18 October 2026 – Daily Current Affairs – తెలుగు మరియు English లో

English – Daily Current Affairs – 18 October 2026

A. International Current Affairs

1. SCO Council of Heads of Government Meeting Begins in Tajikistan

Why in News?

The 25th meeting of the Council of Heads of Government (CHG) of the Shanghai Cooperation Organisation (SCO) began in Dushanbe, Tajikistan, on 19 October 2026. India’s Defence Minister Rajnath Singh is representing the country at the two-day meeting.

Key Points

• Meeting: 25th SCO Council of Heads of Government.
• Host country: Tajikistan.
• Venue: Dushanbe.
• Dates: 19–20 October 2026.
• India’s representative: Defence Minister Rajnath Singh.
• The meeting focuses on regional economic cooperation, trade, investment, connectivity and development partnerships.
• Member countries are reviewing the SCO’s cooperation programmes and institutional functioning.
• The CHG meeting primarily addresses economic and administrative cooperation within the organisation.
• The previous CHG meeting took place in Moscow, Russia, in November 2025.

Exam Focus

• SCO established: 2001.
• SCO Secretariat: Beijing, China.
• India became a full member: 2017.
• Tajikistan’s capital: Dushanbe.
• Tajikistan’s currency: Tajikistani somoni.

2. India Announces Hosting of 61st International Committee of Legal Metrology Meeting

Why in News?

The Government of India announced on 19 October 2026 that New Delhi will host the 61st International Committee of Legal Metrology (CIML) meeting from 26 to 28 October 2026. It will be the first time India hosts this meeting.

Key Points

• Meeting: 61st International Committee of Legal Metrology.
• Dates: 26–28 October 2026.
• Venue: New Delhi.
• Indian organising department: Department of Consumer Affairs.
• International organisation: International Organization of Legal Metrology (OIML).
• Delegates and technical experts from participating countries will discuss legal measurement systems and international standards.
• An international seminar on the evolution of legal metrology is scheduled for 26 October.
• An OIML Strategy Workshop is scheduled for 27 October.
• Discussion areas include digital measurement systems, certification, regulatory cooperation and consumer protection.
• The previous CIML meeting was held in Paris in October 2025.

Exam Focus

• OIML established: 1955.
• OIML headquarters: Paris, France.
• CIML: International Committee of Legal Metrology.
• Indian law: Legal Metrology Act, 2009.
• Nodal ministry: Ministry of Consumer Affairs, Food and Public Distribution.

3. Russia Launches Major Missile and Drone Attacks on Ukraine

Why in News?

Russia launched extensive missile and drone attacks on Ukraine overnight on 18–19 October 2026, affecting Kyiv and several other regions. The attacks damaged energy infrastructure and renewed concerns about Ukraine’s electricity supply and broader European security.

Key Points

• Countries involved: Russia and Ukraine.
• Principal affected city: Kyiv, Ukraine’s capital.
• The attacks involved ballistic missiles and unmanned aerial vehicles.
• Electricity-generation and distribution facilities were among the primary targets.
• The attacks disrupted essential public services and power supplies.
• Ukraine reported damage to civilian infrastructure, including buildings and transport facilities.
• The escalation highlighted the vulnerability of energy infrastructure during the continuing Russia–Ukraine conflict.
• Energy security and the protection of critical infrastructure remain major international concerns.

Exam Focus

• Ukraine’s capital: Kyiv.
• Ukraine’s currency: Hryvnia.
• Russia’s capital: Moscow.
• Russia’s currency: Russian ruble.
• Major river flowing through Kyiv: Dnipro.

B. National Current Affairs

4. Union Agriculture Minister Launches Revamped Agri Welfare Portal

Why in News?

Union Agriculture and Farmers’ Welfare Minister Shivraj Singh Chouhan launched a revamped Agri Welfare Portal on 19 October 2026 to improve farmers’ access to agricultural schemes, assistance programmes and essential information through a digital platform.

Key Points

• Launched by: Shivraj Singh Chouhan.
• Ministry: Ministry of Agriculture and Farmers’ Welfare.
• Initiative: Revamped Agri Welfare Portal.
• The portal aims to provide easier access to information about government agricultural programmes.
• Its mobile-friendly design is intended to help farmers access services and scheme-related details.
• It brings together information useful to farmers, Farmer Producer Organisations (FPOs), Primary Agricultural Credit Societies (PACS) and agricultural entrepreneurs.
• Important associated programmes include PM-KISAN and Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana.
• Agricultural digital infrastructure and farmer-awareness activities are important elements of the initiative.
• The portal is intended to improve accessibility, transparency and the dissemination of agricultural information.

Exam Focus

• PM-KISAN: Pradhan Mantri Kisan Samman Nidhi.
• PMFBY: Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana.
• FPO: Farmer Producer Organisation.
• PACS: Primary Agricultural Credit Society.
• KVK: Krishi Vigyan Kendra.

5. Centre Reviews Pithoragarh Coldwater Fisheries Cluster in Uttarakhand

Why in News?

Dr Abhilaksh Likhi, Secretary of the Department of Fisheries, chaired a review meeting concerning the Pithoragarh Coldwater Fisheries Cluster in Uttarakhand on 19 October 2026. The review focused on strengthening trout farming and associated infrastructure.

Key Points

• Location: Pithoragarh district, Uttarakhand.
• Chairperson: Dr Abhilaksh Likhi.
• Department: Department of Fisheries.
• Parent ministry: Ministry of Fisheries, Animal Husbandry and Dairying.
• Relevant scheme: Pradhan Mantri Matsya Sampada Yojana (PMMSY).
• Coldwater aquaculture is particularly suitable for mountainous regions with appropriate water temperatures.
• Rainbow trout is an important commercially cultured coldwater fish.
• The review covered hatchery infrastructure, fish feed, processing, cold storage, transportation and marketing.
• Other identified coldwater fisheries cluster locations include Kullu, Anantnag and Kargil.
• The initiative also emphasises entrepreneurship, institutional coordination and market development.

Exam Focus

• PMMSY launched: 2020.
• NFDB: National Fisheries Development Board.
• NFDB headquarters: Hyderabad, Telangana.
• ICAR-DCFR: Directorate of Coldwater Fisheries Research.
• ICAR-DCFR location: Bhimtal, Uttarakhand.

6. CCPA Takes Action Against Online Listings of Hazardous Explosive Substances

Why in News?

The Central Consumer Protection Authority (CCPA) announced enforcement action on 19 October 2026 against online platforms facilitating the advertisement and sale of regulated explosive substances.

Key Points

• Authority: Central Consumer Protection Authority.
• Parent department: Department of Consumer Affairs.
• The action concerned online advertisements and listings of regulated explosive substances.
• Listings involving substances such as ammonium nitrate and other hazardous explosive materials came under regulatory scrutiny.
• Thousands of seller listings were removed from several online platforms.
• Enforcement action included monetary penalties in decided cases.
• Online marketplaces must comply with applicable product-safety and statutory requirements.
• The action highlights consumer protection, digital-marketplace accountability and public safety.
• Regulated explosives are also subject to specialised legislation and licensing requirements.

Exam Focus

• CCPA established: 2020.
• Parent law: Consumer Protection Act, 2019.
• PESO: Petroleum and Explosives Safety Organisation.
• Relevant legislation: Explosives Act, 1884.
• National Consumer Helpline: 1915.

7. NHAI Introduces Toll Plaza Feedback Feature on Rajmargyatra App

Why in News?

The National Highways Authority of India (NHAI) introduced a new Toll Plaza Feedback feature on the Rajmargyatra mobile application on 19 October 2026 to improve the experience of National Highway users.

Key Points

• Implementing authority: National Highways Authority of India.
• Mobile application: Rajmargyatra.
• New feature: Toll Plaza Feedback.
• National Highway users can provide ratings and observations concerning their experience at toll plazas.
• Annual-pass users can receive feedback notifications after crossing a toll plaza.
• Other users can access the feedback feature through the application’s menu.
• Users can provide ratings, select relevant issues and add remarks.
• The initiative is intended to identify service deficiencies and improve monitoring.
• It promotes citizen participation in highway service quality and grievance identification.

Exam Focus

• NHAI full form: National Highways Authority of India.
• NHAI established under: National Highways Authority of India Act, 1988.
• Administrative ministry: Ministry of Road Transport and Highways.
• Rajmargyatra: A mobile application for National Highway users.
• FASTag: An electronic toll-collection system using radio-frequency identification technology.

8. Government Reviews Progress of Special Campaign 6.0 for Administrative Efficiency

Why in News?

The Government of India released an implementation update on Special Campaign 6.0 on 19 October 2026, highlighting progress in cleanliness, disposal of pending matters, records management and responsible disposal of electronic waste.

Key Points

• Campaign: Special Campaign 6.0.
• Implementation period: October 2026.
• Key coordinating department: Department of Administrative Reforms and Public Grievances.
• The campaign focuses on institutionalising cleanliness across government offices.
• It seeks to reduce pending administrative matters and improve workplace efficiency.
• Records review, disposal of obsolete material and e-waste management are important components.
• The latest implementation update highlighted expanded cleanliness activities across government offices.
• Disposal of identified scrap and unusable materials has also been undertaken.
• The programme aims to make public administration more efficient, organised and citizen-focused.

Exam Focus

• DARPG: Department of Administrative Reforms and Public Grievances.
• Administrative ministry: Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions.
• Special Campaign: Government initiative for cleanliness, records management and reducing administrative pendency.
• E-waste: Discarded electrical and electronic equipment requiring appropriate disposal or recycling.

9. MY Bharat Expands Activities Under Nasha Mukt Yuva Abhiyan

Why in News?

An implementation update issued on 19 October 2026 highlighted the fifth week of activities under Nasha Mukt Yuva Abhiyan, with MY Bharat organising youth-focused programmes across states and Union Territories.

Key Points

• Campaign: Nasha Mukt Yuva Abhiyan.
• Implementing youth platform: MY Bharat.
• Main objective: Promoting drug-free lifestyles and substance-abuse awareness among young people.
• Activities were organised across all 36 states and Union Territories.
• The campaign encourages youth participation in awareness events and community outreach.
• It highlights prevention, informed decision-making and responsible citizenship.
• Volunteer mobilisation and youth engagement are important elements of the programme.
• The initiative supports broader public-health and social-awareness objectives.

Exam Focus

• MY Bharat: Mera Yuva Bharat.
• MY Bharat launched: 31 October 2023.
• Administrative ministry: Ministry of Youth Affairs and Sports.
• Nasha Mukt Bharat Abhiyaan: A national initiative associated with the Ministry of Social Justice and Empowerment.
• Substance-abuse prevention: An important component of public-health and social-development policy.

C. Economy & Banking Current Affairs

10. China Reports 4.5% GDP Growth in Third Quarter of 2026

Why in News?

China’s National Bureau of Statistics released third-quarter economic data on 19 October 2026. The figures showed that China’s economy grew by 4.5% year-on-year during July–September 2026.

Key Points

• Country: China.
• Data-releasing institution: National Bureau of Statistics.
• Third-quarter GDP growth: 4.5% year-on-year.
• Second-quarter GDP growth: 4.3% year-on-year.
• First-quarter GDP growth: 5.0% year-on-year.
• GDP growth during the first nine months of 2026: 4.6% year-on-year.
• Third-quarter GDP increased by approximately 1.2% compared with the preceding quarter.
• Industrial production, high-technology manufacturing and foreign trade are important elements of China’s economic performance.
• China’s growth affects global demand for commodities, international trade and regional supply chains.
• The figures provide an important indicator of economic conditions in one of the world’s largest economies.

Exam Focus

• GDP: Gross Domestic Product.
• GDP growth: Change in the value of goods and services produced within an economy.
• Year-on-year comparison: Comparison with the corresponding period of the previous year.
• Quarter-on-quarter comparison: Comparison with the immediately preceding quarter.
• China’s currency: Renminbi, with the yuan as its principal unit.

D. Science, Technology & Space Current Affairs

11. Ministry of Earth Sciences Details Doctoral Research Partnership with AcSIR

Why in News?

On 19 October 2026, the Ministry of Earth Sciences detailed its institutional partnership with the Academy of Scientific and Innovative Research (AcSIR) to strengthen doctoral research in earth system sciences.

The agreement had been executed earlier, while the latest announcement highlighted the operational participation of the ministry’s research institutions.

Key Points

• Participating organisations: Ministry of Earth Sciences and Academy of Scientific and Innovative Research.
• Abbreviations: MoES and AcSIR.
• Original agreement executed: 21 August 2026.
• Formal declaration ceremony: 13 October 2026, New Delhi.
• New implementation details publicised: 19 October 2026.
• All ten research institutes under the Ministry of Earth Sciences are participating as AcSIR Associated Research Institutes.
• The partnership provides opportunities for doctoral research at participating scientific institutions.
• Major research areas include atmospheric sciences, oceanography, polar research, climate services and seismology.
• Other areas include marine robotics, deep-sea technologies and artificial intelligence applications in earth sciences.
• AcSIR will award doctoral degrees, with research undertaken at the associated institutions.

Exam Focus

• MoES: Ministry of Earth Sciences.
• AcSIR: Academy of Scientific and Innovative Research.
• Mission Mausam: A major Indian initiative for improving weather and climate-related science and services.
• Earth system sciences: Integrated study of the atmosphere, oceans, land, cryosphere and their interactions.

12. ICAR-NBAIR Highlights Biological Pest Control on Its 34th Foundation Day

Why in News?

The ICAR–National Bureau of Agricultural Insect Resources (NBAIR) celebrated its 34th Foundation Day at Bengaluru on 19 October 2026. The event highlighted biological control technologies and environmentally sustainable crop protection.

Key Points

• Institution: ICAR–National Bureau of Agricultural Insect Resources.
• Location: Yelahanka, Bengaluru, Karnataka.
• Occasion: 34th Foundation Day.
• Director: Dr T. Venkatesan.
• Chief guest: Dr N. K. Krishna Kumar.
• The programme highlighted biological methods of agricultural pest management.
• Biological control uses living organisms or their products to help manage pest populations.
• The approach can reduce excessive dependence on chemical pesticides.
• Discussions emphasised agricultural produce quality, pesticide-residue concerns and environmentally sustainable farming.
• Scientific publications and agricultural biocontrol inputs were distributed during the programme.
• Farmers from Karnataka participated in awareness and interaction activities.

Exam Focus

• ICAR: Indian Council of Agricultural Research.
• NBAIR: National Bureau of Agricultural Insect Resources.
• NBAIR location: Bengaluru, Karnataka.
• Biological control: Management of pests using natural enemies such as predators, parasitoids and pathogens.
• Integrated Pest Management: Combining biological, cultural, mechanical and appropriately selected chemical methods of pest control.

E. Environment & Ecology Current Affairs

13. UN Biodiversity COP17 Opens in Yerevan, Armenia

Why in News?

The 17th Conference of the Parties to the Convention on Biological Diversity (CBD COP17) opened in Yerevan, Armenia, on 19 October 2026. The conference focuses on reviewing global biodiversity commitments and progress under the Kunming–Montreal Global Biodiversity Framework.

Key Points

• Conference: CBD COP17.
• Host country: Armenia.
• Host city: Yerevan.
• Dates: 19–30 October 2026.
• COP17 President: Hambardzum Matevosyan.
• International convention: Convention on Biological Diversity.
• The conference reviews efforts to conserve biodiversity and ensure sustainable use of biological resources.
• Implementation of the Kunming–Montreal Global Biodiversity Framework is a major agenda item.
• The framework includes four long-term goals for 2050 and 23 targets for 2030.
• Biodiversity financing, ecosystem restoration, protected areas and monitoring implementation are among the important issues.
• The conference brings together governments and other participants involved in international biodiversity governance.

Exam Focus

• CBD adopted: 1992.
• CBD associated summit: Rio Earth Summit.
• CBD Secretariat: Montreal, Canada.
• Kunming–Montreal Framework adopted: CBD COP15 in 2022.
• 30 × 30 target: Conservation of at least 30% of terrestrial, inland-water, coastal and marine areas by 2030.

14. Education Ministry Plans School E-Waste Awareness and Collection Activities

Why in News?

The Department of School Education and Literacy announced school-related activities under Special Campaign 6.0, including e-waste awareness and collection initiatives. The programme details were publicised during the evening of 18 October 2026.

Key Points

• Department: Department of School Education and Literacy.
• Parent ministry: Ministry of Education.
• Campaign: Special Campaign 6.0.
• The initiative encourages cleaner school campuses and responsible disposal of electronic waste.
• A nationwide school-related e-waste awareness and collection activity is planned for 28 October 2026.
• Student participation and awareness-building are central to the initiative.
• Eco Clubs for Mission LiFE provide a mechanism for environment-related student activities.
• The programme promotes safe disposal and environmentally responsible practices.
• Improper handling of e-waste can expose people and ecosystems to hazardous substances.

Exam Focus

• Mission LiFE: Lifestyle for Environment.
• Mission LiFE objective: Encouraging environmentally sustainable individual and community behaviour.
• E-waste: Discarded electrical and electronic equipment.
• Relevant Indian rules: E-Waste (Management) Rules, 2022.
• CPCB: Central Pollution Control Board.

15. India Publishes Updated Assessment of Pumped Storage Hydropower Potential

Why in News?

A national background assessment released on 19 October 2026 highlighted India’s expanding pumped-storage hydropower capacity and its role in supporting renewable-energy integration.

Key Points

• Sector: Renewable-energy storage and power-system management.
• Technology: Pumped Storage Hydropower.
• Identified pumped-storage sites: 320.
• Combined identified potential: Approximately 345.38 GW.
• Operational capacity as of August 2026: Approximately 7.43 GW across ten projects.
• Capacity under construction or implementation: Approximately 15.87 GW across eleven projects.
• The Central Electricity Authority plays an important role in identifying and appraising hydropower potential.
• Pumped-storage systems store energy by pumping water from a lower reservoir to a higher reservoir during periods of surplus electricity.
• Water is released through turbines to generate electricity when demand increases.
• The technology supports electricity-grid stability and the integration of intermittent renewable sources.
• Maharashtra, Gujarat and southern states contribute significantly to identified pumped-storage potential.

Exam Focus

• PSP: Pumped Storage Project.
• CEA: Central Electricity Authority.
• Parent ministry: Ministry of Power.
• Types of pumped-storage schemes: On-stream, off-stream open-loop and off-stream closed-loop.
• Energy conversion: Electrical energy to gravitational potential energy during pumping, and back to electrical energy during generation.

F. Defence & Security Current Affairs

16. Indian Navy Announces Swavlamban 2026 Innovation and Indigenisation Seminar

Why in News?

The Indian Navy held a curtain-raiser press conference in New Delhi on 19 October 2026 for Swavlamban 2026, its flagship Naval Innovation and Indigenisation Seminar. The fifth edition will be held on 26 and 27 October 2026.

Key Points

• Event: Swavlamban 2026.
• Edition: Fifth.
• Scheduled dates: 26–27 October 2026.
• Venue: Manekshaw Centre, New Delhi.
• Organising service: Indian Navy.
• Senior official addressing the curtain-raiser: Vice Admiral Ajay Kochhar, Vice Chief of the Naval Staff.
• The seminar seeks to connect the Navy’s operational requirements with domestic research and industrial innovation.
• It involves collaboration among defence organisations, startups, researchers, industry and academic institutions.
• Priority technologies include autonomous systems, quantum-related technologies and other emerging maritime applications.
• The programme emphasises faster development and induction of indigenous technologies into operational service.
• Contracts supporting indigenous naval technologies were highlighted during the announcement.

Exam Focus

• Swavlamban: Indian Navy’s innovation and indigenisation initiative.
• iDEX: Innovations for Defence Excellence.
• iDEX objective: Promoting innovation involving startups, MSMEs and other innovators in the defence sector.
• Vice Chief of the Naval Staff: Vice Admiral Ajay Kochhar.
• Defence indigenisation: Reducing dependence on imported defence systems through domestic development and production.

17. Defence Secretary Launches DBIM-Compliant Defence Ministry Websites

Why in News?

The Defence Secretary launched updated websites for the Ministry of Defence and the Department of Defence on 19 October 2026, designed to comply with the Government of India’s Digital Brand Identity Manual.

Key Points

• Ministry: Ministry of Defence.
• Department: Department of Defence.
• Initiative: Launch of DBIM-compliant government websites.
• DBIM: Digital Brand Identity Manual.
• DBIM aims to create a more consistent digital identity across Government of India platforms.
• The framework supports improved accessibility, standardised design and easier public navigation.
• The websites are intended to facilitate access to government information and departmental services.
• Consistent digital presentation can improve public trust and service discoverability.
• The development forms part of broader government digital-governance initiatives.

Exam Focus

• DBIM full form: Digital Brand Identity Manual.
• MoD: Ministry of Defence.
• DoD: Department of Defence.
• Digital governance: Use of information and communication technology to improve government functioning and service delivery.
• Accessibility: Designing digital services that can be used by people with diverse needs and abilities.

18. Directorate of Revenue Intelligence Intensifies Action Against Drug Smuggling

Why in News?

The Directorate of Revenue Intelligence (DRI) announced significant anti-smuggling operations on 19 October 2026 involving illicit narcotic and psychotropic substances.

Key Points

• Agency: Directorate of Revenue Intelligence.
• Administrative framework: Central Board of Indirect Taxes and Customs.
• Parent ministry: Ministry of Finance.
• Operations involved seizures of prohibited or regulated narcotic substances.
• Cases reported on 19 October included operations connected with amphetamine and cocaine trafficking.
• The enforcement activity involved multiple locations, including Bengaluru, Nagpur and Delhi.
• DRI investigates smuggling and customs-related economic offences.
• Drug trafficking is associated with organised crime, illegal cross-border trade and national security concerns.
• Enforcement action seeks to disrupt trafficking networks and strengthen border and customs security.

Exam Focus

• DRI: Directorate of Revenue Intelligence.
• CBIC: Central Board of Indirect Taxes and Customs.
• NDPS Act: Narcotic Drugs and Psychotropic Substances Act, 1985.
• DRI’s primary role: Combating smuggling and investigating customs-related offences.

G. Awards, Appointments, Reports & Rankings

19. Ustad Bismillah Khan Yuva Puraskar Presented to 106 Young Artists

Why in News?

Union Minister of Culture and Tourism Gajendra Singh Shekhawat presented the Ustad Bismillah Khan Yuva Puraskar for 2024 and 2025 to 106 young artists in New Delhi on 19 October 2026.

Key Points

• Award: Ustad Bismillah Khan Yuva Puraskar.
• Award years covered: 2024 and 2025.
• Artists honoured: 106.
• Presented by: Gajendra Singh Shekhawat.
• Venue: Meghdoot Complex, Rabindra Bhavan, New Delhi.
• Awarding organisation: Sangeet Natak Akademi.
• The award recognises outstanding young artists in music, dance, theatre and traditional performing arts.
• It was instituted in 2006.
• The award is intended for eligible artists up to 40 years of age.
• It carries a cash prize of ₹25,000, a Tamrapatra and an Angavastram.

Exam Focus

• Sangeet Natak Akademi established: 1953.
• Administrative ministry: Ministry of Culture.
• Award named after: Ustad Bismillah Khan.
• Bismillah Khan’s instrument: Shehnai.
• Bharat Ratna awarded to Bismillah Khan: 2001.

20. NHRC Announces Winners of Human Rights Quiz 2026

Why in News?

The National Human Rights Commission (NHRC) announced the ten winners of its online Human Rights Quiz 2026 on 19 October 2026. The competition was organised in collaboration with MyGov as part of activities associated with NHRC’s 33rd Foundation Day.

Key Points

• Organiser: National Human Rights Commission.
• Collaborating platform: MyGov.
• Competition: Human Rights Quiz 2026.
• Theme of the quiz: Celebrating Life, Liberty, Equality and Dignity.
• Competition period: 1 September–10 October 2026.
• First prize: Aarti Mahajan.
• Second prize: Ritika.
• Third prize: Tooba Benazeer.
• Ten winners were announced, including seven consolation-prize recipients.
• The quiz focused on human rights, the Protection of Human Rights Act, 1993 and the functions of the NHRC.
• The programme was intended to increase public understanding of human rights and constitutional values.

Exam Focus

• NHRC established: 12 October 1993.
• Parent law: Protection of Human Rights Act, 1993.
• NHRC headquarters: New Delhi.
• NHRC nature: Statutory body.
• MyGov: Government of India’s citizen-engagement platform.

H. Andhra Pradesh Current Affairs

21. Haier India Plans ₹7,000 Crore Home-Appliance Manufacturing Facility in Tirupati District

Why in News?

A major manufacturing investment proposal by Haier India became public on 19 October 2026. The company plans to invest approximately ₹7,000 crore in a home-appliance manufacturing facility in Andhra Pradesh.

Key Points

• Company: Haier India.
• Proposed investment: Approximately ₹7,000 crore.
• State: Andhra Pradesh.
• Proposed location: Satyavedu mandal, Tirupati district.
• Approximately 250 acres have been earmarked for the planned facility.
• The investment is envisaged in two phases.
• First-phase investment: Approximately ₹4,500 crore.
• Second-phase investment: Approximately ₹2,500 crore.
• Proposed manufacturing areas include air conditioners, washing machines, televisions and other home appliances.
• The first phase is targeted to become operational by 2028.
• The proposed facility would strengthen the consumer-electronics and electrical-appliance manufacturing ecosystem in southern Andhra Pradesh.
• Its location offers industrial connectivity to the Chennai–Nellore–Tirupati region.

Exam Focus

• District: Tirupati.
• Mandal: Satyavedu.
• Major nearby industrial centre: Sri City.
• Economic significance: Manufacturing investment, supply-chain development and industrial employment.
• Project status: Proposed investment, not an operational factory.

I. Telangana Current Affairs

22. Telangana Intensifies Water Conservation and Drought-Preparedness Planning

Why in News?

Fresh details of Telangana’s water-conservation and drought-preparedness planning emerged on 19 October 2026, amid concerns about possible El Niño-related weather conditions and future water availability.

Key Points

• State: Telangana.
• Major objective: Improving water security and preparedness for possible drought conditions.
• The planning process includes assessments of reservoirs, tanks, canals and other water-storage structures.
• Satellite mapping, drone surveys and field inspections are among the proposed assessment methods.
• The programme places emphasis on groundwater recharge and conservation.
• Check-dam restoration and improvements to water-storage infrastructure are important components.
• Reducing water-supply leakage can help limit avoidable water losses.
• Reuse of treated wastewater for suitable non-potable purposes is also under consideration.
• Hyderabad and several surrounding districts face increasing pressure on water resources.
• The measures are intended to strengthen planning for drinking-water supply, irrigation and long-term sustainability.

Exam Focus

• El Niño: Periodic warming of the central and eastern equatorial Pacific Ocean.
• Groundwater recharge: Replenishment of underground aquifers.
• Check dam: A small structure built across a drainage channel to slow runoff and support water conservation.
• Major Telangana water systems: Krishna and Godavari river basins.
• Irrigation efficiency: Ratio of beneficially used irrigation water to water supplied, expressed according to the relevant efficiency measure.

23. Hyderabad Groundwater Assessment Highlights Critical Extraction Levels

Why in News?

Groundwater figures highlighted on 19 October 2026 from the India-Groundwater Resource Estimation System (IN-GRES) assessment for 2025–26 showed significant groundwater stress in Hyderabad and its surrounding urban region.

Key Points

• Assessment: India-Groundwater Resource Estimation System, 2025–26.
• Region examined: Hyderabad’s Core Urban Region.
• Districts involved: Hyderabad, Rangareddy and Medchal-Malkajgiri.
• The wider urban region was estimated to have extracted approximately 70% of its annual groundwater resources.
• The assessment highlighted severe groundwater pressure in Hyderabad district.
• Out of Hyderabad district’s 16 groundwater assessment units, 15 were classified as critical or over-exploited.
• The identified stress is associated with intensive groundwater extraction and growing urban water demand.
• The findings highlight the need for groundwater recharge, sustainable extraction and better water-resource planning.
• The development has implications for drinking-water security, urban infrastructure and future groundwater management.

Exam Focus

• IN-GRES: India-Groundwater Resource Estimation System.
• CGWB: Central Ground Water Board.
• CGWB parent ministry: Ministry of Jal Shakti.
• Over-exploited groundwater unit: An assessment unit where annual groundwater extraction exceeds annual extractable groundwater resources.
• Aquifer: An underground geological formation capable of storing and transmitting groundwater.

J. Sports Current Affairs

24. Mona Agarwal Wins Gold and Avani Lekhara Wins Silver at Asian Para Games

Why in News?

Indian para shooters Mona Agarwal and Avani Lekhara won gold and silver medals respectively in the women’s 10-metre air rifle standing SH1 event at the Asian Para Games 2026 in Japan on 19 October 2026.

Key Points

• Competition: Asian Para Games 2026.
• Host region: Aichi–Nagoya, Japan.
• Sport: Para shooting.
• Event: Women’s 10m Air Rifle Standing SH1.
• Gold medal: Mona Agarwal.
• Silver medal: Avani Lekhara.
• Mona Agarwal’s final score: 250.0 points.
• Avani Lekhara’s final score: 249.6 points.
• Mona Agarwal established a new Asian Para Games record.
• India secured the top two positions in the same event.
• The achievement marked a strong beginning for India’s shooting contingent.

Exam Focus

• SH1: Para-shooting classification for eligible athletes with physical impairments.
• Shooting distance: 10 metres.
• Host country: Japan.
• Avani Lekhara: Indian Paralympic gold medallist in rifle shooting.

25. Sheetal Devi Equals World Record in Para Archery at Asian Para Games

Why in News?

Indian para archer Sheetal Devi equalled the women’s individual compound world record during the ranking round of the 2026 Asian Para Games in Japan on 19 October 2026.

She also combined with Toman Kumar to establish a new compound mixed-team ranking-round world record.

Key Points

• Competition: Asian Para Games 2026.
• Sport: Para archery.
• Location: Okazaki, Japan.
• Athlete: Sheetal Devi.
• Women’s individual compound ranking-round score: 704 points.
• Her performance equalled the existing world record and established a new Asian record.
• Compound mixed-team partner: Toman Kumar.
• New mixed-team world record: 1,402 points.
• Previous mixed-team world record: 1,400 points.
• Toman Kumar scored 698 points in the ranking round.
• The records were set during qualification/ranking rounds, not in medal finals.

Exam Focus

• Archery discipline: Compound.
• Mixed-team format: One male and one female archer.
• Sheetal Devi: Indian para archer and Paralympic bronze medallist.
• Compound bow: A bow using a system of pulleys or cams.

26. Nishad Kumar Wins Gold in Men’s Long Jump T47

Why in News?

India’s Nishad Kumar won the gold medal in the men’s long jump T47 event at the Asian Para Games 2026 on 19 October 2026, delivering a successful performance in a discipline different from his established high-jump speciality.

Key Points

• Athlete: Nishad Kumar.
• Country: India.
• Competition: Asian Para Games 2026.
• Event: Men’s Long Jump T47.
• Medal: Gold.
• Winning distance: 7.11 metres.
• He secured the title in his first major international long-jump appearance.
• Uzbekistan’s Omadbek Khasanov won silver.
• Sri Lanka’s Mohammadu Safran won bronze.
• Nishad Kumar is also an accomplished para-high jumper with Paralympic medal achievements.

Exam Focus

• T47: A para-athletics classification associated with eligible upper-limb impairments.
• Long jump: A horizontal jumping event.
• Competition host: Aichi–Nagoya, Japan.
• Nishad Kumar’s established speciality: High jump.

27. Rinku Hooda Wins Javelin Gold and Ajeet Singh Yadav Takes Silver

Why in News?

Indian para-athletes Rinku Hooda and Ajeet Singh Yadav secured gold and silver respectively in the men’s javelin throw F46 competition at the Asian Para Games 2026 on 19 October 2026.

Key Points

• Competition: Asian Para Games 2026.
• Sport: Para athletics.
• Event: Men’s Javelin Throw F46.
• Gold medal: Rinku Hooda.
• Silver medal: Ajeet Singh Yadav.
• The result gave India the top two positions in the event.
• Both athletes compete in a field-event classification associated with eligible physical impairments.
• The achievement contributed to India’s strong first-day performance in athletics.
• The F46 category is distinct from other para-athletics throwing classifications.

Exam Focus

• F46: A field-event para-athletics classification involving eligible upper-limb impairments.
• Javelin throw: An athletics field event.
• Indian medallists: Rinku Hooda and Ajeet Singh Yadav.
• Host country: Japan.

28. Soumya Wins Gold and Radha Venkatesh Wins Silver in Women’s 1500m

Why in News?

India’s Soumya and Radha Venkatesh won the gold and silver medals respectively in the women’s 1500m T12/T13 event at the Asian Para Games 2026 on 19 October 2026.

Key Points

• Competition: Asian Para Games 2026.
• Sport: Para athletics.
• Event: Women’s 1500m T12/T13.
• Gold medal: Soumya.
• Silver medal: Radha Venkatesh.
• The event is associated with athletes eligible under visual-impairment classifications.
• The Indian athletes achieved a double-podium finish.
• The medals strengthened India’s performance in middle-distance para athletics.
• The result was part of India’s successful opening day at the Games.

Exam Focus

• 1500 metres: A middle-distance track event.
• T12 and T13: Para-athletics visual-impairment classifications.
• Gold medallist: Soumya.
• Silver medallist: Radha Venkatesh.

29. Kapil Parmar Wins Bronze and Kokila Kaushiklate Wins Silver in Para Judo

Why in News?

Indian para judokas Kapil Parmar and Kokila Kaushiklate secured medals at the Asian Para Games 2026 on 19 October 2026.

Key Points

• Competition: Asian Para Games 2026.
• Sport: Para judo.
• Kapil Parmar’s event: Men’s J1 −70 kg.
• Kapil Parmar’s medal: Bronze.
• He defeated Indonesia’s Rafli Ahnaf Shidqi in the bronze-medal contest.
• Kokila Kaushiklate’s event: Women’s J2 −52 kg.
• Kokila Kaushiklate’s medal: Silver.
• Para-judo classifications J1 and J2 relate to different levels of visual impairment.
• The medals contributed to India’s performance across multiple sports on the opening competition day.

Exam Focus

• J1 and J2: Para-judo classifications for athletes with visual impairments.
• Ippon: A full-point score that can immediately decide a judo contest.
• Kapil Parmar: Men’s J1 −70 kg bronze medallist.
• Kokila Kaushiklate: Women’s J2 −52 kg silver medallist.

K. Important Days & Observances

30. World Pediatric Bone and Joint Day Observed on 19 October

Why in News?

World Pediatric Bone and Joint Day was observed on 19 October 2026 to promote awareness of musculoskeletal conditions affecting children and adolescents, including injuries, developmental disorders and bone-health concerns.

Key Points

• Observance: World Pediatric Bone and Joint Day.
• Observed annually: 19 October.
• Alternative name: World PB&J Day.
• Associated organisation: United States Bone and Joint Initiative.
• First observed: 2012.
• The observance promotes awareness of childhood musculoskeletal health.
• Important concerns include fractures, sports-related injuries, growth disorders and other bone or joint conditions.
• Early diagnosis and timely treatment can help prevent long-term complications.
• The observance also encourages safe physical activity, preventive care and healthcare awareness.
• It forms part of the wider Bone and Joint Action Week.
• No unverified official 2026 theme is assigned.

Exam Focus

• Date: 19 October.
• First observance: 2012.
• Associated initiative: United States Bone and Joint Initiative.
• Musculoskeletal system: Bones, muscles, joints, ligaments, tendons and related structures.
• World Osteoporosis Day: 20 October.

తెలుగులో – 18 అక్టోబరు 2026 – డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్

A. అంతర్జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

1. తజికిస్థాన్‌లో షాంఘై సహకార సంస్థ ప్రభుత్వాధినేతల మండలి సమావేశం ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) ప్రభుత్వాధినేతల మండలి 25వ సమావేశం 19 అక్టోబరు 2026న తజికిస్థాన్ రాజధాని దుషాంబేలో ప్రారంభమైంది. రెండు రోజులపాటు జరిగే ఈ సమావేశంలో భారతదేశం తరఫున కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ పాల్గొంటున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమావేశం: షాంఘై సహకార సంస్థ ప్రభుత్వాధినేతల మండలి 25వ సమావేశం.
• ఆతిథ్య దేశం: తజికిస్థాన్.
• వేదిక: దుషాంబే.
• తేదీలు: 19–20 అక్టోబరు 2026.
• భారత ప్రతినిధి: కేంద్ర రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్.
• ప్రాంతీయ ఆర్థిక సహకారం, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, అనుసంధానం, అభివృద్ధి భాగస్వామ్యాలపై సమావేశంలో ప్రధానంగా చర్చిస్తున్నారు.
• సభ్యదేశాలు SCO సహకార కార్యక్రమాల పురోగతిని, సంస్థాగత కార్యకలాపాలను సమీక్షిస్తున్నాయి.
• ప్రభుత్వాధినేతల మండలి ప్రధానంగా ఆర్థిక, పరిపాలనా సహకార అంశాలపై దృష్టి సారిస్తుంది.
• గత ప్రభుత్వాధినేతల మండలి సమావేశం 2025 నవంబరులో రష్యా రాజధాని మాస్కోలో జరిగింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• SCO స్థాపన: 2001.
• SCO సచివాలయం: బీజింగ్, చైనా.
• భారతదేశానికి పూర్తిస్థాయి సభ్యత్వం: 2017.
• తజికిస్థాన్ రాజధాని: దుషాంబే.
• తజికిస్థాన్ కరెన్సీ: తజికిస్థానీ సోమోని.

2. అంతర్జాతీయ లీగల్ మెట్రాలజీ కమిటీ 61వ సమావేశానికి భారత్ ఆతిథ్యం

ఎందుకు వార్తల్లో?

అంతర్జాతీయ లీగల్ మెట్రాలజీ కమిటీ (CIML) 61వ సమావేశాన్ని 26 నుంచి 28 అక్టోబరు 2026 వరకు న్యూఢిల్లీలో నిర్వహించనున్నట్లు భారత ప్రభుత్వం 19 అక్టోబరు 2026న ప్రకటించింది. ఈ సమావేశానికి భారతదేశం ఆతిథ్యం ఇవ్వడం ఇదే మొదటిసారి.

ముఖ్యాంశాలు

• సమావేశం: అంతర్జాతీయ లీగల్ మెట్రాలజీ కమిటీ 61వ సమావేశం.
• తేదీలు: 26–28 అక్టోబరు 2026.
• వేదిక: న్యూఢిల్లీ.
• భారత నిర్వాహక విభాగం: వినియోగదారుల వ్యవహారాల విభాగం.
• అంతర్జాతీయ సంస్థ: ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఆఫ్ లీగల్ మెట్రాలజీ (OIML).
• వివిధ దేశాల ప్రతినిధులు, సాంకేతిక నిపుణులు చట్టబద్ధ కొలతల వ్యవస్థలు, అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలపై చర్చించనున్నారు.
• అక్టోబరు 26న లీగల్ మెట్రాలజీ పరిణామక్రమంపై అంతర్జాతీయ సదస్సు జరగనుంది.
• అక్టోబరు 27న OIML వ్యూహాత్మక కార్యశాల నిర్వహించనున్నారు.
• డిజిటల్ కొలతల వ్యవస్థలు, ధ్రువీకరణ, నియంత్రణ సంస్థల మధ్య సహకారం, వినియోగదారుల రక్షణ ప్రధాన చర్చనీయాంశాలు.
• గత CIML సమావేశం 2025 అక్టోబరులో ఫ్రాన్స్‌లోని పారిస్‌లో జరిగింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• OIML స్థాపన: 1955.
• OIML ప్రధాన కార్యాలయం: పారిస్, ఫ్రాన్స్.
• CIML పూర్తి పేరు: International Committee of Legal Metrology.
• భారత చట్టం: లీగల్ మెట్రాలజీ చట్టం, 2009.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: వినియోగదారుల వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు ప్రజాపంపిణీ మంత్రిత్వ శాఖ.

3. ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా భారీ క్షిపణి, డ్రోన్ దాడులు

ఎందుకు వార్తల్లో?

18–19 అక్టోబరు 2026 మధ్య రాత్రి ఉక్రెయిన్‌పై రష్యా పెద్దఎత్తున క్షిపణులు, డ్రోన్లతో దాడులు నిర్వహించింది. రాజధాని కీవ్‌తోపాటు పలు ప్రాంతాల్లో ఇంధన, విద్యుత్ మౌలిక సదుపాయాలు దెబ్బతిన్నాయి. ఈ పరిణామం ఉక్రెయిన్ విద్యుత్ సరఫరా, ఐరోపా భద్రతపై ఆందోళనలను పెంచింది.

ముఖ్యాంశాలు

• సంబంధిత దేశాలు: రష్యా, ఉక్రెయిన్.
• ప్రధాన ప్రభావిత నగరం: కీవ్.
• దాడుల్లో బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, మానవరహిత వైమానిక వాహనాలను ఉపయోగించారు.
• విద్యుత్ ఉత్పత్తి, పంపిణీ కేంద్రాలు ప్రధాన లక్ష్యాలుగా నిలిచాయి.
• ఈ దాడుల కారణంగా విద్యుత్ సరఫరా, అత్యవసర ప్రజాసేవలకు అంతరాయం ఏర్పడింది.
• నివాస భవనాలు, రవాణా మౌలిక సదుపాయాలు కూడా దెబ్బతిన్నట్లు ఉక్రెయిన్ వెల్లడించింది.
• కొనసాగుతున్న రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో ఇంధన మౌలిక సదుపాయాల భద్రత మరోసారి ప్రధాన అంశంగా మారింది.
• ఇంధన భద్రత, కీలక మౌలిక సదుపాయాల రక్షణ అంతర్జాతీయంగా ముఖ్యమైన అంశాలుగా ఉన్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఉక్రెయిన్ రాజధాని: కీవ్.
• ఉక్రెయిన్ కరెన్సీ: హ్రివ్నియా.
• రష్యా రాజధాని: మాస్కో.
• రష్యా కరెన్సీ: రష్యన్ రూబుల్.
• కీవ్ నగరం గుండా ప్రవహించే ప్రధాన నది: డ్నిప్రో.

B. జాతీయ కరెంట్ అఫైర్స్

4. ఆధునీకరించిన అగ్రి వెల్ఫేర్ పోర్టల్‌ను ప్రారంభించిన కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రి

ఎందుకు వార్తల్లో?

రైతులు వ్యవసాయ పథకాలు, ఆర్థిక సహాయ కార్యక్రమాలు, ఇతర ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని డిజిటల్ వేదిక ద్వారా సులభంగా పొందేందుకు ఆధునీకరించిన అగ్రి వెల్ఫేర్ పోర్టల్‌ను కేంద్ర వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ 19 అక్టోబరు 2026న ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రారంభించిన మంత్రి: శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్.
• మంత్రిత్వ శాఖ: వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.
• కార్యక్రమం: ఆధునీకరించిన అగ్రి వెల్ఫేర్ పోర్టల్.
• వివిధ ప్రభుత్వ వ్యవసాయ పథకాల వివరాలను రైతులకు సులభంగా అందించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
• మొబైల్ ఫోన్లలో కూడా సులభంగా ఉపయోగించుకునే విధంగా పోర్టల్‌ను రూపొందించారు.
• రైతులు, రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలు (FPOలు), ప్రాథమిక వ్యవసాయ పరపతి సంఘాలు (PACS), వ్యవసాయ వ్యాపారవేత్తలకు అవసరమైన సమాచారాన్ని ఒకే వేదికపై అందిస్తుంది.
• పీఎం-కిసాన్, ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన వంటి పథకాలకు సంబంధించిన సమాచారం అందుబాటులో ఉంటుంది.
• వ్యవసాయ రంగంలో డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, రైతులకు అవగాహన కల్పించే కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.
• వ్యవసాయ సమాచారాన్ని పారదర్శకంగా, వేగంగా రైతులకు చేరవేయడానికి ఈ పోర్టల్ ఉపయోగపడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PM-KISAN: ప్రధానమంత్రి కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి.
• PMFBY: ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన.
• FPO: Farmer Producer Organisation.
• PACS: Primary Agricultural Credit Society.
• KVK: కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం.

5. ఉత్తరాఖండ్‌లోని పిథోరాగఢ్ చల్లని నీటి మత్స్య అభివృద్ధి క్లస్టర్‌పై కేంద్ర సమీక్ష

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఉత్తరాఖండ్‌లోని పిథోరాగఢ్ చల్లని నీటి మత్స్య అభివృద్ధి క్లస్టర్ పురోగతిపై మత్స్యశాఖ కార్యదర్శి డాక్టర్ అభిలక్ష్ లిఖి 19 అక్టోబరు 2026న సమీక్ష నిర్వహించారు. ట్రౌట్ చేపల పెంపకం, సంబంధిత మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిపై ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• ప్రాంతం: పిథోరాగఢ్ జిల్లా, ఉత్తరాఖండ్.
• సమీక్షకు అధ్యక్షత వహించినవారు: డాక్టర్ అభిలక్ష్ లిఖి.
• విభాగం: మత్స్యశాఖ.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: మత్స్య, పశుసంవర్ధక మరియు పాడిపరిశ్రమ మంత్రిత్వ శాఖ.
• ముఖ్యమైన పథకం: ప్రధానమంత్రి మత్స్య సంపద యోజన (PMMSY).
• అనుకూలమైన నీటి ఉష్ణోగ్రతలు ఉండే పర్వత ప్రాంతాలు చల్లని నీటి చేపల పెంపకానికి అనువుగా ఉంటాయి.
• రెయిన్‌బో ట్రౌట్ వాణిజ్యపరంగా ముఖ్యమైన చల్లని నీటి చేప.
• చేపపిల్లల ఉత్పత్తి కేంద్రాలు, చేపల మేత, ప్రాసెసింగ్, శీతల నిల్వలు, రవాణా, మార్కెటింగ్ సదుపాయాలపై సమీక్ష జరిగింది.
• ఇతర చల్లని నీటి మత్స్య క్లస్టర్ ప్రాంతాల్లో కుల్లు, అనంత్‌నాగ్, కార్గిల్ ఉన్నాయి.
• పారిశ్రామికవేత్తలను ప్రోత్సహించడం, సంస్థల మధ్య సమన్వయం, మార్కెట్ అవకాశాల పెంపుదలకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PMMSY ప్రారంభం: 2020.
• NFDB: జాతీయ మత్స్య అభివృద్ధి బోర్డు.
• NFDB ప్రధాన కార్యాలయం: హైదరాబాద్, తెలంగాణ.
• ICAR-DCFR: Directorate of Coldwater Fisheries Research.
• ICAR-DCFR ఉన్న ప్రదేశం: భీమ్‌తాల్, ఉత్తరాఖండ్.

6. ఆన్‌లైన్‌లో ప్రమాదకర పేలుడు పదార్థాల విక్రయ ప్రకటనలపై CCPA చర్యలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

నియంత్రిత పేలుడు పదార్థాల ప్రకటనలు, విక్రయాలకు అవకాశం కల్పిస్తున్న ఆన్‌లైన్ వేదికలపై కేంద్ర వినియోగదారుల రక్షణ ప్రాధికార సంస్థ (CCPA) 19 అక్టోబరు 2026న నియంత్రణ చర్యలను ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: కేంద్ర వినియోగదారుల రక్షణ ప్రాధికార సంస్థ.
• సంబంధిత విభాగం: వినియోగదారుల వ్యవహారాల విభాగం.
• నియంత్రణకు లోబడి ఉండే పేలుడు పదార్థాల ఆన్‌లైన్ ప్రకటనలు, విక్రయ జాబితాలపై చర్యలు చేపట్టారు.
• అమ్మోనియం నైట్రేట్‌తోపాటు ఇతర ప్రమాదకర పేలుడు పదార్థాల విక్రయ జాబితాలు పరిశీలనకు వచ్చాయి.
• పలు ఆన్‌లైన్ వేదికల నుంచి వేలాది విక్రయ జాబితాలను తొలగించారు.
• నిర్ణయం వెలువడిన కొన్ని కేసుల్లో ఆర్థిక జరిమానాలు కూడా విధించారు.
• ఆన్‌లైన్ మార్కెట్‌ప్లేస్ సంస్థలు ఉత్పత్తుల భద్రతకు సంబంధించిన చట్టాలు, నియమాలను తప్పనిసరిగా పాటించాలి.
• వినియోగదారుల రక్షణ, డిజిటల్ వేదికల బాధ్యత, ప్రజా భద్రత ప్రాధాన్యాన్ని ఈ చర్యలు తెలియజేస్తున్నాయి.
• పేలుడు పదార్థాల తయారీ, నిల్వ, రవాణా, విక్రయాలకు ప్రత్యేక చట్టాలు, లైసెన్సింగ్ నిబంధనలు వర్తిస్తాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CCPA స్థాపన: 2020.
• సంబంధిత చట్టం: వినియోగదారుల రక్షణ చట్టం, 2019.
• PESO: Petroleum and Explosives Safety Organisation.
• ముఖ్యమైన చట్టం: పేలుడు పదార్థాల చట్టం, 1884.
• జాతీయ వినియోగదారుల హెల్ప్‌లైన్: 1915.

7. రాజ్‌మార్గ్‌యాత్ర యాప్‌లో టోల్ ప్లాజా ఫీడ్‌బ్యాక్ సదుపాయం ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

జాతీయ రహదారులపై ప్రయాణించే వారి అనుభవాన్ని మెరుగుపరిచేందుకు జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ (NHAI) 19 అక్టోబరు 2026న రాజ్‌మార్గ్‌యాత్ర మొబైల్ యాప్‌లో కొత్త టోల్ ప్లాజా ఫీడ్‌బ్యాక్ సదుపాయాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకొచ్చింది.

ముఖ్యాంశాలు

• అమలు సంస్థ: జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ.
• మొబైల్ యాప్: రాజ్‌మార్గ్‌యాత్ర.
• కొత్త సదుపాయం: టోల్ ప్లాజా ఫీడ్‌బ్యాక్.
• టోల్ ప్లాజాల వద్ద అందుతున్న సేవలపై ప్రయాణికులు రేటింగ్‌లు, అభిప్రాయాలు తెలియజేయవచ్చు.
• వార్షిక పాస్ వినియోగదారులకు టోల్ ప్లాజా దాటిన తర్వాత అభిప్రాయం తెలియజేసేందుకు నోటిఫికేషన్లు అందవచ్చు.
• ఇతర వినియోగదారులు యాప్ మెనూ ద్వారా ఈ సదుపాయాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.
• సేవలకు రేటింగ్ ఇవ్వడంతోపాటు సమస్యలను గుర్తించి, అదనపు వ్యాఖ్యలు నమోదు చేయవచ్చు.
• టోల్ ప్లాజాల వద్ద సేవలలో ఉన్న లోపాలను గుర్తించి పరిష్కరించడమే ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం.
• రహదారి సేవల నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని ఇది ప్రోత్సహిస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NHAI: National Highways Authority of India.
• NHAI చట్టం: జాతీయ రహదారుల ప్రాధికార సంస్థ చట్టం, 1988.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: రోడ్డు రవాణా, జాతీయ రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ.
• రాజ్‌మార్గ్‌యాత్ర: జాతీయ రహదారి ప్రయాణికుల కోసం రూపొందించిన మొబైల్ యాప్.
• FASTag: రేడియో ఫ్రీక్వెన్సీ ఐడెంటిఫికేషన్ సాంకేతికత ఆధారంగా పనిచేసే ఎలక్ట్రానిక్ టోల్ వసూలు వ్యవస్థ.

8. పరిపాలనా సామర్థ్యం పెంపునకు ప్రత్యేక ప్రచార కార్యక్రమం 6.0 పురోగతి సమీక్ష

ఎందుకు వార్తల్లో?

ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో పరిశుభ్రత, పెండింగ్ పనుల పరిష్కారం, రికార్డుల నిర్వహణ, ఎలక్ట్రానిక్ వ్యర్థాల బాధ్యతాయుత నిర్వహణకు సంబంధించిన ప్రత్యేక ప్రచార కార్యక్రమం 6.0 పురోగతి వివరాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం 19 అక్టోబరు 2026న వెల్లడించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: ప్రత్యేక ప్రచార కార్యక్రమం 6.0.
• అమలు కాలం: అక్టోబరు 2026.
• ప్రధాన సమన్వయ విభాగం: పరిపాలనా సంస్కరణలు, ప్రజా ఫిర్యాదుల విభాగం.
• ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో పరిశుభ్రతను నిరంతర ప్రక్రియగా మార్చడం ప్రధాన లక్ష్యం.
• పెండింగ్ పరిపాలనా అంశాలను తగ్గించి పనితీరును మెరుగుపరచేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.
• పాత రికార్డుల సమీక్ష, నిరుపయోగమైన వస్తువుల తొలగింపు, ఈ-వ్యర్థాల నిర్వహణకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.
• తాజా పురోగతి వివరాల్లో ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లో పరిశుభ్రత కార్యక్రమాల విస్తరణను వెల్లడించారు.
• గుర్తించిన స్క్రాప్, నిరుపయోగమైన వస్తువులను కూడా తొలగిస్తున్నారు.
• ప్రజలకు మెరుగైన సేవలు అందించే సమర్థవంతమైన, క్రమబద్ధమైన పరిపాలనను ప్రోత్సహించడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• DARPG: Department of Administrative Reforms and Public Grievances.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పింఛన్ల మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రత్యేక ప్రచార కార్యక్రమం: పరిశుభ్రత, రికార్డుల నిర్వహణ, పెండింగ్ పనుల తగ్గింపునకు సంబంధించిన ప్రభుత్వ కార్యక్రమం.
• ఈ-వ్యర్థాలు: వినియోగానికి పనికిరాని విద్యుత్, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు.

9. నషా ముక్త్ యువ అభియాన్‌లో భాగంగా MY Bharat కార్యకలాపాల విస్తరణ

ఎందుకు వార్తల్లో?

నషా ముక్త్ యువ అభియాన్ ఐదవ వారంలో నిర్వహించిన కార్యక్రమాల వివరాలను 19 అక్టోబరు 2026న వెల్లడించారు. యువతలో మాదకద్రవ్యాల వినియోగానికి వ్యతిరేకంగా అవగాహన పెంచేందుకు MY Bharat దేశవ్యాప్తంగా పలు కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు

• కార్యక్రమం: నషా ముక్త్ యువ అభియాన్.
• యువజన వేదిక: MY Bharat.
• ప్రధాన లక్ష్యం: మాదకద్రవ్యాల రహిత జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం.
• దేశంలోని మొత్తం 36 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.
• యువతకు అవగాహన కల్పించడం, సమాజంలో చైతన్యం పెంచడం ప్రధాన కార్యకలాపాలు.
• మాదకద్రవ్యాల వినియోగాన్ని నివారించడం, బాధ్యతాయుత నిర్ణయాలు తీసుకోవడాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నారు.
• యువ స్వచ్ఛంద సేవకుల భాగస్వామ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.
• ప్రజారోగ్యం, సామాజిక సంక్షేమ లక్ష్యాలకు ఈ కార్యక్రమం తోడ్పడుతుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• MY Bharat పూర్తి పేరు: Mera Yuva Bharat.
• MY Bharat ప్రారంభం: 31 అక్టోబరు 2023.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ.
• నషా ముక్త్ భారత్ అభియాన్: సామాజిక న్యాయం, సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖకు సంబంధించిన జాతీయ కార్యక్రమం.
• మాదకద్రవ్యాల వినియోగ నివారణ: ప్రజారోగ్యం, సామాజిక అభివృద్ధిలో ముఖ్యమైన అంశం.

C. ఆర్థిక & బ్యాంకింగ్ కరెంట్ అఫైర్స్

10. 2026 మూడో త్రైమాసికంలో చైనా GDP వృద్ధి 4.5 శాతంగా నమోదు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 జూలై–సెప్టెంబరు త్రైమాసికానికి సంబంధించిన ఆర్థిక గణాంకాలను చైనా జాతీయ గణాంకాల బ్యూరో 19 అక్టోబరు 2026న విడుదల చేసింది. గత ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ 4.5 శాతం వృద్ధి సాధించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• దేశం: చైనా.
• గణాంకాలు విడుదల చేసిన సంస్థ: చైనా జాతీయ గణాంకాల బ్యూరో.
• మూడో త్రైమాసిక GDP వృద్ధి: 4.5 శాతం.
• రెండో త్రైమాసిక GDP వృద్ధి: 4.3 శాతం.
• మొదటి త్రైమాసిక GDP వృద్ధి: 5.0 శాతం.
• 2026 మొదటి తొమ్మిది నెలల GDP వృద్ధి: 4.6 శాతం.
• అంతకుముందు త్రైమాసికంతో పోలిస్తే మూడో త్రైమాసిక GDP సుమారు 1.2 శాతం పెరిగింది.
• పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి, అత్యాధునిక సాంకేతిక తయారీ రంగం, విదేశీ వాణిజ్యం చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన భాగాలు.
• చైనా ఆర్థిక వృద్ధి ప్రపంచ వస్తు డిమాండ్, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, సరఫరా వ్యవస్థలపై ప్రభావం చూపుతుంది.
• ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థల్లో ఒకటైన చైనా ఆర్థిక పరిస్థితిని అంచనా వేయడానికి ఈ గణాంకాలు ఉపయోగపడతాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• GDP: స్థూల దేశీయోత్పత్తి.
• GDP వృద్ధి: దేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే వస్తువులు, సేవల విలువలో మార్పు.
• సంవత్సర ప్రాతిపదికన వృద్ధి: గత ఏడాది అదే కాలంతో పోలిక.
• త్రైమాసిక ప్రాతిపదికన వృద్ధి: అంతకుముందు త్రైమాసికంతో పోలిక.
• చైనా కరెన్సీ: రెన్‌మిన్‌బి; దీని ప్రధాన ద్రవ్య ప్రమాణం యువాన్.

D. సైన్స్, టెక్నాలజీ & అంతరిక్ష కరెంట్ అఫైర్స్

11. భూవిజ్ఞాన పరిశోధనల కోసం AcSIRతో భాగస్వామ్య వివరాలను వెల్లడించిన కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ

ఎందుకు వార్తల్లో?

భూవిజ్ఞాన రంగంలో డాక్టరల్ పరిశోధనలను బలోపేతం చేసేందుకు అకాడమీ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇన్నోవేటివ్ రీసెర్చ్ (AcSIR)తో ఏర్పాటైన సంస్థాగత భాగస్వామ్య వివరాలను కేంద్ర భూవిజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ 19 అక్టోబరు 2026న వెల్లడించింది.

ఈ ఒప్పందం గతంలోనే కుదిరినప్పటికీ, మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని పరిశోధనా సంస్థల భాగస్వామ్యానికి సంబంధించిన అమలు వివరాలను తాజాగా ప్రకటించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• భాగస్వామ్య సంస్థలు: భూవిజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ, అకాడమీ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇన్నోవేటివ్ రీసెర్చ్.
• సంక్షిప్త పేర్లు: MoES, AcSIR.
• అసలు ఒప్పందం కుదిరిన తేదీ: 21 ఆగస్టు 2026.
• అధికారిక ప్రకటన కార్యక్రమం: 13 అక్టోబరు 2026, న్యూఢిల్లీ.
• కొత్త అమలు వివరాల ప్రకటన: 19 అక్టోబరు 2026.
• భూవిజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని పది పరిశోధనా సంస్థలు AcSIR అనుబంధ పరిశోధనా సంస్థలుగా పాల్గొంటున్నాయి.
• ఈ భాగస్వామ్యం ద్వారా ఆయా సంస్థల్లో డాక్టరల్ పరిశోధనలు చేపట్టే అవకాశాలు లభిస్తాయి.
• వాతావరణ శాస్త్రం, సముద్ర శాస్త్రం, ధ్రువ ప్రాంతాల పరిశోధన, వాతావరణ సేవలు, భూకంప శాస్త్రం ప్రధాన పరిశోధనా రంగాలు.
• సముద్ర రోబోటిక్స్, లోతైన సముద్ర సాంకేతికతలు, భూవిజ్ఞానంలో కృత్రిమ మేధ వినియోగం కూడా పరిశోధనా అంశాలుగా ఉన్నాయి.
• అనుబంధ సంస్థల్లో పరిశోధనలు నిర్వహించగా, డాక్టరల్ డిగ్రీలను AcSIR ప్రదానం చేస్తుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• MoES: Ministry of Earth Sciences.
• AcSIR: Academy of Scientific and Innovative Research.
• మిషన్ మౌసం: వాతావరణ, శీతోష్ణస్థితి సంబంధిత శాస్త్రీయ పరిశోధనలు, సేవలను మెరుగుపరచే భారతీయ కార్యక్రమం.
• భూ వ్యవస్థ శాస్త్రాలు: వాతావరణం, సముద్రాలు, భూభాగం, మంచుతో కప్పబడిన ప్రాంతాలు, వాటి పరస్పర సంబంధాల అధ్యయనం.

12. 34వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవంలో జీవ నియంత్రణ పద్ధతుల ప్రాధాన్యాన్ని వివరించిన ICAR-NBAIR

ఎందుకు వార్తల్లో?

బెంగళూరులోని ICAR–జాతీయ వ్యవసాయ కీటక వనరుల బ్యూరో (NBAIR) 19 అక్టోబరు 2026న తన 34వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవాన్ని నిర్వహించింది. ఈ సందర్భంగా జీవ నియంత్రణ సాంకేతికతలు, పర్యావరణహిత పంటల రక్షణ పద్ధతులపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: ICAR–నేషనల్ బ్యూరో ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ ఇన్‌సెక్ట్ రిసోర్సెస్.
• ప్రాంతం: యలహంక, బెంగళూరు, కర్ణాటక.
• సందర్భం: 34వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవం.
• సంస్థ డైరెక్టర్: డాక్టర్ టి. వెంకటేశన్.
• ముఖ్య అతిథి: డాక్టర్ ఎన్. కె. కృష్ణ కుమార్.
• వ్యవసాయ కీటకాల నియంత్రణకు జీవ ఆధారిత పద్ధతుల వినియోగాన్ని వివరించారు.
• జీవ నియంత్రణలో కీటకాలను అదుపు చేయడానికి ఉపయోగకరమైన జీవులను లేదా వాటి ఉత్పత్తులను వినియోగిస్తారు.
• ఈ పద్ధతుల ద్వారా రసాయన పురుగుమందులపై అధికంగా ఆధారపడాల్సిన అవసరాన్ని తగ్గించవచ్చు.
• వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నాణ్యత, పురుగుమందుల అవశేషాలు, పర్యావరణహిత సాగుపై చర్చించారు.
• శాస్త్రీయ ప్రచురణలు, జీవ నియంత్రణకు ఉపయోగించే వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను పంపిణీ చేశారు.
• కర్ణాటక రైతులు అవగాహన, పరస్పర చర్చల కార్యక్రమాల్లో పాల్గొన్నారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ICAR: భారత వ్యవసాయ పరిశోధనా మండలి.
• NBAIR: National Bureau of Agricultural Insect Resources.
• NBAIR ప్రధాన కేంద్రం: బెంగళూరు, కర్ణాటక.
• జీవ నియంత్రణ: సహజ శత్రు జీవుల ద్వారా హానికర కీటకాలను నియంత్రించడం.
• సమగ్ర సస్యరక్షణ: జీవ, సాగు, యాంత్రిక, అవసరమైన రసాయన పద్ధతులను సమన్వయంతో ఉపయోగించే విధానం.

E. పర్యావరణం & జీవావరణ కరెంట్ అఫైర్స్

13. అర్మేనియాలో ఐక్యరాజ్యసమితి జీవవైవిధ్య COP17 సదస్సు ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

జీవవైవిధ్య ఒప్పందం (CBD) పక్షదేశాల 17వ సదస్సు (COP17) 19 అక్టోబరు 2026న అర్మేనియా రాజధాని యెరెవాన్‌లో ప్రారంభమైంది. ప్రపంచ జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ లక్ష్యాల అమలు, కున్మింగ్–మాంట్రియల్ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య కార్యాచరణ చట్రం పురోగతిని సమీక్షించడం ఈ సమావేశం ప్రధాన ఉద్దేశం.

ముఖ్యాంశాలు

• సదస్సు: CBD COP17.
• ఆతిథ్య దేశం: అర్మేనియా.
• ఆతిథ్య నగరం: యెరెవాన్.
• తేదీలు: 19–30 అక్టోబరు 2026.
• COP17 అధ్యక్షుడు: హంబార్డ్‌జుమ్ మతెవోస్యాన్.
• అంతర్జాతీయ ఒప్పందం: జీవవైవిధ్య ఒప్పందం.
• జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ, జీవ వనరుల సుస్థిర వినియోగంపై దేశాల చర్యలను సమీక్షిస్తున్నారు.
• కున్మింగ్–మాంట్రియల్ ప్రపంచ జీవవైవిధ్య కార్యాచరణ చట్రం అమలు ప్రధాన ఎజెండాలో ఉంది.
• ఈ చట్రంలో 2050 నాటికి సాధించాల్సిన నాలుగు దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు, 2030 నాటికి సాధించాల్సిన 23 లక్ష్యాలు ఉన్నాయి.
• జీవవైవిధ్య పరిరక్షణకు ఆర్థిక వనరులు, పర్యావరణ వ్యవస్థల పునరుద్ధరణ, రక్షిత ప్రాంతాలు, అమలు పర్యవేక్షణ ప్రధాన అంశాలు.
• అంతర్జాతీయ జీవవైవిధ్య పాలనలో భాగస్వాములైన దేశాలు, ఇతర సంస్థలు ఈ సదస్సులో పాల్గొంటున్నాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• CBD ఆమోదం: 1992.
• సంబంధిత సమావేశం: రియో భూ సదస్సు.
• CBD సచివాలయం: మాంట్రియల్, కెనడా.
• కున్మింగ్–మాంట్రియల్ చట్రం ఆమోదం: 2022లో CBD COP15.
• 30 × 30 లక్ష్యం: 2030 నాటికి భూభాగాలు, అంతర్గత జలాలు, తీరప్రాంతాలు, సముద్ర ప్రాంతాల్లో కనీసం 30 శాతం పరిరక్షణ.

14. పాఠశాలల్లో ఈ-వ్యర్థాలపై అవగాహన, సేకరణ కార్యక్రమాలకు విద్యాశాఖ ప్రణాళిక

ఎందుకు వార్తల్లో?

ప్రత్యేక ప్రచార కార్యక్రమం 6.0లో భాగంగా పాఠశాలల్లో ఈ-వ్యర్థాలపై అవగాహన, సేకరణ కార్యక్రమాల నిర్వహణకు పాఠశాల విద్య, అక్షరాస్యత విభాగం ప్రణాళిక రూపొందించింది. ఈ కార్యక్రమ వివరాలను 18 అక్టోబరు 2026 సాయంత్రం వెల్లడించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• విభాగం: పాఠశాల విద్య, అక్షరాస్యత విభాగం.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ.
• కార్యక్రమం: ప్రత్యేక ప్రచార కార్యక్రమం 6.0.
• పాఠశాల ప్రాంగణాల పరిశుభ్రత, ఈ-వ్యర్థాల బాధ్యతాయుత నిర్వహణను ప్రోత్సహిస్తుంది.
• దేశవ్యాప్త ఈ-వ్యర్థాల అవగాహన, సేకరణ కార్యక్రమానికి నిర్ణయించిన తేదీ: 28 అక్టోబరు 2026.
• విద్యార్థుల భాగస్వామ్యం, పర్యావరణ అవగాహన ఈ కార్యక్రమంలో కీలకం.
• మిషన్ LiFE పరిధిలోని ఎకో క్లబ్‌ల ద్వారా పర్యావరణ కార్యకలాపాలను నిర్వహించవచ్చు.
• ఈ-వ్యర్థాలను సురక్షితంగా తొలగించడం, పర్యావరణహిత అలవాట్లను పెంపొందించడం ప్రధాన లక్ష్యాలు.
• ఈ-వ్యర్థాల సరికాని నిర్వహణ వల్ల ప్రమాదకర పదార్థాలు మనుషుల ఆరోగ్యం, పర్యావరణంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• మిషన్ LiFE: Lifestyle for Environment.
• ప్రధాన లక్ష్యం: పర్యావరణానికి అనుకూలమైన వ్యక్తిగత, సామూహిక జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం.
• ఈ-వ్యర్థాలు: వినియోగానికి పనికిరాని విద్యుత్, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు.
• సంబంధిత నిబంధనలు: ఈ-వ్యర్థాల నిర్వహణ నియమాలు, 2022.
• CPCB: కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి.

15. భారతదేశంలో పంప్డ్ స్టోరేజ్ జలవిద్యుత్ సామర్థ్యంపై తాజా అంచనా

ఎందుకు వార్తల్లో?

పునరుత్పాదక ఇంధనాన్ని విద్యుత్ గ్రిడ్‌తో సమన్వయం చేయడంలో పంప్డ్ స్టోరేజ్ జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుల ప్రాధాన్యాన్ని వివరిస్తూ జాతీయ స్థాయి నేపథ్య అంచనాను 19 అక్టోబరు 2026న విడుదల చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• రంగం: పునరుత్పాదక విద్యుత్ నిల్వ, విద్యుత్ వ్యవస్థ నిర్వహణ.
• సాంకేతికత: పంప్డ్ స్టోరేజ్ జలవిద్యుత్.
• గుర్తించిన పంప్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టు ప్రాంతాలు: 320.
• గుర్తించిన మొత్తం సామర్థ్యం: సుమారు 345.38 గిగావాట్లు.
• 2026 ఆగస్టు నాటికి పనిచేస్తున్న సామర్థ్యం: పది ప్రాజెక్టుల ద్వారా సుమారు 7.43 గిగావాట్లు.
• నిర్మాణం లేదా అమలు దశలో ఉన్న సామర్థ్యం: పదకొండు ప్రాజెక్టుల ద్వారా సుమారు 15.87 గిగావాట్లు.
• జలవిద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని గుర్తించడం, ప్రాజెక్టుల సాంకేతిక పరిశీలనలో కేంద్ర విద్యుత్ ప్రాధికార సంస్థ ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తుంది.
• విద్యుత్ అధికంగా అందుబాటులో ఉన్నప్పుడు దిగువ జలాశయం నుంచి ఎగువ జలాశయానికి నీటిని పంపించి శక్తిని నిల్వ చేస్తారు.
• విద్యుత్ డిమాండ్ పెరిగినప్పుడు ఎగువ జలాశయంలోని నీటిని టర్బైన్ల ద్వారా విడుదల చేసి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేస్తారు.
• సౌర, పవన విద్యుత్ వంటి వనరులను గ్రిడ్‌తో సమన్వయం చేయడానికి ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడుతుంది.
• మహారాష్ట్ర, గుజరాత్‌తోపాటు దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో పంప్డ్ స్టోరేజ్ సామర్థ్యం గణనీయంగా గుర్తించబడింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• PSP: Pumped Storage Project.
• CEA: కేంద్ర విద్యుత్ ప్రాధికార సంస్థ.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ.
• పంప్డ్ స్టోరేజ్ రకాలు: ప్రవాహంతో అనుసంధానమైనవి, ప్రవాహానికి వెలుపల ఓపెన్-లూప్, క్లోజ్డ్-లూప్ వ్యవస్థలు.
• శక్తి మార్పిడి: నీటిని పైకి పంపేటప్పుడు విద్యుత్ శక్తి గురుత్వ స్థితిజ శక్తిగా, తిరిగి నీటిని విడుదల చేసినప్పుడు విద్యుత్ శక్తిగా మారుతుంది.

F. రక్షణ & భద్రత కరెంట్ అఫైర్స్

16. స్వావలంబన్ 2026 నౌకాదళ ఆవిష్కరణలు, స్వదేశీకరణ సదస్సు ప్రకటన

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత నౌకాదళం 19 అక్టోబరు 2026న న్యూఢిల్లీలో స్వావలంబన్ 2026 సదస్సుకు సంబంధించిన ముందస్తు మీడియా సమావేశాన్ని నిర్వహించింది. నౌకాదళ ఆవిష్కరణలు, స్వదేశీకరణపై ఐదవ విడత సదస్సును అక్టోబరు 26, 27 తేదీల్లో నిర్వహించనున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సదస్సు: స్వావలంబన్ 2026.
• సంచిక: ఐదవది.
• నిర్వహణ తేదీలు: 26–27 అక్టోబరు 2026.
• వేదిక: మానెక్‌షా సెంటర్, న్యూఢిల్లీ.
• నిర్వాహక సంస్థ: భారత నౌకాదళం.
• మీడియా సమావేశంలో పాల్గొన్న సీనియర్ అధికారి: వైస్ అడ్మిరల్ అజయ్ కొచ్చర్, నౌకాదళ ఉప ప్రధానాధికారి.
• నౌకాదళ అవసరాలకు అనుగుణంగా దేశీయ పరిశోధనలు, పారిశ్రామిక ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం.
• రక్షణ సంస్థలు, స్టార్టప్‌లు, పరిశోధకులు, పరిశ్రమలు, విద్యాసంస్థల మధ్య సహకారాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.
• స్వయంచాలక వ్యవస్థలు, క్వాంటమ్ సాంకేతికత వంటి ఆధునిక సముద్ర రక్షణ సాంకేతికతలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.
• స్వదేశీ సాంకేతికతల అభివృద్ధిని వేగవంతం చేసి వాటిని నౌకాదళ కార్యకలాపాల్లో వినియోగించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.
• దేశీయ నౌకాదళ సాంకేతికతలను ప్రోత్సహించే ఒప్పందాల గురించి కూడా వివరించారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• స్వావలంబన్: భారత నౌకాదళ ఆవిష్కరణలు, స్వదేశీకరణ కార్యక్రమం.
• iDEX: Innovations for Defence Excellence.
• iDEX లక్ష్యం: రక్షణ రంగంలో స్టార్టప్‌లు, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్యతరహా పరిశ్రమలు, ఆవిష్కర్తలను ప్రోత్సహించడం.
• నౌకాదళ ఉప ప్రధానాధికారి: వైస్ అడ్మిరల్ అజయ్ కొచ్చర్.
• రక్షణ స్వదేశీకరణ: దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి దేశీయంగా రక్షణ వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం.

17. డిజిటల్ బ్రాండ్ ఐడెంటిటీ మాన్యువల్‌కు అనుగుణంగా రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్‌సైట్ల ప్రారంభం

ఎందుకు వార్తల్లో?

భారత ప్రభుత్వ డిజిటల్ బ్రాండ్ ఐడెంటిటీ మాన్యువల్ (DBIM) ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా రూపొందించిన రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ, రక్షణ విభాగం ఆధునీకరించిన వెబ్‌సైట్లను రక్షణ కార్యదర్శి 19 అక్టోబరు 2026న ప్రారంభించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• మంత్రిత్వ శాఖ: రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ.
• విభాగం: రక్షణ విభాగం.
• కార్యక్రమం: DBIM ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా వెబ్‌సైట్ల ప్రారంభం.
• DBIM పూర్తి పేరు: Digital Brand Identity Manual.
• కేంద్ర ప్రభుత్వ డిజిటల్ వేదికలకు ఒకే తరహా గుర్తింపు, రూపకల్పన కల్పించడం DBIM ప్రధాన లక్ష్యం.
• వెబ్‌సైట్లను సులభంగా ఉపయోగించుకునేలా రూపొందించడం, అందుబాటును పెంచడం, రూపకల్పనలో ఏకరూపత సాధించడం ఈ విధానంలో భాగం.
• ప్రభుత్వ సమాచారం, విభాగాల సేవలను ప్రజలు సులభంగా పొందేందుకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
• ప్రభుత్వ డిజిటల్ వేదికలపై ప్రజలకు నమ్మకం పెరగడానికి, సేవలను సులభంగా గుర్తించడానికి ఏకరీతి రూపకల్పన తోడ్పడుతుంది.
• విస్తృత డిజిటల్ పరిపాలనా సంస్కరణల్లో ఇది ఒక భాగం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• DBIM: Digital Brand Identity Manual.
• MoD: Ministry of Defence.
• DoD: Department of Defence.
• డిజిటల్ పరిపాలన: సమాచార, సమాచార ప్రసార సాంకేతికతల ద్వారా ప్రభుత్వ పనితీరు, ప్రజాసేవలను మెరుగుపరచడం.
• డిజిటల్ అందుబాటు: విభిన్న అవసరాలున్న వ్యక్తులు కూడా డిజిటల్ సేవలను ఉపయోగించుకునేలా రూపొందించడం.

18. మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణాపై DRI చర్యలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

నిషేధిత మాదకద్రవ్యాలు, మానసిక ప్రభావం కలిగించే పదార్థాల అక్రమ రవాణాను అరికట్టేందుకు నిర్వహించిన ముఖ్యమైన చర్యలను డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ రెవెన్యూ ఇంటెలిజెన్స్ (DRI) 19 అక్టోబరు 2026న ప్రకటించింది.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ రెవెన్యూ ఇంటెలిజెన్స్.
• పరిపాలనా పరిధి: కేంద్ర పరోక్ష పన్నులు, కస్టమ్స్ బోర్డు.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ.
• నిషేధిత లేదా నియంత్రిత మాదకద్రవ్యాలను స్వాధీనం చేసుకునే చర్యలు చేపట్టారు.
• అక్టోబరు 19న వెల్లడించిన కేసుల్లో యాంఫెటమైన్, కొకైన్ అక్రమ రవాణాకు సంబంధించిన చర్యలు ఉన్నాయి.
• బెంగళూరు, నాగ్‌పూర్, ఢిల్లీ సహా పలు ప్రాంతాల్లో ఈ చర్యలు చేపట్టారు.
• DRI ప్రధానంగా అక్రమ రవాణా, కస్టమ్స్‌కు సంబంధించిన ఆర్థిక నేరాలను దర్యాప్తు చేస్తుంది.
• మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా సంఘటిత నేరాలు, అక్రమ అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, జాతీయ భద్రతతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది.
• అక్రమ రవాణా నెట్‌వర్క్‌లను అడ్డుకోవడం, సరిహద్దు, కస్టమ్స్ భద్రతను బలోపేతం చేయడం ఈ చర్యల లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• DRI: Directorate of Revenue Intelligence.
• CBIC: Central Board of Indirect Taxes and Customs.
• NDPS చట్టం: మాదకద్రవ్యాలు, మానసిక ప్రభావం కలిగించే పదార్థాల చట్టం, 1985.
• DRI ప్రధాన విధి: అక్రమ రవాణాను అరికట్టడం, కస్టమ్స్ సంబంధిత నేరాలను దర్యాప్తు చేయడం.

G. అవార్డులు, నియామకాలు, నివేదికలు & ర్యాంకింగ్స్

19. 106 మంది యువ కళాకారులకు ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ యువ పురస్కారాలు

ఎందుకు వార్తల్లో?

2024, 2025 సంవత్సరాలకు సంబంధించిన ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ యువ పురస్కారాలను కేంద్ర సాంస్కృతిక, పర్యాటక శాఖ మంత్రి గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్ 19 అక్టోబరు 2026న న్యూఢిల్లీలో 106 మంది యువ కళాకారులకు ప్రదానం చేశారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పురస్కారం: ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ యువ పురస్కార్.
• పురస్కార సంవత్సరాలు: 2024, 2025.
• సత్కరించిన కళాకారులు: 106 మంది.
• పురస్కారాలు ప్రదానం చేసిన మంత్రి: గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్.
• వేదిక: మేఘదూత్ కాంప్లెక్స్, రవీంద్ర భవన్, న్యూఢిల్లీ.
• పురస్కార సంస్థ: సంగీత నాటక అకాడమీ.
• సంగీతం, నృత్యం, నాటకం, సంప్రదాయ ప్రదర్శన కళల్లో ప్రతిభ కనబరుస్తున్న యువ కళాకారులకు ఈ పురస్కారం అందిస్తారు.
• ఈ పురస్కారాన్ని 2006లో ప్రారంభించారు.
• అర్హత ప్రమాణాల ప్రకారం 40 సంవత్సరాల వరకు వయస్సు ఉన్న యువ కళాకారులకు ఈ పురస్కారం ఉద్దేశించబడింది.
• పురస్కారంలో భాగంగా: ₹25,000 నగదు, తామ్రపత్రం, అంగవస్త్రం అందజేస్తారు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• సంగీత నాటక అకాడమీ స్థాపన: 1953.
• సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ.
• పురస్కారం ఎవరి పేరుతో ఉంది?: ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్.
• బిస్మిల్లా ఖాన్ ప్రసిద్ధి చెందిన వాయిద్యం: షెహనాయి.
• బిస్మిల్లా ఖాన్‌కు భారతరత్న లభించిన సంవత్సరం: 2001.

20. మానవ హక్కుల క్విజ్ 2026 విజేతలను ప్రకటించిన NHRC

ఎందుకు వార్తల్లో?

జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC), MyGov సహకారంతో నిర్వహించిన ఆన్‌లైన్ మానవ హక్కుల క్విజ్ 2026లో గెలుపొందిన పది మంది విజేతల వివరాలను 19 అక్టోబరు 2026న ప్రకటించింది. NHRC 33వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవానికి సంబంధించిన కార్యక్రమాల్లో భాగంగా ఈ పోటీ నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• నిర్వాహక సంస్థ: జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్.
• భాగస్వామ్య వేదిక: MyGov.
• పోటీ: మానవ హక్కుల క్విజ్ 2026.
• క్విజ్ అంశం: Celebrating Life, Liberty, Equality and Dignity.
• పోటీ నిర్వహించిన కాలం: 1 సెప్టెంబరు నుంచి 10 అక్టోబరు 2026 వరకు.
• ప్రథమ బహుమతి: ఆర్తి మహాజన్.
• ద్వితీయ బహుమతి: రితిక.
• తృతీయ బహుమతి: తూబా బెనజీర్.
• ఏడుగురు ప్రోత్సాహక బహుమతి గ్రహీతలతో కలిపి మొత్తం పది మంది విజేతలను ప్రకటించారు.
• మానవ హక్కులు, మానవ హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1993, NHRC విధులపై క్విజ్ నిర్వహించారు.
• మానవ హక్కులు, రాజ్యాంగ విలువలపై ప్రజలకు అవగాహన పెంచడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• NHRC స్థాపన: 12 అక్టోబరు 1993.
• సంబంధిత చట్టం: మానవ హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1993.
• NHRC ప్రధాన కార్యాలయం: న్యూఢిల్లీ.
• NHRC స్వభావం: చట్టబద్ధ సంస్థ.
• MyGov: భారత ప్రభుత్వ ప్రజా భాగస్వామ్య డిజిటల్ వేదిక.

H. ఆంధ్రప్రదేశ్ కరెంట్ అఫైర్స్

21. తిరుపతి జిల్లాలో ₹7,000 కోట్లతో గృహోపకరణాల తయారీ కేంద్రానికి హైయర్ ఇండియా ప్రణాళిక

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో భారీ గృహోపకరణాల తయారీ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి హైయర్ ఇండియా ప్రతిపాదించిన పెట్టుబడి వివరాలు 19 అక్టోబరు 2026న వెలుగులోకి వచ్చాయి. తిరుపతి జిల్లాలో సుమారు ₹7,000 కోట్ల పెట్టుబడితో పరిశ్రమను ఏర్పాటు చేయాలని సంస్థ యోచిస్తోంది.

ముఖ్యాంశాలు

• సంస్థ: హైయర్ ఇండియా (Haier India).
• ప్రతిపాదిత పెట్టుబడి: సుమారు ₹7,000 కోట్లు.
• రాష్ట్రం: ఆంధ్రప్రదేశ్.
• ప్రతిపాదిత ప్రాంతం: సత్యవేడు మండలం, తిరుపతి జిల్లా.
• ఈ పరిశ్రమ కోసం సుమారు 250 ఎకరాల భూమిని గుర్తించారు.
• పెట్టుబడిని రెండు దశల్లో చేపట్టాలని ప్రతిపాదించారు.
• మొదటి దశ పెట్టుబడి: సుమారు ₹4,500 కోట్లు.
• రెండో దశ పెట్టుబడి: సుమారు ₹2,500 కోట్లు.
• ఎయిర్ కండిషనర్లు, వాషింగ్ మెషీన్లు, టెలివిజన్లు, ఇతర గృహోపకరణాలను తయారు చేయాలని ప్రణాళిక.
• మొదటి దశను 2028 నాటికి ప్రారంభించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
• దక్షిణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఎలక్ట్రానిక్స్, విద్యుత్ గృహోపకరణాల తయారీ రంగాన్ని ఈ ప్రాజెక్టు బలోపేతం చేయగలదు.
• చెన్నై–నెల్లూరు–తిరుపతి పారిశ్రామిక ప్రాంతానికి అనుసంధానం ఉండటం ఈ ప్రదేశానికి ముఖ్యమైన ప్రయోజనం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• జిల్లా: తిరుపతి.
• మండలం: సత్యవేడు.
• సమీప ప్రధాన పారిశ్రామిక కేంద్రం: శ్రీసిటీ.
• ఆర్థిక ప్రాధాన్యం: తయారీ రంగంలో పెట్టుబడులు, సరఫరా వ్యవస్థల అభివృద్ధి, పారిశ్రామిక ఉపాధి.
• ప్రాజెక్టు స్థితి: ప్రతిపాదిత పెట్టుబడి; ఇంకా కార్యకలాపాలు ప్రారంభించిన పరిశ్రమ కాదు.

I. తెలంగాణ కరెంట్ అఫైర్స్

22. తెలంగాణలో నీటి సంరక్షణ, కరవు సన్నద్ధత ప్రణాళికల వేగవంతం

ఎందుకు వార్తల్లో?

ఎల్‌నినో పరిస్థితుల కారణంగా భవిష్యత్తులో వర్షపాతం, నీటి లభ్యతపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉన్న నేపథ్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం చేపడుతున్న నీటి సంరక్షణ, కరవు సన్నద్ధత ప్రణాళికలకు సంబంధించిన కొత్త వివరాలు 19 అక్టోబరు 2026న వెలుగులోకి వచ్చాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• రాష్ట్రం: తెలంగాణ.
• ప్రధాన లక్ష్యం: నీటి భద్రతను మెరుగుపరచడం, సంభావ్య కరవు పరిస్థితులకు సిద్ధంగా ఉండటం.
• జలాశయాలు, చెరువులు, కాలువలు, ఇతర నీటి నిల్వ నిర్మాణాల పరిస్థితిని అంచనా వేయాలని ప్రణాళిక.
• ఉపగ్రహ మ్యాపింగ్, డ్రోన్ సర్వేలు, క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనల ద్వారా సమాచారం సేకరించాలని యోచిస్తున్నారు.
• భూగర్భజలాల పునర్భరణ, నీటి సంరక్షణకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.
• చెక్‌డ్యామ్‌ల పునరుద్ధరణ, నీటి నిల్వ మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదల ముఖ్యమైన చర్యలు.
• నీటి సరఫరా పైప్‌లైన్లలో లీకేజీలను తగ్గించడం ద్వారా నీటి వృథాను నివారించవచ్చు.
• శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని తాగునీరు అవసరం లేని ఇతర అనుకూల అవసరాలకు తిరిగి వినియోగించే అంశాన్ని పరిశీలిస్తున్నారు.
• హైదరాబాద్‌తోపాటు పరిసర జిల్లాల్లో నీటి వనరులపై ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.
• తాగునీటి సరఫరా, సాగునీరు, దీర్ఘకాలిక నీటి వనరుల నిర్వహణను మెరుగుపరచడం ఈ ప్రణాళికల లక్ష్యం.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఎల్‌నినో: భూమధ్యరేఖకు సమీపంలోని మధ్య, తూర్పు పసిఫిక్ మహాసముద్ర ఉపరితల జలాలు అసాధారణంగా వేడెక్కే వాతావరణ పరిణామం.
• భూగర్భజలాల పునర్భరణ: భూమిలోకి నీరు ఇంకడం ద్వారా భూగర్భ జలధారలు తిరిగి నిండే ప్రక్రియ.
• చెక్‌డ్యామ్: నీటి ప్రవాహ వేగాన్ని తగ్గించి నీటిని నిల్వ చేయడం, భూమిలోకి ఇంకేలా చేయడం కోసం నిర్మించే చిన్న అడ్డుకట్ట.
• తెలంగాణ ప్రధాన నదీ పరివాహక ప్రాంతాలు: కృష్ణా, గోదావరి.
• సాగునీటి సామర్థ్యం: సరఫరా చేసిన సాగునీటితో పోలిస్తే ప్రయోజనకరంగా వినియోగించిన నీటి నిష్పత్తి.

23. హైదరాబాద్‌లో భూగర్భజలాల అధిక వినియోగంపై IN-GRES అంచనా

ఎందుకు వార్తల్లో?

2025–26 సంవత్సరానికి సంబంధించిన ఇండియా గ్రౌండ్‌వాటర్ రిసోర్స్ ఎస్టిమేషన్ సిస్టమ్ (IN-GRES) అంచనాలోని భూగర్భజలాల గణాంకాలు 19 అక్టోబరు 2026న ప్రాధాన్యం పొందాయి. హైదరాబాద్, దాని పరిసర పట్టణ ప్రాంతాల్లో భూగర్భజలాలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడి ఉన్నట్లు ఈ వివరాలు సూచించాయి.

ముఖ్యాంశాలు

• అంచనా వ్యవస్థ: India-Groundwater Resource Estimation System, 2025–26.
• పరిశీలించిన ప్రాంతం: హైదరాబాద్ కోర్ అర్బన్ రీజియన్.
• సంబంధిత జిల్లాలు: హైదరాబాద్, రంగారెడ్డి, మేడ్చల్–మల్కాజిగిరి.
• విస్తృత పట్టణ ప్రాంతంలో ఏటా అందుబాటులో ఉన్న భూగర్భజల వనరుల్లో సుమారు 70 శాతం వెలికితీస్తున్నట్లు అంచనా.
• హైదరాబాద్ జిల్లాలో భూగర్భజలాలపై తీవ్రమైన ఒత్తిడి ఉన్నట్లు వెల్లడైంది.
• హైదరాబాద్ జిల్లాలోని 16 భూగర్భజల అంచనా యూనిట్లలో 15 యూనిట్లు క్రిటికల్ లేదా ఓవర్ ఎక్స్‌ప్లాయిటెడ్ విభాగాల్లో ఉన్నాయి.
• అధిక నీటి వినియోగం, పెరుగుతున్న పట్టణ నీటి అవసరాలు భూగర్భజలాలపై ఒత్తిడికి కారణమవుతున్నాయి.
• భూగర్భజలాల పునర్భరణ, నియంత్రిత వినియోగం, మెరుగైన జలవనరుల ప్రణాళిక అవసరాన్ని ఈ వివరాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
• తాగునీటి భద్రత, పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలు, భవిష్యత్తు భూగర్భజల నిర్వహణకు ఈ అంచనా ముఖ్యమైనది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• IN-GRES: India-Groundwater Resource Estimation System.
• CGWB: కేంద్ర భూగర్భజల మండలి.
• CGWB సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ: జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ.
• ఓవర్ ఎక్స్‌ప్లాయిటెడ్ యూనిట్: ఏటా వెలికితీసే భూగర్భజలాల పరిమాణం, ఏటా వెలికితీయడానికి అందుబాటులో ఉన్న భూగర్భజల వనరుల పరిమాణాన్ని మించిన అంచనా యూనిట్.
• జలధార (Aquifer): భూగర్భంలో నీటిని నిల్వ చేసి ప్రవహింపజేయగల భౌగోళిక పొర.

J. క్రీడా కరెంట్ అఫైర్స్

24. ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో మోనా అగర్వాల్‌కు స్వర్ణం, అవని లేఖరాకు రజతం

ఎందుకు వార్తల్లో?

జపాన్‌లో జరుగుతున్న 2026 ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో 19 అక్టోబరు 2026న మహిళల 10 మీటర్ల ఎయిర్ రైఫిల్ స్టాండింగ్ SH1 విభాగంలో భారత షూటర్లు మోనా అగర్వాల్ స్వర్ణ పతకం, అవని లేఖరా రజత పతకం సాధించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• క్రీడా పోటీ: ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026.
• ఆతిథ్య ప్రాంతం: ఐచి–నగోయా, జపాన్.
• క్రీడ: పారా షూటింగ్.
• విభాగం: మహిళల 10 మీటర్ల ఎయిర్ రైఫిల్ స్టాండింగ్ SH1.
• స్వర్ణ పతకం: మోనా అగర్వాల్.
• రజత పతకం: అవని లేఖరా.
• మోనా అగర్వాల్ ఫైనల్ స్కోరు: 250.0 పాయింట్లు.
• అవని లేఖరా ఫైనల్ స్కోరు: 249.6 పాయింట్లు.
• మోనా అగర్వాల్ కొత్త ఆసియా పారా గేమ్స్ రికార్డు నెలకొల్పారు.
• ఒకే విభాగంలో భారతదేశం మొదటి రెండు స్థానాలను సాధించింది.
• పోటీల ప్రారంభ రోజున భారత షూటింగ్ బృందానికి ఇది మంచి విజయంగా నిలిచింది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• SH1: నిర్దిష్ట శారీరక వైకల్యాలున్న అర్హత కలిగిన క్రీడాకారుల కోసం పారా షూటింగ్ వర్గీకరణ.
• షూటింగ్ దూరం: 10 మీటర్లు.
• ఆతిథ్య దేశం: జపాన్.
• అవని లేఖరా: రైఫిల్ షూటింగ్‌లో పారాలింపిక్ స్వర్ణ పతక విజేత.

25. పారా ఆర్చరీలో ప్రపంచ రికార్డును సమం చేసిన శీతల్ దేవి

ఎందుకు వార్తల్లో?

జపాన్‌లో జరిగిన 2026 ఆసియా పారా గేమ్స్ ఆర్చరీ ర్యాంకింగ్ రౌండ్‌లో భారత క్రీడాకారిణి శీతల్ దేవి 19 అక్టోబరు 2026న మహిళల వ్యక్తిగత కాంపౌండ్ విభాగంలో ప్రపంచ రికార్డును సమం చేశారు.

అదే రోజు తోమన్ కుమార్‌తో కలిసి కాంపౌండ్ మిక్స్‌డ్ టీమ్ ర్యాంకింగ్ రౌండ్‌లో కొత్త ప్రపంచ రికార్డును నెలకొల్పారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పోటీ: ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026.
• క్రీడ: పారా ఆర్చరీ.
• ప్రాంతం: ఒకాజాకి, జపాన్.
• క్రీడాకారిణి: శీతల్ దేవి.
• మహిళల వ్యక్తిగత కాంపౌండ్ ర్యాంకింగ్ రౌండ్ స్కోరు: 704 పాయింట్లు.
• ఈ ప్రదర్శనతో ఆమె ప్రపంచ రికార్డును సమం చేయడంతోపాటు కొత్త ఆసియా రికార్డును నెలకొల్పారు.
• మిక్స్‌డ్ టీమ్ భాగస్వామి: తోమన్ కుమార్.
• కొత్త మిక్స్‌డ్ టీమ్ ప్రపంచ రికార్డు: 1,402 పాయింట్లు.
• గత ప్రపంచ రికార్డు: 1,400 పాయింట్లు.
• తోమన్ కుమార్ వ్యక్తిగత ర్యాంకింగ్ రౌండ్‌లో 698 పాయింట్లు సాధించారు.
• ఈ రికార్డులు పతక ఫైనల్స్‌లో కాకుండా క్వాలిఫికేషన్ లేదా ర్యాంకింగ్ రౌండ్లలో నమోదయ్యాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• ఆర్చరీ విభాగం: కాంపౌండ్.
• మిక్స్‌డ్ టీమ్: ఒక పురుషుడు, ఒక మహిళా ఆర్చర్‌తో కూడిన జట్టు.
• శీతల్ దేవి: భారత పారా ఆర్చర్, పారాలింపిక్ కాంస్య పతక విజేత.
• కాంపౌండ్ విల్లు: పుల్లీలు లేదా క్యామ్‌ల వ్యవస్థను ఉపయోగించే విల్లు.

26. పురుషుల లాంగ్ జంప్ T47 విభాగంలో నిషాద్ కుమార్‌కు స్వర్ణ పతకం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో 19 అక్టోబరు 2026న పురుషుల లాంగ్ జంప్ T47 విభాగంలో భారత క్రీడాకారుడు నిషాద్ కుమార్ స్వర్ణ పతకం సాధించారు. హైజంప్‌లో ఇప్పటికే ప్రతిభ చాటిన ఆయన లాంగ్ జంప్‌లో కూడా విజయాన్ని అందుకున్నారు.

ముఖ్యాంశాలు

• క్రీడాకారుడు: నిషాద్ కుమార్.
• దేశం: భారతదేశం.
• పోటీ: ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026.
• విభాగం: పురుషుల లాంగ్ జంప్ T47.
• పతకం: స్వర్ణం.
• విజయ దూరం: 7.11 మీటర్లు.
• ప్రధాన అంతర్జాతీయ లాంగ్ జంప్ పోటీలో తొలిసారి పాల్గొని ఈ టైటిల్‌ను సాధించారు.
• ఉజ్బెకిస్థాన్‌కు చెందిన ఒమాద్‌బెక్ ఖసనోవ్ రజత పతకం గెలుచుకున్నారు.
• శ్రీలంకకు చెందిన మొహమ్మదు సఫ్రాన్ కాంస్య పతకం సాధించారు.
• నిషాద్ కుమార్ హైజంప్‌లో కూడా పారాలింపిక్ పతకాలు సాధించిన ప్రముఖ పారా అథ్లెట్.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• T47: నిర్దిష్ట పైచేయి వైకల్యాలున్న క్రీడాకారులకు సంబంధించిన పారా అథ్లెటిక్స్ వర్గీకరణ.
• లాంగ్ జంప్: అడ్డదిశలో దూరం దూకే అథ్లెటిక్స్ పోటీ.
• ఆతిథ్య ప్రాంతం: ఐచి–నగోయా, జపాన్.
• నిషాద్ కుమార్ ప్రధాన క్రీడా విభాగం: హైజంప్.

27. పారా జావెలిన్ త్రోలో రింకూ హుడాకు స్వర్ణం, అజీత్ సింగ్ యాదవ్‌కు రజతం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో 19 అక్టోబరు 2026న పురుషుల జావెలిన్ త్రో F46 విభాగంలో భారత పారా అథ్లెట్లు రింకూ హుడా స్వర్ణ పతకం, అజీత్ సింగ్ యాదవ్ రజత పతకం సాధించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పోటీ: ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026.
• క్రీడ: పారా అథ్లెటిక్స్.
• విభాగం: పురుషుల జావెలిన్ త్రో F46.
• స్వర్ణ పతకం: రింకూ హుడా.
• రజత పతకం: అజీత్ సింగ్ యాదవ్.
• ఈ విభాగంలో భారతదేశానికి మొదటి రెండు స్థానాలు లభించాయి.
• వీరిద్దరూ నిర్దిష్ట శారీరక వైకల్యాలకు సంబంధించిన ఫీల్డ్ ఈవెంట్ వర్గీకరణలో పోటీపడుతున్నారు.
• పోటీల మొదటి రోజు పారా అథ్లెటిక్స్‌లో భారతదేశానికి ఈ విజయం ముఖ్యమైనదిగా నిలిచింది.
• F46 వర్గీకరణ ఇతర పారా అథ్లెటిక్స్ త్రోయింగ్ విభాగాల నుంచి వేరుగా ఉంటుంది.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• F46: నిర్దిష్ట పైచేయి వైకల్యాలకు సంబంధించిన పారా అథ్లెటిక్స్ ఫీల్డ్ ఈవెంట్ వర్గీకరణ.
• జావెలిన్ త్రో: అథ్లెటిక్స్‌లోని ఫీల్డ్ ఈవెంట్.
• భారత పతక విజేతలు: రింకూ హుడా, అజీత్ సింగ్ యాదవ్.
• ఆతిథ్య దేశం: జపాన్.

28. మహిళల 1500 మీటర్ల పరుగులో సౌమ్యకు స్వర్ణం, రాధా వెంకటేష్‌కు రజతం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో 19 అక్టోబరు 2026న మహిళల 1500 మీటర్ల T12/T13 విభాగంలో భారత క్రీడాకారిణులు సౌమ్య స్వర్ణ పతకం, రాధా వెంకటేష్ రజత పతకం సాధించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పోటీ: ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026.
• క్రీడ: పారా అథ్లెటిక్స్.
• విభాగం: మహిళల 1500 మీటర్ల T12/T13.
• స్వర్ణ పతకం: సౌమ్య.
• రజత పతకం: రాధా వెంకటేష్.
• ఈ పోటీ దృష్టి వైకల్యాలకు సంబంధించిన అర్హత వర్గీకరణల్లో ఉన్న క్రీడాకారుల కోసం నిర్వహించబడుతుంది.
• ఈ విభాగంలో భారత క్రీడాకారిణులు రెండు పతకాలు సాధించారు.
• మధ్యదూర పారా పరుగుల పోటీల్లో భారతదేశానికి ఇది ముఖ్యమైన విజయంగా నిలిచింది.
• పోటీల ప్రారంభ రోజు భారత పారా అథ్లెటిక్స్ బృందం సాధించిన విజయాల్లో ఇది ఒకటి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• 1500 మీటర్లు: మధ్యదూర పరుగు పందెం.
• T12, T13: దృష్టి వైకల్యాలకు సంబంధించిన పారా అథ్లెటిక్స్ వర్గీకరణలు.
• స్వర్ణ పతక విజేత: సౌమ్య.
• రజత పతక విజేత: రాధా వెంకటేష్.

29. పారా జూడోలో కపిల్ పర్మార్‌కు కాంస్యం, కోకిలా కౌశిక్‌లాటేకు రజతం

ఎందుకు వార్తల్లో?

2026 ఆసియా పారా గేమ్స్‌లో 19 అక్టోబరు 2026న భారత పారా జూడో క్రీడాకారులు కపిల్ పర్మార్, కోకిలా కౌశిక్‌లాటే పతకాలు సాధించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• పోటీ: ఆసియా పారా గేమ్స్ 2026.
• క్రీడ: పారా జూడో.
• కపిల్ పర్మార్ విభాగం: పురుషుల J1 −70 కిలోలు.
• కపిల్ పర్మార్ పతకం: కాంస్యం.
• కాంస్య పతక పోరులో ఇండోనేషియాకు చెందిన రాఫ్లీ అహ్నాఫ్ షిద్కీపై ఆయన విజయం సాధించారు.
• కోకిలా కౌశిక్‌లాటే విభాగం: మహిళల J2 −52 కిలోలు.
• కోకిలా కౌశిక్‌లాటే పతకం: రజతం.
• J1, J2 వర్గీకరణలు వివిధ స్థాయుల దృష్టి వైకల్యాలున్న పారా జూడో క్రీడాకారులకు సంబంధించినవి.
• పోటీల ప్రారంభ రోజున పలు క్రీడల్లో భారతదేశం సాధించిన పతకాలకు ఇవి కూడా తోడయ్యాయి.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• J1, J2: దృష్టి వైకల్యాలున్న పారా జూడో క్రీడాకారుల వర్గీకరణలు.
• ఇప్పాన్ (Ippon): జూడోలో పోరును వెంటనే ముగించగల పూర్తి పాయింట్.
• కపిల్ పర్మార్: పురుషుల J1 −70 కిలోల కాంస్య పతక విజేత.
• కోకిలా కౌశిక్‌లాటే: మహిళల J2 −52 కిలోల రజత పతక విజేత.

K. ముఖ్యమైన దినోత్సవాలు

30. ప్రపంచ చిన్నపిల్లల ఎముకలు, కీళ్ల ఆరోగ్య దినోత్సవం – 19 అక్టోబరు

ఎందుకు వార్తల్లో?

చిన్నపిల్లలు, కౌమారదశలో ఉన్నవారిలో ఎముకలు, కీళ్లు, కండరాలకు సంబంధించిన సమస్యలపై అవగాహన పెంచేందుకు 19 అక్టోబరు 2026న ప్రపంచ చిన్నపిల్లల ఎముకలు, కీళ్ల ఆరోగ్య దినోత్సవం (World Pediatric Bone and Joint Day) నిర్వహించారు.

ముఖ్యాంశాలు

• దినోత్సవం: World Pediatric Bone and Joint Day.
• ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహించే తేదీ: 19 అక్టోబరు.
• మరో పేరు: World PB&J Day.
• సంబంధిత సంస్థ: United States Bone and Joint Initiative.
• మొదటిసారి నిర్వహించిన సంవత్సరం: 2012.
• పిల్లల్లో ఎముకలు, కండరాలు, కీళ్ల ఆరోగ్యంపై అవగాహన పెంచడం ఈ దినోత్సవ లక్ష్యం.
• ఎముకల విరుగుడు, క్రీడల కారణంగా కలిగే గాయాలు, పెరుగుదలకు సంబంధించిన రుగ్మతలు, ఇతర ఎముకలు, కీళ్ల సమస్యలపై దృష్టి సారిస్తుంది.
• సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించి సరైన చికిత్స అందించడం ద్వారా దీర్ఘకాలిక సమస్యలను నివారించవచ్చు.
• సురక్షిత శారీరక వ్యాయామం, నివారణ చర్యలు, ఆరోగ్య అవగాహనను ప్రోత్సహిస్తుంది.
• ఈ దినోత్సవం విస్తృతమైన Bone and Joint Action Weekలో భాగంగా నిర్వహించబడుతుంది.
• 2026 సంవత్సరానికి ధ్రువీకరించని అధికారిక ఇతివృత్తాన్ని ఇక్కడ పేర్కొనడం లేదు.

పరీక్షా దృష్టికోణం

• తేదీ: 19 అక్టోబరు.
• మొదటి నిర్వహణ: 2012.
• సంబంధిత సంస్థ: United States Bone and Joint Initiative.
• కండరాస్థి వ్యవస్థ: ఎముకలు, కండరాలు, కీళ్లు, స్నాయుబంధనాలు, కండర స్నాయువులు, సంబంధిత నిర్మాణాలు.
• ప్రపంచ ఆస్టియోపోరోసిస్ దినోత్సవం: 20 అక్టోబరు.

---

Daily Current Affairs Test – కరెంట్ అఫైర్స్ టెస్ట్ – 18 October 2026