31 October 2026 – Daily Current Affairs – తెలుగు మరియు English లో

English – Daily Current Affairs – 31 October 2026

A. International Current Affairs

1. India Emphasises Maritime Security and Diplomacy at G20 Foreign Ministers’ Meeting

Why in News?

External Affairs Minister Dr. S. Jaishankar addressed the G20 Foreign Ministers’ Meeting in Atlanta, United States, on 30 October 2026. He highlighted the importance of international cooperation, maritime security and diplomatic solutions to global conflicts.

Key Points

• Meeting: G20 Foreign Ministers’ Meeting 2026.
• Host city: Atlanta, Georgia, United States.
• India’s representative: External Affairs Minister Dr. S. Jaishankar.
• India stressed that military action alone cannot provide lasting solutions to international conflicts.
• The minister emphasised freedom of navigation and the protection of civilian vessels and seafarers.
• Disruptions to maritime trade affect energy supplies, fertilisers, food security and international transport costs.
• The minister highlighted the particular vulnerability of developing countries and the Global South.
• India supported dialogue, international cooperation and respect for international law.

Exam Focus

• G20: Group of Twenty.
• 2026 G20 Presidency: United States.
• UNCLOS: United Nations Convention on the Law of the Sea.
• Global South: A term broadly used for developing and emerging economies.

2. India Strengthens Diplomatic Engagements on Sidelines of G20 Meeting

Why in News?

External Affairs Minister Dr. S. Jaishankar held bilateral interactions with several foreign ministers during the G20 Foreign Ministers’ Meeting in Atlanta on 30 October 2026.

Key Points

• The interactions included representatives of Canada, Argentina, Mexico, Brazil and Germany.
• India discussed opportunities to expand bilateral cooperation in trade, investment and other strategic sectors.
• Discussions with Argentina included areas such as critical minerals, defence, nuclear cooperation and trade.
• Critical minerals are important for batteries, renewable energy, electronics and advanced manufacturing.
• The meetings reflected India’s efforts to diversify international economic and strategic partnerships.
• Such bilateral discussions also provide opportunities to coordinate positions in multilateral organisations.

Exam Focus

• Canada capital: Ottawa.
• Argentina capital: Buenos Aires.
• Mexico capital: Mexico City.
• Brazil capital: Brasília.
• Germany capital: Berlin.

B. National Current Affairs

3. Prime Minister Launches Development Projects Worth Over ₹400 Crore at Ekta Nagar

Why in News?

Prime Minister Narendra Modi inaugurated, dedicated and laid foundation stones for development projects worth more than ₹400 crore at Ekta Nagar in Gujarat on 31 October 2026, during National Unity Day celebrations.

Key Points

• Location: Ekta Nagar, Narmada district, Gujarat.
• The projects focus on tourism infrastructure, water treatment, sanitation and public facilities.
• Important works include a sewage and water treatment plant and improvements to Narmada Ghat.
• Other facilities include an IRCTC hotel and the Rainforest, Unity and Eco Trail.
• The Gora-Bhandra Road Development project is among the works announced.
• An integrated zero-waste smart solid waste management project forms part of the development programme.
• Planned tourism improvements include Khalwani Eco Tourism Development and upgrades to the Cactus and Butterfly Garden.
• The Prime Minister also paid tribute to Sardar Vallabhbhai Patel at the Statue of Unity.

Exam Focus

• Statue of Unity location: Ekta Nagar, Gujarat.
• Height: 182 metres.
• Person commemorated: Sardar Vallabhbhai Patel.
• IRCTC: Indian Railway Catering and Tourism Corporation.

4. Varanasi–New Delhi Vande Bharat Sleeper Train Inaugurated

Why in News?

Uttar Pradesh Chief Minister Yogi Adityanath and Union Railway Minister Ashwini Vaishnaw flagged off the Varanasi–New Delhi Vande Bharat Sleeper train on 31 October 2026.

Key Points

• Route: Varanasi to New Delhi.
• State: Uttar Pradesh, with connectivity to the national capital.
• The service provides a modern overnight rail travel option for passengers.
• The new train has 16 coaches with a total capacity of 823 berths.
• The accommodation includes First AC, AC 2-Tier and AC 3-Tier.
• The inaugural train route includes Prayagraj, Kanpur Central, Aligarh and Ghaziabad.
• The train includes modern passenger amenities, automatic doors and advanced safety arrangements.
• Kavach, India’s indigenous automatic train protection system, is among its safety features.
• The new route follows the introduction of Vande Bharat Sleeper services on the Howrah–Guwahati corridor earlier in 2026.

Exam Focus

• Vande Bharat: Indigenous modern passenger train platform.
• Kavach: Automatic Train Protection system developed for Indian Railways.
• Varanasi: Located in Uttar Pradesh on the banks of the Ganga.
• Operating railway zone: Northern Railway.

5. Centre Approves 45 Rural Road Projects in Mizoram under PMGSY-IV

Why in News?

The Ministry of Rural Development announced the approval of 45 rural road works in Mizoram under Pradhan Mantri Gram Sadak Yojana-IV (PMGSY-IV) on 31 October 2026.

Key Points

• State: Mizoram.
• Approved road works: 45.
• Total length: 509.54 kilometres.
• Estimated cost: ₹710.40 crore.
• The projects are part of PMGSY-IV, Batch 1, for the financial year 2026–27.
• The roads are expected to provide first-time all-weather connectivity to 48 habitations.
• The programme will improve access to healthcare, education, agricultural markets and other essential services.
• It will also help reduce geographical isolation in remote rural areas.

Exam Focus

• PMGSY: Pradhan Mantri Gram Sadak Yojana.
• Nodal ministry: Ministry of Rural Development.
• Main objective: All-weather road connectivity to eligible rural habitations.
• Mizoram capital: Aizawl.

6. Department of Posts Issues Special Stamps for Breast Cancer Awareness

Why in News?

The Department of Posts released special commemorative postage stamps on 30 October 2026 to promote breast cancer awareness, early detection and preventive healthcare.

Key Points

• The stamps were released at Dak Bhawan, New Delhi.
• The commemorative souvenir sheet features two postage stamps.
• Manisha Sinha, Director General Postal Services, participated in the release.
• Punya Salila Srivastava, Union Health Secretary, was also present.
• The initiative was undertaken with the support of the Ministry of Health and Family Welfare.
• It aims to increase awareness of regular screening and timely diagnosis.
• The release coincided with Breast Cancer Awareness Month, observed throughout October.
• The initiative uses India’s postal network to communicate public-health messages.

Exam Focus

• Department of Posts: Ministry of Communications.
• Breast Cancer Awareness Month: October.
• NP-NCD: National Programme for Prevention and Control of Non-Communicable Diseases.
• Philately: Collection and study of postage stamps.

C. Economy & Banking Current Affairs

7. Government Constitutes High-Level Committee on Banking for Viksit Bharat

Why in News?

The Union Government constituted a High-Level Committee on Banking for Viksit Bharat on 30 October 2026 to recommend reforms for strengthening the banking system in line with India’s development objectives for 2047.

Key Points

• Committee chairperson: Suresh N. Patel, former Central Vigilance Commissioner.
• Committee tenure: Six months.
• The committee was proposed in the Union Budget 2026–27.
• Its members include Shirish Chandra Murmu, Deputy Governor of the RBI.
• Other members are Padmaja Chunduru, former Managing Director and CEO of Indian Bank, and N. S. Vishwanathan, former RBI Deputy Governor.
• The Joint Secretary (Banking), Department of Financial Services, serves as Member Secretary.
• The committee will study structural, regulatory, institutional and legislative reforms.
• It will examine issues involving cooperative banks, Regional Rural Banks and emerging technologies.
• Artificial intelligence, digital transformation and cybersecurity are important areas for review.

Exam Focus

• Viksit Bharat target year: 2047.
• RBI headquarters: Mumbai.
• RBI established: 1935.
• Banking Regulation Act: 1949.
• Department of Financial Services: Ministry of Finance.

8. Customs Duty Exemption on Cotton Imports Extended to 31 December 2026

Why in News?

The Government of India extended the customs duty exemption on cotton imports until 31 December 2026 to support the textile industry.

Key Points

• The extension was announced on 31 October 2026.
• The earlier exemption period was scheduled to end on 31 October 2026.
• The extension was notified through Notification No. 35/2026-Customs, dated 30 October 2026.
• The notification was issued by the Department of Revenue, Ministry of Finance.
• The decision aims to improve the availability of raw cotton for textile manufacturers.
• It is expected to reduce input-cost pressures on textile production.
• Textile and apparel MSMEs are among the potential beneficiaries.
• The policy seeks to balance the requirements of textile manufacturers with the interests of domestic cotton farmers.

Exam Focus

• Customs duty: Tax levied on international trade in goods.
• Department of Revenue: Ministry of Finance.
• MSME: Micro, Small and Medium Enterprise.
• Cotton: An important raw material for the textile industry.

9. UPI Enabled for Online Bookings at Burj Khalifa and Resorts World Sentosa

Why in News?

India expanded the international acceptance of its Unified Payments Interface (UPI) for online bookings at major tourist attractions in the United Arab Emirates and Singapore.

The new acceptance facilities were announced on 30 October 2026.

Key Points

• Implementing organisation: NPCI International Payments Limited (NIPL).
• NIPL is the international arm of the National Payments Corporation of India.
• In the UAE, UPI has been enabled for online bookings at At the Top, Burj Khalifa, Dubai.
• The UAE integration involves NEOPAY and Emaar Entertainment.
• Burj Khalifa’s attraction became the first UAE attraction to implement UPI for e-commerce.
• In Singapore, UPI acceptance was expanded to Resorts World Sentosa.
• The Singapore integration involves FOMO Pay.
• The facility supports bookings for major attractions including Universal Studios Singapore.
• The expansion makes international online payments more convenient for Indian visitors.

Exam Focus

• UPI: Unified Payments Interface.
• NPCI: National Payments Corporation of India.
• NIPL: NPCI International Payments Limited.
• UAE capital: Abu Dhabi.
• UAE currency: UAE dirham.
• Singapore currency: Singapore dollar.

10. CCI Approves Major Transactions in Smart Metering and Food Services

Why in News?

The Competition Commission of India (CCI) announced approvals for major corporate transactions on 31 October 2026, involving the energy infrastructure and food-service sectors.

Key Points

• The CCI approved the proposed acquisition of IntelliSmart Infrastructure Private Limited by Adani Energy Solutions Limited.
• The proposed acquisition covers 100% of IntelliSmart’s equity share capital.
• IntelliSmart operates in the smart-metering infrastructure sector.
• Its selling shareholders include the National Investment and Infrastructure Fund (NIIF) and Energy Efficiency Services Limited (EESL).
• The CCI also approved the proposed merger of Sapphire Foods India Limited into Devyani International Limited, along with related transactions.
• Merger approvals help assess whether corporate combinations may substantially harm market competition.
• Smart metering is important for electricity distribution efficiency, billing and energy management.

Exam Focus

• CCI: Competition Commission of India.
• Governing law: Competition Act, 2002.
• Main function: Promote and protect competition in markets.
• NIIF: National Investment and Infrastructure Fund.
• EESL: Energy Efficiency Services Limited.

D. Science, Technology & Space Current Affairs

11. ISRO Successfully Launches NVS-03 Navigation Satellite

Why in News?

The Indian Space Research Organisation (ISRO) successfully launched the NVS-03 navigation satellite aboard the GSLV-F18 rocket from Sriharikota on the night of 30 October 2026.

The satellite was injected into its intended Geosynchronous Transfer Orbit.

Key Points

• Mission: GSLV-F18/NVS-03.
• Launch date: 30 October 2026.
• Launch site: Satish Dhawan Space Centre, Sriharikota, Andhra Pradesh.
• Launch vehicle: Geosynchronous Satellite Launch Vehicle.
• The mission marked the 20th flight of the GSLV.
• NVS-03 is the third satellite in India’s next-generation navigation satellite series.
• It carries an indigenous atomic clock for highly accurate timing.
• It supports navigation signals in the L1, L5 and S bands.
• The satellite will contribute to India’s indigenous NavIC navigation system.
• NavIC’s service region includes India and an area extending approximately 1,500 kilometres beyond the Indian boundary.

Exam Focus

• ISRO headquarters: Bengaluru.
• NavIC: Navigation with Indian Constellation.
• IRNSS: Indian Regional Navigation Satellite System.
• GSLV: Geosynchronous Satellite Launch Vehicle.
• GTO: Geosynchronous Transfer Orbit.
• Satish Dhawan Space Centre: Sriharikota, Andhra Pradesh.

12. MeitY Launches DEPA for AI Training Handbook

Why in News?

The Ministry of Electronics and Information Technology (MeitY) launched the Data Empowerment and Protection Architecture (DEPA) for AI Training Handbook in Bengaluru on 31 October 2026.

Key Points

• Launching ministry: Ministry of Electronics and Information Technology.
• Location: Bengaluru, Karnataka.
• The handbook was unveiled by S. Krishnan, Secretary, MeitY.
• The initiative was developed with support from the iSPIRT Foundation.
• It introduces a techno-legal framework for trusted artificial intelligence training.
• The framework aims to support responsible data collaboration while protecting privacy and institutional control.
• It addresses concerns involving confidentiality, intellectual property and data sovereignty.
• The approach supports purpose-bound use of data for AI development.
• It aims to help organisations collaborate on AI training without surrendering control over sensitive datasets.

Exam Focus

• DEPA: Data Empowerment and Protection Architecture.
• MeitY: Ministry of Electronics and Information Technology.
• AI: Artificial Intelligence.
• Data sovereignty: Control over data according to applicable laws and institutional requirements.
• Bengaluru: Major information technology and research centre in Karnataka.

13. ARAI Inaugurates Advanced Battery Laboratory and EV Powertrain Testing Facility

Why in News?

Union Minister H. D. Kumaraswamy inaugurated advanced automotive testing facilities at the Automotive Research Association of India (ARAI) in Pune on 31 October 2026 as part of its Diamond Jubilee celebrations.

Key Points

• Organisation: Automotive Research Association of India.
• Location: Pune, Maharashtra.
• Occasion: ARAI Diamond Jubilee celebrations.
• The minister virtually inaugurated an Advanced Battery Laboratory.
• The laboratory was established at an approximate investment of ₹55 crore.
• It was developed under the Enhancement of Competitiveness in the Indian Capital Goods Sector – Phase II scheme.
• The laboratory supports battery safety testing, performance evaluation, validation and certification.
• An Advanced Two-Dynamometer E-Axle and EV Powertrain Test Facility was also inaugurated.
• The new facilities will support the development of electric and hybrid vehicles.
• ARAI also launched road-safety outreach initiatives during the programme.

Exam Focus

• ARAI: Automotive Research Association of India.
• ARAI location: Pune.
• EV: Electric Vehicle.
• E-Axle: Integrated electric drive system used in electric vehicles.
• Parent ministry: Ministry of Heavy Industries.

E. Environment & Ecology Current Affairs

14. COP17 Adopts Yerevan Pathway for Accelerating Global Biodiversity Action

Why in News?

The 17th Conference of the Parties (COP17) to the Convention on Biological Diversity concluded in Yerevan, Armenia, on 31 October 2026.

Participating countries completed the first global review of progress under the Kunming–Montreal Global Biodiversity Framework and adopted a decision incorporating the Yerevan Pathway.

Key Points

• Conference: CBD COP17.
• Host city: Yerevan, Armenia.
• Conclusion: 31 October 2026.
• The conference examined collective progress toward global biodiversity targets for 2030.
• The Yerevan Pathway provides a framework for accelerating implementation of biodiversity commitments.
• The review identified gaps in finance, national planning, capacity and biodiversity data.
• Countries discussed measures to strengthen monitoring and improve international cooperation.
• The conference also addressed the participation of Indigenous Peoples and local communities.
• The global biodiversity framework includes 23 targets for 2030.
• The conference outcomes emphasised the need for stronger action to halt and reverse biodiversity loss.

Exam Focus

• CBD: Convention on Biological Diversity.
• Convention adopted: 1992.
• Kunming–Montreal Global Biodiversity Framework: Adopted at COP15 in 2022.
• 2030 conservation target: Protect at least 30% of terrestrial and inland water areas and 30% of marine and coastal areas.
• Armenia capital: Yerevan.

15. Ecuador Selected to Host COP18 of the Convention on Biological Diversity

Why in News?

During the final negotiations of COP17 in Yerevan, Quito, Ecuador, was selected to host the 18th Conference of the Parties (COP18) to the Convention on Biological Diversity in 2028.

Key Points

• Next conference: CBD COP18.
• Host country: Ecuador.
• Host city: Quito.
• Scheduled year: 2028.
• Ecuador was selected through a vote among participating countries.
• Quito received 55 votes, while Panama City received 53 votes.
• The selection was completed during the concluding negotiations of COP17.
• COP18 will continue global negotiations on biodiversity protection, conservation finance and implementation of the 2030 targets.
• The decision highlights the importance of international cooperation for biodiversity conservation.

Exam Focus

• CBD COP17 host: Armenia.
• CBD COP18 host: Ecuador.
• Ecuador capital: Quito.
• Ecuador currency: United States dollar.
• Biodiversity: Variety of life at genetic, species and ecosystem levels.

16. Clean Delhi Roadmap Workshop Focuses on Urban Sanitation

Why in News?

The Ministry of Housing and Urban Affairs highlighted a participatory workshop titled “Planning a Shared Roadmap for Clean Delhi” on 31 October 2026 to improve cleanliness and sanitation in the national capital.

Key Points

• The workshop was organised by the Department of Capital Development in collaboration with Swachh Bharat Mission-Urban.
• Participants included sanitation officials and frontline workers.
• Institutions involved included the Municipal Corporation of Delhi (MCD).
• The New Delhi Municipal Council (NDMC) and Delhi Development Authority (DDA) also participated.
• The workshop focused on operational challenges in urban cleanliness and service delivery.
• Participants discussed waste management and practical improvements in sanitation.
• The initiative supports efforts to make Delhi cleaner, healthier and more liveable.

Exam Focus

• SBM-U: Swachh Bharat Mission-Urban.
• Nodal ministry: Ministry of Housing and Urban Affairs.
• SDG 6: Clean Water and Sanitation.
• SDG 11: Sustainable Cities and Communities.

F. Defence & Security Current Affairs

17. Air Chief Marshal Ashutosh Dixit Becomes 29th Chief of the Air Staff

Why in News?

Air Chief Marshal Ashutosh Dixit assumed charge as the 29th Chief of the Air Staff of the Indian Air Force on 31 October 2026.

He succeeded Air Chief Marshal A. P. Singh.

Key Points

• New Chief of the Air Staff: Air Chief Marshal Ashutosh Dixit.
• Assumed office: 31 October 2026.
• Predecessor: Air Chief Marshal A. P. Singh.
• Ashutosh Dixit is an alumnus of the National Defence Academy.
• He was commissioned into the fighter stream of the Indian Air Force on 6 December 1986.
• He is a qualified flying instructor and experimental test pilot.
• He has accumulated more than 3,500 flying hours.
• His flying experience includes Mirage-2000, Jaguar and MiG fighter aircraft.
• He has contributed to fighter aircraft modernisation and the development of India’s indigenous LCA Tejas programme.

Exam Focus

• Chief of the Air Staff: Professional head of the Indian Air Force.
• Indian Air Force Day: 8 October.
• Air Force Headquarters: New Delhi.
• LCA: Light Combat Aircraft.
• Tejas: India’s indigenous light combat aircraft.

18. Air Marshal Inderpal Singh Walia Appointed Next Vice Chief of the Air Staff

Why in News?

Air Marshal Inderpal Singh Walia was appointed the next Vice Chief of the Air Staff, with effect from 1 November 2026, as part of a leadership transition in the Indian Air Force.

Key Points

• Appointee: Air Marshal Inderpal Singh Walia.
• New position: Vice Chief of the Air Staff.
• Effective date: 1 November 2026.
• He succeeds Air Marshal Ashutosh Dixit.
• Before the appointment, he served as Air Officer Commanding-in-Chief of Eastern Air Command.
• He was commissioned into the fighter stream of the Indian Air Force on 11 June 1988.
• His aircraft experience includes MiG-21, MiG-23, MiG-27, Jaguar and Su-30MKI.
• He previously served as a Defence Attaché in Japan and South Korea.
• He received the Vayu Sena Medal in 2008 and Ati Vishisht Seva Medal in 2018.

Exam Focus

• VCAS: Vice Chief of the Air Staff.
• Eastern Air Command headquarters: Shillong.
• AVSM: Ati Vishisht Seva Medal.
• VM: Vayu Sena Medal.
• NDA: National Defence Academy.

19. First BIMSTEC Maritime Security Exercise Strengthens Regional Cooperation

Why in News?

The inaugural BIMSTEC Maritime Security Exercise is being conducted from 30 October to 3 November 2026 to strengthen maritime cooperation among member countries of the Bay of Bengal region.

Key Points

• Exercise: Inaugural BIMSTEC Maritime Security Exercise.
• Duration: 30 October to 3 November 2026.
• Participating framework: BIMSTEC.
• BIMSTEC has seven members: Bangladesh, Bhutan, India, Myanmar, Nepal, Sri Lanka and Thailand.
• The exercise focuses on improving cooperation in maritime security.
• It aims to strengthen operational coordination and interoperability among participating countries.
• Maritime domain awareness, information sharing and coordinated responses to maritime challenges are important areas of cooperation.
• The exercise reflects the principle of “Shared Seas, Shared Security and Shared Prosperity.”
• It follows the regional cooperation agenda advanced through BIMSTEC summits.

Exam Focus

• BIMSTEC: Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation.
• Established: 1997.
• Headquarters: Dhaka, Bangladesh.
• Members: Seven countries.
• Strategic region: Bay of Bengal.

20. INS Tarkash Arrives in Mauritius to Strengthen Naval Cooperation

Why in News?

Indian Naval Ship INS Tarkash arrived at Port Louis, Mauritius, on 30 October 2026 during its operational deployment to the Southern Indian Ocean Region.

Key Points

• Warship: INS Tarkash.
• Service: Indian Navy.
• Port visited: Port Louis.
• Country: Mauritius.
• The visit is part of India’s maritime cooperation with countries of the Indian Ocean region.
• The ship’s crew will participate in professional interactions with the Mauritius Coast Guard.
• Planned engagements include joint training and sharing operational experience.
• The visit also includes cultural exchanges and community outreach.
• Such port visits strengthen naval coordination and diplomatic relations.

Exam Focus

• Mauritius capital: Port Louis.
• Mauritius currency: Mauritian rupee.
• INS Tarkash: Talwar-class guided-missile frigate.
• Indian Navy Day: 4 December.
• Strategic region: Indian Ocean.

G. Awards, Appointments, Reports & Rankings

21. Kendriya Grihmantri Dakshata Padak 2026 Announced for 490 Personnel

Why in News?

The Ministry of Home Affairs announced the Kendriya Grihmantri Dakshata Padak 2026 for 490 personnel on 31 October 2026.

The medal recognises excellence in policing, intelligence, operations and forensic science.

Key Points

• Award: Kendriya Grihmantri Dakshata Padak.
• Recipients in 2026: 490 personnel.
• Announcing ministry: Ministry of Home Affairs.
• Recipients belong to various States, Union Territories, Central Armed Police Forces and Central Police Organisations.
• The award recognises outstanding work in investigation, operations, intelligence and forensic science.
• The medal was instituted through a notification dated 1 February 2024.
• The awards are announced annually on 31 October.
• The announcement coincides with the birth anniversary of Sardar Vallabhbhai Patel.

Exam Focus

• Kendriya Grihmantri Dakshata Padak: Award for professional excellence in security-related services.
• MHA: Ministry of Home Affairs.
• CAPF: Central Armed Police Force.
• CPO: Central Police Organisation.
• Annual announcement: 31 October.

22. Five Cities Receive Shanghai Award 2026 for Sustainable Urban Development

Why in News?

Five cities received the 2026 Global Award for Sustainable Development in Cities, known as the Shanghai Award, at the global World Cities Day celebrations in Fuzhou, China, on 31 October 2026.

Key Points

• Award: Global Award for Sustainable Development in Cities.
• Popular name: Shanghai Award.
• Award ceremony location: Fuzhou, China.
• Award-winning cities:
  • Addis Ababa, Ethiopia.
  • Santiago de Cali, Colombia.
  • Istanbul, Türkiye.
  • Jingdezhen, China.
  • Katowice, Poland.
• The award recognises inclusive, resilient and sustainable urban development.
• The five winners were selected from 92 applications received from 34 countries.
• Selection criteria included impact, innovation, sustainability and adaptability.
• The awards were presented in connection with UN-Habitat’s sustainable urban development initiatives.
• The Shanghai Manual 2026 and Shanghai Adapted Index Application Report 2026 were also launched.

Exam Focus

• Shanghai Award: Recognises sustainable development in cities.
• Associated organisation: UN-Habitat.
• UN-Habitat headquarters: Nairobi, Kenya.
• SDG 11: Sustainable Cities and Communities.
• 2026 award winners: Cities from Ethiopia, Colombia, Türkiye, China and Poland.

H. Andhra Pradesh Current Affairs

23. Central Team Begins Assessment of Cyclone Arnab Damage in Andhra Pradesh

Why in News?

A seven-member Inter-Ministerial Central Team (IMCT) began its visit to Andhra Pradesh on 31 October 2026 to assess damage caused by Cyclone Arnab.

Key Points

• State: Andhra Pradesh.
• Purpose: Assessment of cyclone-related damage.
• Central team strength: Seven members.
• Team leader: Chittaranjan Dash, Joint Secretary, Ministry of Home Affairs.
• The team is visiting Konaseema, Kakinada, East Godavari and West Godavari districts.
• Field inspections were scheduled for 31 October and 1 November 2026.
• State officials are briefing the team on the cyclone’s impact and disaster-response measures.
• The assessments cover infrastructure damage and the needs of affected communities.
• Representatives of several Union ministries and technical organisations are involved in the assessment process.

Exam Focus

• IMCT: Inter-Ministerial Central Team.
• NDMA: National Disaster Management Authority.
• NDRF: National Disaster Response Force.
• IMD: India Meteorological Department.
• India’s official cyclone warning agency: IMD.

24. Central Drought Assessment Team Scheduled to Visit Four Andhra Pradesh Districts

Why in News?

A separate 10-member Central team is scheduled to assess drought conditions affecting Andhra Pradesh during the 2026 kharif agricultural season.

The visit was announced in connection with the state’s drought-relief assessment process.

Key Points

• Team strength: Ten members.
• Team leader: Chinmay Gotmare, Joint Secretary, Union Ministry of Agriculture and Farmers Welfare.
• Scheduled inspection dates: 2 and 3 November 2026.
• The team will examine drought-affected areas in Sri Sathya Sai, Anantapur, Kurnool and Nandyal districts.
• The assessment will focus on crop conditions, rainfall deficiency and agricultural losses.
• The team is expected to interact with farmers and state officials.
• Andhra Pradesh identified 283 mandals as severely drought-affected and 105 mandals as moderately drought-affected during the kharif 2026 season.
• The findings will contribute to the assessment of assistance requirements.

Exam Focus

• Kharif season: Mainly associated with the southwest monsoon.
• Rabi season: Mainly associated with winter cultivation.
• IMD: India Meteorological Department.
• MNCFC: Mahalanobis National Crop Forecast Centre.
• Drought assessment ministry: Ministry of Agriculture and Farmers Welfare.

I. Telangana Current Affairs

25. Telangana Formalises Package-II of Godavari Drinking Water Supply Scheme

Why in News?

The Telangana Government formalised an administrative decision relating to Package-II of the Godavari Drinking Water Supply Scheme, aimed at strengthening Hyderabad’s water supply and supporting the rejuvenation of the Musi River.

The development came into focus on 31 October 2026.

Key Points

• Implementing agency: Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board (HMWSSB).
• Government order: G.O.Rt.No.971.
• Executing agency: Ramky-GVPR Joint Venture.
• Estimated project cost: ₹7,360 crore.
• The project uses the Hybrid Annuity Mode (HAM).
• The financing arrangement provides for 40% government funding and 60% concessionaire investment.
• Major pipelines will connect Ghanpur, Osmansagar, Muthangi and Himayathsagar.
• A 120 MLD water treatment plant at Osmansagar and a 70 MLD plant at Himayathsagar form part of the works.
• An 80 ML master balancing reservoir at Ghanpur is also included.
• The government ratified 24 June 2026 as the previously notified date of appointment for the project package.
• The project aims to improve drinking water availability in Hyderabad and support Musi River rejuvenation.

Exam Focus

• HMWSSB: Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board.
• HAM: Hybrid Annuity Mode.
• MLD: Million Litres per Day.
• Musi River: Tributary of the Krishna River.
• Osmansagar: Reservoir on the Musi River.
• Himayathsagar: Reservoir on the Esi River.

26. Telangana Introduces Integrated Village Development Planning through GPSAP Rules 2026

Why in News?

Telangana introduced a comprehensive village development planning framework known as Gram Panchayat Samagra Abhivruddhi Pranalika (GPSAP), with the new rules drawing attention on 31 October 2026.

The initiative aims to bring systematic and coordinated planning to Gram Panchayats across the state.

Key Points

• Framework: Telangana Gram Panchayat Samagra Abhivruddhi Pranalika Rules, 2026.
• Department: Panchayat Raj and Rural Development, Telangana.
• Minister: Danasari Anasuya, popularly known as Seethakka.
• The framework provides for integrated village development planning over three to five years.
• The development plan has three parts covering village baseline information, a medium-term perspective plan and an annual action plan.
• The Panchayat Secretary is responsible for preparing and maintaining the required records.
• Records and project progress are to be updated digitally on a monthly basis.
• The Gram Panchayat will review progress through its regular meetings.
• The approach seeks to integrate development schemes and improve accountability at the village level.

Exam Focus

• GPSAP: Gram Panchayat Samagra Abhivruddhi Pranalika.
• GPDP: Gram Panchayat Development Plan.
• Gram Sabha: Assembly of registered voters in a Gram Panchayat area.
• 73rd Constitutional Amendment: Constitutional recognition of Panchayati Raj Institutions.
• Eleventh Schedule: Contains 29 subjects associated with Panchayats.

27. Telangana Plans Free MRI Services in Government Hospitals under PPP Model

Why in News?

The Telangana Health Department proposed expanding MRI diagnostic services in government hospitals through a Public-Private Partnership (PPP) model, with patients continuing to receive these services free of cost.

Key Points

• State: Telangana.
• Minister: Damodar Rajanarsimha, Minister for Health, Medical and Family Welfare.
• The initiative aims to improve access to advanced diagnostic services in government hospitals.
• The proposed pilot project will begin at Government General Hospital, Mahbubnagar.
• The government intends to expand the model to other government hospitals.
• MRI scans under the proposed arrangement would remain free for patients.
• The plan seeks to improve diagnostic access and reduce the financial burden on patients.
• The model involves cooperation between the government and private service providers.

Exam Focus

• MRI: Magnetic Resonance Imaging.
• PPP: Public-Private Partnership.
• Pilot project location: Government General Hospital, Mahbubnagar.
• MRI technology: Uses magnetic fields and radio waves to produce detailed images of internal body structures.

J. Sports Current Affairs

28. Manisha Bhanwala Becomes First Indian Woman to Win World Wrestling Championship Gold

Why in News?

Indian wrestler Manisha Bhanwala created history on 30 October 2026 by becoming the first Indian woman to win a gold medal at the World Wrestling Championships.

She won the women’s 59 kg freestyle title in Astana, Kazakhstan.

Key Points

• Athlete: Manisha Bhanwala.
• Sport: Wrestling.
• Championship: World Wrestling Championships 2026.
• Venue: Astana, Kazakhstan.
• Category: Women’s 59 kg freestyle.
• Final opponent: Abigail Nette of the United States.
• Final result: Manisha won 8–6.
• She recovered from a 0–6 deficit to win the gold medal.
• She became the first Indian woman to win a senior World Wrestling Championship title.
• She also became the second Indian wrestler to win an individual senior world title after Sushil Kumar.

Exam Focus

• First Indian woman to win World Wrestling Championships gold: Manisha Bhanwala.
• Category: Women’s 59 kg freestyle.
• 2026 venue: Astana, Kazakhstan.
• Sushil Kumar’s world title: Men’s 66 kg freestyle, 2010.
• International wrestling governing body: United World Wrestling.

29. Indian Men’s and Women’s Teams Qualify for Commonwealth Kabaddi Championship Finals

Why in News?

Both the Indian men’s and women’s teams reached the finals of the inaugural Commonwealth Kabaddi Championship 2026 in Ahmedabad after their semifinal victories on 30 October 2026.

Key Points

• Tournament: Commonwealth Kabaddi Championship 2026.
• Edition: Inaugural.
• Host city: Ahmedabad, Gujarat.
• India’s men’s team defeated Bangladesh 56–27 in the semifinal.
• India’s women’s team defeated Sri Lanka 39–14 in its semifinal.
• India qualified to face Sri Lanka in the men’s final.
• The women’s final pairing was India versus Uganda.
• The finals were scheduled for 31 October 2026.
• At the research cut-off, the results of the final matches were not yet included.

Exam Focus

• Sport: Kabaddi.
• Tournament host city: Ahmedabad.
• Men’s final: India vs Sri Lanka.
• Women’s final: India vs Uganda.
• Commonwealth: Association of countries linked through shared institutions and cooperation.

30. PV Sindhu and Anmol Kharb Reach Hylo Open 2026 Semifinals

Why in News?

Indian badminton players P. V. Sindhu and Anmol Kharb advanced to the women’s singles semifinals of the Hylo Open 2026 in Germany.

Their qualification ensured that at least one Indian player would reach the women’s singles final.

Key Points

• Tournament: Hylo Open 2026.
• Sport: Badminton.
• Host country: Germany.
• P. V. Sindhu defeated Germany’s Amalie Schulz in the quarterfinals.
• Sindhu won the match 21–12, 21–10.
• Anmol Kharb defeated fellow Indian Unnati Hooda in three games.
• Anmol won 21–17, 18–21, 21–16.
• Sindhu and Anmol were drawn against each other in the semifinals.
• The all-Indian semifinal guaranteed India a place in the women’s singles final.

Exam Focus

• P. V. Sindhu: Indian badminton player and two-time Olympic medallist.
• Anmol Kharb: Indian women’s singles badminton player.
• BWF: Badminton World Federation.
• Hylo Open host country: Germany.

31. India Defeats Japan in Men’s Asian Champions Trophy Hockey

Why in News?

India defeated Japan 4–1 in the Men’s Asian Champions Trophy 2026 in Jalandhar, Punjab, on 30 October 2026.

The victory secured India’s qualification for the semifinals.

Key Points

• Tournament: Men’s Asian Champions Trophy 2026.
• Sport: Field hockey.
• Match venue: Jalandhar, Punjab.
• Result: India 4, Japan 1.
• Abhishek Nain scored two goals for India.
• Vishnukant Singh also scored for India.
• Captain Harmanpreet Singh converted a penalty corner.
• Japan’s goal was scored by Shota Yamada through a penalty stroke.
• The result marked India’s third consecutive victory in the competition.
• India qualified for the semifinals after the win.

Exam Focus

• Asian Champions Trophy: International field hockey tournament in Asia.
• Indian captain: Harmanpreet Singh.
• 2026 host city: Jalandhar.
• FIH: Fédération Internationale de Hockey.
• FIH headquarters: Lausanne, Switzerland.

K. Important Days & Observances

32. Rashtriya Ekta Diwas 2026 Marks Sardar Patel’s 151st Birth Anniversary

Why in News?

India observed Rashtriya Ekta Diwas (National Unity Day) on 31 October 2026, commemorating the 151st birth anniversary of Sardar Vallabhbhai Patel.

Unity pledges, commemorative programmes and Run for Unity events were organised to promote national unity and integrity.

Key Points

• Observed on: 31 October every year.
• Purpose: Promote unity, integrity and national solidarity.
• Person commemorated: Sardar Vallabhbhai Patel.
• Date of birth: 31 October 1875.
• 2026 anniversary: 151st.
• Sardar Patel served as India’s first Deputy Prime Minister and first Home Minister.
• He played a major role in the integration of princely states into the Indian Union.
• He is popularly known as the Iron Man of India.
• National Unity Day has been officially observed since 2014.
• Major national commemorations were held at Ekta Nagar, Gujarat.

Exam Focus

• Rashtriya Ekta Diwas: 31 October.
• First observed: 2014.
• Sardar Patel’s birthplace: Nadiad, Gujarat.
• Statue of Unity height: 182 metres.
• Statue of Unity location: Ekta Nagar, Gujarat.

33. World Cities Day 2026 Observed with Focus on Adequate Housing

Why in News?

World Cities Day 2026 was observed on 31 October 2026, with the theme “Regenerating the City: Adequate Housing for All.”

The global observance took place in Fuzhou, China, highlighting the importance of sustainable urban development.

Key Points

• Observed on: 31 October every year.
• 2026 theme: Regenerating the City: Adequate Housing for All.
• Global celebration location: Fuzhou, China.
• The day promotes international cooperation on sustainable urbanisation.
• The theme focuses on urban regeneration and improving access to adequate housing.
• It highlights inclusive cities, infrastructure, public services and environmental sustainability.
• Urban regeneration involves improving existing urban spaces and neighbourhoods.
• The observance is closely associated with the United Nations Sustainable Development Goals.
• The 2026 Shanghai Awards for sustainable urban development were also presented during the global celebrations.

Exam Focus

• World Cities Day: 31 October.
• First observed: 2014.
• Associated organisation: UN-Habitat.
• UN-Habitat headquarters: Nairobi, Kenya.
• SDG 11: Sustainable Cities and Communities.
• 2026 theme: Regenerating the City: Adequate Housing for All.

తెలుగులో – 31 అక్టోబరు 2026 – డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్

A. అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

1. జీ20 విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలో సముద్ర భద్రత, దౌత్య పరిష్కారాలపై భారత్‌ దృష్టి

ఎందుకు వార్తల్లో?

అమెరికాలోని అట్లాంటా నగరంలో 2026 అక్టోబరు 30న జరిగిన జీ20 విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలో భారత విదేశాంగ మంత్రి డాక్టర్ ఎస్. జైశంకర్ పాల్గొన్నారు. అంతర్జాతీయ సహకారం, సముద్ర మార్గాల భద్రత, ప్రపంచ వివాదాలకు దౌత్యపరమైన పరిష్కారాల ప్రాధాన్యాన్ని ఆయన వివరించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమావేశం: జీ20 విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం 2026.
• వేదిక: అట్లాంటా, జార్జియా రాష్ట్రం, అమెరికా.
• భారత ప్రతినిధి: విదేశాంగ మంత్రి డాక్టర్ ఎస్. జైశంకర్.
• అంతర్జాతీయ వివాదాలకు సైనిక చర్యలతో మాత్రమే శాశ్వత పరిష్కారం లభించదని భారత్ స్పష్టం చేసింది.
• సముద్ర మార్గాల్లో స్వేచ్ఛాయుత రవాణా, వాణిజ్య నౌకలు, నావికుల భద్రతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని కోరింది.
• సముద్ర వాణిజ్యానికి అంతరాయం కలిగితే ఇంధనం, ఎరువులు, ఆహార సరఫరా, అంతర్జాతీయ రవాణా ఖర్చులపై ప్రభావం పడుతుందని పేర్కొంది.
• ముఖ్యంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు, గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలు ఇలాంటి అంతరాయాల వల్ల ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతాయని వివరించింది.
• అంతర్జాతీయ చట్టాలను గౌరవిస్తూ చర్చలు, దౌత్య మార్గాల ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాలని భారత్ సూచించింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• G20: గ్రూప్ ఆఫ్ ట్వంటీ.
• 2026 జీ20 అధ్యక్ష దేశం: అమెరికా.
• UNCLOS: United Nations Convention on the Law of the Sea.
• గ్లోబల్ సౌత్: ప్రధానంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న, అభివృద్ధి దశలో ఉన్న దేశాలను సూచించే పదం.

2. జీ20 సమావేశం సందర్భంగా పలు దేశాలతో భారత్ ద్వైపాక్షిక చర్చలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

అమెరికాలోని అట్లాంటాలో జరిగిన జీ20 విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశం సందర్భంగా భారత విదేశాంగ మంత్రి డాక్టర్ ఎస్. జైశంకర్ 2026 అక్టోబరు 30న పలు దేశాల విదేశాంగ మంత్రులతో ద్వైపాక్షిక చర్చలు నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కెనడా, అర్జెంటీనా, మెక్సికో, బ్రెజిల్, జర్మనీ దేశాల ప్రతినిధులతో చర్చలు జరిగాయి.
• వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, వ్యూహాత్మక రంగాల్లో సహకారాన్ని పెంపొందించడంపై చర్చించారు.
• అర్జెంటీనాతో కీలక ఖనిజాలు, రక్షణ, అణు సహకారం, వాణిజ్య అంశాలు ప్రస్తావనకు వచ్చాయి.
• బ్యాటరీలు, పునరుత్పాదక ఇంధన పరికరాలు, ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీలో కీలక ఖనిజాలకు ప్రాధాన్యం ఉంది.
• అంతర్జాతీయ ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాలను విస్తరించేందుకు భారత్ ప్రయత్నిస్తోంది.
• ఇలాంటి సమావేశాలు అంతర్జాతీయ సంస్థల్లో వివిధ అంశాలపై దేశాల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంచడానికి ఉపయోగపడతాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• కెనడా రాజధాని: ఒట్టావా.
• అర్జెంటీనా రాజధాని: బ్యూనస్ ఐరెస్.
• మెక్సికో రాజధాని: మెక్సికో సిటీ.
• బ్రెజిల్ రాజధాని: బ్రెసీలియా.
• జర్మనీ రాజధాని: బెర్లిన్.

B. జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

3. ఏక్తా నగర్‌లో రూ.400 కోట్లకు పైగా అభివృద్ధి పనులను ప్రారంభించిన ప్రధాని

ఎందుకు వార్తల్లో?

జాతీయ ఐక్యతా దినోత్సవం సందర్భంగా 2026 అక్టోబరు 31న గుజరాత్‌లోని ఏక్తా నగర్‌లో రూ.400 కోట్లకు పైగా విలువైన అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించారు. మరికొన్ని ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపన చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రాంతం: ఏక్తా నగర్, నర్మదా జిల్లా, గుజరాత్.
• పర్యాటకం, నీటి శుద్ధి, పారిశుద్ధ్యం, ప్రజా మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిపై ఈ ప్రాజెక్టులు దృష్టి సారించాయి.
• మురుగునీరు, తాగునీటి శుద్ధి కేంద్రం, నర్మదా ఘాట్ అభివృద్ధి పనులు ప్రధానమైనవి.
• IRCTC హోటల్, రెయిన్‌ఫారెస్ట్, యూనిటీ ట్రయల్, ఎకో ట్రయల్ వంటి పర్యాటక సదుపాయాలు కూడా ఉన్నాయి.
• గోరా–భాంద్రా రహదారి అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుకు శంకుస్థాపన చేశారు.
• వ్యర్థాలను సమర్థంగా నిర్వహించేందుకు ఇంటిగ్రేటెడ్ జీరో-వేస్ట్ స్మార్ట్ సాలిడ్ వేస్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ ప్రాజెక్టును చేపట్టనున్నారు.
• ఖల్వానీ పర్యావరణ పర్యాటక అభివృద్ధి, కాక్టస్ గార్డెన్, బటర్‌ఫ్లై గార్డెన్‌ల అభివృద్ధి పనులు కూడా ప్రణాళికలో ఉన్నాయి.
• ప్రధానమంత్రి స్టాట్యూ ఆఫ్ యూనిటీ వద్ద సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్‌కు నివాళులర్పించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• స్టాట్యూ ఆఫ్ యూనిటీ ఉన్న ప్రదేశం: ఏక్తా నగర్, గుజరాత్.
• విగ్రహం ఎత్తు: 182 మీటర్లు.
• విగ్రహం ఎవరిది?: సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్.
• IRCTC: Indian Railway Catering and Tourism Corporation.

4. వారణాసి–న్యూఢిల్లీ వందే భారత్ స్లీపర్ రైలు ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 అక్టోబరు 31న ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్, కేంద్ర రైల్వే మంత్రి అశ్వినీ వైష్ణవ్ వారణాసి–న్యూఢిల్లీ వందే భారత్ స్లీపర్ రైలును జెండా ఊపి ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• రైలు మార్గం: వారణాసి నుంచి న్యూఢిల్లీ.
• సంబంధిత రాష్ట్రం: ఉత్తరప్రదేశ్.
• ఈ రైలు ప్రయాణికులకు ఆధునిక సదుపాయాలతో రాత్రిపూట ప్రయాణించే అవకాశాన్ని కల్పిస్తుంది.
• మొత్తం 16 బోగీలు, 823 బెర్తులు ఉన్నాయి.
• ఫస్ట్ ఏసీ, ఏసీ 2-టైర్, ఏసీ 3-టైర్ వసతులు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
• ప్రారంభ ప్రయాణ మార్గంలో ప్రయాగ్‌రాజ్, కాన్పూర్ సెంట్రల్, అలీగఢ్, ఘజియాబాద్ ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
• ఆటోమేటిక్ తలుపులు, ఆధునిక ప్రయాణికుల సదుపాయాలు, భద్రతా వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేశారు.
• భారతీయ రైల్వే స్వదేశీ ఆటోమేటిక్ రైలు రక్షణ వ్యవస్థ కవచ్ (Kavach) ఈ రైలులో ఉంది.
• అంతకుముందు 2026లో హౌరా–గువాహటి మార్గంలో వందే భారత్ స్లీపర్ సేవలు ప్రారంభమయ్యాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• వందే భారత్: భారతదేశంలో అభివృద్ధి చేసిన ఆధునిక ప్రయాణికుల రైలు వ్యవస్థ.
• కవచ్: రైలు ప్రమాదాలను నివారించేందుకు రూపొందించిన ఆటోమేటిక్ రైలు రక్షణ వ్యవస్థ.
• వారణాసి: గంగా నది ఒడ్డున ఉన్న ఉత్తరప్రదేశ్ నగరం.
• సంబంధిత రైల్వే జోన్: ఉత్తర రైల్వే.

5. మిజోరంలో పీఎంజీఎస్‌వై-IV కింద 45 గ్రామీణ రహదారి పనులకు ఆమోదం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ప్రధానమంత్రి గ్రామ సడక్ యోజన-IV (PMGSY-IV) కింద మిజోరంలో 45 గ్రామీణ రహదారి పనులకు ఆమోదం తెలిపినట్లు 2026 అక్టోబరు 31న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: మిజోరం.
• ఆమోదించిన రహదారి పనులు: 45.
• మొత్తం పొడవు: 509.54 కిలోమీటర్లు.
• అంచనా వ్యయం: రూ.710.40 కోట్లు.
• ఈ పనులు 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన PMGSY-IV మొదటి విడతలో భాగం.
• ఈ రహదారుల ద్వారా 48 గ్రామీణ నివాస ప్రాంతాలకు తొలిసారిగా అన్ని కాలాల్లో ఉపయోగించగల రహదారి సౌకర్యం లభించనుంది.
• విద్య, వైద్యం, వ్యవసాయ మార్కెట్లు, ఇతర అత్యవసర సేవలను గ్రామీణ ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయడం లక్ష్యం.
• మారుమూల ప్రాంతాల రవాణా సమస్యలను తగ్గించేందుకు ఈ ప్రాజెక్టులు ఉపయోగపడతాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PMGSY: Pradhan Mantri Gram Sadak Yojana.
• నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రధాన లక్ష్యం: గ్రామీణ ప్రాంతాలకు అన్ని కాలాల్లో రహదారి అనుసంధానం.
• మిజోరం రాజధాని: ఐజ్వాల్.

6. రొమ్ము క్యాన్సర్ అవగాహన కోసం ప్రత్యేక పోస్టల్ స్టాంపుల విడుదల

ఎందుకు వార్తల్లో?

రొమ్ము క్యాన్సర్‌పై అవగాహన పెంపొందించేందుకు భారత తపాలా శాఖ 2026 అక్టోబరు 30న ప్రత్యేక స్మారక తపాలా బిళ్లలను విడుదల చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• వేదిక: డాక్ భవన్, న్యూఢిల్లీ.
• రెండు తపాలా బిళ్లలతో కూడిన ప్రత్యేక స్మారక షీట్‌ను విడుదల చేశారు.
• తపాలా సేవల డైరెక్టర్ జనరల్ మనీషా సిన్హా కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
• కేంద్ర ఆరోగ్య కార్యదర్శి పుణ్య సలిల శ్రీవాస్తవ కూడా హాజరయ్యారు.
• కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ సహకారంతో కార్యక్రమం నిర్వహించారు.
• రొమ్ము క్యాన్సర్‌ను ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించడం, వైద్య పరీక్షల ప్రాధాన్యంపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• అక్టోబరు నెలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా రొమ్ము క్యాన్సర్ అవగాహన నెలగా నిర్వహిస్తారు.
• తపాలా వ్యవస్థ ద్వారా ప్రజారోగ్య సందేశాలను విస్తృతంగా చేరవేయడానికి ఈ కార్యక్రమం ఉపయోగపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• భారత తపాలా శాఖ: కేంద్ర కమ్యూనికేషన్ల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
• రొమ్ము క్యాన్సర్ అవగాహన నెల: అక్టోబరు.
• NP-NCD: National Programme for Prevention and Control of Non-Communicable Diseases.
• ఫిలాటెలీ (Philately): తపాలా బిళ్లల సేకరణ, అధ్యయనం.

C. ఆర్థిక & బ్యాంకింగ్ కరెంట్ అఫైర్స్

7. వికసిత్ భారత్ లక్ష్యంగా బ్యాంకింగ్ రంగ సంస్కరణలకు ఉన్నతస్థాయి కమిటీ ఏర్పాటు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన భారతదేశాన్ని నిర్మించాలనే లక్ష్యానికి అనుగుణంగా బ్యాంకింగ్ రంగంలో సంస్కరణలను సూచించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం హై-లెవల్ కమిటీ ఆన్ బ్యాంకింగ్ ఫర్ వికసిత్ భారత్ను 2026 అక్టోబరు 30న ఏర్పాటు చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• కమిటీ చైర్మన్: సురేశ్ ఎన్. పటేల్, మాజీ సెంట్రల్ విజిలెన్స్ కమిషనర్.
• కమిటీ కాలపరిమితి: ఆరు నెలలు.
• ఈ కమిటీ ఏర్పాటును 2026–27 కేంద్ర బడ్జెట్‌లో ప్రతిపాదించారు.
• రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా డిప్యూటీ గవర్నర్ శిరీష్ చంద్ర ముర్ము కమిటీలో సభ్యుడిగా ఉన్నారు.
• ఇండియన్ బ్యాంక్ మాజీ ఎండీ, సీఈఓ పద్మజ చుండూరు, ఆర్‌బీఐ మాజీ డిప్యూటీ గవర్నర్ ఎన్.ఎస్. విశ్వనాథన్ ఇతర సభ్యులు.
• ఆర్థిక సేవల విభాగంలోని జాయింట్ సెక్రటరీ (బ్యాంకింగ్) మెంబర్ సెక్రటరీగా వ్యవహరిస్తారు.
• బ్యాంకింగ్ రంగంలో నిర్మాణాత్మక, నియంత్రణ, సంస్థాగత, చట్టపరమైన సంస్కరణలను పరిశీలిస్తుంది.
• సహకార బ్యాంకులు, ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులకు సంబంధించిన అంశాలను అధ్యయనం చేస్తుంది.
• కృత్రిమ మేధ, డిజిటల్ బ్యాంకింగ్, సైబర్ భద్రతకు సంబంధించిన మార్పులపై సిఫార్సులు అందిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• వికసిత్ భారత్ లక్ష్య సంవత్సరం: 2047.
• RBI ప్రధాన కార్యాలయం: ముంబై.
• RBI స్థాపన: 1935.
• బ్యాంకింగ్ నియంత్రణ చట్టం: 1949.
• ఆర్థిక సేవల విభాగం: కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.

8. పత్తి దిగుమతులపై కస్టమ్స్ సుంకం మినహాయింపు డిసెంబరు 31 వరకు పొడిగింపు

ఎందుకు వార్తల్లో?

దేశీయ వస్త్ర పరిశ్రమకు మద్దతు ఇవ్వడానికి పత్తి దిగుమతులపై అమలులో ఉన్న కస్టమ్స్ సుంకం మినహాయింపును 2026 డిసెంబరు 31 వరకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పొడిగించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• ఈ నిర్ణయాన్ని 2026 అక్టోబరు 31న ప్రకటించారు.
• గతంలో ఉన్న మినహాయింపు 2026 అక్టోబరు 31తో ముగియాల్సి ఉంది.
• అక్టోబరు 30న జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ నం.35/2026-Customs ద్వారా గడువును పొడిగించారు.
• ఈ నోటిఫికేషన్‌ను కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని రెవెన్యూ విభాగం జారీ చేసింది.
• దేశీయ వస్త్ర తయారీ సంస్థలకు ముడి పత్తి అందుబాటును మెరుగుపరచడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• వస్త్ర తయారీలో ముడిసరుకుల వ్యయాన్ని తగ్గించేందుకు ఈ చర్య ఉపయోగపడుతుంది.
• సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా వస్త్ర పరిశ్రమలకు ప్రయోజనం కలగవచ్చు.
• వస్త్ర పరిశ్రమ అవసరాలతోపాటు దేశీయ పత్తి రైతుల ప్రయోజనాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని ప్రభుత్వం పేర్కొంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• కస్టమ్స్ సుంకం: అంతర్జాతీయ వస్తువుల వాణిజ్యంపై విధించే పన్ను.
• రెవెన్యూ విభాగం: కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ.
• MSME: Micro, Small and Medium Enterprise.
• పత్తి: వస్త్ర పరిశ్రమలో ప్రధాన ముడిసరుకు.

9. బుర్జ్ ఖలీఫా, రిసార్ట్స్ వరల్డ్ సెంటోసాలో యూపీఐ చెల్లింపులకు అవకాశం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారతదేశపు యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (UPI) సేవలను యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, సింగపూర్‌లోని ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రాల ఆన్‌లైన్ బుకింగ్‌లకు విస్తరించారు.

ఈ సదుపాయాలను 2026 అక్టోబరు 30న ప్రకటించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• అమలు సంస్థ: NPCI International Payments Limited (NIPL).
• NIPL అనేది నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా అంతర్జాతీయ విభాగం.
• దుబాయ్‌లోని బుర్జ్ ఖలీఫా – At the Top సందర్శన టికెట్ల ఆన్‌లైన్ బుకింగ్‌కు యూపీఐ సదుపాయం అందుబాటులోకి వచ్చింది.
• యూఏఈలో NEOPAY, Emaar Entertainment సంస్థల సహకారంతో ఈ సేవను ప్రారంభించారు.
• యూఏఈలో ఈ-కామర్స్ చెల్లింపులకు యూపీఐని అందుబాటులోకి తెచ్చిన తొలి పర్యాటక ఆకర్షణగా బుర్జ్ ఖలీఫాలోని ఈ కేంద్రం నిలిచింది.
• సింగపూర్‌లోని Resorts World Sentosaలోనూ యూపీఐ సేవలను విస్తరించారు.
• సింగపూర్‌లో FOMO Pay సహకారంతో ఈ సదుపాయం కల్పించారు.
• యూనివర్సల్ స్టూడియోస్ సింగపూర్ వంటి ప్రముఖ పర్యాటక ఆకర్షణల బుకింగ్‌లకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
• భారతీయ పర్యాటకులు విదేశాల్లో ఆన్‌లైన్ చెల్లింపులను మరింత సులభంగా చేయడానికి ఈ విస్తరణ దోహదపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• UPI: Unified Payments Interface.
• NPCI: National Payments Corporation of India.
• NIPL: NPCI International Payments Limited.
• యూఏఈ రాజధాని: అబుదాబి.
• యూఏఈ కరెన్సీ: దిర్హామ్.
• సింగపూర్ కరెన్సీ: సింగపూర్ డాలర్.

10. స్మార్ట్ మీటరింగ్, ఆహార సేవల రంగాల్లో ప్రధాన లావాదేవీలకు సీసీఐ ఆమోదం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కాంపిటీషన్ కమిషన్ ఆఫ్ ఇండియా (CCI) 2026 అక్టోబరు 31న ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు, ఆహార సేవల రంగాలకు సంబంధించిన ప్రధాన కంపెనీల కొనుగోళ్లు, విలీనాలకు ఆమోదం తెలిపింది.

ముఖ్యాంశాలు

• Adani Energy Solutions Limited, IntelliSmart Infrastructure Private Limitedను కొనుగోలు చేసే ప్రతిపాదనకు సీసీఐ ఆమోదం తెలిపింది.
• ఈ ప్రతిపాదన IntelliSmart సంస్థలోని 100 శాతం ఈక్విటీ వాటాను కొనుగోలు చేయడానికి సంబంధించినది.
• IntelliSmart ప్రధానంగా స్మార్ట్ విద్యుత్ మీటరింగ్ మౌలిక సదుపాయాల రంగంలో పనిచేస్తుంది.
• సంస్థలో వాటాలు విక్రయించే సంస్థల్లో National Investment and Infrastructure Fund (NIIF), Energy Efficiency Services Limited (EESL) ఉన్నాయి.
• Sapphire Foods India Limitedను Devyani International Limitedలో విలీనం చేసే ప్రతిపాదనకు కూడా సీసీఐ ఆమోదం తెలిపింది.
• కంపెనీల విలీనాలు మార్కెట్ పోటీని అన్యాయంగా తగ్గించకుండా చూడటం సీసీఐ బాధ్యత.
• స్మార్ట్ మీటర్లు విద్యుత్ వినియోగాన్ని పర్యవేక్షించడం, బిల్లింగ్, విద్యుత్ పంపిణీ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడంలో ఉపయోగపడతాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CCI: Competition Commission of India.
• సంబంధిత చట్టం: Competition Act, 2002.
• ప్రధాన విధి: మార్కెట్లలో ఆరోగ్యకరమైన పోటీని ప్రోత్సహించడం, పరిరక్షించడం.
• NIIF: National Investment and Infrastructure Fund.
• EESL: Energy Efficiency Services Limited.

D. సైన్స్, టెక్నాలజీ & అంతరిక్ష కరెంట్ అఫైర్స్

11. ఎన్వీఎస్-03 నావిగేషన్ ఉపగ్రహాన్ని విజయవంతంగా ప్రయోగించిన ఇస్రో

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO) 2026 అక్టోబరు 30 రాత్రి శ్రీహరికోట నుంచి GSLV-F18 రాకెట్ ద్వారా NVS-03 నావిగేషన్ ఉపగ్రహాన్ని విజయవంతంగా ప్రయోగించింది.

ఈ ఉపగ్రహాన్ని నిర్దేశించిన భూసమకాలిక బదిలీ కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.

ముఖ్యాంశాలు

• మిషన్ పేరు: GSLV-F18/NVS-03.
• ప్రయోగ తేదీ: 30 అక్టోబరు 2026.
• ప్రయోగ కేంద్రం: సతీశ్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం, శ్రీహరికోట, ఆంధ్రప్రదేశ్.
• ప్రయోగ వాహనం: Geosynchronous Satellite Launch Vehicle (GSLV).
• ఇది జీఎస్ఎల్వీ 20వ ప్రయోగం.
• భారతదేశపు నూతన తరం నావిగేషన్ ఉపగ్రహాల శ్రేణిలో NVS-03 మూడవ ఉపగ్రహం.
• అత్యంత ఖచ్చితమైన సమయాన్ని అందించే స్వదేశీ అటామిక్ క్లాక్‌ను ఇందులో అమర్చారు.
• ఈ ఉపగ్రహం L1, L5, S బ్యాండ్ నావిగేషన్ సంకేతాలను అందిస్తుంది.
• భారత స్వదేశీ ఉపగ్రహ నావిగేషన్ వ్యవస్థ NavIC సేవలను బలోపేతం చేయడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.
• భారత భూభాగంతోపాటు దేశ సరిహద్దుల నుంచి సుమారు 1,500 కిలోమీటర్ల వరకు నావిక్ సేవలు అందుబాటులో ఉంటాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ISRO ప్రధాన కార్యాలయం: బెంగళూరు.
• NavIC: Navigation with Indian Constellation.
• IRNSS: Indian Regional Navigation Satellite System.
• GSLV: Geosynchronous Satellite Launch Vehicle.
• GTO: Geosynchronous Transfer Orbit.
• సతీశ్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం: శ్రీహరికోట, ఆంధ్రప్రదేశ్.

12. కృత్రిమ మేధ శిక్షణ కోసం DEPA హ్యాండ్‌బుక్ విడుదల చేసిన కేంద్రం

ఎందుకు వార్తల్లో?

కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్, సమాచార సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) 2026 అక్టోబరు 31న బెంగళూరులో Data Empowerment and Protection Architecture (DEPA) for AI Training Handbookను విడుదల చేసింది.

ముఖ్యాంశాలు

• విడుదల చేసిన మంత్రిత్వ శాఖ: ఎలక్ట్రానిక్స్, సమాచార సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రాంతం: బెంగళూరు, కర్ణాటక.
• కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్, సమాచార సాంకేతిక శాఖ కార్యదర్శి ఎస్. కృష్ణన్ ఈ హ్యాండ్‌బుక్‌ను ఆవిష్కరించారు.
• iSPIRT Foundation సహకారంతో ఈ కార్యక్రమాన్ని అభివృద్ధి చేశారు.
• కృత్రిమ మేధ వ్యవస్థల శిక్షణ కోసం విశ్వసనీయమైన డేటా వినియోగ విధానాన్ని రూపొందించడం దీని ఉద్దేశం.
• డేటా గోప్యత, మేధో సంపత్తి హక్కులు, డేటాపై సంస్థల నియంత్రణ వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
• డేటాను నిర్దిష్ట ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే ఉపయోగించేలా విధానాలను రూపొందించడం లక్ష్యం.
• సున్నితమైన సమాచారంపై నియంత్రణ కోల్పోకుండా సంస్థలు కృత్రిమ మేధ అభివృద్ధిలో పరస్పరం సహకరించడానికి ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుంది.
• సాంకేతిక వ్యవస్థలతోపాటు చట్టపరమైన రక్షణలను సమన్వయం చేసే విధానాన్ని ఇందులో ప్రతిపాదించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• DEPA: Data Empowerment and Protection Architecture.
• MeitY: Ministry of Electronics and Information Technology.
• AI: Artificial Intelligence.
• డేటా సార్వభౌమత్వం: డేటాపై వర్తించే చట్టాలు, నిబంధనలకు అనుగుణంగా నియంత్రణ కలిగి ఉండటం.
• బెంగళూరు: కర్ణాటకలోని ప్రధాన సమాచార సాంకేతిక, పరిశోధనా కేంద్రం.

13. పుణెలో అత్యాధునిక బ్యాటరీ ప్రయోగశాల, ఈవీ పరీక్షా కేంద్రం ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

పుణెలోని ఆటోమోటివ్ రీసెర్చ్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (ARAI) వజ్రోత్సవాల సందర్భంగా 2026 అక్టోబరు 31న కేంద్ర భారీ పరిశ్రమల మంత్రి హెచ్.డి. కుమారస్వామి ఆధునిక వాహన పరీక్షా సదుపాయాలను ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: Automotive Research Association of India.
• ప్రాంతం: పుణె, మహారాష్ట్ర.
• సందర్భం: ARAI వజ్రోత్సవాలు.
• అత్యాధునిక Advanced Battery Laboratoryని మంత్రి వర్చువల్‌గా ప్రారంభించారు.
• ఈ ప్రయోగశాలను సుమారు రూ.55 కోట్ల పెట్టుబడితో ఏర్పాటు చేశారు.
• Enhancement of Competitiveness in the Indian Capital Goods Sector – Phase II పథకం కింద దీనిని అభివృద్ధి చేశారు.
• బ్యాటరీల భద్రత, పనితీరు, నాణ్యత పరీక్షలు, ధ్రువీకరణకు ఈ ప్రయోగశాల ఉపయోగపడుతుంది.
• Advanced Two-Dynamometer E-Axle and EV Powertrain Test Facilityని కూడా ప్రారంభించారు.
• విద్యుత్, హైబ్రిడ్ వాహనాల పరిశోధన, అభివృద్ధికి ఈ కేంద్రాలు ఉపయోగపడతాయి.
• రహదారి భద్రతపై అవగాహన కార్యక్రమాలను కూడా ప్రారంభించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ARAI: Automotive Research Association of India.
• ప్రధాన కేంద్రం: పుణె.
• EV: Electric Vehicle.
• E-Axle: విద్యుత్ వాహనాల్లో ఉపయోగించే సమీకృత విద్యుత్ డ్రైవ్ వ్యవస్థ.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర భారీ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ.

E. పర్యావరణం & జీవావరణ కరెంట్ అఫైర్స్

14. జీవవైవిధ్య పరిరక్షణకు యెరెవాన్ పాత్‌వేను ఆమోదించిన COP17

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఆర్మేనియాలోని యెరెవాన్ నగరంలో జరిగిన జీవవైవిధ్య ఒప్పందం 17వ సభ్యదేశాల సమావేశం (CBD COP17) 2026 అక్టోబరు 31న ముగిసింది.

ఈ సమావేశంలో కున్మింగ్–మాంట్రియల్ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య చట్రం అమలు పురోగతిని సమీక్షించి, జీవవైవిధ్య లక్ష్యాల సాధనను వేగవంతం చేసే యెరెవాన్ పాత్‌వేను ఆమోదించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమావేశం: CBD COP17.
• ఆతిథ్య నగరం: యెరెవాన్, ఆర్మేనియా.
• ముగింపు తేదీ: 31 అక్టోబరు 2026.
• 2030 ప్రపంచ జీవవైవిధ్య లక్ష్యాల అమలులో దేశాల సమిష్టి పురోగతిని సమీక్షించారు.
• లక్ష్యాలను వేగంగా సాధించేందుకు యెరెవాన్ పాత్‌వే మార్గదర్శకంగా ఉపయోగపడుతుంది.
• జీవవైవిధ్య పరిరక్షణకు అవసరమైన నిధులు, జాతీయ ప్రణాళికలు, సామర్థ్యాలు, సమాచార సేకరణలో ఉన్న లోపాలను గుర్తించారు.
• పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం, దేశాల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడంపై చర్చించారు.
• ఆదివాసీ ప్రజలు, స్థానిక సమాజాల భాగస్వామ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
• ప్రపంచ జీవవైవిధ్య చట్రంలో 2030 నాటికి సాధించాల్సిన 23 లక్ష్యాలు ఉన్నాయి.
• జీవవైవిధ్య నష్టాన్ని నిలువరించేందుకు దేశాలు మరింత సమర్థవంతమైన చర్యలు చేపట్టాలని సమావేశం స్పష్టం చేసింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CBD: Convention on Biological Diversity.
• ఒప్పందం ఆమోదించిన సంవత్సరం: 1992.
• కున్మింగ్–మాంట్రియల్ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య చట్రం: COP15లో 2022లో ఆమోదించారు.
• 30×30 లక్ష్యం: 2030 నాటికి భూభాగాలు, అంతర్గత జల ప్రాంతాల్లో కనీసం 30 శాతం, సముద్ర, తీర ప్రాంతాల్లో కనీసం 30 శాతం పరిరక్షించడం.
• ఆర్మేనియా రాజధాని: యెరెవాన్.

15. 2028 జీవవైవిధ్య COP18 సమావేశానికి ఈక్వెడార్ ఎంపిక

ఎందుకు వార్తల్లో?

యెరెవాన్‌లో జరిగిన COP17 తుది చర్చల్లో 2028లో నిర్వహించనున్న జీవవైవిధ్య ఒప్పందం 18వ సభ్యదేశాల సమావేశానికి (CBD COP18) ఈక్వెడార్‌లోని క్విటో నగరాన్ని ఆతిథ్య వేదికగా ఎంపిక చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• తదుపరి సమావేశం: CBD COP18.
• ఆతిథ్య దేశం: ఈక్వెడార్.
• ఆతిథ్య నగరం: క్విటో.
• నిర్వహణ సంవత్సరం: 2028.
• సభ్యదేశాల ఓటింగ్ ద్వారా ఆతిథ్య నగరాన్ని నిర్ణయించారు.
• క్విటోకు 55 ఓట్లు, పనామా సిటీకి 53 ఓట్లు వచ్చాయి.
• COP17 ముగింపు చర్చల సందర్భంగా ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
• COP18లో జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ, ఆర్థిక సహాయం, 2030 లక్ష్యాల అమలుపై చర్చలు కొనసాగనున్నాయి.
• జీవవైవిధ్య పరిరక్షణలో అంతర్జాతీయ సహకారానికి ఈ సమావేశం ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంటుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CBD COP17 ఆతిథ్య దేశం: ఆర్మేనియా.
• CBD COP18 ఆతిథ్య దేశం: ఈక్వెడార్.
• ఈక్వెడార్ రాజధాని: క్విటో.
• ఈక్వెడార్ కరెన్సీ: అమెరికన్ డాలర్.
• జీవవైవిధ్యం: జన్యు, జాతి, జీవావరణ వ్యవస్థల స్థాయిలో కనిపించే జీవరాశుల వైవిధ్యం.

16. ఢిల్లీలో పారిశుద్ధ్య మెరుగుదలకు క్లీన్ ఢిల్లీ రోడ్‌మ్యాప్ వర్క్‌షాప్

ఎందుకు వార్తల్లో?

దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో పారిశుద్ధ్యం, పరిశుభ్రతను మెరుగుపరచేందుకు నిర్వహించిన “Planning a Shared Roadmap for Clean Delhi” అనే వర్క్‌షాప్ వివరాలను కేంద్ర గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ 2026 అక్టోబరు 31న వెల్లడించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• నిర్వహించిన విభాగం: Department of Capital Development.
• సహకార కార్యక్రమం: స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్-అర్బన్.
• పారిశుద్ధ్య అధికారులు, క్షేత్రస్థాయి సిబ్బంది ఈ వర్క్‌షాప్‌లో పాల్గొన్నారు.
• Municipal Corporation of Delhi (MCD) ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
• New Delhi Municipal Council (NDMC), Delhi Development Authority (DDA) సంస్థలు కూడా పాల్గొన్నాయి.
• నగర పరిశుభ్రతకు సంబంధించిన సమస్యలు, సేవల నిర్వహణలో ఉన్న లోపాలపై చర్చించారు.
• వ్యర్థాల నిర్వహణ, పారిశుద్ధ్య సేవల నాణ్యతను మెరుగుపరచడానికి సూచనలు సేకరించారు.
• ఢిల్లీని మరింత పరిశుభ్రమైన, ఆరోగ్యకరమైన నగరంగా తీర్చిదిద్దడం ప్రధాన లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• SBM-U: Swachh Bharat Mission-Urban.
• నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ.
• SDG 6: స్వచ్ఛమైన నీరు, పారిశుద్ధ్యం.
• SDG 11: సుస్థిర నగరాలు, సమాజాలు.

F. రక్షణ & భద్రత కరెంట్ అఫైర్స్

17. భారత వైమానిక దళ 29వ అధిపతిగా ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ అశుతోష్ దీక్షిత్ బాధ్యతలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ అశుతోష్ దీక్షిత్ 2026 అక్టోబరు 31న భారత వైమానిక దళ 29వ చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

ఆయన ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఏ.పీ. సింగ్ స్థానంలో బాధ్యతలు చేపట్టారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కొత్త వైమానిక దళ అధిపతి: ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ అశుతోష్ దీక్షిత్.
• బాధ్యతల స్వీకరణ తేదీ: 31 అక్టోబరు 2026.
• పూర్వ అధిపతి: ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్ ఏ.పీ. సింగ్.
• అశుతోష్ దీక్షిత్ నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీ పూర్వ విద్యార్థి.
• 1986 డిసెంబరు 6న భారత వైమానిక దళ ఫైటర్ విభాగంలో నియమితులయ్యారు.
• ఆయన అర్హత కలిగిన ఫ్లయింగ్ ఇన్‌స్ట్రక్టర్, ప్రయోగాత్మక టెస్ట్ పైలట్.
• 3,500 గంటలకు పైగా విమానాలను నడిపిన అనుభవం ఉంది.
• మిరాజ్-2000, జాగ్వార్, మిగ్ యుద్ధ విమానాలను నడిపిన అనుభవం ఉంది.
• యుద్ధ విమానాల ఆధునికీకరణ, స్వదేశీ తేజస్ యుద్ధ విమాన అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు సేవలందించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్: భారత వైమానిక దళ వృత్తిపరమైన అధిపతి.
• భారత వైమానిక దళ దినోత్సవం: అక్టోబరు 8.
• వైమానిక దళ ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• LCA: Light Combat Aircraft.
• తేజస్: భారతదేశంలో అభివృద్ధి చేసిన తేలికపాటి యుద్ధ విమానం.

18. వైమానిక దళ తదుపరి వైస్ చీఫ్‌గా ఎయిర్ మార్షల్ ఇందర్‌పాల్ సింగ్ వాలియా నియామకం

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఎయిర్ మార్షల్ ఇందర్‌పాల్ సింగ్ వాలియా భారత వైమానిక దళ తదుపరి వైస్ చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్గా నియమితులయ్యారు. ఆయన నియామకం 2026 నవంబరు 1 నుంచి అమల్లోకి రానుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• నియమితులైన అధికారి: ఎయిర్ మార్షల్ ఇందర్‌పాల్ సింగ్ వాలియా.
• కొత్త పదవి: వైస్ చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్.
• బాధ్యతలు చేపట్టే తేదీ: 1 నవంబరు 2026.
• అశుతోష్ దీక్షిత్ స్థానంలో ఆయన బాధ్యతలు చేపట్టనున్నారు.
• అంతకుముందు ఈస్టర్న్ ఎయిర్ కమాండ్ ఎయిర్ ఆఫీసర్ కమాండింగ్-ఇన్-చీఫ్గా పనిచేశారు.
• 1988 జూన్ 11న భారత వైమానిక దళ ఫైటర్ విభాగంలో నియమితులయ్యారు.
• మిగ్-21, మిగ్-23, మిగ్-27, జాగ్వార్, సుఖోయ్-30MKI యుద్ధ విమానాలను నడిపిన అనుభవం ఉంది.
• జపాన్, దక్షిణ కొరియాల్లో భారత రక్షణ దౌత్య ప్రతినిధిగా కూడా సేవలందించారు.
• 2008లో వాయు సేన మెడల్, 2018లో అతి విశిష్ట సేవా మెడల్ అందుకున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• VCAS: Vice Chief of the Air Staff.
• ఈస్టర్న్ ఎయిర్ కమాండ్ ప్రధాన కార్యాలయం: షిల్లాంగ్.
• AVSM: Ati Vishisht Seva Medal.
• VM: Vayu Sena Medal.
• NDA: National Defence Academy.

19. బిమ్స్‌టెక్ తొలి సముద్ర భద్రత విన్యాసం ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

బంగాళాఖాతం ప్రాంత దేశాల మధ్య సముద్ర భద్రతా సహకారాన్ని బలోపేతం చేసేందుకు బిమ్స్‌టెక్ తొలి సముద్ర భద్రతా విన్యాసం 2026 అక్టోబరు 30 నుంచి నవంబరు 3 వరకు నిర్వహిస్తున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• విన్యాసం: తొలి BIMSTEC Maritime Security Exercise.
• నిర్వహణ కాలం: 30 అక్టోబరు నుంచి 3 నవంబరు 2026.
• సహకార వేదిక: BIMSTEC.
• బిమ్స్‌టెక్‌లో మొత్తం ఏడు సభ్యదేశాలు ఉన్నాయి.
• సభ్యదేశాలు: బంగ్లాదేశ్, భూటాన్, భారత్, మయన్మార్, నేపాల్, శ్రీలంక, థాయ్‌లాండ్.
• సభ్యదేశాల మధ్య సముద్ర భద్రతా సహకారాన్ని పెంపొందించడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• నౌకాదళాల మధ్య సమన్వయం, పరస్పరం కలిసి పనిచేసే సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడంపై దృష్టి సారించారు.
• సముద్ర కార్యకలాపాల పర్యవేక్షణ, సమాచార మార్పిడి, సముద్ర భద్రతా సమస్యలకు ఉమ్మడి స్పందనపై ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
• “Shared Seas, Shared Security and Shared Prosperity” అనే సందేశంతో సహకారాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• BIMSTEC: Bay of Bengal Initiative for Multi-Sectoral Technical and Economic Cooperation.
• స్థాపన: 1997.
• ప్రధాన కార్యాలయం: ఢాకా, బంగ్లాదేశ్.
• సభ్యదేశాలు: 7.
• ప్రధాన భౌగోళిక ప్రాంతం: బంగాళాఖాతం.

20. మారిషస్ చేరుకున్న భారత నౌకాదళ యుద్ధనౌక ఐఎన్ఎస్ తర్కాష్

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత నౌకాదళానికి చెందిన ఐఎన్ఎస్ తర్కాష్ (INS Tarkash) 2026 అక్టోబరు 30న మారిషస్‌లోని పోర్ట్ లూయిస్‌కు చేరుకుంది.

దక్షిణ హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో నిర్వహిస్తున్న కార్యాచరణ పర్యటనలో భాగంగా ఈ సందర్శన జరిగింది.

ముఖ్యాంశాలు

• యుద్ధనౌక: ఐఎన్ఎస్ తర్కాష్.
• సేవా విభాగం: భారత నౌకాదళం.
• సందర్శించిన నౌకాశ్రయం: పోర్ట్ లూయిస్.
• దేశం: మారిషస్.
• హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంత దేశాలతో సముద్ర భద్రతా సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ పర్యటన లక్ష్యం.
• మారిషస్ కోస్ట్ గార్డ్ అధికారులతో భారత నౌకాదళ సిబ్బంది వృత్తిపరమైన సమావేశాల్లో పాల్గొననున్నారు.
• సంయుక్త శిక్షణ, అనుభవాల మార్పిడి కార్యక్రమాలు నిర్వహించనున్నారు.
• సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, ప్రజలతో స్నేహపూర్వక కార్యక్రమాలు కూడా ప్రణాళికలో ఉన్నాయి.
• ఇలాంటి నౌకా పర్యటనలు దేశాల మధ్య రక్షణ, దౌత్య సంబంధాలను బలోపేతం చేస్తాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• మారిషస్ రాజధాని: పోర్ట్ లూయిస్.
• మారిషస్ కరెన్సీ: మారిషస్ రూపాయి.
• INS Tarkash: తల్వార్ తరగతికి చెందిన గైడెడ్ మిసైల్ ఫ్రిగేట్.
• భారత నౌకాదళ దినోత్సవం: డిసెంబరు 4.
• వ్యూహాత్మక సముద్ర ప్రాంతం: హిందూ మహాసముద్రం.

G. అవార్డులు, నియామకాలు, నివేదికలు & ర్యాంకింగ్స్

21. 490 మంది సిబ్బందికి కేంద్రీయ గృహమంత్రి దక్షతా పతక్ 2026 ప్రకటించిన కేంద్రం

ఎందుకు వార్తల్లో?

పోలీసింగ్, నిఘా, భద్రతా కార్యకలాపాలు, ఫోరెన్సిక్ సైన్స్ రంగాల్లో విశేష ప్రతిభ చూపిన 490 మంది సిబ్బందికి కేంద్రీయ గృహమంత్రి దక్షతా పతక్ 2026 పురస్కారాలను కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ 2026 అక్టోబరు 31న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• పురస్కారం: కేంద్రీయ గృహమంత్రి దక్షతా పతక్.
• 2026లో పురస్కార గ్రహీతలు: 490 మంది.
• ప్రకటించిన మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ.
• వివిధ రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల పోలీసు సిబ్బంది ఈ పురస్కారాలకు ఎంపికయ్యారు.
• కేంద్ర సాయుధ పోలీసు దళాలు, కేంద్ర పోలీసు సంస్థలకు చెందిన సిబ్బందికి కూడా ఈ పురస్కారాలు అందజేస్తారు.
• దర్యాప్తు, ఆపరేషన్లు, నిఘా, ఫోరెన్సిక్ సైన్స్ రంగాల్లో అత్యుత్తమ సేవలను గుర్తించడం దీని ఉద్దేశం.
• ఈ పతకాన్ని 2024 ఫిబ్రవరి 1న జారీ చేసిన నోటిఫికేషన్ ద్వారా ప్రవేశపెట్టారు.
• ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబరు 31న పురస్కారాలను ప్రకటిస్తారు.
• సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ జయంతి సందర్భంగా పురస్కారాల ప్రకటన జరుగుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• పురస్కారం ఉద్దేశం: భద్రతా సేవల్లో వృత్తిపరమైన ప్రతిభను గుర్తించడం.
• MHA: Ministry of Home Affairs.
• CAPF: Central Armed Police Force.
• CPO: Central Police Organisation.
• వార్షిక ప్రకటన తేదీ: అక్టోబరు 31.

22. సుస్థిర నగరాభివృద్ధికి ఐదు నగరాలకు షాంఘై అవార్డు 2026

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 అక్టోబరు 31న చైనాలోని ఫుజౌ నగరంలో జరిగిన ప్రపంచ నగరాల దినోత్సవ కార్యక్రమంలో ఐదు నగరాలకు గ్లోబల్ అవార్డ్ ఫర్ సస్టైనబుల్ డెవలప్‌మెంట్ ఇన్ సిటీస్ను ప్రదానం చేశారు.

ఈ పురస్కారాన్ని షాంఘై అవార్డు అని కూడా పిలుస్తారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పురస్కారం: Global Award for Sustainable Development in Cities.
• మరో పేరు: Shanghai Award.
• పురస్కార కార్యక్రమం జరిగిన ప్రదేశం: ఫుజౌ, చైనా.
• 2026లో అవార్డు పొందిన నగరాలు:
  • అడిస్ అబాబా: ఇథియోపియా.
  • శాంటియాగో డి కాలి: కొలంబియా.
  • ఇస్తాంబుల్: తుర్కియే.
  • జింగ్‌డెజెన్: చైనా.
  • కటోవిట్సే: పోలాండ్.
• సమ్మిళిత, విపత్తులను తట్టుకునే, సుస్థిర నగరాభివృద్ధికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలను ఈ అవార్డుతో గుర్తిస్తారు.
• 34 దేశాల నుంచి వచ్చిన 92 దరఖాస్తుల్లో ఐదు నగరాలను ఎంపిక చేశారు.
• ప్రాజెక్టుల ప్రభావం, వినూత్నత, సుస్థిరత, ఇతర నగరాల్లో అమలు చేయగల సామర్థ్యం వంటి అంశాల ఆధారంగా ఎంపిక జరిగింది.
• UN-Habitat సుస్థిర నగరాభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు ఈ పురస్కారం అనుబంధంగా ఉంది.
• ఈ సందర్భంగా Shanghai Manual 2026, Shanghai Adapted Index Application Report 2026 కూడా విడుదలయ్యాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• Shanghai Award: నగరాల సుస్థిర అభివృద్ధిని గుర్తించే అంతర్జాతీయ పురస్కారం.
• సంబంధిత సంస్థ: UN-Habitat.
• UN-Habitat ప్రధాన కార్యాలయం: నైరోబీ, కెన్యా.
• SDG 11: సుస్థిర నగరాలు, సమాజాలు.
• 2026 విజేత నగరాల దేశాలు: ఇథియోపియా, కొలంబియా, తుర్కియే, చైనా, పోలాండ్.

H. ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

23. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అర్నబ్ తుపాను నష్టాల అంచనాకు కేంద్ర బృందం పర్యటన

ఎందుకు వార్తల్లో?

అర్నబ్ తుపాను వల్ల ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జరిగిన నష్టాలను అంచనా వేసేందుకు ఏడుగురు సభ్యులతో కూడిన కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖల సంయుక్త బృందం (IMCT) 2026 అక్టోబరు 31న రాష్ట్ర పర్యటనను ప్రారంభించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: ఆంధ్రప్రదేశ్.
• ప్రధాన ఉద్దేశం: తుపాను కారణంగా జరిగిన నష్టాలను అంచనా వేయడం.
• కేంద్ర బృందం సభ్యులు: ఏడుగురు.
• బృందం నాయకుడు: చిత్తరంజన్ దాష్, జాయింట్ సెక్రటరీ, కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ.
• పర్యటించే జిల్లాలు: కోనసీమ, కాకినాడ, తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి.
• పర్యటన తేదీలు: 31 అక్టోబరు, 1 నవంబరు 2026.
• తుపాను ప్రభావం, ప్రభుత్వం చేపట్టిన సహాయక చర్యల వివరాలను రాష్ట్ర అధికారులు కేంద్ర బృందానికి తెలియజేస్తున్నారు.
• మౌలిక సదుపాయాలకు జరిగిన నష్టం, బాధిత ప్రాంతాల అవసరాలను పరిశీలించనున్నారు.
• వివిధ కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలు, సాంకేతిక సంస్థల ప్రతినిధులు అంచనా ప్రక్రియలో పాల్గొంటున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• IMCT: Inter-Ministerial Central Team.
• NDMA: National Disaster Management Authority.
• NDRF: National Disaster Response Force.
• IMD: India Meteorological Department.
• భారతదేశంలో తుపాను హెచ్చరికలు జారీ చేసే అధికారిక సంస్థ: భారత వాతావరణ శాఖ (IMD).

24. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో నాలుగు జిల్లాల కరువు పరిస్థితుల పరిశీలనకు కేంద్ర బృందం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 ఖరీఫ్ వ్యవసాయ కాలంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఏర్పడిన కరువు పరిస్థితులను అంచనా వేయడానికి పది మంది సభ్యులతో కూడిన కేంద్ర బృందం పర్యటించనుంది.

రాష్ట్రంలో కరువు సహాయ అంచనా ప్రక్రియలో భాగంగా ఈ పర్యటనను ప్రకటించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• కేంద్ర బృందం సభ్యులు: పది మంది.
• బృందం నాయకుడు: చిన్మయ్ గోత్మారే, జాయింట్ సెక్రటరీ, కేంద్ర వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రతిపాదిత పర్యటన తేదీలు: 2, 3 నవంబరు 2026.
• పరిశీలించే జిల్లాలు: శ్రీ సత్యసాయి, అనంతపురం, కర్నూలు, నంద్యాల.
• పంటల పరిస్థితి, వర్షపాతం లోటు, వ్యవసాయ నష్టాలను పరిశీలించనున్నారు.
• రైతులు, రాష్ట్ర అధికారులతో బృందం సమావేశమయ్యే అవకాశం ఉంది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 283 మండలాలను తీవ్ర కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలుగా, 105 మండలాలను మధ్యస్థ కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలుగా గుర్తించారు.
• కేంద్ర బృందం నివేదిక ఆధారంగా సహాయం అవసరాలను అంచనా వేయనున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఖరీఫ్ పంటల కాలం: ప్రధానంగా నైరుతి రుతుపవనాల కాలానికి సంబంధించినది.
• రబీ పంటల కాలం: ప్రధానంగా శీతాకాలపు వ్యవసాయానికి సంబంధించినది.
• IMD: India Meteorological Department.
• MNCFC: Mahalanobis National Crop Forecast Centre.
• సంబంధిత కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ: వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.

I. తెలంగాణ కరెంట్ అఫైర్స్

25. గోదావరి తాగునీటి సరఫరా పథకం ప్యాకేజీ-IIపై తెలంగాణ ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు

ఎందుకు వార్తల్లో?

హైదరాబాద్ తాగునీటి సరఫరా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం, మూసీ నది పునరుజ్జీవనానికి మద్దతు ఇవ్వడం లక్ష్యంగా చేపట్టిన గోదావరి తాగునీటి సరఫరా పథకం ప్యాకేజీ-IIకు సంబంధించిన పరిపాలనా నిర్ణయాన్ని తెలంగాణ ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఖరారు చేసింది.

ఈ అంశం 2026 అక్టోబరు 31న ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

ముఖ్యాంశాలు

• అమలు సంస్థ: హైదరాబాద్ మహానగర నీటి సరఫరా, మురుగునీటి పారుదల మండలి (HMWSSB).
• ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు: G.O.Rt.No.971.
• పనులు నిర్వహించే సంస్థ: Ramky-GVPR Joint Venture.
• అంచనా వ్యయం: రూ.7,360 కోట్లు.
• ప్రాజెక్టును హైబ్రిడ్ యాన్యుటీ మోడల్ (HAM) విధానంలో అమలు చేస్తున్నారు.
• ఈ విధానంలో 40 శాతం నిధులను ప్రభుత్వం, 60 శాతం పెట్టుబడిని ప్రైవేట్ భాగస్వామ్య సంస్థ సమకూరుస్తాయి.
• ఘన్‌పూర్, ఉస్మాన్‌సాగర్, ముత్తంగి, హిమాయత్‌సాగర్ ప్రాంతాలను అనుసంధానించే ప్రధాన నీటి పైప్‌లైన్లు నిర్మించనున్నారు.
• ఉస్మాన్‌సాగర్ వద్ద రోజుకు 120 మిలియన్ లీటర్ల సామర్థ్యం కలిగిన నీటి శుద్ధి కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
• హిమాయత్‌సాగర్ వద్ద రోజుకు 70 మిలియన్ లీటర్ల సామర్థ్యం కలిగిన నీటి శుద్ధి కేంద్రం ప్రతిపాదించారు.
• ఘన్‌పూర్ వద్ద 80 మిలియన్ లీటర్ల సామర్థ్యం కలిగిన మాస్టర్ బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్ నిర్మించనున్నారు.
• ఈ ప్యాకేజీకి సంబంధించి గతంలో నిర్ణయించిన 2026 జూన్ 24 తేదీని ప్రభుత్వం ధ్రువీకరించింది.
• హైదరాబాద్ దీర్ఘకాలిక తాగునీటి అవసరాలను తీర్చడం, మూసీ నది పునరుజ్జీవనానికి మద్దతు ఇవ్వడం ప్రాజెక్టు లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• HMWSSB: Hyderabad Metropolitan Water Supply and Sewerage Board.
• HAM: Hybrid Annuity Mode.
• MLD: Million Litres per Day.
• మూసీ నది: కృష్ణా నది ఉపనది.
• ఉస్మాన్‌సాగర్: మూసీ నదిపై నిర్మించిన జలాశయం.
• హిమాయత్‌సాగర్: మూసీ ఉపనది అయిన ఈసీ నదిపై ఉన్న జలాశయం.

26. గ్రామాల సమగ్రాభివృద్ధికి తెలంగాణ GPSAP నిబంధనలు 2026

ఎందుకు వార్తల్లో?

తెలంగాణలో గ్రామపంచాయతీల అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను క్రమబద్ధంగా అమలు చేయడానికి గ్రామ పంచాయతీ సమగ్ర అభివృద్ధి ప్రణాళిక (GPSAP) అనే విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

దీనికి సంబంధించిన 2026 నిబంధనలు అక్టోబరు 31న ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• విధానం: Telangana Gram Panchayat Samagra Abhivruddhi Pranalika Rules, 2026.
• సంబంధిత శాఖ: తెలంగాణ పంచాయతీరాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ.
• మంత్రి: దనసరి అనసూయ (సీతక్క).
• గ్రామాభివృద్ధి కోసం మూడు నుంచి ఐదు సంవత్సరాల సమగ్ర ప్రణాళికను రూపొందించనున్నారు.
• ఈ ప్రణాళికలో గ్రామ ప్రాథమిక సమాచారం, మధ్యకాలిక అభివృద్ధి ప్రణాళిక, వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళిక అనే మూడు భాగాలు ఉంటాయి.
• అవసరమైన రికార్డులను తయారు చేయడం, నిర్వహించడం గ్రామపంచాయతీ కార్యదర్శి బాధ్యత.
• అభివృద్ధి పనుల వివరాలను ప్రతి నెలా డిజిటల్ విధానంలో నవీకరించాలి.
• గ్రామపంచాయతీ సాధారణ సమావేశాల్లో పనుల పురోగతిని సమీక్షించాలి.
• ప్రభుత్వ పథకాల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంచడం, గ్రామస్థాయిలో జవాబుదారీతనాన్ని మెరుగుపరచడం ప్రధాన లక్ష్యాలు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• GPSAP: Gram Panchayat Samagra Abhivruddhi Pranalika.
• GPDP: Gram Panchayat Development Plan.
• గ్రామసభ: గ్రామపంచాయతీ పరిధిలోని నమోదిత ఓటర్లందరితో కూడిన సభ.
• 73వ రాజ్యాంగ సవరణ: పంచాయతీరాజ్ సంస్థలకు రాజ్యాంగ హోదా కల్పించింది.
• 11వ షెడ్యూల్: పంచాయతీలకు సంబంధించిన 29 అంశాలను కలిగి ఉంది.

27. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో ఉచిత ఎంఆర్ఐ సేవల విస్తరణకు తెలంగాణ ప్రణాళిక

ఎందుకు వార్తల్లో?

తెలంగాణలోని ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్ట్‌నర్‌షిప్ (PPP) విధానంలో ఎంఆర్ఐ పరీక్షల సదుపాయాలను విస్తరించాలని రాష్ట్ర వైద్య, ఆరోగ్య శాఖ ప్రతిపాదించింది.

ఈ విధానంలో రోగులకు పరీక్షలను ఉచితంగా అందించాలని నిర్ణయించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: తెలంగాణ.
• సంబంధిత మంత్రి: దామోదర రాజనర్సింహ, వైద్య, ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ మంత్రి.
• ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో ఆధునిక నిర్ధారణ పరీక్షలను మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• మొదటి దశలో మహబూబ్‌నగర్ ప్రభుత్వ జనరల్ ఆసుపత్రిలో పైలట్ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించాలని ప్రతిపాదించారు.
• అనంతరం ఇతర ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులకు కూడా ఈ విధానాన్ని విస్తరించాలని భావిస్తున్నారు.
• ప్రతిపాదిత విధానంలో ఎంఆర్ఐ పరీక్షలు రోగులకు ఉచితంగానే అందుబాటులో ఉండనున్నాయి.
• వైద్య పరీక్షల కోసం రోగులు భరించే ఖర్చులను తగ్గించేందుకు ఈ చర్య ఉపయోగపడుతుంది.
• ప్రభుత్వం, ప్రైవేట్ సేవా సంస్థల భాగస్వామ్యంతో సదుపాయాలను నిర్వహించనున్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• MRI: Magnetic Resonance Imaging.
• PPP: Public-Private Partnership.
• పైలట్ ప్రాజెక్టు ప్రాంతం: మహబూబ్‌నగర్ ప్రభుత్వ జనరల్ ఆసుపత్రి.
• MRI సాంకేతికత: బలమైన అయస్కాంత క్షేత్రాలు, రేడియో తరంగాల సహాయంతో శరీర అంతర్గత భాగాల చిత్రాలను రూపొందిస్తుంది.

J. క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్

28. ప్రపంచ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో స్వర్ణం సాధించిన తొలి భారత మహిళగా మనీషా భన్వాలా

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత రెజ్లర్ మనీషా భన్వాలా 2026 అక్టోబరు 30న ప్రపంచ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో స్వర్ణ పతకం సాధించిన తొలి భారత మహిళగా చరిత్ర సృష్టించింది.

కజకిస్థాన్‌లోని అస్తానాలో జరిగిన పోటీల్లో మహిళల 59 కిలోల ఫ్రీస్టైల్ విభాగంలో ఆమె విజేతగా నిలిచింది.

ముఖ్యాంశాలు

• క్రీడాకారిణి: మనీషా భన్వాలా.
• క్రీడ: రెజ్లింగ్.
• టోర్నమెంట్: ప్రపంచ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్ 2026.
• వేదిక: అస్తానా, కజకిస్థాన్.
• విభాగం: మహిళల 59 కిలోల ఫ్రీస్టైల్.
• ఫైనల్ ప్రత్యర్థి: అమెరికాకు చెందిన అబిగైల్ నెట్టే.
• ఫైనల్ ఫలితం: మనీషా 8–6 పాయింట్లతో విజయం సాధించింది.
• పోటీ ప్రారంభంలో 0–6 పాయింట్లతో వెనుకబడినప్పటికీ అద్భుతంగా పుంజుకుని స్వర్ణం గెలుచుకుంది.
• సీనియర్ ప్రపంచ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో స్వర్ణం గెలిచిన తొలి భారత మహిళగా నిలిచింది.
• సుశీల్ కుమార్ తర్వాత వ్యక్తిగత సీనియర్ ప్రపంచ రెజ్లింగ్ టైటిల్ సాధించిన రెండవ భారత రెజ్లర్‌గా నిలిచింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ప్రపంచ రెజ్లింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో స్వర్ణం సాధించిన తొలి భారత మహిళ: మనీషా భన్వాలా.
• విభాగం: మహిళల 59 కిలోల ఫ్రీస్టైల్.
• 2026 వేదిక: అస్తానా, కజకిస్థాన్.
• సుశీల్ కుమార్ ప్రపంచ టైటిల్: పురుషుల 66 కిలోల ఫ్రీస్టైల్, 2010.
• అంతర్జాతీయ రెజ్లింగ్ సమాఖ్య: United World Wrestling.

29. కామన్వెల్త్ కబడ్డీ ఛాంపియన్‌షిప్ ఫైనల్స్‌కు భారత పురుషులు, మహిళల జట్లు

ఎందుకు వార్తల్లో?

అహ్మదాబాద్‌లో జరుగుతున్న తొలి కామన్వెల్త్ కబడ్డీ ఛాంపియన్‌షిప్ 2026లో భారత పురుషుల, మహిళల జట్లు 2026 అక్టోబరు 30న సెమీఫైనల్స్‌లో విజయం సాధించి ఫైనల్స్‌కు చేరుకున్నాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్: కామన్వెల్త్ కబడ్డీ ఛాంపియన్‌షిప్ 2026.
• ఎడిషన్: మొదటిది.
• ఆతిథ్య నగరం: అహ్మదాబాద్, గుజరాత్.
• పురుషుల సెమీఫైనల్‌లో భారత్ 56–27 పాయింట్ల తేడాతో బంగ్లాదేశ్‌ను ఓడించింది.
• మహిళల సెమీఫైనల్‌లో భారత్ 39–14 పాయింట్ల తేడాతో శ్రీలంకపై విజయం సాధించింది.
• పురుషుల ఫైనల్‌లో భారత్ శ్రీలంకతో తలపడనుంది.
• మహిళల ఫైనల్‌లో భారత్ ఉగాండాతో పోటీపడనుంది.
• రెండు ఫైనల్ మ్యాచ్‌లను 2026 అక్టోబరు 31న నిర్వహించేందుకు షెడ్యూల్ చేశారు.
• పరిశోధన సమయ పరిమితి నాటికి ఫైనల్ మ్యాచ్‌ల ఫలితాలు ఈ కథనంలో చేర్చలేదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• క్రీడ: కబడ్డీ.
• టోర్నమెంట్ వేదిక: అహ్మదాబాద్.
• పురుషుల ఫైనల్: భారత్ – శ్రీలంక.
• మహిళల ఫైనల్: భారత్ – ఉగాండా.
• కామన్వెల్త్: పరస్పర సహకారం కోసం ఏర్పడిన దేశాల అంతర్జాతీయ సమాఖ్య.

30. హైలో ఓపెన్ బ్యాడ్మింటన్ సెమీఫైనల్స్‌కు పీవీ సింధు, అన్మోల్ ఖర్బ్

ఎందుకు వార్తల్లో?

జర్మనీలో జరుగుతున్న హైలో ఓపెన్ 2026 బ్యాడ్మింటన్ టోర్నమెంట్లో భారత క్రీడాకారిణులు పీవీ సింధు, అన్మోల్ ఖర్బ్ మహిళల సింగిల్స్ సెమీఫైనల్స్‌కు చేరుకున్నారు.

దీంతో మహిళల సింగిల్స్ ఫైనల్‌లో కనీసం ఒక భారత క్రీడాకారిణి పాల్గొనడం ఖాయమైంది.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్: Hylo Open 2026.
• క్రీడ: బ్యాడ్మింటన్.
• ఆతిథ్య దేశం: జర్మనీ.
• క్వార్టర్ ఫైనల్‌లో పీవీ సింధు జర్మనీకి చెందిన అమాలీ షుల్జ్‌పై విజయం సాధించింది.
• సింధు 21–12, 21–10 స్కోరుతో మ్యాచ్ గెలిచింది.
• అన్మోల్ ఖర్బ్ భారత క్రీడాకారిణి ఉన్నతి హుడాను మూడు గేమ్‌లలో ఓడించింది.
• అన్మోల్ 21–17, 18–21, 21–16 స్కోరుతో విజయం సాధించింది.
• సెమీఫైనల్‌లో పీవీ సింధు, అన్మోల్ ఖర్బ్ పరస్పరం తలపడనున్నారు.
• ఇద్దరు భారత క్రీడాకారిణులు సెమీఫైనల్‌లో తలపడనుండటంతో ఫైనల్‌లో భారత్‌కు స్థానం ఖాయమైంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• పీవీ సింధు: రెండుసార్లు ఒలింపిక్ పతకాలు గెలిచిన భారత బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి.
• అన్మోల్ ఖర్బ్: భారత మహిళల సింగిల్స్ బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి.
• BWF: Badminton World Federation.
• హైలో ఓపెన్ ఆతిథ్య దేశం: జర్మనీ.

31. పురుషుల ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ హాకీలో జపాన్‌పై భారత్ విజయం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 అక్టోబరు 30న పంజాబ్‌లోని జలంధర్‌లో జరిగిన పురుషుల ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ హాకీ టోర్నమెంట్లో భారత్ జపాన్‌ను 4–1 గోల్స్ తేడాతో ఓడించింది.

ఈ విజయంతో భారత్ సెమీఫైనల్స్‌కు అర్హత సాధించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• టోర్నమెంట్: పురుషుల ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ 2026.
• క్రీడ: ఫీల్డ్ హాకీ.
• వేదిక: జలంధర్, పంజాబ్.
• మ్యాచ్ ఫలితం: భారత్ 4 – జపాన్ 1.
• భారత క్రీడాకారుడు అభిషేక్ నైన్ రెండు గోల్స్ చేశాడు.
• విష్ణుకాంత్ సింగ్ ఒక గోల్ సాధించాడు.
• భారత కెప్టెన్ హర్మన్‌ప్రీత్ సింగ్ పెనాల్టీ కార్నర్‌ను గోల్‌గా మార్చాడు.
• జపాన్ తరఫున షోటా యమడా పెనాల్టీ స్ట్రోక్ ద్వారా గోల్ చేశాడు.
• టోర్నమెంట్‌లో భారత్‌కు ఇది వరుసగా మూడవ విజయం.
• ఈ విజయంతో భారత జట్టు సెమీఫైనల్స్‌కు అర్హత సాధించింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆసియా ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ: ఆసియా దేశాల అంతర్జాతీయ హాకీ టోర్నమెంట్.
• భారత కెప్టెన్: హర్మన్‌ప్రీత్ సింగ్.
• 2026 ఆతిథ్య నగరం: జలంధర్.
• FIH: Fédération Internationale de Hockey.
• FIH ప్రధాన కార్యాలయం: లాసానే, స్విట్జర్లాండ్.

K. ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు

32. సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ 151వ జయంతి సందర్భంగా జాతీయ ఐక్యతా దినోత్సవం

ఎందుకు వార్తల్లో?

సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ 151వ జయంతి సందర్భంగా భారతదేశం 2026 అక్టోబరు 31న రాష్ట్రీయ ఏక్తా దివస్ (జాతీయ ఐక్యతా దినోత్సవం) నిర్వహించింది.

దేశ సమైక్యత, సమగ్రతను ప్రోత్సహించేందుకు ఐక్యతా ప్రతిజ్ఞలు, రన్ ఫర్ యూనిటీ, స్మారక కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• నిర్వహించే తేదీ: ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబరు 31.
• ప్రధాన ఉద్దేశం: జాతీయ ఐక్యత, సమగ్రత, సంఘీభావాన్ని ప్రోత్సహించడం.
• స్మరించుకునే నాయకుడు: సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్.
• జన్మ తేదీ: 31 అక్టోబరు 1875.
• 2026లో జయంతి: 151వ జయంతి.
• సర్దార్ పటేల్ స్వతంత్ర భారతదేశ తొలి ఉప ప్రధానమంత్రి, తొలి హోం మంత్రి.
• స్వాతంత్ర్యం తర్వాత సంస్థానాలను భారత యూనియన్‌లో విలీనం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
• ఆయనను భారత ఉక్కు మనిషి (Iron Man of India) అని పిలుస్తారు.
• 2014 నుంచి జాతీయ ఐక్యతా దినోత్సవాన్ని అధికారికంగా నిర్వహిస్తున్నారు.
• గుజరాత్‌లోని ఏక్తా నగర్‌లో ప్రధాన జాతీయ కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• రాష్ట్రీయ ఏక్తా దివస్: అక్టోబరు 31.
• మొదటిసారి నిర్వహించిన సంవత్సరం: 2014.
• సర్దార్ పటేల్ జన్మస్థలం: నడియాద్, గుజరాత్.
• స్టాట్యూ ఆఫ్ యూనిటీ ఎత్తు: 182 మీటర్లు.
• స్టాట్యూ ఆఫ్ యూనిటీ ప్రాంతం: ఏక్తా నగర్, గుజరాత్.

33. అందరికీ తగిన గృహవసతి లక్ష్యంగా ప్రపంచ నగరాల దినోత్సవం 2026

ఎందుకు వార్తల్లో?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2026 అక్టోబరు 31న ప్రపంచ నగరాల దినోత్సవం (World Cities Day) నిర్వహించారు.

ఈ ఏడాది “Regenerating the City: Adequate Housing for All” అనే ఇతివృత్తంతో చైనాలోని ఫుజౌ నగరంలో ప్రధాన అంతర్జాతీయ కార్యక్రమాలు జరిగాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• నిర్వహించే తేదీ: ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబరు 31.
• 2026 ఇతివృత్తం: Regenerating the City: Adequate Housing for All.
• తెలుగు అర్థం: నగరాల పునరుజ్జీవనం – అందరికీ తగిన గృహవసతి.
• ప్రధాన అంతర్జాతీయ కార్యక్రమం జరిగిన నగరం: ఫుజౌ, చైనా.
• సుస్థిర పట్టణీకరణ కోసం అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ దినోత్సవం లక్ష్యం.
• పాత పట్టణ ప్రాంతాలను మెరుగుపరచడం, అందరికీ తగిన గృహవసతి కల్పించడం ఈ ఏడాది ఇతివృత్తంలోని ప్రధాన అంశాలు.
• సమ్మిళిత నగరాలు, మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రజా సేవలు, పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
• నగరాల పునరుజ్జీవనం అంటే ఇప్పటికే ఉన్న పట్టణ ప్రాంతాలు, నివాస ప్రాంతాలు, మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం.
• ఈ దినోత్సవానికి ఐక్యరాజ్యసమితి సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలతో సంబంధం ఉంది.
• ప్రపంచ నగరాల దినోత్సవ కార్యక్రమాల్లో భాగంగా 2026 షాంఘై పురస్కారాలను కూడా ప్రదానం చేశారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ప్రపంచ నగరాల దినోత్సవం: అక్టోబరు 31.
• మొదటిసారి నిర్వహించిన సంవత్సరం: 2014.
• సంబంధిత అంతర్జాతీయ సంస్థ: UN-Habitat.
• UN-Habitat ప్రధాన కార్యాలయం: నైరోబీ, కెన్యా.
• SDG 11: సుస్థిర నగరాలు, సమాజాలు.
• 2026 ఇతివృత్తం: Regenerating the City: Adequate Housing for All.

Daily Current Affairs Test – కరెంట్ అఫైర్స్ టెస్ట్ – 31 October 2026