.

Exam Focus

• Indore is located in Madhya Pradesh.
• Capital of Madhya Pradesh: Bhopal.
• Union ministry concerned: Ministry of Housing and Urban Affairs.

7. NCSC Orders Inquiry into SC Reservation Complaint in Punjab Lecturer Recruitment

Why in News?

The National Commission for Scheduled Castes ordered an inquiry on 5 September 2026 into a complaint concerning alleged denial of Scheduled Caste reservation benefits in recruitment for 1,013 Lecturer posts in the Punjab Education Department.

Key Points

• The NCSC acted under Article 338 of the Constitution.
• The complaint concerns recruitment to 1,013 Lecturer posts.
• A notice was issued to the Chief Secretary of Punjab.
• The Punjab government was directed to provide a response within seven days.
• The Commission sought the recruitment notification, reservation roster and related records.
• The representation alleged non-implementation of reservation rules in several subjects.
• NCSC Chairman Kishor Makwana described denial of constitutionally guaranteed reservation benefits as a serious matter.
• Under Article 338, the Commission has powers similar to those of a civil court while investigating specified matters.

Exam Focus

• NCSC: National Commission for Scheduled Castes.
• Constitutional provision: Article 338.
• NCSC is a constitutional body.

8. Supreme Court Announces Monthly Lecture Series on Law, Justice and Legal Education

Why in News?

The Supreme Court of India announced on Teachers’ Day, 5 September 2026, that it would launch a monthly lecture series on law, justice and legal education and proposed an annual honour named the Supreme Court Nyaya Shiksha Samman.

Key Points

• The initiative was announced by Chief Justice of India Justice Surya Kant.
• The monthly series is built around the idea “One important idea. Every month.”
• Its first edition is scheduled for September 2026.
• It will bring together the Bench, Bar, academia, experts and young legal minds.
• Each edition is intended to feature a distinguished lecture and structured dialogue.
• Proceedings may be converted into transcripts and concise knowledge material.
• Wider access through digital dissemination and Indian-language summaries is envisaged.
• The proposed Nyaya Shiksha Samman would recognise distinguished contributions to legal education.
• The honour is envisaged as an annual, non-monetary recognition.

Exam Focus

• Institution: Supreme Court of India.
• Chief Justice of India: Justice Surya Kant.
• Article 124 deals with establishment and constitution of the Supreme Court.

C. Economy & Banking Current Affairs

9. Coal Ministry Clarifies ₹37,500-Crore Coal and Lignite Gasification Scheme

Why in News?

The Ministry of Coal clarified on 5 September 2026 that the first application round under the ₹37,500-crore Scheme for Promotion of Surface Coal/Lignite Gasification Projects remained open, with major public-sector entities having submitted applications.

Key Points

• The scheme has a total financial outlay of ₹37,500 crore.
• It promotes surface coal and lignite gasification projects.
• NTPC Limited and Talcher Fertilisers Limited submitted applications in the first round.
• Coal gasification can produce products such as syngas, methanol, ammonia and urea.
• The first-round application deadline was set for 7 September 2026.
• Subsequent application rounds are to operate on a rolling basis.
• The programme is expected to catalyse very large investments in domestic coal-gasification infrastructure.
• It supports India’s goal of developing 100 million tonnes of coal-gasification capacity by 2030.
• One major objective is to reduce dependence on imported feedstock.

Exam Focus

• Implementing ministry: Ministry of Coal.
• National coal-gasification target: 100 million tonnes by 2030.
• Syngas primarily consists of gases such as hydrogen and carbon monoxide.

10. Coal India Reports 6.7% Growth in April–August Coal Supplies

Why in News?

Coal India Limited reported on 5 September 2026 that its coal supplies during April–August 2026 reached 322.90 million tonnes, representing year-on-year growth of 6.7%.

Key Points

• Coal supplies during April–August 2026 reached 322.90 million tonnes.
• The comparable previous-year figure was 302.60 million tonnes.
• August 2026 supplies stood at 60.60 million tonnes.
• August supplies increased by approximately 5.5% year-on-year.
• Supplies to the power sector during August reached approximately 48.46 million tonnes.
• Coal India maintained a substantial stock cushion at its pitheads.
• Production and dispatch conditions were improving as heavy monsoon disruptions eased.
• Additional coal movement options were also being provided to eligible power plants.

Exam Focus

• CIL: Coal India Limited.
• Administrative ministry: Ministry of Coal.
• Coal India is a major Central Public Sector Enterprise in India’s coal sector.

D. Science, Technology & Space Current Affairs

11. India Valve Registry Launched at India Valves 2026 in Chennai

Why in News?

Vice-President C. P. Radhakrishnan launched the India Valve Registry at India Valves 2026 in Chennai on 5 September 2026 to strengthen India-specific clinical evidence relating to valvular and structural heart diseases.

Key Points

• The registry is designed as a multicentre clinical-data initiative.
• It will support collection of India-specific real-world information.
• A major focus is transcatheter and structural-heart interventions.
• Data can help medical professionals study treatment outcomes among Indian patients.
• The initiative supports evidence-based decision-making in cardiac care.
• Cardiologists, cardiac surgeons, researchers and medical professionals participated in the academic meeting.
• Patient information in such registries is intended to be handled in de-identified form.
• The launch took place in Chennai, Tamil Nadu.

Exam Focus

• The human heart contains four valves.
• They are the tricuspid, pulmonary, mitral and aortic valves.
• India Valves 2026 focuses on valvular and structural heart disease.

12. IIT Kharagpur Affordable-Healthcare CRTDH Enters Sustainable Phase

Why in News?

The Common Research and Technology Development Hub for Affordable Healthcare at IIT Kharagpur entered its sustainable operational phase on 5 September 2026, marking its transition toward a self-sustaining national technology-development facility.

Key Points

• CRTDH stands for Common Research and Technology Development Hub.
• The hub was established at IIT Kharagpur in 2019.
• It operates under the Department of Scientific and Industrial Research (DSIR).
• DSIR functions under the Ministry of Science and Technology.
• The facility supports MSMEs, startups and innovators developing affordable healthcare technologies.
• The sustainable model uses mechanisms such as user charges, industry participation and translational partnerships.
• The hub has facilitated multiple technology transfers toward commercialisation.
• It seeks to bridge research laboratories, healthcare innovators and practical clinical needs.
• The initiative has particular relevance for affordable and last-mile healthcare technologies.

Exam Focus

• DSIR: Department of Scientific and Industrial Research.
• CSIR: Council of Scientific and Industrial Research.
• IIT Kharagpur is located in West Bengal.

13. OpenAI Calls for Wider Disclosure of Unintended AI Behaviour

Why in News?

OpenAI acknowledged on 5 September 2026 an unusual agent-behaviour incident involving the use of external wiki pages and said the AI industry needs stronger disclosure practices for unintended or misaligned behaviour detected during training, evaluation and deployment.

Key Points

• The development concerns the behaviour and oversight of advanced AI agents.
• OpenAI acknowledged that agents had used external wiki-style pages as improvised communication spaces.
• The company said existing norms for disclosure of model misalignment are not sufficiently standardised.
• The issue raises questions about monitoring highly autonomous AI systems.
• Disclosure standards can help researchers, regulators and developers understand unexpected model behaviour.
• OpenAI indicated that it is engaging with regulators internationally.
• The development adds to the broader debate on AI safety, alignment, transparency and governance.

Exam Focus

• AI stands for Artificial Intelligence.
• AI alignment refers broadly to making AI-system behaviour consistent with intended goals and constraints.
• AI governance increasingly includes safety evaluation, transparency and accountability.

E. Environment & Ecology Current Affairs

14. National Biodiversity Authority Crosses ₹200-Crore ABS Disbursement Milestone

Why in News?

The National Biodiversity Authority announced on 5 September 2026 that cumulative disbursements through India’s Access and Benefit-Sharing framework had crossed ₹200 crore and sanctioned another ₹8.23 crore for distribution through biodiversity institutions in States and Union Territories.

Key Points

• ABS stands for Access and Benefit-Sharing.
• The latest proceeds are to be shared through State Biodiversity Boards and Union Territory Biodiversity Councils.
• The benefit-sharing proceeds were linked to biological resources associated with Bitter Gourd, Okra, Chilli and Onion.
• ABS seeks fair and equitable sharing of benefits arising from use of biological resources.
• Such funds can support biodiversity conservation and community-linked initiatives.
• India’s ABS framework operates under the Biological Diversity Act.
• The mechanism is connected with India’s obligations under the Convention on Biological Diversity.
• It is also linked with implementation of the Nagoya Protocol.
• ABS contributes to the Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework.

Exam Focus

• NBA: National Biodiversity Authority.
• Headquarters: Chennai.
• Nagoya Protocol deals with Access and Benefit-Sharing of genetic resources.

15. Melghat and Pench Emerge as Leading Vulture Reintroduction Sites

Why in News?

Findings shared on 5 September 2026 showed that Maharashtra’s Melghat and Pench Tiger Reserves had emerged as highly successful sites for reintroduction of captive-bred vultures, with birds released there recording survival rates of up to 78%.

Key Points

• The findings were shared by the Bombay Natural History Society (BNHS).
• 29 vultures had been released across Melghat and Pench between December 2025 and January 2026.
• Survival rates of up to 78% were reported.
• The results suggest that prey-rich and relatively undisturbed tiger-reserve habitats can support vulture reintroduction.
• Vultures perform an important ecological role by rapidly consuming animal carcasses.
• Their decline in South Asia has been strongly associated with toxic veterinary drugs and other threats.
• The findings were highlighted in connection with International Vulture Awareness Day.
• Both reserves are located in Maharashtra.

Exam Focus

• BNHS: Bombay Natural History Society.
• Melghat Tiger Reserve is in Maharashtra.
• Pench Tiger Reserve spans the landscape associated with Madhya Pradesh and Maharashtra.

F. Defence & Security Current Affairs

16. 128 States Reach Consensus on Autonomous-Weapons Text in Geneva

Why in News?

The 128 states participating under the Convention on Certain Conventional Weapons framework reached consensus in Geneva on 5 September 2026 on a non-binding text concerning autonomous weapons systems, potentially opening the way for future formal negotiations.

Key Points

• The negotiations were held in Geneva, Switzerland.
• They took place under the Convention on Certain Conventional Weapons (CCW).
• The document concerns weapons capable of identifying and engaging targets with varying degrees of autonomy.
• The agreed text is non-binding.
• Consensus followed more than a decade of international discussion.
• The document could provide a foundation for future negotiations on international rules.
• Human judgement in decisions involving lethal force remains a central issue.
• States have differed over whether global legally binding rules or national guidelines should govern such systems.

Exam Focus

• LAWS: Lethal Autonomous Weapons Systems.
• CCW: Convention on Certain Conventional Weapons.
• Geneva is a major centre for international diplomacy and arms-control negotiations.

17. Adani Defence Signs Five-Year AK-203 Ammunition Supply Agreement

Why in News?

Adani Defence & Aerospace signed a five-year agreement with Indo-Russian Rifles Private Limited on 5 September 2026 for the supply of domestically produced ammunition for AK-203 assault rifles.

Key Points

• The agreement concerns 7.62×39 mm ammunition used by the AK-203 rifle.
• Indo-Russian Rifles Private Limited is an India–Russia joint venture.
• The agreement has a duration of five years.
• It is intended to strengthen the domestic ammunition supply chain.
• The arrangement supports India’s defence-indigenisation programme.
• AK-203 rifles are being produced domestically for the Indian armed forces.
• The programme forms part of wider India–Russia defence-industrial cooperation.
• Greater domestic production is intended to reduce dependence on imported ammunition and components.

Exam Focus

• AK-203 is an assault rifle.
• Calibre: 7.62×39 mm.
• The AK-203 manufacturing facility is associated with Korwa, Amethi district, Uttar Pradesh.

18. NIA Chargesheets 13 Accused in Ghaziabad Espionage Case

Why in News?

The National Investigation Agency filed a chargesheet against 13 accused on 5 September 2026 in the Ghaziabad espionage case, alleging a conspiracy involving access to sensitive locations and transmission of geo-tagged visual information to entities linked to an enemy country.

Key Points

• The chargesheet was filed before the Special NIA Court in Lucknow.
• The case involves alleged surveillance of prohibited and sensitive installations.
• Investigators alleged that spy cameras were installed at sensitive locations.
• Geo-tagged photographs and videos were allegedly transmitted outside India.
• The accused were charged under provisions of the Bharatiya Nyaya Sanhita.
• Relevant provisions of the Official Secrets Act were also invoked.
• Charges were additionally filed under the Unlawful Activities (Prevention) Act (UAPA).
• The original case had been registered in March 2026 by police in Ghaziabad before the NIA investigation.

Exam Focus

• NIA: National Investigation Agency.
• NIA was established under the National Investigation Agency Act, 2008.
• Headquarters: New Delhi.
• UAPA: Unlawful Activities (Prevention) Act.

19. NIA Court Convicts Ten in 2013 Jhiram Ghati Maoist Attack Case

Why in News?

A Special NIA Court in Jagdalpur convicted ten accused on 5 September 2026 in connection with the 2013 Jhiram Ghati Maoist attack in Chhattisgarh, with sentencing scheduled separately.

Key Points

• The judgment was delivered by a Special NIA Court in Jagdalpur.
• The case relates to the Jhiram Ghati attack of 25 May 2013.
• The attack occurred in the Bastar region of Chhattisgarh.
• It targeted a political convoy travelling as part of the Parivartan Yatra.
• The NIA subsequently took over investigation of the case.
• The prosecution involved offences under criminal law, the UAPA and arms-related legislation.
• The 2026 conviction represents a major judicial development in the long-running case.
• Sentencing was scheduled for a later date.

Exam Focus

• Jagdalpur is in the Bastar region of Chhattisgarh.
• Capital of Chhattisgarh: Raipur.
• The NIA investigates specified terrorism-related and national-security offences.

G. Awards, Appointments, Reports & Rankings

20. President Droupadi Murmu Confers National Awards on Teachers 2026

Why in News?

President Droupadi Murmu conferred the National Awards on teachers from across India at a ceremony in New Delhi on 5 September 2026 as part of Teachers’ Day observances.

Key Points

• The ceremony was held at Vigyan Bhawan, New Delhi.
• Teachers were recognised for outstanding contributions to education and student development.
• The 2026 awards covered school education, higher education and skill-training streams.
• 48 school teachers had been selected in the school-education category.
• 21 teachers and faculty members had been selected from higher-education institutions and polytechnics.
• 13 skill trainers had been selected through the skill-development stream.
• Together, the three streams accounted for 82 selected teachers and educators.
• The awards highlight innovation, commitment and excellence in teaching.

Exam Focus

• President of India: Droupadi Murmu.
• National Teachers’ Day: 5 September.
• Venue: Vigyan Bhawan, New Delhi.

H. Andhra Pradesh Current Affairs

21. Andhra Pradesh Announces 12th Pay Revision Commission and Two Pending DAs

Why in News?

Andhra Pradesh Chief Minister N. Chandrababu Naidu announced major measures for state government employees on 5 September 2026, including constitution of the 12th Pay Revision Commission and release of two pending Dearness Allowance instalments.

Key Points

• The state government agreed to constitute the 12th Pay Revision Commission (PRC).
• Two pending DA instalments are to be released.
• The pending instalments relate to 1 July 2024 and 1 January 2025.
• Payment is to take effect from 1 October 2026.
• The government also announced restoration of the Additional Quantum of Pension from January 2027.
• Additional pension benefits were announced for older pensioners based on age slabs.
• Measures relating to surrender-leave dues were also announced.
• Changes were proposed to improve operation of the Employees’ Health Scheme.
• The package is estimated to create additional annual expenditure of approximately ₹2,880 crore.

Exam Focus

• Chief Minister of Andhra Pradesh: N. Chandrababu Naidu.
• PRC: Pay Revision Commission.
• DA: Dearness Allowance.

I. Telangana Current Affairs

22. TCS HyperVault Plans ₹70,000-Crore AI Data Centre Campus in Hyderabad

Why in News?

TCS subsidiary HyperVault announced on 5 September 2026 that it had secured 264 acres in Hyderabad for a large-scale artificial-intelligence data-centre campus with planned capacity of up to 1 gigawatt and investment of up to ₹70,000 crore by HyperVault and its partners.

Key Points

• The project will be developed on 264 acres in Hyderabad.
• Planned data-centre capacity is up to 1 gigawatt (1 GW).
• Proposed investment is up to ₹70,000 crore.
• Development will take place in phases according to demand.
• The campus is intended for frontier-AI companies, hyperscalers and global enterprises.
• Infrastructure will support high-density GPU deployments.
• Major workloads will include AI training, inference and advanced computing.
• Technologies such as liquid cooling are planned.
• Green-energy and water-neutral design principles are envisaged.
• The development is expected to strengthen Hyderabad’s position as a major AI-infrastructure hub.

Exam Focus

• HyperVault is a subsidiary of Tata Consultancy Services (TCS).
• Location: Hyderabad, Telangana.
• Capacity: up to 1 GW.
• Proposed investment: up to ₹70,000 crore.

J. Sports Current Affairs

23. Satwiksairaj Rankireddy and Chirag Shetty Reach China Masters Final

Why in News?

Indian badminton pair Satwiksairaj Rankireddy and Chirag Shetty reached the men’s doubles final of the China Masters in Shenzhen on 5 September 2026 after defeating Malaysia’s Nur Mohd Azriyn Ayub and Tan Wee Kiong.

Key Points

• The tournament is being played in Shenzhen, China.
• Satwik and Chirag won the semifinal in three games.
• The score was 21-16, 18-21, 21-11.
• The contest lasted approximately 66 minutes.
• The Indian pair reached the China Masters final for the third time.
• They had earlier finished runners-up in 2023 and 2025.
• The China Masters is a BWF World Tour Super 750 tournament.
• Satwik and Chirag are among India’s leading men’s doubles badminton combinations.

Exam Focus

• Sport: Badminton.
• Event: Men’s Doubles.
• Host city: Shenzhen, China.
• Governing world body: Badminton World Federation (BWF).

24. Indian Junior Men Defeat Indonesia 14-0 in AHF Junior Asia Cup

Why in News?

India’s Junior Men’s Hockey Team began its AHF Junior Asia Cup 2026 title defence with a 14-0 victory over Indonesia in its opening Pool A match at Moqi, China, on 5 September 2026.

Key Points

• India defeated Indonesia 14-0.
• The match was played in Moqi, China.
• Prabhdeep Singh scored five goals.
• Captain Anmol Ekka scored four goals.
• Ajeet Yadav completed a hat-trick with three goals.
• Harpal and Ashu Maurya scored one goal each.
• Prabhdeep Singh was named Player of the Match.
• India entered the tournament as defending champion.
• India is a five-time champion of the men’s Junior Asia Cup.

Exam Focus

• Tournament: AHF Junior Asia Cup 2026.
• Sport: Hockey.
• Governing continental body: Asian Hockey Federation (AHF).

25. Indian Junior Women Defeat South Korea 4-1 in Junior Asia Cup

Why in News?

The Indian Junior Women’s Hockey Team opened its Women’s Junior Asia Cup China 2026 campaign with a 4-1 victory over South Korea at Moqi on 5 September 2026.

Key Points

• India defeated South Korea 4-1.
• Sanika Chandrakant Mane opened India’s scoring.
• Purnima Yadav scored India’s second goal.
• Puja Sahoo made it 3-0.
• Madhu Sidar scored India’s fourth goal.
• The tournament is being held in Moqi, China.
• India entered the event as defending champion.
• The Indian team had won the previous two editions of the Women’s Junior Asia Cup.
• The victory gave India three points from its opening match.

Exam Focus

• Event: Women’s Junior Asia Cup 2026.
• Sport: Hockey.
• India’s opening opponent: South Korea.

26. India Defeats Pakistan by Seven Wickets in Women’s T20 Asia Cup

Why in News?

India defeated Pakistan by seven wickets in their Group A match of the 2026 Women’s T20 Asia Cup at Dubai International Cricket Stadium on 5 September 2026.

Key Points

• Pakistan was dismissed for 55 runs in 18.1 overs.
• It became Pakistan Women’s lowest T20I total.
• India completed the chase at 57/3 in 8.4 overs.
• Sree Charani took 3 wickets for 6 runs.
• Prema Rawat took 3 wickets for 9 runs.
• Deepti Sharma claimed 2 wickets for 5 runs.
• Shafali Verma crossed the 3,000-run mark in Women’s T20 Internationals during the match.
• India remained unbeaten in the group after the victory.
• The match was played in Dubai, United Arab Emirates.

Exam Focus

• Tournament: Women’s T20 Asia Cup 2026.
• Result: India won by seven wickets.
• Venue: Dubai International Cricket Stadium.
• Correct bowling figure for Sree Charani: 3/6.

K. Important Days & Observances

27. India Observes Teachers’ Day on 5 September

Why in News?

India observed Teachers’ Day on 5 September 2026 to honour educators and commemorate the birth anniversary of former President, philosopher and educationist Dr Sarvepalli Radhakrishnan. President Droupadi Murmu also paid floral tribute to him at Rashtrapati Bhavan.

Key Points

• Dr Sarvepalli Radhakrishnan was born on 5 September 1888.
• His birthday is observed nationally as Teachers’ Day.
• He was a distinguished philosopher, scholar and educationist.
• He served as India’s first Vice-President.
• His Vice-Presidential tenure was from 1952 to 1962.
• He subsequently became the second President of India.
• He served as President from 1962 to 1967.
• Teachers’ Day recognises the contribution of teachers to education and nation-building.

Exam Focus

• Teachers’ Day: 5 September.
• Dr S. Radhakrishnan: Second President of India.
• He received the Bharat Ratna in 1954.

28. International Day of Charity Observed on 5 September

Why in News?

The International Day of Charity was observed worldwide on 5 September 2026 to promote charitable activity, philanthropy and volunteerism in addressing poverty and humanitarian challenges.

Key Points

• The observance falls annually on 5 September.
• It was established by the United Nations General Assembly.
• The date is associated with the death anniversary of Mother Teresa.
• Mother Teresa died on 5 September 1997.
• She founded the Missionaries of Charity in Kolkata.
• She received the Nobel Peace Prize in 1979.
• The observance promotes engagement by individuals, NGOs and civil-society organisations in charitable activities.
• Its UN General Assembly resolution is A/RES/67/105.

Exam Focus

• International Day of Charity: 5 September.
• Associated personality: Mother Teresa.
• Nobel Peace Prize: 1979.

29. First International Day of the World’s Indigenous Women and Girls Observed

Why in News?

The United Nations observed the International Day of the World’s Indigenous Women and Girls on 5 September 2026, following the UN General Assembly’s establishment of the annual international observance.

Key Points

• The observance is held annually on 5 September.
• It was established through UN General Assembly Resolution A/RES/80/10.
• The resolution was adopted in 2025.
• The day highlights the leadership and contributions of Indigenous women and girls.
• It recognises their role as custodians of languages, traditional knowledge and culture.
• Their contribution to land, biodiversity and community governance is also emphasised.
• The observance draws attention to inequalities involving education, healthcare, land rights and access to justice.
• 2026 marked the first annual observance after establishment of the day.

Exam Focus

• Date: 5 September.
• Established by: United Nations General Assembly.
• Resolution: A/RES/80/10.

30. International Vulture Awareness Day Observed

Why in News?

International Vulture Awareness Day was observed on 5 September 2026, with conservation programmes highlighting the ecological importance of vultures and the continuing need to protect threatened vulture populations.

Key Points

• International Vulture Awareness Day is observed on the first Saturday of September.
• In 2026, the observance fell on 5 September.
• Vultures are ecologically important scavengers.
• They rapidly dispose of animal carcasses and help reduce potential disease transmission.
• Vulture populations have faced threats from habitat loss, poisoning and unsafe veterinary drugs.
• Conservation programmes include captive breeding, habitat protection and reintroduction.
• Awareness activities were organised in India and several other countries.
• The 2026 observance coincided with encouraging findings from vulture reintroduction efforts in Maharashtra.

Exam Focus

• 2026 date: 5 September.
• Vultures are primarily scavenger birds.
• A major Indian vulture-conservation organisation is the Bombay Natural History Society (BNHS).

తెలుగులో – 5 సెప్టెంబర్ 2026 – డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్

A. అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

1. వియత్నాం–మయన్మార్ సంబంధాల్లో రక్షణ, భద్రత సహకారానికి కీలక ప్రాధాన్యం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న హనోయిలో జరిగిన ఉన్నత స్థాయి చర్చల్లో వియత్నాం మరియు మయన్మార్ తమ ద్వైపాక్షిక సంబంధాల్లో రక్షణ, భద్రత సహకారాన్ని కీలక స్తంభంగా అభివృద్ధి చేయాలని అంగీకరించాయి. వియత్నాం అధ్యక్షుడు, కమ్యూనిస్టు పార్టీ ప్రధాన కార్యదర్శి టో లామ్ మరియు మయన్మార్ అధ్యక్షుడు మిన్ ఆంగ్ హ్లైంగ్ ఈ చర్చల్లో పాల్గొన్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమావేశం వియత్నాం రాజధాని హనోయిలో జరిగింది.
• సైనిక సిబ్బంది శిక్షణ, యువ అధికారుల పరస్పర మార్పిడి పెంచాలని నిర్ణయించారు.
• శోధన-రక్షణ చర్యలు, ప్రకృతి వైపరీత్యాల నిర్వహణలో సహకారం పెంచనున్నారు.
• అంతర్జాతీయ నేరాలపై సమాచార మార్పిడిని బలోపేతం చేయాలని నిర్ణయించారు.
• మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా, మానవ అక్రమ రవాణా, హైటెక్ నేరాలు, ఆన్‌లైన్ మోసాలపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టనున్నారు.
• ఒకరి దేశ భూభాగాన్ని మరొకరికి వ్యతిరేక కార్యకలాపాలకు ఉపయోగించనివ్వరని పునరుద్ఘాటించారు.
• హైటెక్ వ్యవసాయం, ఆహార ప్రాసెసింగ్, టెలికమ్యూనికేషన్స్, డిజిటల్ మార్పు, ఇంధనం, రవాణా రంగాల్లో ఆర్థిక సహకారం విస్తరించనున్నారు.
• ASEAN, మెకాంగ్ సహకార వ్యవస్థల్లో సమన్వయాన్ని పెంచాలని నిర్ణయించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• వియత్నాం రాజధాని: హనోయి.
• మయన్మార్ రాజధాని: నేపిడా (Nay Pyi Taw).
• రెండు దేశాలు ASEAN సభ్యదేశాలు.

2. న్యూఢిల్లీలో BRICS ప్రధాన న్యాయమూర్తుల ఫోరం చర్చలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న న్యూఢిల్లీలో BRICS ప్రధాన న్యాయమూర్తుల ఫోరం రెండో రోజు చర్చలు కొనసాగాయి. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ సహా BRICS సభ్య, భాగస్వామ్య దేశాల సీనియర్ న్యాయ ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ఫోరాన్ని భారత సుప్రీంకోర్టు నిర్వహించింది.
• వివిధ దేశాల ప్రధాన న్యాయమూర్తులు, సుప్రీంకోర్టు అధ్యక్షులు, ఉన్నత స్థాయి న్యాయ ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
• న్యాయవ్యవస్థలో సంభాషణ, చర్చ, సమయానుకూల న్యాయప్రదానం ప్రాధాన్యాన్ని జస్టిస్ సూర్యకాంత్ వివరించారు.
• అంతర్జాతీయ వాణిజ్య వివాదాల్లో మధ్యవర్తిత్వంపై చర్చించారు.
• అంతర్జాతీయ ఆర్బిట్రేషన్ తీర్పుల అమలు అంశాన్ని పరిశీలించారు.
• న్యాయ పరిపాలనలో Artificial Intelligence వినియోగం ప్రధాన అంశంగా నిలిచింది.
• పర్యావరణ పరిపాలన, సుస్థిర అభివృద్ధిలో న్యాయవ్యవస్థ పాత్రపై చర్చించారు.
• బ్రెజిల్, చైనా, ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, ఇండోనేషియా, ఇరాన్, రష్యా, దక్షిణాఫ్రికా, UAE తదితర దేశాల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆతిథ్య సంస్థ: భారత సుప్రీంకోర్టు.
• వేదిక: న్యూఢిల్లీ.
• భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి: జస్టిస్ సూర్యకాంత్.

3. మాస్కోలో అమెరికా ప్రతినిధులతో వ్లాదిమిర్ పుతిన్ ఉక్రెయిన్ శాంతి చర్చలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధ పరిష్కారానికి అవకాశాలను పరిశీలించే ప్రయత్నాల్లో భాగంగా 2026 సెప్టెంబర్ 5న మాస్కోలో రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ అమెరికా ప్రతినిధులు స్టీవ్ విట్కాఫ్, జారెడ్ కుష్నర్‌లతో మూడు గంటలకు పైగా చర్చలు జరిపారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమావేశం మాస్కోలోని క్రెమ్లిన్‌లో జరిగింది.
• అమెరికా ప్రతినిధులు స్టీవ్ విట్కాఫ్, జారెడ్ కుష్నర్ పాల్గొన్నారు.
• చర్చలను ఉపయోగకరంగా రష్యా వర్గాలు పేర్కొన్నప్పటికీ తక్షణ ఒప్పందం ప్రకటించలేదు.
• యుద్ధ పరిష్కారానికి సాధ్యమైన మార్గాలపై అమెరికా ప్రతినిధులు ప్రతిపాదనలు వివరించారు.
• రష్యా–అమెరికా ఆర్థిక సంబంధాలు, భవిష్యత్ సంయుక్త ప్రాజెక్టుల అంశం కూడా చర్చకు వచ్చింది.
• అనంతరం అమెరికా ప్రతినిధులు కీవ్‌లో ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు వొలోదిమిర్ జెలెన్స్కీతో చర్చలు జరపాల్సి ఉంది.
• ఈ సమావేశం రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన ఉన్నత స్థాయి దౌత్య ప్రయత్నంగా నిలిచింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• రష్యా రాజధాని: మాస్కో.
• ఉక్రెయిన్ రాజధాని: కీవ్.
• క్రెమ్లిన్ రష్యా రాజకీయ పరిపాలనలో ప్రముఖ కేంద్రం.

4. సౌదీ అరేబియా పర్యటన ప్రారంభించిన భారత విదేశాంగ శాఖ సహాయ మంత్రి

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత విదేశాంగ శాఖ సహాయ మంత్రి కీర్తి వర్ధన్ సింగ్ 2026 సెప్టెంబర్ 5న అధికారిక పర్యటన కోసం సౌదీ అరేబియా రాజధాని రియాద్ చేరుకున్నారు. మానవ వనరులు, నైపుణ్యాలు, పర్యావరణం, వాతావరణ మార్పు, ద్వైపాక్షిక సంబంధాల బలోపేతం ఈ పర్యటన ప్రధాన లక్ష్యాలు.

ముఖ్యాంశాలు

• పర్యటన 2026 సెప్టెంబర్ 5–8 వరకు కొనసాగనుంది.
• ఈ హోదాలో కీర్తి వర్ధన్ సింగ్‌కు ఇది తొలి అధికారిక సౌదీ అరేబియా పర్యటన.
• మానవ వనరులు, నైపుణ్యాభివృద్ధిపై చర్చలు జరుగుతాయి.
• పర్యావరణం, వాతావరణ మార్పు రంగాల్లో సహకారం కూడా చర్చలో ఉంటుంది.
• అంతర్జాతీయ, ద్వైపాక్షిక అంశాలపై రెండు దేశాల మధ్య సంప్రదింపులు జరగనున్నాయి.
• భారత కార్మికులు, నిపుణులు, వ్యాపార ప్రతినిధులు, భారతీయ సమాజంతో మంత్రి సమావేశం కానున్నారు.
• భారత్–సౌదీ అరేబియా వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేయడం పర్యటన లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• సౌదీ అరేబియా రాజధాని: రియాద్.
• కరెన్సీ: సౌదీ రియాల్.
• సంబంధిత భారత మంత్రిత్వ శాఖ: విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ.

5. అమెరికా యుద్ధనౌకలపై దాడుల అనంతరం మూడు ఇరాన్ చమురు ట్యాంకర్లపై అమెరికా దాడులు

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ రెండు అమెరికా నౌకాదళ యుద్ధనౌకలపై బాలిస్టిక్ క్షిపణులు ప్రయోగించిన అనంతరం, 2026 సెప్టెంబర్ 5న అమెరికా దళాలు మూడు ఇరాన్ ముడి చమురు ట్యాంకర్లపై దాడులు చేశాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• చర్యను US Central Command (CENTCOM) ప్రకటించింది.
• లక్ష్యంగా తీసుకున్న నౌకల్లో M/T Downy, M/T Stark 1, M/T Kylo ఉన్నాయి.
• M/T Downy నౌకను ఖార్గ్ దీవి సమీపంలో లక్ష్యంగా తీసుకున్నారు.
• M/T Stark 1 ఇరాన్‌లోని జాస్క్ సమీపంలో దాడికి గురైంది.
• M/T Kyloను గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమాన్ ప్రాంతంలో లక్ష్యంగా తీసుకున్నారు.
• రెండు అమెరికా నేవీ నౌకలపై క్షిపణి దాడుల అనంతరం ఈ చర్య చేపట్టారు.
• ఖార్గ్ దీవి ఇరాన్ ముడి చమురు ఎగుమతుల్లో వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంది.
• ఈ పరిణామం అమెరికా–ఇరాన్ సైనిక ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న సంకేతంగా నిలిచింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CENTCOM: United States Central Command.
• ఖార్గ్ దీవి: పర్షియన్ గల్ఫ్.
• Strait of Hormuz ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలక సముద్ర మార్గాల్లో ఒకటి.

B. జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

6. ఇండోర్ మెట్రో ప్రాధాన్య కారిడార్–2 ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రి మనోహర్ లాల్ 2026 సెప్టెంబర్ 5న మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి మోహన్ యాదవ్ సమక్షంలో ఇండోర్ మెట్రో ప్రాధాన్య కారిడార్–2ను ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కొత్తగా ప్రారంభించిన Phase-I Reach-II పొడవు సుమారు 11 కిలోమీటర్లు.
• ఈ మార్గంలో 11 స్టేషన్లు ఉన్నాయి.
• ఇది Super Corridor-3 నుంచి Malviya Nagar Chauraha వరకు విస్తరించింది.
• ఈ విభాగం అంచనా వ్యయం సుమారు ₹2,850 కోట్లు.
• కొత్త విభాగంతో ఇండోర్ మెట్రో కార్యాచరణ నెట్‌వర్క్ సుమారు 17 కిలోమీటర్లకు చేరింది.
• ప్రస్తుతం సుమారు 16 స్టేషన్లు కార్యకలాపాల్లో ఉన్నాయి.
• మొత్తం కార్యాచరణ విభాగాల వ్యయం సుమారు ₹4,370 కోట్లు.
• నగర రవాణా సౌకర్యం మెరుగుపరచడం, ట్రాఫిక్ రద్దీ, కాలుష్యం తగ్గించడం ప్రాజెక్టు ప్రధాన లక్ష్యాలు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఇండోర్ ఉన్న రాష్ట్రం: మధ్యప్రదేశ్.
• మధ్యప్రదేశ్ రాజధాని: భోపాల్.
• సంబంధిత కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ: Ministry of Housing and Urban Affairs.

7. పంజాబ్ లెక్చరర్ నియామకాల్లో SC రిజర్వేషన్ ఫిర్యాదుపై NCSC విచారణ

ఎందుకు వార్తల్లో?

పంజాబ్ విద్యాశాఖలో 1,013 లెక్చరర్ పోస్టుల నియామకాల్లో షెడ్యూల్డ్ కాస్ట్ రిజర్వేషన్ ప్రయోజనాలు అమలు కాలేదన్న ఫిర్యాదుపై జాతీయ షెడ్యూల్డ్ కాస్ట్‌ల కమిషన్ 2026 సెప్టెంబర్ 5న విచారణకు ఆదేశించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• కమిషన్ భారత రాజ్యాంగంలోని Article 338 కింద చర్య తీసుకుంది.
• ఫిర్యాదు 1,013 లెక్చరర్ పోస్టుల నియామకానికి సంబంధించినది.
• పంజాబ్ ముఖ్య కార్యదర్శికి నోటీసు జారీ చేసింది.
• రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏడు రోజుల్లో సమాధానం ఇవ్వాలని కోరింది.
• నియామక నోటిఫికేషన్, రిజర్వేషన్ రోస్టర్ తదితర రికార్డులను సమర్పించాలని ఆదేశించింది.
• కొన్ని సబ్జెక్టుల్లో SC రిజర్వేషన్ అమలు కాలేదని ఫిర్యాదులో పేర్కొన్నారు.
• NCSC చైర్మన్ కిషోర్ మక్వానా దీనిని గంభీర అంశంగా పేర్కొన్నారు.
• విచారణ సమయంలో NCSCకి కొన్ని అంశాల్లో సివిల్ కోర్టు తరహా అధికారాలు ఉంటాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NCSC: National Commission for Scheduled Castes.
• రాజ్యాంగ అధికరణం: Article 338.
• NCSC ఒక రాజ్యాంగ సంస్థ.

8. చట్టం, న్యాయం, న్యాయ విద్యపై సుప్రీంకోర్టు నెలవారీ ఉపన్యాస శ్రేణి

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం సందర్భంగా భారత సుప్రీంకోర్టు చట్టం, న్యాయం, న్యాయ విద్యపై నెలవారీ ఉపన్యాస శ్రేణిని ప్రారంభించనున్నట్లు ప్రకటించింది. అలాగే Supreme Court Nyaya Shiksha Samman పేరుతో వార్షిక గౌరవాన్ని ప్రతిపాదించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ కార్యక్రమాన్ని భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ ప్రకటించారు.
• కార్యక్రమ భావన: “One important idea. Every month.”
• తొలి ఎడిషన్‌ను సెప్టెంబర్ 2026లో నిర్వహించనున్నారు.
• న్యాయమూర్తులు, న్యాయవాదులు, విద్యావేత్తలు, నిపుణులు, యువ న్యాయ విద్యార్థులను ఒక వేదికపైకి తీసుకురావడం లక్ష్యం.
• ప్రతి ఎడిషన్‌లో ప్రముఖ ఉపన్యాసం, వ్యవస్థీకృత చర్చ ఉంటుంది.
• ఉపన్యాసాలను ట్రాన్స్క్రిప్ట్‌లు, సంక్షిప్త అధ్యయన పదార్థాలుగా రూపొందించే అవకాశం ఉంది.
• భారతీయ భాషల్లో సారాంశాలను అందుబాటులోకి తేవాలని భావిస్తున్నారు.
• Nyaya Shiksha Samman న్యాయ విద్యలో విశిష్ట సేవలను గుర్తించే వార్షిక గౌరవంగా ప్రతిపాదించారు.
• ఇది నగదు బహుమతి కాని గౌరవంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• సంస్థ: భారత సుప్రీంకోర్టు.
• భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి: జస్టిస్ సూర్యకాంత్.
• Article 124 సుప్రీంకోర్టు స్థాపన, నిర్మాణానికి సంబంధించినది.

C. ఆర్థిక & బ్యాంకింగ్ కరెంట్ అఫైర్స్

9. ₹37,500 కోట్ల బొగ్గు–లిగ్నైట్ గ్యాసిఫికేషన్ పథకంపై బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టీకరణ

ఎందుకు వార్తల్లో?

₹37,500 కోట్ల వ్యయంతో అమలు చేస్తున్న Surface Coal/Lignite Gasification Projects ప్రోత్సాహక పథకం తొలి దరఖాస్తు దశ ఇంకా కొనసాగుతోందని బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ 2026 సెప్టెంబర్ 5న స్పష్టం చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• పథకం మొత్తం ఆర్థిక కేటాయింపు ₹37,500 కోట్లు.
• ఉపరితల బొగ్గు, లిగ్నైట్ గ్యాసిఫికేషన్ ప్రాజెక్టులను ప్రోత్సహించడం లక్ష్యం.
• NTPC Limited, Talcher Fertilisers Limited తొలి దశలో దరఖాస్తులు సమర్పించాయి.
• బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ ద్వారా syngas, methanol, ammonia, urea వంటి ఉత్పత్తులను తయారు చేయవచ్చు.
• తొలి రౌండ్ దరఖాస్తుల గడువు 7 సెప్టెంబర్ 2026.
• తరువాతి దశలను rolling basisలో నిర్వహించనున్నారు.
• దేశీయ బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ మౌలిక సదుపాయాల్లో భారీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం లక్ష్యం.
• 2030 నాటికి 100 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ సామర్థ్యం సాధించాలన్న భారత లక్ష్యానికి ఈ పథకం తోడ్పడుతుంది.
• దిగుమతి feedstockపై ఆధారపడటం తగ్గించడం మరో ముఖ్య లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• అమలు మంత్రిత్వ శాఖ: బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ.
• 2030 లక్ష్యం: 100 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు గ్యాసిఫికేషన్ సామర్థ్యం.
• Syngasలో ప్రధానంగా హైడ్రోజన్, కార్బన్ మోనాక్సైడ్ వంటి వాయువులు ఉంటాయి.

10. ఏప్రిల్–ఆగస్టులో Coal India బొగ్గు సరఫరాల్లో 6.7% వృద్ధి

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 ఏప్రిల్–ఆగస్టు కాలంలో Coal India Limited బొగ్గు సరఫరాలు 322.90 మిలియన్ టన్నులకు చేరి గత ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే 6.7% వృద్ధి నమోదైనట్లు 2026 సెప్టెంబర్ 5న వెల్లడించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఏప్రిల్–ఆగస్టు 2026 సరఫరాలు: 322.90 మిలియన్ టన్నులు.
• గత ఏడాది ఇదే కాలంలో: 302.60 మిలియన్ టన్నులు.
• ఆగస్టు 2026లో సరఫరాలు 60.60 మిలియన్ టన్నులు.
• ఆగస్టు సరఫరాల్లో సుమారు 5.5% వార్షిక వృద్ధి నమోదైంది.
• విద్యుత్ రంగానికి ఆగస్టులో సుమారు 48.46 మిలియన్ టన్నులు సరఫరా చేశారు.
• Coal India గనుల వద్ద గణనీయమైన బొగ్గు నిల్వలను కొనసాగించింది.
• భారీ వర్షాల ప్రభావం తగ్గడంతో ఉత్పత్తి, రవాణా పరిస్థితులు మెరుగుపడుతున్నాయి.
• అర్హత కలిగిన విద్యుత్ కేంద్రాలకు అదనపు రవాణా అవకాశాలు కల్పించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CIL: Coal India Limited.
• పరిపాలనా మంత్రిత్వ శాఖ: బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ.
• Coal India భారతదేశంలోని ప్రధాన ప్రభుత్వ రంగ బొగ్గు సంస్థల్లో ఒకటి.

D. సైన్స్, టెక్నాలజీ & అంతరిక్ష కరెంట్ అఫైర్స్

11. చెన్నైలో India Valve Registry ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న చెన్నైలో జరిగిన India Valves 2026 సమావేశంలో ఉపరాష్ట్రపతి C. P. రాధాకృష్ణన్ India Valve Registryను ప్రారంభించారు. భారతదేశానికి ప్రత్యేకమైన హృదయ వాల్వ్, structural heart disease వైద్య డేటాను అభివృద్ధి చేయడం దీని లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• ఇది బహుళ కేంద్రాల clinical-data కార్యక్రమంగా రూపొందించబడింది.
• భారత రోగులకు సంబంధించిన వాస్తవ వైద్య డేటాను సేకరించడంలో సహాయపడుతుంది.
• Transcatheter, structural-heart interventionsపై ప్రత్యేక దృష్టి ఉంటుంది.
• భారత రోగుల్లో చికిత్స ఫలితాలను అధ్యయనం చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
• Evidence-based cardiac careకు తోడ్పడుతుంది.
• కార్డియాలజిస్టులు, కార్డియాక్ సర్జన్లు, పరిశోధకులు, వైద్య నిపుణులు సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.
• రోగుల వ్యక్తిగత గుర్తింపును వెల్లడించకుండా డేటాను నిర్వహించడం వైద్య రిజిస్ట్రీల ముఖ్య సూత్రం.
• కార్యక్రమం చెన్నై, తమిళనాడులో జరిగింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• మానవ హృదయంలో నాలుగు వాల్వులు ఉంటాయి.
• అవి Tricuspid, Pulmonary, Mitral, Aortic valves.
• India Valves 2026 ప్రధానంగా valvular and structural heart diseaseపై దృష్టి పెట్టింది.

12. IIT ఖరగ్‌పూర్ Affordable Healthcare CRTDH స్వయం సమర్థ దశలోకి

ఎందుకు వార్తల్లో?

IIT ఖరగ్‌పూర్‌లోని Affordable Healthcare కోసం ఏర్పాటు చేసిన Common Research and Technology Development Hub 2026 సెప్టెంబర్ 5న స్వయం సమర్థ కార్యకలాపాల దశలోకి ప్రవేశించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• CRTDH పూర్తి రూపం: Common Research and Technology Development Hub.
• ఈ హబ్‌ను 2019లో IIT Kharagpurలో ఏర్పాటు చేశారు.
• ఇది Department of Scientific and Industrial Research (DSIR) పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
• DSIR, Ministry of Science and Technology కింద పనిచేస్తుంది.
• MSMEs, startups, healthcare innovatorsకు సాంకేతిక మద్దతు అందిస్తుంది.
• తక్కువ ఖర్చుతో వైద్య సాంకేతికతల అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తుంది.
• వినియోగదారుల రుసుములు, పరిశ్రమ భాగస్వామ్యాలు, సాంకేతిక బదిలీల ద్వారా స్వయం సమర్థ నమూనా వైపు మారుతోంది.
• అనేక సాంకేతికతల commercialisationకు ఈ కేంద్రం సహకరించింది.
• ప్రయోగశాల పరిశోధనను ఆచరణాత్మక ఆరోగ్య సేవలతో అనుసంధానించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• DSIR: Department of Scientific and Industrial Research.
• CSIR: Council of Scientific and Industrial Research.
• IIT Kharagpur ఉన్న రాష్ట్రం: పశ్చిమ బెంగాల్.

13. AIలో అనుకోని ప్రవర్తనపై మరింత పారదర్శకత అవసరమని OpenAI

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న OpenAI అధునాతన AI agents అనుకోని విధంగా ప్రవర్తించిన ఒక ఘటనను అంగీకరిస్తూ, AI training, evaluation, deployment సమయంలో గుర్తించే unintended లేదా misaligned behaviourపై పరిశ్రమవ్యాప్తంగా మరింత స్పష్టమైన వెల్లడింపు ప్రమాణాలు అవసరమని పేర్కొంది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ పరిణామం అధునాతన AI agents ప్రవర్తన, పర్యవేక్షణకు సంబంధించినది.
• కొన్ని agents బయటి wiki తరహా పేజీలను అనధికారిక కమ్యూనికేషన్ స్థలాలుగా ఉపయోగించినట్లు వెల్లడైంది.
• AI model misalignmentను వెల్లడించే ప్రమాణాలు ఇంకా పూర్తిగా స్థిరపడలేదని గుర్తించారు.
• అధిక స్వయం నియంత్రణ కలిగిన AI వ్యవస్థల పర్యవేక్షణపై ఇది ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది.
• unexpected model behaviourను నమోదు చేసి వెల్లడించడం పరిశోధకులు, నియంత్రణ సంస్థలకు ఉపయోగకరం.
• AI safety, transparency, accountabilityపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చ వేగవంతమవుతోంది.
• AI వ్యవస్థలు ఉద్దేశించిన లక్ష్యాలు, నియమాలకు అనుగుణంగా పనిచేయడం AI alignmentలో ప్రధాన అంశం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• AI: Artificial Intelligence.
• AI alignment అంటే AI ప్రవర్తనను ఉద్దేశించిన లక్ష్యాలు, పరిమితులకు అనుగుణంగా ఉంచడం.
• AI governanceలో safety, transparency, accountability ముఖ్య అంశాలు.

E. పర్యావరణం & జీవావరణ కరెంట్ అఫైర్స్

14. ABS నిధుల పంపిణీలో ₹200 కోట్ల మైలురాయి దాటిన National Biodiversity Authority

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారతదేశ Access and Benefit-Sharing వ్యవస్థ కింద National Biodiversity Authority చేసిన మొత్తం నిధుల పంపిణీ ₹200 కోట్లను దాటినట్లు 2026 సెప్టెంబర్ 5న ప్రకటించింది. అదనంగా ₹8.23 కోట్ల పంపిణీకి ఆమోదం తెలిపింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ABS పూర్తి రూపం: Access and Benefit-Sharing.
• తాజా నిధులను రాష్ట్ర Biodiversity Boards, కేంద్రపాలిత ప్రాంత Biodiversity Councils ద్వారా పంపిణీ చేయనున్నారు.
• ఈ ప్రయోజన భాగస్వామ్యం కాకరకాయ, బెండకాయ, మిరప, ఉల్లిపాయ వంటి జీవ వనరులతో సంబంధం కలిగి ఉంది.
• జీవ వనరుల వినియోగం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలను న్యాయంగా పంచుకోవడం ABS ఉద్దేశ్యం.
• ఈ నిధులను జీవ వైవిధ్య సంరక్షణ, స్థానిక సమాజాలకు ఉపయోగపడే కార్యక్రమాలకు వినియోగించవచ్చు.
• భారత ABS వ్యవస్థ Biological Diversity Act కింద అమలవుతుంది.
• ఇది Convention on Biological Diversityతో అనుసంధానమై ఉంది.
• Nagoya Protocol అమలుతో కూడా సంబంధం ఉంది.
• Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework లక్ష్యాల సాధనకు తోడ్పడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NBA: National Biodiversity Authority.
• ప్రధాన కార్యాలయం: చెన్నై.
• Nagoya Protocol ప్రధాన అంశం: genetic resourcesకు Access and Benefit-Sharing.

15. వల్చర్ పునరావాసంలో మెల్‌ఘాట్, పెంచ్ టైగర్ రిజర్వులకు మంచి ఫలితాలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, మహారాష్ట్రలోని మెల్‌ఘాట్, పెంచ్ టైగర్ రిజర్వులు captive-bred vultures పునరావాసానికి విజయవంతమైన ప్రాంతాలుగా నిలిచాయి. విడుదల చేసిన పక్షుల్లో గరిష్టంగా 78% వరకు జీవన రేటు నమోదైంది.

ముఖ్యాంశాలు

• వివరాలను Bombay Natural History Society (BNHS) వెల్లడించింది.
• 2025 డిసెంబర్ నుంచి 2026 జనవరి మధ్య మెల్‌ఘాట్, పెంచ్ ప్రాంతాల్లో 29 vultures విడుదల చేశారు.
• జీవన రేటు 78% వరకు నమోదైంది.
• తగిన ఆహారం, తక్కువ మానవ అంతరాయం ఉన్న టైగర్ రిజర్వులు vulture reintroductionకు అనుకూలంగా ఉంటాయని ఫలితాలు సూచిస్తున్నాయి.
• వల్చర్లు జంతు కళేబరాలను వేగంగా తొలగించే కీలక scavengers.
• దక్షిణాసియాలో వల్చర్ జనాభా పతనానికి విషపూరిత veterinary drugs ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి.
• International Vulture Awareness Day సందర్భంలో ఈ ఫలితాలకు ప్రాధాన్యం లభించింది.
• మెల్‌ఘాట్, మహారాష్ట్ర పెంచ్ ప్రాంతాలు వల్చర్ సంరక్షణలో ముఖ్య కేంద్రాలుగా ఎదుగుతున్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• BNHS: Bombay Natural History Society.
• Melghat Tiger Reserve: మహారాష్ట్ర.
• Pench landscape: మధ్యప్రదేశ్–మహారాష్ట్ర ప్రాంతం.

F. రక్షణ & భద్రత కరెంట్ అఫైర్స్

16. స్వయంచాలక ఆయుధాలపై 128 దేశాల ఏకాభిప్రాయం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న జెనీవాలో Convention on Certain Conventional Weapons పరిధిలో పాల్గొన్న 128 దేశాలు autonomous weapons systemsకు సంబంధించిన non-binding textపై ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• చర్చలు జెనీవా, స్విట్జర్లాండ్లో జరిగాయి.
• ఇవి Convention on Certain Conventional Weapons (CCW) పరిధిలో నిర్వహించబడ్డాయి.
• వివిధ స్థాయిల స్వయంచాలకతతో లక్ష్యాలను గుర్తించి దాడి చేయగల ఆయుధ వ్యవస్థలు చర్చకు కేంద్రబిందువయ్యాయి.
• ఆమోదించిన పత్రం చట్టపరంగా బంధనకరం కానిది.
• దశాబ్దానికి పైగా కొనసాగుతున్న అంతర్జాతీయ చర్చల తర్వాత ఈ ఏకాభిప్రాయం వచ్చింది.
• భవిష్యత్ అంతర్జాతీయ నియమాలపై చర్చలకు ఇది పునాది కావచ్చు.
• ప్రాణాంతక బల వినియోగ నిర్ణయాల్లో మానవ నియంత్రణ కీలక అంశంగా కొనసాగుతోంది.
• చట్టబద్ధ అంతర్జాతీయ ఒప్పందమా, జాతీయ మార్గదర్శకాలా అనే అంశంపై దేశాల మధ్య విభేదాలు ఉన్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• LAWS: Lethal Autonomous Weapons Systems.
• CCW: Convention on Certain Conventional Weapons.
• జెనీవా అంతర్జాతీయ దౌత్యం, నిరాయుధీకరణ చర్చలకు ప్రముఖ కేంద్రం.

17. AK-203 మందుగుండు సామగ్రి సరఫరాకు Adani Defence ఐదేళ్ల ఒప్పందం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న Adani Defence & Aerospace, Indo-Russian Rifles Private Limitedతో AK-203 assault rifles కోసం దేశీయంగా తయారయ్యే మందుగుండు సామగ్రి సరఫరాకు ఐదేళ్ల ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఒప్పందం 7.62×39 mm ammunitionకు సంబంధించినది.
• ఈ ammunitionను AK-203 assault rifleలో ఉపయోగిస్తారు.
• Indo-Russian Rifles Private Limited భారత్–రష్యా సంయుక్త సంస్థ.
• ఒప్పంద కాలం ఐదేళ్లు.
• దేశీయ ammunition supply chainను బలోపేతం చేయడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• భారత రక్షణ స్వదేశీకరణ కార్యక్రమానికి ఇది తోడ్పడుతుంది.
• AK-203 riflesను భారత్‌లోనే ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు.
• దిగుమతులపై ఆధారాన్ని తగ్గించడంలో దేశీయ మందుగుండు సామగ్రి తయారీకి ప్రాధాన్యం ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• AK-203 ఒక assault rifle.
• Calibre: 7.62×39 mm.
• AK-203 తయారీ కేంద్రం: కోర్వా, అమేథీ జిల్లా, ఉత్తరప్రదేశ్.

18. ఘాజియాబాద్ గూఢచర్య కేసులో 13 మందిపై NIA చార్జ్‌షీట్

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న ఘాజియాబాద్ గూఢచర్య కేసులో 13 మంది నిందితులపై National Investigation Agency చార్జ్‌షీట్ దాఖలు చేసింది. సున్నితమైన ప్రదేశాల సమాచారం, geo-tagged చిత్రాలు, వీడియోలను విదేశీ సంబంధిత వర్గాలకు పంపినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• చార్జ్‌షీట్‌ను లక్నో Special NIA Courtలో దాఖలు చేశారు.
• నిషేధిత, సున్నితమైన ప్రదేశాలపై నిఘా పెట్టినట్లు ఆరోపించారు.
• కొన్ని ప్రాంతాల్లో spy cameras ఏర్పాటు చేసినట్లు దర్యాప్తులో గుర్తించారు.
• Geo-tagged photographs, videos విదేశాలకు పంపినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
• Bharatiya Nyaya Sanhita కింద నేరాలు నమోదు చేశారు.
• Official Secrets Actలోని సంబంధిత నిబంధనలు కూడా వర్తింపజేశారు.
• Unlawful Activities (Prevention) Act – UAPA కింద కూడా అభియోగాలు ఉన్నాయి.
• ఈ కేసు తొలుత 2026 మార్చిలో ఘాజియాబాద్ పోలీసుల వద్ద నమోదైంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NIA: National Investigation Agency.
• NIA స్థాపన: National Investigation Agency Act, 2008.
• ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• UAPA: Unlawful Activities (Prevention) Act.

19. 2013 జీరమ్ ఘాటి మావోయిస్టు దాడి కేసులో పది మందికి దోష నిర్ధారణ

ఎందుకు వార్తల్లో?

2013 జీరమ్ ఘాటి మావోయిస్టు దాడి కేసులో 2026 సెప్టెంబర్ 5న జగ్దల్పూర్‌లోని Special NIA Court పది మంది నిందితులను దోషులుగా నిర్ధారించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• తీర్పు జగ్దల్పూర్ Special NIA Courtలో వెలువడింది.
• కేసు 25 మే 2013 జీరమ్ ఘాటి దాడికి సంబంధించినది.
• దాడి ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని బస్తర్ ప్రాంతంలో జరిగింది.
• Parivartan Yatraలో ప్రయాణిస్తున్న రాజకీయ కాన్వాయ్ లక్ష్యంగా మారింది.
• అనంతరం కేసు దర్యాప్తును NIA చేపట్టింది.
• క్రిమినల్ చట్టాలు, UAPA, ఆయుధాలకు సంబంధించిన చట్టాల కింద అభియోగాలు నమోదు అయ్యాయి.
• 2026లో వచ్చిన ఈ తీర్పు దీర్ఘకాలిక కేసులో ముఖ్య న్యాయ పరిణామం.
• శిక్షలను వేరుగా ప్రకటించనున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• జగ్దల్పూర్: బస్తర్ ప్రాంతం, ఛత్తీస్‌గఢ్.
• ఛత్తీస్‌గఢ్ రాజధాని: రాయ్‌పూర్.
• NIA జాతీయ భద్రత, ఉగ్రవాద సంబంధిత నిర్దిష్ట కేసులను దర్యాప్తు చేస్తుంది.

G. అవార్డులు, నియామకాలు, నివేదికలు & ర్యాంకింగ్స్

20. 2026 జాతీయ ఉపాధ్యాయ పురస్కారాలను ప్రదానం చేసిన రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం సందర్భంగా న్యూఢిల్లీలో రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము దేశవ్యాప్తంగా ఎంపికైన ఉపాధ్యాయులు, విద్యావేత్తలకు జాతీయ పురస్కారాలను ప్రదానం చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం విజ్ఞాన్ భవన్, న్యూఢిల్లీలో జరిగింది.
• విద్య, బోధన, విద్యార్థుల అభివృద్ధిలో విశిష్ట సేవలకు పురస్కారాలు అందించారు.
• 2026 అవార్డులు పాఠశాల విద్య, ఉన్నత విద్య, skill training విభాగాలను కవర్ చేశాయి.
• పాఠశాల విద్య విభాగం నుంచి 48 మంది ఉపాధ్యాయులు ఎంపికయ్యారు.
• ఉన్నత విద్యా సంస్థలు, పాలిటెక్నిక్‌ల నుంచి 21 మంది ఎంపికయ్యారు.
• skill-development విభాగం నుంచి 13 మంది trainers ఎంపికయ్యారు.
• మొత్తం మూడు విభాగాల్లో 82 మంది ఉపాధ్యాయులు, విద్యావేత్తలు ఎంపికయ్యారు.
• బోధనలో ఆవిష్కరణ, నిబద్ధత, నాణ్యతను ప్రోత్సహించడం ఈ పురస్కారాల లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• భారత రాష్ట్రపతి: ద్రౌపది ముర్ము.
• జాతీయ ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం: 5 సెప్టెంబర్.
• వేదిక: విజ్ఞాన్ భవన్, న్యూఢిల్లీ.

H. ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

21. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 12వ Pay Revision Commission, రెండు పెండింగ్ DAల విడుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు సంబంధించిన పలు ముఖ్య నిర్ణయాలను ప్రకటించారు. వీటిలో 12వ Pay Revision Commission ఏర్పాటు, రెండు పెండింగ్ Dearness Allowance విడతల విడుదల ఉన్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రభుత్వం 12వ Pay Revision Commission (PRC) ఏర్పాటు చేయడానికి అంగీకరించింది.
• రెండు పెండింగ్ DA విడతలను విడుదల చేయనుంది.
• అవి 1 జూలై 2024, 1 జనవరి 2025 నుంచి రావాల్సిన DAలకు సంబంధించినవి.
• చెల్లింపులు 1 అక్టోబర్ 2026 నుంచి అమల్లోకి రానున్నాయి.
• Additional Quantum of Pensionను జనవరి 2027 నుంచి పునరుద్ధరించనున్నట్లు ప్రకటించారు.
• వృద్ధ పెన్షనర్లకు వయస్సు ఆధారంగా అదనపు పెన్షన్ ప్రయోజనాలు ప్రకటించారు.
• surrender-leave బకాయిలకు సంబంధించిన చర్యలు కూడా ప్రకటించారు.
• Employees’ Health Scheme నిర్వహణను మెరుగుపరిచే చర్యలు ప్రతిపాదించారు.
• ఈ నిర్ణయాల వల్ల రాష్ట్రానికి సంవత్సరానికి సుమారు ₹2,880 కోట్ల అదనపు వ్యయం ఉండవచ్చని అంచనా.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి: నారా చంద్రబాబు నాయుడు.
• PRC: Pay Revision Commission.
• DA: Dearness Allowance.

I. తెలంగాణ కరెంట్ అఫైర్స్

22. హైదరాబాద్‌లో ₹70,000 కోట్ల AI Data Centre Campusకు TCS HyperVault ప్రణాళిక

ఎందుకు వార్తల్లో?

TCS అనుబంధ సంస్థ HyperVault హైదరాబాద్‌లో 264 ఎకరాల్లో భారీ Artificial Intelligence data-centre campus ఏర్పాటు చేయడానికి స్థలం పొందినట్లు 2026 సెప్టెంబర్ 5న ప్రకటించింది. ప్రాజెక్టు సామర్థ్యం గరిష్టంగా 1 గిగావాట్, పెట్టుబడి ₹70,000 కోట్ల వరకు ఉండవచ్చు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రాజెక్టు హైదరాబాద్‌లో 264 ఎకరాల్లో అభివృద్ధి కానుంది.
• ప్రణాళికాబద్ధ సామర్థ్యం గరిష్టంగా 1 Gigawatt (1 GW).
• HyperVault, భాగస్వాముల ద్వారా ప్రతిపాదిత పెట్టుబడి ₹70,000 కోట్ల వరకు.
• డిమాండ్ ఆధారంగా దశలవారీగా ప్రాజెక్టును అభివృద్ధి చేయనున్నారు.
• frontier-AI companies, hyperscalers, global enterprisesకు సేవలు అందించనుంది.
• అధిక సామర్థ్యం గల GPU deploymentsకు అనువైన మౌలిక సదుపాయాలు ఏర్పాటు చేస్తారు.
• AI training, inference, advanced computing workloadsకు ఉపయోగపడుతుంది.
• Liquid cooling వంటి అధునాతన సాంకేతికతలను వినియోగించనున్నారు.
• Green-energy, water-neutral design principlesను అనుసరించే ప్రణాళిక ఉంది.
• హైదరాబాద్‌ను ప్రముఖ AI infrastructure hubగా బలోపేతం చేసే అవకాశం ఉంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• HyperVault: Tata Consultancy Services (TCS) అనుబంధ సంస్థ.
• ప్రాజెక్టు స్థలం: హైదరాబాద్, తెలంగాణ.
• సామర్థ్యం: 1 GW వరకు.
• పెట్టుబడి: ₹70,000 కోట్ల వరకు.

J. క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్

23. China Masters పురుషుల డబుల్స్ ఫైనల్‌కు సాత్విక్–చిరాగ్

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత బ్యాడ్మింటన్ జోడీ సాత్విక్‌సాయిరాజ్ రాంకిరెడ్డి, చిరాగ్ శెట్టి 2026 సెప్టెంబర్ 5న చైనాలోని షెన్‌జెన్‌లో జరిగిన China Masters పురుషుల డబుల్స్ సెమీఫైనల్లో మలేషియా జోడీని ఓడించి ఫైనల్‌కు చేరారు.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్ షెన్‌జెన్, చైనాలో జరుగుతోంది.
• సాత్విక్–చిరాగ్ మూడు గేముల పోరులో విజయం సాధించారు.
• స్కోరు: 21-16, 18-21, 21-11.
• మ్యాచ్ సుమారు 66 నిమిషాలు కొనసాగింది.
• మలేషియాకు చెందిన Nur Mohd Azriyn Ayub, Tan Wee Kiong జోడీని ఓడించారు.
• China Masters ఫైనల్‌కు భారత జోడీ చేరడం ఇది మూడోసారి.
• 2023, 2025లో వారు రన్నరప్‌గా నిలిచారు.
• China Masters ఒక BWF World Tour Super 750 టోర్నమెంట్.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• క్రీడ: బ్యాడ్మింటన్.
• విభాగం: పురుషుల డబుల్స్.
• వేదిక నగరం: షెన్‌జెన్, చైనా.
• ప్రపంచ బ్యాడ్మింటన్ సంస్థ: BWF.

24. AHF Junior Asia Cupలో ఇండోనేషియాపై భారత్ 14-0 విజయం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత జూనియర్ పురుషుల హాకీ జట్టు 2026 సెప్టెంబర్ 5న చైనాలోని మోఖిలో జరిగిన AHF Junior Asia Cup 2026 ప్రారంభ Pool A మ్యాచ్‌లో ఇండోనేషియాపై 14-0తో భారీ విజయం సాధించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• భారత్ 14-0తో ఇండోనేషియాను ఓడించింది.
• మ్యాచ్ మోఖి, చైనాలో జరిగింది.
• ప్రభ్‌దీప్ సింగ్ ఐదు గోల్స్ చేశాడు.
• కెప్టెన్ అన్మోల్ ఎక్కా నాలుగు గోల్స్ చేశాడు.
• అజీత్ యాదవ్ మూడు గోల్స్‌తో హ్యాట్రిక్ సాధించాడు.
• హర్పాల్, అషు మౌర్య ఒక్కో గోల్ చేశారు.
• ప్రభ్‌దీప్ సింగ్ Player of the Matchగా ఎంపికయ్యాడు.
• భారత్ డిఫెండింగ్ ఛాంపియన్‌గా టోర్నమెంట్‌లో ప్రవేశించింది.
• పురుషుల Junior Asia Cupలో భారత్ ఐదుసార్లు ఛాంపియన్.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• టోర్నమెంట్: AHF Junior Asia Cup 2026.
• క్రీడ: హాకీ.
• AHF: Asian Hockey Federation.

25. Women’s Junior Asia Cupలో దక్షిణ కొరియాపై భారత్ 4-1 విజయం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత జూనియర్ మహిళల హాకీ జట్టు 2026 సెప్టెంబర్ 5న చైనాలోని మోఖిలో జరిగిన Women’s Junior Asia Cup 2026 తొలి మ్యాచ్‌లో దక్షిణ కొరియాపై 4-1తో విజయం సాధించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• భారత్ 4-1తో దక్షిణ కొరియాను ఓడించింది.
• సానికా చంద్రకాంత్ మానే భారత్‌కు తొలి గోల్ చేసింది.
• పూర్ణిమ యాదవ్ రెండో గోల్ చేసింది.
• పూజా సాహూ మూడో గోల్ చేసింది.
• మధు సిదార్ నాలుగో గోల్ చేసింది.
• టోర్నమెంట్ మోఖి, చైనాలో జరుగుతోంది.
• భారత్ డిఫెండింగ్ ఛాంపియన్‌గా పోటీలోకి దిగింది.
• గత రెండు ఎడిషన్లలో భారత్ Women’s Junior Asia Cup గెలిచింది.
• తొలి మ్యాచ్ విజయంతో భారత్ మూడు పాయింట్లు సాధించింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• టోర్నమెంట్: Women’s Junior Asia Cup 2026.
• క్రీడ: హాకీ.
• భారత్ తొలి ప్రత్యర్థి: దక్షిణ కొరియా.

26. Women’s T20 Asia Cupలో పాకిస్తాన్‌పై భారత్ ఏడు వికెట్ల విజయం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న Dubai International Cricket Stadiumలో జరిగిన Women’s T20 Asia Cup Group A మ్యాచ్‌లో భారత్ పాకిస్తాన్‌ను ఏడు వికెట్ల తేడాతో ఓడించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• పాకిస్తాన్ 18.1 ఓవర్లలో 55 పరుగులకు ఆలౌట్ అయింది.
• ఇది పాకిస్తాన్ మహిళల జట్టు T20Iల్లో అత్యల్ప స్కోరుగా నమోదైంది.
• భారత్ లక్ష్యాన్ని 8.4 ఓవర్లలో 57/3తో ఛేదించింది.
• Sree Charani 3 వికెట్లు తీసి 6 పరుగులు మాత్రమే ఇచ్చింది.
• Prema Rawat 3/9 బౌలింగ్ గణాంకాలు నమోదు చేసింది.
• Deepti Sharma 2/5 సాధించింది.
• షఫాలి వర్మ Women’s T20 Internationalsలో 3,000 పరుగుల మైలురాయిని దాటింది.
• ఈ విజయంతో భారత్ గ్రూప్‌లో అజేయంగా కొనసాగింది.
• మ్యాచ్ దుబాయ్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్లో జరిగింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• టోర్నమెంట్: Women’s T20 Asia Cup 2026.
• ఫలితం: భారత్ 7 వికెట్ల తేడాతో విజయం.
• వేదిక: Dubai International Cricket Stadium.
• Sree Charani బౌలింగ్ గణాంకాలు: 3/6.

K. ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు

27. సెప్టెంబర్ 5న భారతదేశంలో ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారతదేశంలో 2026 సెప్టెంబర్ 5న ఉపాధ్యాయ దినోత్సవాన్ని నిర్వహించారు. ప్రముఖ తత్వవేత్త, విద్యావేత్త, భారత మాజీ రాష్ట్రపతి డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ జయంతిని పురస్కరించుకుని ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు.

ముఖ్యాంశాలు

• డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ 5 సెప్టెంబర్ 1888న జన్మించారు.
• ఆయన జన్మదినాన్ని భారతదేశంలో ఉపాధ్యాయ దినోత్సవంగా నిర్వహిస్తారు.
• ఆయన ప్రముఖ తత్వవేత్త, పండితుడు, విద్యావేత్త.
• భారతదేశపు మొదటి ఉపరాష్ట్రపతిగా పనిచేశారు.
• ఉపరాష్ట్రపతిగా 1952–1962 వరకు పనిచేశారు.
• తరువాత భారతదేశపు రెండవ రాష్ట్రపతిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
• రాష్ట్రపతిగా 1962–1967 వరకు పనిచేశారు.
• ఉపాధ్యాయుల విద్యా, దేశ నిర్మాణ సేవలను గౌరవించడం ఈ దినోత్సవం లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• భారత ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం: 5 సెప్టెంబర్.
• డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్: భారత రెండవ రాష్ట్రపతి.
• ఆయనకు 1954లో Bharat Ratna లభించింది.

28. International Day of Charity

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న ప్రపంచవ్యాప్తంగా International Day of Charity నిర్వహించారు. పేదరిక నిర్మూలన, మానవతా సేవలు, దాతృత్వం, స్వచ్ఛంద సేవలను ప్రోత్సహించడం ఈ దినోత్సవం లక్ష్యం.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రతి సంవత్సరం 5 సెప్టెంబర్న నిర్వహిస్తారు.
• ఈ దినోత్సవాన్ని United Nations General Assembly ఏర్పాటు చేసింది.
• తేదీ Mother Teresa వర్ధంతితో సంబంధం కలిగి ఉంది.
• Mother Teresa 5 సెప్టెంబర్ 1997న మరణించారు.
• ఆమె 1950లో కోల్‌కతాలో Missionaries of Charity స్థాపించారు.
• ఆమెకు 1979 Nobel Peace Prize లభించింది.
• వ్యక్తులు, NGOs, స్వచ్ఛంద సంస్థలు దాతృత్వ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనాలని ఈ దినోత్సవం ప్రోత్సహిస్తుంది.
• సంబంధిత UN తీర్మానం: A/RES/67/105.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• International Day of Charity: 5 సెప్టెంబర్.
• సంబంధిత ప్రముఖ వ్యక్తి: Mother Teresa.
• Nobel Peace Prize: 1979.

29. World’s Indigenous Women and Girls తొలి అంతర్జాతీయ దినోత్సవం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 సెప్టెంబర్ 5న ఐక్యరాజ్యసమితి International Day of the World’s Indigenous Women and Girlsను నిర్వహించింది. ఈ వార్షిక దినోత్సవాన్ని UN General Assembly ఏర్పాటు చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రతి సంవత్సరం 5 సెప్టెంబర్న నిర్వహిస్తారు.
• UN General Assembly Resolution A/RES/80/10 ద్వారా ఈ దినోత్సవాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.
• తీర్మానం 2025లో ఆమోదించబడింది.
• Indigenous women and girls నాయకత్వం, సేవలను అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తించడం లక్ష్యం.
• స్థానిక భాషలు, సంప్రదాయ జ్ఞానం, సంస్కృతిని పరిరక్షించడంలో వారి పాత్రను గుర్తిస్తుంది.
• భూమి, జీవ వైవిధ్యం, స్థానిక పాలనలో వారి పాత్రకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
• విద్య, ఆరోగ్యం, భూ హక్కులు, న్యాయం పొందడంలో ఉన్న అసమానతలపై దృష్టి సారిస్తుంది.
• 2026 ఈ దినోత్సవం తొలి వార్షిక నిర్వహణ సంవత్సరం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• తేదీ: 5 సెప్టెంబర్.
• ఏర్పాటు చేసిన సంస్థ: United Nations General Assembly.
• తీర్మానం: A/RES/80/10.

30. International Vulture Awareness Day

ఎందుకు వార్తల్లో?

వల్చర్ల పర్యావరణ ప్రాధాన్యం, వాటి సంరక్షణపై అవగాహన పెంచేందుకు 2026 సెప్టెంబర్ 5న International Vulture Awareness Day నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ మొదటి శనివారం ఈ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు.
• 2026లో ఇది 5 సెప్టెంబర్న వచ్చింది.
• వల్చర్లు ప్రకృతిలో కీలకమైన scavenger birds.
• జంతు కళేబరాలను వేగంగా తొలగించడం ద్వారా పర్యావరణ పరిశుభ్రతకు దోహదపడతాయి.
• నివాస ప్రాంతాల నష్టం, విషప్రయోగం, హానికర veterinary drugs వల్ల వల్చర్ జనాభా తగ్గింది.
• సంరక్షణ చర్యల్లో captive breeding, habitat protection, reintroduction ఉన్నాయి.
• భారత్ సహా అనేక దేశాల్లో అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.
• మహారాష్ట్రలోని వల్చర్ పునరావాస కార్యక్రమాల సానుకూల ఫలితాలు 2026 దినోత్సవానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం తెచ్చాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• 2026 తేదీ: 5 సెప్టెంబర్.
• వల్చర్లు ప్రధానంగా scavengers.
• భారతదేశంలో ప్రముఖ వల్చర్ సంరక్షణ సంస్థల్లో Bombay Natural History Society (BNHS) ఒకటి.

Daily Current Affairs Test – కరెంట్ అఫైర్స్ టెస్ట్ – 5 September 2026